Gastrointestinal ve Hepatobiliyer Sistem Patolojisi

$32$ yaşında erkek hasta, çocukluğundan beri süregelen atopik dermatit ve bronşiyal astım öyküsü ile bilinmektedir. Son bir yıldır özellikle katı gıdalarla belirginleşen yutma güçlüğü (disfaji) ve gıdaların takılma hissi şikayetleri ile başvurmuştur. Yapılan endoskopik incelemede özofagus mukozasında multipl dairesel halkalanmalar (trakealizasyon) ve lineer yarıklar izlenmiştir. Bu hasta için en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

58 yaşında bir erkek hasta, ilerleyici yorgunluk ve alt ekstremitelerde parestezi (uyuşma/karıncalanma) şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde hemoglobin $9.2\text{ g/dL}$ ve ortalama eritrosit hacmi (MCV) $112\text{ fL}$ olarak saptanıyor. Hastaya yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide gövde (korpus) ve kubbe (fundus) mukozasında yaygın incelme ve pililerin silindiği gözlenirken, antrum mukozasının doğal olduğu saptanıyor. Oksintik mukozadan alınan biyopsilerde paryetal hücre kaybı, yoğun lenfositik infiltrasyon ve intestinal metaplazi odakları izleniyor.

Bu hastanın klinik ve histopatolojik tablosu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi beklenen bir bulgudur?

Epigastrik ağrı ve son $3$ ayda $10$ kg kaybı şikayetiyle başvuran $48$ yaşında erkek hastanın yapılan endoskopisinde mide duvarının yaygın olarak kalınlaştığı ve mide lümeninin daraldığı (linitis plastik görünümü) saptanmıştır. Mide biyopsisinde, stroma içerisinde tek tek dağılmış, geniş intrasitoplazmik müsin vakuolü içeren ve nükleusu perifere itilmiş 'taşlı yüzük' hücreleri izlenmiştir.

Bu hastadaki lezyonun patogenezi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?

$34$ yaşında erkek hasta, uzun süreli anabolik steroid kullanımı öyküsü ve sağ üst kadran ağrısı ile başvuruyor. Yapılan görüntülemede karaciğer sağ lobunda $7$ $cm$ çapında, siroz dışı zeminde gelişmiş kitle saptanıyor. Biyopsi materyalinin mikroskobik incelemesinde minimal atipik hepatositlerin oluşturduğu kordonlar izlenirken, immünohistokimyasal incelemede nükleer $\beta$-katenin pozitifliği ve 'yaygın (diffüz) güçlü glutamin sentetaz' ekspresyonu saptanıyor. Bu tabloya göre, lezyonun en olası genetik özelliği ve klinik seyri aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında kadın hasta, rutin kontrol sırasında yapılan ultrasonografide karaciğer sağ lobda $5$ $cm$ çapında, iyi sınırlı kitle saptanması üzerine başvuruyor. Hastanın $10$ yıldır oral kontraseptif kullanımı öyküsü mevcuttur. Fizik muayenede sağ üst kadranda hafif hassasiyet dışında patolojik bulgu izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde serum $C$-reaktif protein ($CRP$) ve eritrosit sedimentasyon hızı ($ESH$) değerleri yüksek saptanıyor. Kitleden yapılan biyopsinin histopatolojik incelemesinde; genişlemiş sinüzoidler, kalın duvarlı damarlar ve belirgin duktular reaksiyon ile birlikte yoğun inflamatuar infiltrat izleniyor. Bu tümörde saptanması en muhtemel moleküler değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Alkol kullanımı sonrası ani gelişen şiddetli epigastrik ağrı ve sırt ağrısı şikayetiyle acil servise başvuran 42 yaşındaki erkek hastada serum amilaz ve lipaz düzeyleri belirgin yüksek saptanmıştır. Bu hastanın pankreas çevresindeki yağ dokusunda makroskobik olarak izlenen 'tebeşir beyazı' odakların oluşumundan sorumlu temel patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Bağırsak rezeksiyon materyalinin makroskobik incelemesinde; bağırsak duvarında transmural kalınlaşma, lümende striktüre bağlı daralma ve mezenterik yağ dokusunun serozal yüzeyi saracak şekilde uzandığı ("creeping fat") saptanmıştır. Bu materyalin histopatolojik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en az olasıdır?

$38$ yaşında, vücut kitle indeksi ($VKİ$) $42$ $kg/m^2$ olan kadın hasta, ani gelişen şiddetli sağ üst kadran ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan batın görüntülemesinde karaciğer sağ lobunda $8$ $cm$ çapında, rüptüre olmuş ve geniş hemoraji alanları içeren subkapsüler solid bir kitle saptanıyor. Kitleye yönelik yapılan biyopsinin immünhistokimyasal ($İHK$) profil sonuçları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Bu klinik ve patolojik bulgular ışığında, bu tümörün moleküler patogenezinden sorumlu olması en olası genetik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$74$ yaşında erkek hasta, ani başlayan sol alt kadran ağrısı ve ardından gelişen kanlı dışkılama şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde yaygın aterosklerotik damar hastalığı, hipertansiyon ve yoğun diüretik kullanımı mevcuttur. Yapılan kolonoskopik incelemede splenik fleksura ve inen kolonda mukozanın ödemli, yer yer soluk ve yüzeyel ülserasyonlu olduğu izleniyor. Bu hastadan alınan mukozal biyopsilerin mikroskobik incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması, ayırıcı tanıda öncelikle iskemik kolit lehine değerlendirilir?

45 yaşında, obez bir kadın hasta, özellikle yağlı yemeklerden sonra artan şiddetli sağ üst kadran ağrısı ve bulantı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ üst kadranda palpasyon sırasında derin inspiryumla birlikte ağrılı bir duraksama (Murphy belirtisi) saptanıyor. Bu hastada gelişen akut kolesistitin patogenezinde rol oynayan temel başlangıç olayı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında, uzun süreli ve yüksek miktarda alkol kullanım öyküsü olan bir erkek hasta; halsizlik, sarılık ve sağ üst kadran ağrısı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede hepatomegali ve hafif asit saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde transaminaz değerleri artmış ($AST/ALT > 2$) olarak bulunuyor. Karaciğer biyopsisinde hepatositlerde balonlaşma dejenerasyonu, belirgin nötrofil lökosit infiltrasyonu ve sitoplazma içerisinde keratin benzeri ara filamanlardan (intermediate filaments) oluşan düzensiz, eozinofilik kümeleşmeler izleniyor. Bu hastadaki histopatolojik görünümde tarif edilen sitoplazmik inklüzyonlar aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır devam eden, kan içermeyen ancak mukuslu olabilen diyare, sağ alt kadran ağrısı ve $8$ kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde perianal bölgede fistül ağzı gözleniyor. Kolonofiberoskopik incelemede terminal ileum ve çekumda yama tarzında (atlamalı) tutulum, lineer ülserler ve "kaldırım taşı" manzarası saptanıyor. Bu hastadan alınan rezeksiyon materyalinin transmural histopatolojik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanma olasılığı en yüksektir?

$24$ yaşında kadın hasta; bacaklarının ön yüzünde ağrılı kırmızı nodüller (eritema nodozum), eklem ağrıları ve son $6$ aydır devam eden, kan içermeyen ishal şikayetiyle başvuruyor. Kolonoskopik incelemede çekum ve çıkan kolonda normal mukoza alanları ile ayrılan, yama tarzında (atlamalı) yerleşimli ülseratif alanlar saptanıyor. Bu hastada düşünülen tanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$32$ yaşında kadın hasta, başka bir şikayeti yokken yapılan abdominal ultrasonografide karaciğer sağ lobunda $5$ $cm$ çapında, iyi sınırlı solid bir kitle saptanması üzerine değerlendiriliyor. Hastanın özgeçmişinde oral kontraseptif kullanım öyküsü bulunmamaktadır. Yapılan cerrahi eksizyon materyalinin makroskobik incelemesinde, lezyonun merkezinde beyaz renkli, yıldızvari (stellat) bir skar dokusu ve bu skardan çevreye yayılan fibröz septalar izleniyor. Mikroskobik incelemede ise genişlemiş arter yapılarının eşlik ettiği hepatosit nodülleri ve septalarda belirgin duktüler reaksiyon saptanıyor, ancak normal portal triad yapıları izlenmiyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Gastroözofageal reflü öyküsü olan $55$ yaşındaki bir hastanın endoskopik biyopsisinde, özofagus distalinde normal çok katlı yassı epitelin yerini goblet hücreleri içeren kolumnar epitelin aldığı saptanmıştır. Bu metaplastik değişim aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta, yapılan tarama kolonoskopisinde çekum ve çıkan kolonda sayıları $35$ civarında olan sesil adenomatöz polipler saptanıyor. Aile öyküsü derinleştirildiğinde, anne ve babasının kolonoskopilerinin normal olduğu, ancak $38$ yaşındaki abisinde de benzer sayıda polip ve sağ kolon karsinomu tanısı olduğu öğreniliyor. Bu klinik tabloya neden olan genetik defektin, DNA tamir mekanizmaları açısından niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz sekiz yaşında erkek hasta; son altı aydır giderek artan halsizlik, şiddetli kaşıntı ve göz aklarında sararma şikayetleriyle kliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinden 12 yıldır zaman zaman kanlı ve mukuslu ishal atakları ile seyreden kronik bir bağırsak hastalığı nedeniyle takip edildiği öğreniliyor. Laboratuvar testlerinde serum alkalen fosfataz (ALP) ve gama-glutamil transferaz (GGT) düzeylerinde belirgin artış, p-ANCA pozitifliği ve antimikokondriyal antikor (AMA) negatifliği saptanıyor. Karaciğer iğne biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; portal alanlarda orta derecede lenfositik infiltrasyon ve safra kanallarının çevresinde konsantrik ("soğan zarı" görünümünde) fibröz doku birikimi izlenirken, granülomatöz iltihap bulgularına rastlanmıyor. Radyolojik görüntülemede intrahepatik ve ekstrahepatik safra yollarında segmenter darlık ve genişlemelerin birbirini izlediği tespit ediliyor.

Bu hastanın klinik ve patolojik bulguları dikkate alındığında, mevcut hepatobiliyer hastalıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kaza sonucu sodyum hidroksit ($alkali$) içeren bir lavabo açıcı içen $22$ yaşındaki kadın hastada, özofagus mukozasında tam kat hasar gelişmiştir. Bu hastadaki patolojik süreç ve uzun dönemli prognozla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$24$ yaşında erkek hasta, karın bölgesine aldığı şiddetli künt travma sonrası gelişen ani başlangıçlı epigastrik ağrı nedeniyle acil servise başvuruyor. Tanısal amaçlı yapılan incelemelerde omentumda ve peritonda yer yer 'tebeşir beyazı' görünümünde, sert kıvamlı, opak odaklar izleniyor. Bu morfolojik değişikliğin temel oluşum mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$56$ yaşında erkek hasta, son $3$ ayda yaklaşık $12$ kg kaybettiğini ve sırtına vuran şiddetli epigastrik ağrısı olduğunu belirterek başvuruyor. Yapılan tetkiklerde pankreas gövdesinde $3$ cm çapında, düzensiz sınırlı bir kitle saptanıyor. Kitle biyopsisinde belirgin desmoplastik reaksiyon gösteren duktal adenokarsinom tanısı konuyor.

Bu tümörün patogenezi ve moleküler özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?