Genel Pediatri

371 soru

Soru 321Soru

13 yaşındaki bir kız hasta, son 6 aydır boyunun hızlı uzadığını, ancak henüz adet görmediğini belirterek ailesiyle birlikte polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede meme gelişimi areola ve meme ucunun, meme dokusu üzerinde ikinci bir tepecik oluşturduğu evrede (Tanner Evre 4) saptanıyor. Pubik kıllanma ise pubis üzerinde yaygın, ancak uyluk iç yüzüne yayılmamış (Tanner Evre 4) olarak değerlendiriliyor.

Bu hastanın puberte gelişimi ve beklenen menarş zamanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyüme hızı doruk noktasını (PHV) geçmiştir ve menarşın önümüzdeki 6-12 ay içinde gerçekleşmesi beklenir.

Cevap

Büyüme hızı doruk noktasını (PHV) geçmiştir ve menarşın önümüzdeki 6-12 ay içinde gerçekleşmesi beklenir.
Kızlarda pubertal büyüme atağı (Peak Height Velocity - PHV) pubertenin erken dönemlerinde, genellikle meme gelişimi Tanner Evre 2-3 arasındayken gerçekleşir. Menarş ise pubertenin nispeten geç bir bulgusudur ve genellikle PHV'den 6-12 ay sonra, büyüme hızının yavaşlamaya başladığı dönemde (sıklıkla Tanner Evre 3 veya 4) ortaya çıkar. Sorudaki hasta Tanner Evre 4 (meme dokusu üzerinde ikinci tepecik) aşamasındadır. Bu bulgu, hastanın büyüme atağı zirvesini (PHV) çoktan geçtiğini ve menarşın fizyolojik olarak yaklaştığını (genellikle 1 yıl içinde) gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın Tanner evresini belirle.
Meme Evre 4 (ikinci tepecik), Pubik Kıllanma Evre 4.
Soruda verilen fizik muayene bulgularının Tanner evrelemesindeki karşılığını tespit etmek.
2
Kızlarda büyüme hızı doruk noktası (Peak Height Velocity - PHV) ile Tanner evreleri arasındaki ilişkiyi hatırla.
Kızlarda PHV, genellikle Tanner Evre 2-3 (erken puberte) döneminde gerçekleşir ve menarştan 6-12 ay önce görülür.
Büyüme atağının zamanlamasını saptamak.
3
Menarşın Tanner evreleri ve PHV ile ilişkisini değerlendir.
Menarş genellikle Tanner Evre 3-4 döneminde, PHV geçildikten sonra (büyüme hızı yavaşlarken) gerçekleşir.
Beklenen fizyolojik süreci tahmin etmek.
4
Seçenekleri bu bilgiler ışığında ele.
Hasta Tanner Evre 4 olduğuna göre PHV'yi (Evre 2-3'te olan) geçmiştir. Menarş PHV'den sonra, genellikle Evre 4 civarında gerçekleşir.
Doğru seçeneği bulmak.

Anahtar Kavram

Kızlarda puberte sıralaması: Telarş -> PHV (Büyüme Atağı) -> Menarş. Menarş genellikle büyüme hızı zirve yaptıktan sonra, Tanner Evre 3-4 civarında gerçekleşir.
Soru 322Soru

Sekiz yaşındaki erkek hasta, yaşıtlarına göre küçük kalma ve son iki yıldır kilo alamama şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Doğum ağırlığı 3200 g3200\text{ g} olan hastanın izlem kayıtlarından, yaşamının ilk 33 yılında vücut ağırlığı ve boy uzunluğunun 50.50. persentil eğrisinde seyrettiği; ancak daha sonra persentil eğrilerini aşağı doğru keserek önce vücut ağırlığının, ardından da boyunun 3.3. persentilin altına düştüğü saptanıyor.

Fizik muayene bulguları:
- Boy: 115 cm115\text{ cm} (<3.< 3. persentil)
- Vücut ağırlığı: 16 kg16\text{ kg} (<3.< 3. persentil)
- Baş çevresi: 52 cm52\text{ cm} (50.50. persentil)

Sistemik muayenede pretibial ödem saptanmıyor ve cilt altı yağ dokusunun belirgin şekilde azaldığı görülüyor.

Hastanın son bir yıllık boy uzama hızı 3.5 cm/yıl3.5\text{ cm/yıl} olarak hesaplanıyor. Anne boyu 160 cm160\text{ cm}, baba boyu 172 cm172\text{ cm} olan hastanın sol el bilek grafisinde kemik yaşı 5.55.5 yaş ile uyumlu bulunuyor.

Bu hastanın antropometrik izlem bulguları göz önüne alındığında, tablonun en olası klinik tanısı ve hastanın genetik potansiyeline göre hesaplanan hedef boyu aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Protein-enerji malnütrisyonu (Marasmus) / 172.5 cm172.5\text{ cm}

Cevap

Doğru yanıt, tablonun ödem eşlik etmeyen protein-enerji malnütrisyonu (Marasmus) olduğunu ve erkek çocuk için hesaplanan hedef boyun 172.5 cm172.5\text{ cm} olduğunu belirten seçenektir.
Hastada büyüme duraklamasının 33 yaşından sonra başlaması, persentil eğrilerinde öncelikle vücut ağırlığının, sonrasında ise boyun düşüş göstermesi tipik olarak beslenme yetersizliği (malnütrisyon) tablosuna özgüdür. Endokrin hastalıklarda (örneğin büyüme hormonu eksikliği veya hipotiroidi) öncelikle boy uzaması durur ve bu hastalar yaşıtlarına göre kısa ve kilolu görünür. Muayenede ödem olmaması ve cilt altı yağ dokusunun belirgin kaybı, protein-enerji malnütrisyonunun Marasmus tipi ile tam olarak uyuşmaktadır. Ayrıca, erkek çocuklar için genetik potansiyeli yansıtan hedef boy formülü
Anne Boyu+Baba Boyu+132\frac{\text{Anne Boyu} + \text{Baba Boyu} + 13}{2}
şeklindedir. Değerler yerine konduğunda
160+172+132=172.5 cm\frac{160 + 172 + 13}{2} = 172.5\text{ cm}
bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın büyüme eğrisindeki sapma modelini analiz et.
Önce vücut ağırlığının, ardından boyun persentil kaybetmesi ve baş çevresinin korunması saptandı.
Bu patern, endokrin patolojilerden (önce boy etkilenir) farklı olarak malnütrisyonu (beslenme yetersizliğini) işaret eder.
2
Klinik bulgulara göre malnütrisyon tipini belirle.
Pretibial ödemin olmaması ve cilt altı yağ dokusunun ciddi kaybı Marasmus ile uyumludur.
Kwashiorkor'da hipoalbuminemiye bağlı ödem tablosu eşlik eder.
3
Erkek çocuk için hedef boy formülünü uygulayarak genetik potansiyeli bul.
Hedef boy = (160+172+13)/2=172.5 cm(160 + 172 + 13) / 2 = 172.5\text{ cm} olarak hesaplandı.
Genetik büyüme potansiyelini belirlemek için cinsiyete özgü (erkekler için +13+13) doğru formülün kullanılması gerekir.
4
Diğer ayırıcı tanıları dışla.
Düşük boy uzama hızı (3.5 cm/yıl3.5\text{ cm/yıl}), ileri yaşta persentil kaybı ve kemik yaşı geriliği ile endokrin patolojiler ve varyant büyümeler ekarte edildi.
Yapısal gecikmede ve ailesel kısalıkta boy uzama hızı normaldir; endokrin hastalıklarda ise öncelikle boy etkilenir.

Anahtar Kavram

Büyüme duraklaması paternleri (malnütrisyon vs. endokrin ayırımı) ve antropometrik hedef boy hesaplaması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 323Soru

Altıncı ayını (180180 gün) dolduran ve o güne kadar sadece anne sütü ile beslenen sağlıklı bir süt çocuğunda, tamamlayıcı beslenmeye geçiş sürecinde aileye verilecek aşağıdaki önerilerden hangisi *hatalıdır*?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Besinlerin besleyici değerini ve lezzetini artırmak amacıyla, hazırlanan pürelerin içerisine 6.6. aydan itibaren az miktarda bal veya şeker ilave edilmelidir.

Cevap

Besinlerin lezzetini artırmak amacıyla bal veya şeker ilave edilmesi önerisi yanlıştır; bu gıdalar 1 yaşına kadar verilmemelidir.
Tamamlayıcı beslenme sürecinde bal, içerdiği Clostridium botulinum sporları nedeniyle süt çocukluğu botulizmine yol açabileceği için 11 yaşına kadar yasaktır. Şeker ise erken dönemde tat algısını bozarak obeziteye zemin hazırladığı için önerilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Tamamlayıcı beslenme ilkelerinin değerlendirilmesi.
6. ayda anne sütünün yanına ek gıdaların başlanması gerektiği saptandı.
Anne sütü 6. aydan sonra tek başına büyüme ve gelişme için yeterli gelmemeye başlar.
2
1 yaşından önce yasak olan gıdaların kontrol edilmesi.
Bal, tuz, şeker ve inek sütünün (temel içecek olarak) 1 yaşına kadar verilmemesi gerektiği hatırlandı.
Bu gıdalar botulizm riski, böbrek yükü ve alerji gibi sağlık sorunlarına yol açabilir.
3
Verilen önerilerdeki hatanın saptanması.
6. aydan itibaren bal veya şeker önerilmesinin yanlış olduğu görüldü.
TUS ve Sağlık Bakanlığı protokollerine göre bal 12. aydan önce kesinlikle verilmez.

Anahtar Kavram

Tamamlayıcı beslenmede 1 yaşına kadar kaçınılması gereken gıdalar (özellikle bal, tuz ve şeker).
Tahmini Süre:45s
Soru 324Soru

Otuz bir haftalık (31.31. hafta), 1450 gram1450\text{ gram} ağırlığında doğan ve şu an 66 haftalık olan bir bebek, rutin çocuk sağlığı izlemine getirilmiştir. Sadece anne sütü ile beslenen ve özgeçmişinde doğum sonrası ilk gün intramüsküler K vitamini uygulandığı bilinen, fizik muayenesi doğal olan bu bebek için en uygun vitamin ve mineral profilaksi planı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: D vitamini 400 IU/gu¨n400\text{ IU/gün} (doğumdan itibaren) ve Demir 3 mg/kg/gu¨n3\text{ mg/kg/gün} (şu an başlanmış olmalı)

Cevap

D vitamini 400 IU/gu¨n400\text{ IU/gün} (doğumdan itibaren) ve Demir 3 mg/kg/gu¨n3\text{ mg/kg/gün} (şu an başlanmış olmalı)
Doğru plan, D vitamininin doğumdan itibaren 400 IU/gu¨n400\text{ IU/gün} verilmesi ve demir desteğinin bu bebeğin ağırlığı (1450 gram1450\text{ gram}) nedeniyle 1.1. ayda (şu an 66 haftalık olduğu için çoktan başlanmış olmalıydı) 3 mg/kg/gu¨n3\text{ mg/kg/gün} dozunda uygulanmasıdır. TUS ve pediatri literatüründe 10001000-1500 gram1500\text{ gram} arası doğan bebekler için önerilen profilaktik demir dozu 3 mg/kg/gu¨n3\text{ mg/kg/gün}'dür.

Adım Adım Çözüm

1
Bebeğin doğum ağırlığı ve gestasyonel haftasına göre risk değerlendirmesi yapılması
Bebek 3131 haftalık ve 1450 gram1450\text{ gram} (VLBW - Çok düşük doğum ağırlıklı) olarak sınıflandırılır.
Prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde demir depoları term bebeklere göre daha azdır ve daha hızlı tükenir.
2
D vitamini profilaksi zamanlaması ve dozunun belirlenmesi
Tüm bebeklerde (preterm veya term) D vitamini profilaksisi doğumdan itibaren (ilk hafta içinde) 400 IU/gu¨n400\text{ IU/gün} olarak başlanmalıdır.
Raşitizm önlenmesi için ulusal protokol gereği standart dozdur.
3
Demir profilaksisi başlangıç zamanı ve dozunun bebeğin ağırlığına göre hesaplanması
10001000-1500 gram1500\text{ gram} arası doğan bebeklerde demir desteği 3 mg/kg/gu¨n3\text{ mg/kg/gün} dozunda, 4.4. haftada (1. ayda) başlanmalıdır.
VLBW bebeklerde eritropoezin hızlanmasıyla birlikte demir ihtiyacı 1.1. ay civarında belirginleşir.

Anahtar Kavram

Prematüre bebeklerde demir profilaksisi başlangıç zamanı ve dozu, doğum ağırlığına göre değişir; 1500 gram1500\text{ gram} altındakilerde 1.1. ayda başlanmalıdır.
Soru 325Soru

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen "Ulusal Yenidoğan Tarama Programı" protokolüne göre, bebeklerden alınan topuk kanı örneği ile rutin olarak taranan hastalıklar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Galaktozemi

Cevap

Galaktozemi, Türkiye'deki rutin ulusal yenidoğan topuk kanı tarama programında yer almayan seçenektir.
Türkiye'deki Ulusal Yenidoğan Tarama Programı kapsamında topuk kanı ile rutin olarak beş hastalık taranmaktadır: Fenilketonüri, Konjenital Hipotiroidi, Biyotiniaz Eksikliği, Kistik Fibrozis ve son yıllarda eklenen Konjenital Adrenal Hiperplazi. Galaktozemi ise kalıtsal bir metabolik hastalık olmasına rağmen bu rutin tarama panelinde bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'deki Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTP) kapsamında topuk kanı ile taranan hastalıkları listele.
Güncel protokolde taranan hastalıklar: Fenilketonüri, Konjenital Hipotiroidi, Biyotiniaz Eksikliği, Kistik Fibrozis ve Konjenital Adrenal Hiperplazi.
Soruda istenen 'taranmayan' hastalığı bulmak için mevcut listeyi bilmek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen hastalıkları bu liste ile karşılaştır.
Fenilketonüri, Konjenital hipotiroidi, Biyotiniaz eksikliği ve Kistik fibrozis listede yer alırken; Galaktozemi yer almaz.
Dışlama yöntemi ile doğru yanıta ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTP) Kapsamı

İpuçları

1
Türkiye'de topuk kanı ile taranan hastalıkların sayısı beştir.
2
Tarama listesinde dört metabolik/genetik (PKU, Biyotiniaz, Kistik Fibrozis, CAH) ve bir endokrin (Hipotiroidi) hastalık grubu düşünülmelidir.

Daha Fazla Pratik

Yenidoğan tarama programındaki hastalıkların tarama yöntemlerini (örneğin Kistik Fibrozis için IRT düzeyi) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 326Soru

Annesi HBsAgHBsAg negatif olan, 3232 haftalık ve 1800 gram1800 \text{ gram} ağırlığında doğan sağlıklı bir bebeğe Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşılama takvimine göre Hepatit B aşı uygulaması planlanmaktadır. Bu bebeğin Hepatit B aşı şeması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğumda (00. ay), 11., 22. ve 66. aylarda olmak üzere toplam 44 doz

Cevap

Doğumda (00. ay), 11., 22. ve 66. aylarda olmak üzere toplam 44 doz uygulanmalıdır.
Sağlık Bakanlığı rehberine göre, annesi HBsAg negatif olup 2000 gram2000 \text{ gram} altında doğan bebeklere doğumda ilk doz yapılır, ancak bu doz aşı serisinden sayılmaz. Bebek 11 aylık olduğunda primer aşı serisi başlatılır ve 11, 22 ve 66. aylarda birer doz daha yapılarak toplamda 44 doz ile aşılama tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Annenin HBsAg durumunu kontrol et.
Anne HBsAg negatiftir.
Annenin durumu, bebeğe doğumda aşı ile birlikte immünglobulin (HBIG) gerekip gerekmediğini belirler.
2
Bebeğin doğum ağırlığını değerlendir.
1800 gram<2000 gram1800 \text{ gram} < 2000 \text{ gram}
Hepatit B aşısının doğum dozunun immünolojik olarak seriye dahil edilmesi için bebeğin en az 2000 gram2000 \text{ gram} olması gerekir.
3
Aşılama şemasını belirle.
00, 11, 22, 66. aylar (Toplam 44 doz)
Düşük doğum ağırlıklı bebeklerde doğumdaki doz yapılır (profilaksi için) ancak antikor yanıtı yetersiz olabileceği için seriden sayılmaz; tam seri 11. aydan itibaren yeniden başlatılır.

Anahtar Kavram

Düşük doğum ağırlıklı (<2000 g<2000 \text{ g}) bebeklerde Hepatit B aşılama stratejisi.
Soru 327Soru

3333 haftalık, 18001800 gram olarak HBsAg pozitif bir anneden doğan bebeğe, doğum sonrası ilk 1212 saat içinde Hepatit B aşısı ve Hepatit B immünglobulin (HBIGHBIG) uygulanmıştır. Bu bebeğin Hepatit B bağışıklamasının uygun şekilde tamamlanması için izlenmesi gereken aşı takvimi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğumda yapılan doz seriden sayılmaz; bebek 1,21, 2 ve 66 aylıkken birer doz daha Hepatit B aşısı yapılarak şema tamamlanır.

Cevap

Doğumda yapılan dozun seriden sayılmaması ve bebeğin 1, 2 ve 6 aylıkken birer doz daha aşılanarak toplam 4 doz ile şemanın tamamlanması gerekir.
Hepatit B rehberlerine göre, HBsAg pozitif anneden doğan tüm bebeklere ağırlığına bakılmaksızın ilk 1212 saatte aşı ve HBIGHBIG yapılır. Ancak bebek 20002000 gramın altındaysa, bu ilk dozun antikor yanıtı yetersiz olabileceği için doz sayılmaz. Takvim, bebek 11 aylık olduğunda baştan başlanarak 0160-1-6 protokolüne benzer şekilde (fakat doğumdaki doz hariç tutularak) 1,21, 2 ve 66. aylarda uygulanacak 33 ek dozla tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Annenin HBsAg durumunu ve bebeğin doğum ağırlığını değerlendir.
Anne HBsAg (+) ve bebek < 20002000 gram (18001800 g).
Hepatit B protokolü bu iki kritere göre şekillenir.
2
Doğumda yapılması gereken acil müdahaleyi belirle.
İlk 1212 saatte Hepatit B aşısı + HBIGHBIG uygulanmalıdır.
Vertikal geçiş riskini minimize etmek için pasif ve aktif bağışıklama birlikte başlatılmalıdır.
3
Düşük doğum ağırlığına bağlı özel kuralı uygula.
Doğumda yapılan ilk doz, birincil aşı serisinden (33 dozluk seri) sayılmaz.
20002000 gramın altındaki prematürelerde ilk dozun immünize edici etkisi zayıf olabilir.
4
Aşı takvimini planla.
00 (sayılmaz), 1,21, 2 ve 66. aylarda aşı uygulaması.
Bebek toplamda 44 doz aşı almış olur ancak geçerli seri 11. aydan itibaren başlar.

Anahtar Kavram

Düşük doğum ağırlıklı (< 20002000 g) ve HBsAg (+) anneden doğan bebeklerde Hepatit B aşı takvimi yönetimi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 328Soru

1414 yaşındaki erkek çocuk, sınıfındaki kız arkadaşlarına göre boyunun kısa kalmasından ve sesinin henüz kalınlaşmamasından yakınarak polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde her iki testis volümü 1010 ml (Tanner evre 3), pubik kıllanması Tanner evre 3 ile uyumlu bulunuyor. Boyu ve kilosu 5050. persantilde seyreden adölesanın diğer sistem muayeneleri doğal saptanıyor.

Bu adölesan ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spermarche (ilk ejakülasyon) genellikle bu evre içerisinde gerçekleşir.

Cevap

Erkek çocuklarda spermarche (ilk ejakülasyon) genellikle Tanner evre 3'te gerçekleşir.
Spermarche, yani ilk ejakülasyonun gerçekleşmesi, erkeklerde orta puberte bulgusudur ve tipik olarak genital gelişimin Tanner evre 3 olduğu dönemde meydana gelir. Bu hastada testis volümlerinin 1010 ml olması, hastanın tam olarak bu evrede olduğunu doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın Tanner evresini belirle.
Testis volümü 1010 ml ve pubik kıllanma evre 3; hasta orta puberte (Tanner 3) dönemindedir.
Klinik bulguların hangi pubertal dönemle ilişkili olduğunu anlamak için evreleme şarttır.
2
Erkeklerde PHV (doruk boy uzama hızı) zamanlamasını hatırla.
Erkeklerde PHV Tanner 4'tedir; kızlarda ise Tanner 2-3'tedir.
Cinsiyetler arası boy uzama hızı farkı, adölesanların 'boyum kısa' kaygısının temel nedenidir.
3
Spermarche ve diğer sekonder seks karakterlerinin sırasını değerlendir.
Spermarche Tanner 3'te, ses kalınlaşması ve sakal çıkışı ise Tanner 4-5'te gerçekleşir.
Pubertal olayların kronolojik sırası ayırıcı tanıda kritiktir.

Anahtar Kavram

Erkek pubertesinde Tanner evre 3'te spermarche gerçekleşirken, doruk boy uzama hızına (PHV) ancak evre 4'te ulaşılır.

Daha Fazla Pratik

Kız çocuklarında Tanner evrelerine göre PHV ve menarş zamanlamasını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 329Soru

1313 yaşında bir erkek çocuk, rutin sağlık kontrolü için polikliniğe getirilmiştir. Yapılan fizik muayenesinde; her iki testis hacmi 55 mL olarak ölçülmüş, skrotum derisinin incelip kızardığı ve penis kökünde ince, seyrek, hafif pigmentli pubik kıllanma başladığı saptanmıştır. Hekim, fiziksel değerlendirmenin ardından hastanın psikososyal durumunu değerlendirmek amacıyla HEADSS tarama protokolünü uygulamaya karar vermiştir. Bu hasta ve yapılacak değerlendirme süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Testis hacminin 44 mL ve üzerine çıkması, erkeklerde pubertenin başladığını gösteren ilk fiziksel bulgudur.

Cevap

Testis hacminin 44 mL ve üzerine çıkması, erkeklerde pubertenin başladığını gösteren ilk fiziksel bulgudur.
Erkeklerde pubertenin başladığını gösteren ilk fiziksel işaret, testislerin büyümesidir (testis hacminin 4\geq 4 mL olması). Bu aşamada skrotum derisi de incelir ve kızarır. Pubik kıllanma (pubarş) genellikle testis büyümesini takip eder ancak pubertenin başladığının ilk kanıtı değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fiziksel bulgularını Tanner evrelemesine göre sınıflandır.
Testis hacmi 55 mL ve hafif pubik kıllanma, Tanner Evre 2 (puberte başlangıcı) ile uyumludur.
Erkeklerde puberte, testis hacminin 4\geq 4 mL olmasıyla başlar.
2
HEADSS tarama protokolünün bileşenlerini ve uygulama kurallarını hatırla.
H (Home), E (Education), A (Activities), D (Drugs), S (Sexuality), S (Suicide/Safety). Görüşme gizli (ebeveynsiz) yapılmalıdır.
Psikososyal risk faktörlerini belirlemek için standart bir yaklaşımdır.
3
Erkek puberte sekansındaki diğer olayların (PHV, spermarş) zamanlamasını kontrol et.
PHV Tanner 3-4'te, spermarş Tanner 3'tedir. Tanner 2'de bu olaylar henüz gerçekleşmemiştir.
Erkek ve kız puberte sekansı arasındaki zamanlama farklarını ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Erkek çocuklarda pubertenin ilk fiziksel bulgusu testis hacminde artıştır; psikososyal değerlendirme (HEADSS) ise gizlilik ilkesine dayanır.

Daha Fazla Pratik

Kız çocuklarında pubertenin ilk bulgusu (telarş) ve PHV timing farklarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 330Soru

Türkiye'de yürütülen Ulusal Yenidoğan Tarama Programı kapsamında, immunoreaktif tripsinojen (IRTIRT) yüksekliği nedeniyle ter testine (pilokarpin iyontoforezi) yönlendirilen bir süt çocuğunda; ter klor düzeyinin hangi aralıkta saptanması 'ara değer' (borderline) olarak kabul edilir ve mutasyon analizi gibi ileri moleküler inceleme gerektirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3030-5959 mmol/Lmmol/L

Cevap

Ter klor düzeyinin 3030-5959 mmol/Lmmol/L aralığında olması ara değer olarak kabul edilir.
Ter klor konsantrasyonunun 3030 ile 5959 mmol/Lmmol/L arasında saptanması, hastanın kistik fibrozis açısından ne tam sağlıklı ne de tam hasta olarak sınıflandırılamadığı 'ara değer' bölgesini ifade eder. Bu durumda tanıdan emin olmak için genetik mutasyon analizi veya ter testinin tekrarlanması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Kistik fibrozis tarama algoritmasını hatırla.
Pozitif IRTIRT taraması sonrası altın standart tanı testi ter testidir.
Tarama programında pozitiflik saptanan her bebeğin tanısı ter testi ile doğrulanmalıdır.
2
Ter testi (pilokarpin iyontoforezi) klor (ClCl^-) eşik değerlerini değerlendir.
<30< 30 mmol/Lmmol/L normal, 3030-5959 mmol/Lmmol/L ara değer, 60\geq 60 mmol/Lmmol/L ise tanısal kabul edilir.
Kistik fibrozis tanı rehberleri (CFF ve ECFS) tüm yaş grupları için bu eşik değerleri kullanmaktadır.

Anahtar Kavram

Kistik Fibrozis Tanı Kriterleri ve Ter Testi Yorumlama
Tahmini Süre:50s
Soru 331Soru

On aylık bir bebeğin rutin sağlam çocuk izleminde; desteksiz rahatça oturabildiği, mobilyalara tutunarak ayağa kalkabildiği ve sosyal etkileşimde el sallayarak "bay-bay" yapabildiği saptanmıştır.

Bu bebeğin gelişimsel özellikleri göz önüne alındığında, ince motor beceriler açısından aşağıdakilerden hangisini sergilemesi en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Küçük bir objeyi baş ve işaret parmağıyla kavrayabilmesi

Cevap

On aylık bir bebeğin, ince motor gelişimine uygun olarak küçük bir objeyi baş ve işaret parmağıyla kavrayabilmesi (kıskaç kavrama) beklenir.
Vakada tanımlanan çocuk; desteksiz oturabilmesi, eşyalara tutunarak ayağa kalkabilmesi ve sosyal etkileşim kurabilmesi (el sallama) nedeniyle yaklaşık 10 aylık bir gelişim düzeyindedir. Bu yaş grubunda ince motor becerilerde baş ve işaret parmağının karşı karşıya getirilerek küçük nesnelerin tutulması (kıskaç kavrama/pincer grasp) karakteristik bir bulgudur.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki gelişimsel bulguları analiz etme
Desteksiz oturma (6-7 ayda başlar, 9 ayda tamdır), tutunarak kalkma (9 ay) ve bay-bay yapma (9-10 ay) bulguları mevcuttur.
Bebeğin gelişimsel yaşını belirlemek için kaba motor ve sosyal basamaklar değerlendirilmelidir.
2
Belirlenen yaşa uygun ince motor basamağını saptama
10 aylık bir bebek için en spesifik ince motor gelişim basamağı kıskaç kavramadır (pincer grasp).
Her yaş grubunun kendine has karakteristik motor gelişim hedefleri vardır.

Anahtar Kavram

9-10 aylık bebeklerde kıskaç kavrama (pincer grasp) gelişimi

Daha Fazla Pratik

9. ay ve 12. ay arasındaki 'olgunlaşmamış' ve 'olgun' kıskaç kavrama farklarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 332Soru

6,56,5 yaşında bir erkek çocuk, boy kısalığı değerlendirmesi amacıyla polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayene ve tetkiklerde aşağıdaki veriler saptanıyor:

ParametreDeğer
Boy108108 cm (<3<3. persentil)
Ağırlık1919 kg (1010-2525. persentil)
Baş çevresi5151 cm (normal)
Yıllık boy uzama hızı3,53,5 cm/yıl
Kemik yaşı44 yıl

Annesinin boyu 155155 cm, babasının boyu 178178 cm olan bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyüme hormonu eksikliği

Cevap

Büyüme hormonu eksikliği
Büyüme hormonu eksikliği tanısı; çocuğun yıllık uzama hızının patolojik düzeyde düşük olması (3,53,5 cm/yıl), kemik yaşının takvim yaşından belirgin geri olması ve genetik hedef boyunun normal sınırlarda olmasına dayanmaktadır. Bu kombinasyon tipik olarak endokrin kökenli büyüme bozukluklarını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Hedef boyu (orta ebeveyn boyu) hesapla.
Hedef boy = (155+178+13)/2=173(155 + 178 + 13) / 2 = 173 cm.
Çocuğun genetik potansiyelini belirlemek için gereklidir.
2
Boy uzama hızını değerlendir.
Yıllık 3,53,5 cm (Normal: >5>5 cm/yıl).
Düşük büyüme hızı patolojik bir sürece işaret eder.
3
Kemik yaşı ile takvim yaşını karşılaştır.
Takvim yaşı 6,56,5 yıl, kemik yaşı 44 yıl (2,52,5 yıl geri).
Kemik yaşı geriliği endokrin veya kronik hastalıkları düşündürür.
4
Tüm verileri birleştirerek ayırıcı tanı yap.
Patolojik büyüme hızı + Kemik yaşı geriliği + Normal hedef boy = Büyüme Hormonu Eksikliği.
Ailesel kısalıkta kemik yaşı normaldir; yapısal kısalıkta ise büyüme hızı normaldir.

Anahtar Kavram

Büyüme hızı, büyüme izlemindeki en hassas parametredir; patolojik hız varlığında mutlaka altta yatan bir neden (hormonal veya kronik hastalık) araştırılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 333Soru

1313 yaşında bir erkek çocuk rutin sağlık kontrolüne getiriliyor. Fizik muayenesinde testis hacmi 5 ml5\text{ ml} ve penis kökünde seyrek, uzun, hafif pigmente kıllar saptanıyor. Bu ergenin fiziksel gelişimi ve psikososyal değerlendirmesinde kullanılan HEADSS (Ev, Eğitim, Aktiviteler, İlaç/Madde kullanımı, Seksüalite, İntihar/Depresyon) görüşmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fiziksel bulguları Tanner Evre 2 ile uyumludur ve HEADSS taramasındaki "D" bileşeni alkol, sigara veya madde kullanımını sorgular.

Cevap

Fiziksel bulguları Tanner Evre 2 ile uyumludur ve HEADSS taramasındaki "D" bileşeni alkol, sigara veya madde kullanımını sorgular.
Doğru olan seçenek, hastanın fiziksel bulgularının Tanner Evre 2 ile uyumlu olduğunu ve HEADSS taramasındaki 'D' harfinin madde kullanımını sorguladığını belirtmektedir. Erkeklerde pubertenin ilk bulgusu testis hacminin artmasıdır (>4 ml>4\text{ ml}); 5 ml5\text{ ml} hacim ve pubis kökünde seyrek kıllanma Evre 2'nin tipik özelliğidir. HEADSS ise ergenlerde Home (Ev), Education (Eğitim), Activities (Aktiviteler), Drugs (İlaç/Madde), Sexuality (Seksüalite) ve Suicide (İntihar/Depresyon) alanlarını tarayan standart bir yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fiziksel bulgularını (testis hacmi 5 ml5\text{ ml} ve seyrek pubik kıl) Tanner evrelemesi ile eşleştirin.
Bu bulgular erkek çocuklarda pubertenin ilk evresi olan Tanner Evre 2 ile uyumludur.
Testis hacminin >4 ml>4\text{ ml} olması pubertenin ilk fiziksel bulgusudur.
2
HEADSS mnemonigindeki harflerin anlamlarını hatırlayın.
H: Home, E: Education, A: Activities, D: Drugs, S: Sexuality, S: Suicide.
Psikososyal taramanın eksiksiz yapılması için bu standart mnemonik kullanılır.
3
Evreleme ve mnemonik bileşenini birleştiren seçeneği belirleyin.
Doğru eşleşme Evre 2 ve 'D' harfinin madde kullanımını (Drugs) sorgulamasıdır.
Soru hem fiziksel hem psikososyal gelişim bilgisini ölçmektedir.

Anahtar Kavram

Erkek çocuklarda Tanner puberte evrelemesi ve HEADSS psikososyal tarama bileşenleri.

İpuçları

1
Erkek çocuklarda pubertenin ilk fiziksel bulgusunu ve bu bulgunun Tanner evresini hatırlayın.
2
HEADSS mnemoniginin açılımını (Ev, Eğitim, Aktiviteler, Madde kullanımı...) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 334Soru

Bebek beslenmesinde altın standart kabul edilen anne sütünün biyokimyasal içeriği, inek sütü ile karşılaştırılması ve emzirme süreci ile ilgili klinik yaklaşımlar göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anne sütünde en yüksek konsantrasyonda bulunan ve bağırsak mukozasını patojenlere karşı koruyan temel immünolojik bileşen sekretuvar IgA'dır (sIgAsIgA).

Cevap

Anne sütünde en yüksek konsantrasyonda bulunan immünolojik bileşen sekretuvar IgA'dır (sIgAsIgA)
Anne sütü, bebeğin bağışıklık sistemini destekleyen çok sayıda biyoaktif bileşen içerir. Bunlar arasında miktar olarak en fazla bulunan ve mukozal yüzeylerde bir bariyer görevi görerek patojenlerin tutunmasını engelleyen yapı sekretuvar IgA'dır (sIgAsIgA). Bu bileşen, annenin maruz kaldığı antijenlere karşı ürettiği antikorların süte geçmesiyle bebeğe pasif koruma sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Biyokimyasal içeriği karşılaştırın
Anne sütünün protein ve mineral içeriği inek sütünden daha düşüktür; bu da böbrek yükünü azaltır.
Bebeğin fizyolojik kapasitesine uygun beslenmeyi doğrulamak.
2
İmmünolojik bileşenleri tanımlayın
Temel koruyucu immünoglobulin sIgAsIgA'dır; ayrıca laktoferrin demiri bağlayarak bakteri üremesini engeller.
Anne sütünün enfeksiyonlardan koruyucu etkisini anlamak.
3
Emzirme kontrendikasyonlarını değerlendirin
Sigara, Hepatit B/C ve mastit gibi durumlar emzirme için engel değildir; gerçek engeller HIV ve Galaktozemi gibi durumlardır.
Klinik uygulamadaki yanlış inanışları düzeltmek.

Anahtar Kavram

Anne sütünün inek sütüne üstünlüğü ve immünolojik koruyuculuğu

İpuçları

1
Anne sütü, bebeğin bağırsaklarını enfeksiyona karşı korumak için çok sayıda antikor içerir; en bol olanını hatırlayın.
2
İnek sütü, hızlı büyüme için çok daha fazla protein ve mineral içerir ama bu durum insan bebeğinin böbrek kapasitesini zorlayabilir.

Daha Fazla Pratik

Anne sütünün whey/kazein oranını (60/4060/40) inek sütününkü (20/8020/80) ile karşılaştırmayı deneyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 335Soru

Anne sütünün biyokimyasal içeriği, immünolojik bileşenleri ve emzirme yönetimi ile ilgili Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve UNICEF'in güncel yaklaşımları değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sekretuvar IgA (sIgAsIgA), anne sütündeki temel immünolojik bileşen olup proteolizise dirençli yapısıyla bebeğin intestinal mukoza yüzeyinde patojenlere karşı pasif koruma sağlar.

Cevap

Sekretuvar IgA (sIgAsIgA), anne sütündeki temel immünolojik bileşen olup proteolizise dirençli yapısıyla bebeğin intestinal mukoza yüzeyinde patojenlere karşı pasif koruma sağlar.
Sekretuvar IgA (sIgAsIgA), anne sütünde en yüksek konsantrasyonda bulunan immünoglobulindir. J-zinciri sayesinde dimerik yapıdadır ve salgısal bileşeni (secretory component) sayesinde mide asidi ve bağırsak proteazlarına karşı dirençlidir. Bu özelliği, bebeğin bağırsaklarında parçalanmadan kalarak mukoza yüzeyini patojenlerin tutunmasına karşı bir zırh gibi korumasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anne sütü ve inek sütü protein/mineral içeriklerini karşılaştır.
Anne sütü proteini daha düşük (11 vs 3.33.3 g/dL), Ca/PCa/P oranı daha yüksektir (2:12:1 vs 1.2:11.2:1).
Düşük protein böbrek yükünü azaltır, yüksek Ca/PCa/P oranı kalsiyum emilimini artırır.
2
İmmünolojik bileşenlerin fonksiyonlarını değerlendir.
sIgA mukozal koruma sağlar; laktoferrin ise demiri bağlayarak bakteriyostatik etki gösterir.
Bu bileşenler yenidoğanın henüz gelişmemiş immün sistemine pasif destek sağlar.
3
DSÖ önerilerini ve emzirme kontrendikasyonlarını gözden geçir.
İlk 6 ay sadece anne sütü önerilir. Mastit emzirme için engel değildir.
Güncel kanıta dayalı tıp verileri bebeğin ilk 6 ay tüm ihtiyacını anne sütünden karşıladığını göstermektedir.

Anahtar Kavram

Anne sütünün immünolojik koruyuculuğu ve inek sütüyle temel biyokimyasal farkları.

Daha Fazla Pratik

Anne sütünün kazein/whey oranlarını ve taurin içeriğinin merkezi sinir sistemi gelişimindeki rolünü tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 336Soru

22 yaşındaki bir çocuk, iştahsızlık ve halsizlik şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde boya göre ağırlığı <3<-3 standart sapma (SDSD) saptanıyor, ancak vücudunda ödem bulunmuyor. Çocukta ağır dehidratasyon veya şok bulgusuna rastlanmıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ağır akut malnütrisyon yönetim rehberine göre, bu hastanın hastaneye yatışının ilk 2424 saatinde (stabilizasyon fazı) uygulanması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hipoglisemiyi önlemek amacıyla gündüz ve gece 232-3 saatte bir beslenme sağlanması

Cevap

Hipoglisemiyi önlemek amacıyla gündüz ve gece sık aralıklarla besleme yapılması en uygun yaklaşımdır.
Ağır akut malnütrisyonun ilk aşaması olan stabilizasyon fazında temel amaç; hipoglisemi, hipotermi, dehidratasyon ve enfeksiyon gibi hayati riskleri yönetmektir. Hipoglisemi en sık ölüm nedenlerinden biridir ve bunu önlemek için çocukların 22 saatte bir (gece dahil) beslenmesi önerilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik durumu değerlendir.
Boya göre ağırlık <3<-3 SDSD olması ve ödem olmaması 'Ağır Marasmus' tanısını koydurur.
WHO kriterlerine göre ağır akut malnütrisyon (SAM) sınıflandırmasını yapmak.
2
Tedavi fazını belirle.
Hastaneye yatışın ilk 2424 saati 'Stabilizasyon Fazı' kapsamındadır.
Yönetim planının acil müdahale (1-7 gün) mi yoksa iyileşme (2-6 hafta) mi olduğunu anlamak.
3
Stabilizasyon fazı önceliklerini uygula.
Hipoglisemi ve hipotermi en büyük risklerdir; sık besleme (Step 1) kritik öneme sahiptir.
Glikojen depoları bitmiş olan çocukta kan şekerini korumak.
4
Kontrendike uygulamalardan kaçın.
Demir desteği verilmez, IV sıvılardan (şok yoksa) kaçınılır ve agresif besleme yapılmaz.
Refeeding sendromu, serbest radikal hasarı ve kalp yetmezliği riskini minimize etmek.

Anahtar Kavram

Dünya Sağlık Örgütü'nün ağır akut malnütrisyon yönetimindeki 10 adımı ve stabilizasyon fazı öncelikleri.
Soru 337Soru

1111 yaşında bir erkek çocuk, rutin sağlık kontrolü amacıyla pediatri polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde pubertenin başladığını (Tanner evre 22) gösteren en erken fiziksel bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Testis hacminin orşidometre ile 4 mL4\text{ mL} veya üzerine çıkması

Cevap

Erkek çocuklarda pubertenin başladığını gösteren ilk fiziksel bulgu, testis hacminin 4 mL4\text{ mL} veya üzerine çıkmasıdır.
Erkek çocuklarda pubertal gelişimin ilk objektif kanıtı, testislerin büyümesidir. Pratik klinik değerlendirmede Prader orşidometresi kullanılarak yapılan ölçümde testis hacminin 4 mL4\text{ mL} ve üzerinde olması Tanner evre 22 olarak kabul edilir ve pubertenin başladığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Erkeklerde puberte başlangıcını (Tanner evre 22) tanımlayan temel fiziksel kriteri belirle.
Tanner evre 22 erkeklerde testis hacminin artışıyla karakterizedir.
Pubertenin ilk hormonal etkisi olan gonadotropin artışı testislerde büyümeye yol açar.
2
Testis büyümesinin sayısal eşik değerini hatırla.
4 mL4\text{ mL} ve üzeri hacim puberte başlangıcı kabul edilir.
Orşidometre ölçümlerinde 4 mL4\text{ mL} eşiği, prepubertal dönemden pubertal döneme geçişi simgeler.

Anahtar Kavram

Erkeklerde pubertenin ilk belirtisi testis hacmindeki artıştır (>4 mL> 4\text{ mL}); kızlarda ise genellikle telarş (meme gelişimi) ilk belirtidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 338Soru

Altı aylık, o ana kadar sadece anne sütü ile beslenmiş ve nöromotor gelişimi yaşıyla uyumlu bir bebek, sağlam çocuk izlemi için getirilmiştir. Fizik muayenesinde patolojik bir bulgu saptanmayan ve büyüme eğrisi persentilleri normal seyreden bebeğin annesi, tamamlayıcı beslenmeye geçiş süreciyle ilgili bir plan hazırladığını belirtmiştir. Annenin aşağıda ifade ettiği uygulamalardan hangisi, bebeğin fizyolojik gereksinimleri ve gelişimsel basamakları göz önüne alındığında, ciddi bir sağlık riski veya gelişimsel duraklama yaratabileceği için kesinlikle önerilmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Enerji yoğunluğunu artırmak ve tatlandırmak amacıyla kahvaltılık karışımlara bir çay kaşığı bal eklenmesi

Cevap

Yanlış olan ve risk taşıyan uygulama: Enerji yoğunluğunu artırmak ve tatlandırmak amacıyla kahvaltılık karışımlara bir çay kaşığı bal eklenmesi
Soruda 'kesinlikle önerilmeyen' ve 'risk taşıyan' uygulama sorulmaktadır. Bal, Clostridium botulinum sporlarını içerebilir. Erişkinlerin aksine, bebeklerin bağırsak florası bu sporların kolonizasyonunu ve toksin üretimini engelleyemez. Bu durum, hipotoni, letarji ve solunum yetmezliği ile giden 'İnfantil Botulizm' tablosuna yol açabilir. Bu nedenle 1 yaşından küçük bebeklere bal verilmesi kesinlikle kontrendikedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki vaka analiz edilir
6 aylık sağlıklı bir bebek için tamamlayıcı beslenme önerileri değerlendirilmelidir.
Vaka sağlıklı bir bebeği tanımlamaktadır, özel bir hastalık durumu yoktur.
2
Seçeneklerdeki uygulamalar tıbbi kontrendikasyonlar açısından taranır
Bal kullanımı (İnfantil Botulizm riski) 1 yaş altı için kesin kontrendikasyondur.
Clostridium botulinum sporları bebeğin immatür bağırsak florasında toksin üretebilir.
3
Diğer seçeneklerin doğruluğu teyit edilir
Demir desteği (et), pütürlü gıda (motor gelişim), gluten (yeni alerji protokolleri) ve su verilmesi tıbbi olarak doğrudur.
Demir eksikliği anemisini önlemek, çiğneme becerisini geliştirmek ve tolerans geliştirmek temel hedeflerdir.

Anahtar Kavram

Tamamlayıcı Beslenmede Yasaklı Gıdalar
Soru 339Soru

Gebelik haftası 2727 hafta, doğum ağırlığı 950950 gram olan bir prematüre bebek, respiratuar distres sendromu ve hipotansiyon nedeniyle yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Yaşamının 44. gününde, dopamin infüzyonu ve deksametazon tedavisi devam ederken alınan ilk topuk kanı örneğinde TSH düzeyi 33 mIU/LmIU/L (eşik değer: <5,5<5,5 mIU/LmIU/L) olarak saptanmıştır. Türkiye Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTPNTP) protokolüne göre bu bebekteki tarama sonucu ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kullanılan ilaçlar TSH salınımını baskılayarak yalancı negatifliğe yol açabileceği için tarama testi 22. ve 44. haftalarda tekrarlanmalıdır.

Cevap

Dopamin ve deksametazon gibi ilaçların TSH salınımını baskılayabileceği ve prematüre bebeklerde geç TSH yükselmesi görülebileceği göz önünde bulundurularak tarama 22. ve 44. haftalarda tekrarlanmalıdır.
Türkiye Ulusal Yenidoğan Tarama Programı protokolüne göre; gebelik haftası <32<32 hafta veya doğum ağırlığı <1500<1500 gram olan bebekler ile yoğun bakımda yatan hasta bebeklerde TSH düzeyi normal olsa dahi tarama testi tekrarlanmalıdır. Ayrıca dopamin ve yüksek doz glukokortikoidler TSH salınımını baskılayarak konjenital hipotiroidinin taranmasını zorlaştırabilir ve yalancı negatif sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle bu bebeklerde yaşamın 22. ve 44. haftalarında (veya taburculukta) seri topuk kanı örnekleri alınması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik risk faktörlerini belirle
Bebek çok düşük doğum ağırlıklı (<1500<1500 gram) ve prematüredir.
Yüksek riskli bebeklerde konjenital hipotiroidi taraması için tek örnek yeterli değildir.
2
Kullanılan ilaçların tarama parametreleri üzerindeki etkisini değerlendir
Dopamin ve deksametazon hipofizden TSH salınımını baskılar.
Bu ilaçlar varken saptanan düşük TSH düzeyi, gerçek durumu yansıtmayabilir (yalancı negatiflik).
3
Ulusal tarama protokolüne göre uygun zamanlamayı seç
İlk örnekten bağımsız olarak 22. hafta (10-14. günler) ve 44. haftada (veya taburculukta) tekrar örnek alınmalıdır.
Preterm bebeklerde hipotalamo-hipofizer aksın geç olgunlaşması veya hastalık durumunda TSH yükselmesinin gecikmesi seri taramayı zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Prematüre ve yoğun bakımda yatan bebeklerde konjenital hipotiroidi taramasında seri örnekleme (seri topuk kanı) gerekliliği ve ilaçların TSH üzerindeki baskılayıcı etkisi.
Soru 340Soru

Rutin çocuk sağlığı izlemine getirilen bir çocuğun muayenesinde; üç tekerlekli bisiklete binebildiği, 99 küpten kule yapabildiği ve cinsiyetini söyleyebildiği gözlenmiştir. Bu çocuğun gelişimsel basamaklar açısından aşağıdaki becerilerden hangisini de sergilemesi en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her basamağa bir ayağını basarak (alternan) merdiven çıkması

Cevap

Her basamağa bir ayağını basarak (alternan) merdiven çıkması
Vakada belirtilen özellikler (üç tekerlekli bisiklet, 99 küp, cinsiyet farkındalığı) çocuğun 33 yaşında (3636 aylık) olduğunu göstermektedir. Bu yaştaki bir çocuk kaba motor gelişim olarak merdivenleri her basamağa bir ayağını basarak (alternan) çıkabilir. Diğer yandan alternan merdiven inme, artı çizme ve tek ayak üzerinde sıçrama gibi beceriler 44 yaş seviyesinde beklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Çocuk 33 yaşındadır (3636 aylık).
Üç tekerlekli bisiklete binme, 99 küple kule yapma ve cinsiyetini bilme 33 yaşın karakteristik özellikleridir.
2
33 yaşındaki çocuğun diğer gelişimsel özelliklerini hatırla
Daire çizme, alternan merdiven çıkma, kısa cümleler kurma.
33 yaşında kaba motor gelişimde merdiven çıkma alternan iken inme hala her basamağa iki ayak basarak yapılır.

Anahtar Kavram

Gelişimsel basamaklarda 3 yaş (36 ay) dönüm noktaları
ÖncekiSayfa 17 / 19Sonraki
Genel Pediatri — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 17 | Examkin