Soru

Zorluk: OrtaMaksimum ve Minimum Problemleri

Taban yarıçapı 6 cm6\text{ cm} ve yüksekli��i 12 cm12\text{ cm} olan bir dik dairesel koninin içerisine, tabanı koninin tabanı ile çakışacak biçimde bir dik dairesel silindir yerleştirilecektir. Buna göre, bu silindirin hacmi en fazla kaç π cm3\pi\text{ cm}^3 olabilir?

Cevap: 64

Cevap

En büyük hacimli silindirin hacmi 64π cm364\pi\text{ cm}^3 olup aranan değer 64'tür.
Koninin içerisine yerleştirilebilecek en büyük hacimli silindirin boyutları benzerlik oranı kullanılarak h=122rh = 12 - 2r şeklinde yazılır. Hacim fonksiyonunun türevi yardımıyla maksimum hacmi veren yarıçap r=4 cmr = 4\text{ cm} olarak bulunur. Bu değer hacim formülünde yerine yazıldığında maksimum hacim 64π cm364\pi\text{ cm}^3 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Silindirin yarıçapı rr ve yüksekliği hh değişkenleri arasında benzerlik yardımıyla bir bağıntı kurun.
h=122rh = 12 - 2r
Koninin ana doğrusu ve yüksekliği ile silindirin kesiti arasında oluşan benzer üçgenlerden 12h12=r6\frac{12-h}{12} = \frac{r}{6} elde edilir.
2
Silindirin hacmini veren fonksiyonu rr değişkenine bağlı olarak yazın.
V(r)=12πr22πr3V(r) = 12\pi r^2 - 2\pi r^3
Silindirin hacmi V=πr2hV = \pi r^2 h formülüyle hesaplanır. Burada h=122rh = 12 - 2r ifadesi yerine yazılır.
3
Hacim fonksiyonunun maksimum noktasını bulmak için türevini al��p sıfıra eşitleyin.
r=4r = 4
Fonksiyonun yerel ekstremum noktalarında birinci türevi sıfırdır. V(r)=24πr6πr2=6πr(4r)=0V'(r) = 24\pi r - 6\pi r^2 = 6\pi r(4-r) = 0 denkleminin kökleri r=0r=0 ve r=4r=4 olup, maksimum hacim r=4r=4 için gerçekleşir.
4
Maksimum hacmi hesaplayın.
V(4)=64πV(4) = 64\pi
r=4r = 4 için V(4)=π42(1224)=64πV(4) = \pi \cdot 4^2 \cdot (12 - 2 \cdot 4) = 64\pi elde edilir. Hacmin π\pi cinsinden değeri sorulduğu için aranan sayı 64'tür.

Anahtar Kavram

Türev yardımıyla maksimum ve minimum değerlerin bulunması, geometrik şekillerde optimizasyon problemleri.
Bu soruyu puanla