Examkin

Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Tüm türler8,734Çoktan seçmeli4,865Çoklu seçim1Doğru / Yanlış289Sayısal852Eşleştirme1,797Sıralama842Boşluk doldurma63Kısa cevap25
Soru 181Soru →

Güdülenme sürecinde yer alan aşağıdaki temel kavramları, psikoloji literatüründeki doğru tanımları ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Homeostasis
İçsel Güdülenme
Sosyal Güdü
Dürtü

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Homeostasis kavramı fizyolojik dengenin kararlılığıyla, içsel güdülenme eylemin kendisinden alınan keyifle, sosyal güdü öğrenilmiş çevre etkileşimli yönelimlerle, dürtü ise biyolojik dengesizliğin yarattığı itici güçle eşleşir.
Biyolojik dengenin kararlılığı homeostasis ile; dışsal ödül olmaksızın eylemin kendisinden keyif alma içsel güdülenme ile; öğrenilmiş ve çevreyle ilişkili başarı ve ilişki yönelimleri sosyal güdüyle; eksikliğin yarattığı gerginlik ve itici güç ise dürtüyle doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen terimlerin biyolojik ve psikolojik niteliklerini gözden geçirmek.
Homeostasis ve dürtünün fizyolojik/biyolojik kökenli; içsel güdülenme ve sosyal güdünün ise psikolojik/öğrenilmiş kökenli olduğu belirlenir.
Eşleştirmeyi doğru kategoriler üzerinden kolaylaştırmak.
2
Homeostasis kavramını iç denge tanımıyla eşleştirmek.
Homeostasis kavramının 'fizyolojik kararlılık, denge ve uyum durumu' tanımıyla eşleştiği saptanır.
Homeostasis kelimesinin doğrudan biyolojik denge anlamına gelmesi.
3
Dürtü kavramını organizmayı harekete geçiren fizyolojik itici güç tanımıyla eşleştirmek.
Dürtünün 'fizyolojik gerginliğin yarattığı itici güç' tanımıyla eşleştiği saptanır.
Dürtünün ihtiyacı gidermeye yönelik fizyolojik enerjiyi ifade etmesi.
4
İçsel güdülenme ve sosyal güdü tanımlarını inceleyerek kalan kavramlarla eşleştirmek.
İçsel güdülenmenin 'dışsal ödül olmaksızın kendi için eylem yapma' tanımıyla, sosyal güdünün ise 'öğrenme yoluyla kazanılan yönelimler' tanımıyla eşleştiği belirlenir.
Güdülenmenin kaynağına (iç/dış) ve edinilme biçimine (doğuştan/öğrenilmiş) göre ayrım yapılması.

Anahtar Kavram

Güdülenme Sürecinin Biyolojik ve Sosyal Boyutları
Soru 182Soru →

Bireyin kaygı düzeyini düşürmek amacıyla farkında olmadan başvurduğu savunma mekanizmaları ile bunlara dair davranış örnekleri aşağıda verilmiştir. Sol sütunda yer alan günlük yaşam senaryolarını, sağ sütundaki doğru savunma mekanizmalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Lise yıllarında sosyal ilişkiler kurmakta zorlanan ve arkadaş çevresinde kabul görmeyen bir gencin, kendisini tamamen akademik çalışmalara adayarak okulun en başarılı öğrencisi olması.
Kendisine haksız yere düşük not verdiğini düşündüğü öğretmenine büyük bir öfke duyan ancak bunu öğretmenine yansıtamayan bir öğrencinin, okul çıkışında sınıftaki sırayı tekmelemesi.
Sınavlarda sürekli kopya çekme eğiliminde olan ve bu durumdan dolayı içsel bir suçluluk duyan bir öğrencinin, sınıftaki tüm arkadaşlarının sürekli kopya çektiğini iddia etmesi.
İçten içe yeni iş arkadaşına karşı yoğun bir kıskançlık ve çekememezlik duyan bir çalışanın, onunla karşılaştığında aşırı derecede nazik, koruyucu ve övücü davranması.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sosyal ilişkilerde zorlanan gencin akademik başarıya yönelmesi ödünleme; öğretmenine duyduğu öfkeyi sırayı tekmeleyerek çıkaran öğrencinin davranışı yer değiştirme; kopya çeken öğrencinin herkesi kopya çekmekle suçlaması yansıtma; iş arkadaşını kıskanan çalışanın ona aşırı nazik davranması ise karşıt tepki geliştirme mekanizmaları ile eşleşir.
Her senaryo, bireyin yaşadığı içsel çatışmayı hafifletmek amacıyla kullandığı spesifik savunma mekanizmaları ile doğru şekilde eşleştirilmiştir. Sosyal alandaki yetersizliğin akademik başarıyla kapatılması ödünleme; öfkenin sıraya yöneltilmesi yer değiştirme; kopya çekme suçluluğunun sınıfa yüklenmesi yansıtma; kıskançlığın aşırı sevgi gösterisiyle maskelenmesi ise karşıt tepki geliştirmedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk senaryoyu analiz etme
Gencin sosyal alandaki yetersizliğini akademik alanda başarı elde ederek kapatmaya çalışması 'ödünleme (telafi)' mekanizmasına örnektir.
Ödünleme, bir alandaki başarısızlık veya yetersizlik duygusunu başka bir alanda üstün başarı göstererek dengeleme çabasıdır.
2
İkinci senaryoyu analiz etme
Öğrencinin öğretmenine yönelik öfkesini cansız bir nesne olan sıraya yöneltmesi 'yer değiştirme' mekanizmasına örnektir.
Yer değiştirme, kaygı veya öfke yaratan durumun asıl hedefe değil, daha az tehdit edici başka bir nesne ya da kişiye yönlendirilmesidir.
3
Üçüncü senaryoyu analiz etme
Kopya çeken öğrencinin bu davranışı ve suçluluk duygusunu başkalarına atfetmesi 'yansıtma' mekanizmasına örnektir.
Yansıtma, bireyin kendi kabul edilemez duygu, düşünce veya davranışlarını başkalarına yüklemesidir.
4
Dördüncü senaryoyu analiz etme
Kıskançlık duyan çalışanın bu duygunun tam zıttı şekilde aşırı nazik ve koruyucu davranması 'karşıt tepki geliştirme' mekanizmasına örnektir.
Karşıt tepki geliştirme, bireyin hissettiği kabul edilemez dürtü veya duygunun tam tersi yönünde aşırı davranışlar sergilemesidir.

Anahtar Kavram

Savunma mekanizmaları, ego tarafından kaygıyı azaltmak amacıyla bilinçdışı olarak kullanılan psikolojik stratejilerdir.
Soru 183Soru →

Aşağıdaki sol sütunda yer alan edebî yönelim ve özellikleri, sağ sütunda verilen ilgili açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Manzum Hikâye ve Sosyal Realizm
Nev-yunanilik ve Akdeniz Havzası Kültürü
Aruzun Konuşma Dilinin Ritmiyle Kaynaşması
Hece ��lçüsünün İstisnai Kullanımı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşmeler şu şekildedir: Manzum Hikâye ve Sosyal Realizm ile toplumsal sorunların Safahat'ta ele alınması (Mehmet Âkif Ersoy); Nev-yunanilik ile Sicilya Kızları ve Biblos Kadınları şiirleri (Yahya Kemal Beyatlı); Aruzun Konuşma Dilinin Ritmiyle Kaynaşması ile Seyfi Baba ve Küfe manzumeleri (Mehmet Âkif Ersoy); Hece Ölçüsünün İstisnai Kullanımı ile sanatçının tek bir şiirinde (Ok) bu vezni tercih etmesi (Yahya Kemal Beyatlı).
Verilen edebî kavramlar ve yönelimler, şairlerin sanat anlayışları ve eserleri ile tam olarak eşleşmektedir. Manzum hikâye ve realizm Mehmet Âkif'in toplumsal şiirleriyle; Nev-yunanilik Yahya Kemal'in antik Akdeniz şiirleriyle; aruzun konuşma diliyle kaynaşması Mehmet Âkif'in dil ustalığıyla; hecenin tek bir şiirde kullanımı ise Yahya Kemal'in Ok şiiriyle uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Edebî özellikler ile sanatçıların yönelimlerini analiz etme
Manzum hikâye ve sosyal realizm yöneliminin Mehmet Âkif Ersoy'un toplumsal gerçekçi şiir anlayışını (Safahat) temsil ettiği belirlenir.
Toplumsal faydayı gözeten realizm ve manzum hikâye türü Mehmet Âkif'e özgüdür.
2
Nev-yunanilik akımını inceleme
Yahya Kemal Beyatlı'nın Sicilya Kızları ve Biblos Kadınları şiirlerinde Akdeniz havzası kültürüne yöneldiği Nev-yunanilik anlayışıyla eşleşir.
Yahya Kemal, Batılı şiir arayışlarında bir dönem bu akıma ilgi duymuştur.
3
Aruz vezninin Türkçe ile ilişkisini değerlendirme
Mehmet Âkif'in Seyfi Baba ve Küfe manzumelerinde günlük dil ile aruzu kaynaştırdığı görülür.
Mehmet Âkif aruzu konuşma diline başarıyla uygulayan en önemli ustadır.
4
Vezin istisnalarını kontrol etme
Yahya Kemal'in Ok şiiri dışındaki tüm şiirlerinde aruzu kullanmış olması hece ölçüsünün istisnai kullanımıyla eşleşir.
Yahya Kemal, heceyi sadece Ok şiirinde kullanmıştır.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi Bağımsız Sanatçıları (Mehmet Akif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatlı)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 184Soru →

Aşağıda sol sütunda yer alan aile kurumu ve yapısına dair sosyolojik kavramları, sağ sütunda verilen uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Geleneksel Geniş Aile
Modern Çekirdek Aile
Geçiş Ailesi
Neolokal Yerleşim

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Geleneksel Geniş Aile ile Tarım ekonomisine dayanan otoriteryen yapı; Modern Çekirdek Aile ile Anne, baba ve çocuklardan oluşan demokratik yapı; Geçiş Ailesi ile Kentleşmede ortaya çıkan ara aile formu; Neolokal Yerleşim ile Evli çiftin bağımsız ayr�� konutta yaşaması eşleşmektedir.
Geleneksel Geniş Aile tarım ekonomisine dayalı, ataerkil ve çok kuşaklıdır. Modern Çekirdek Aile demokratikleşmiş iş bölümüyle anne, baba ve çocuklardan oluşan küçük birimdir. Geçiş Ailesi sanayileşme/kentleşme sürecinde geniş aile ile çekirdek aile arasında köprü görevi gören, akrabalık bağlarını koruyan yapıdır. Neolokal Yerleşim ise yeni evlilerin bağımsız konutta yaşamasıdır. Bu doğrultuda yapılan tüm eşleştirmeler sosyolojik tanımlarla tam uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Geleneksel geniş ailenin temel sosyo-ekonomik özelliklerini belirleme.
Geleneksel geniş ailenin tarımsal üretime dayalı ve ataerkil yapıda olduğu saptanarak 'tarım ekonomisine dayanan ve çok kuşaklı otoriteryen aile yapısı' tanımı ile eşleştirilir.
Kavramın tarihsel ve ekonomik altyapısını kurmak doğru eşleştirmeyi yapmayı sağlar.
2
Modern çekirdek ailenin yapısal özelliklerini belirleme.
Sanayi toplumunun gereksinimlerine göre şekillenen, anne-baba ve çocuklardan oluşan demokratik karar süreçlerine sahip küçük birim ile eşleştirilir.
Çekirdek ailenin modern kent yaşamındaki niteliksel ve niceliksel sınırlarını belirlemek gerekir.
3
Geçiş ailesi kavramını tanımlama.
Kırsaldan kente göçle beraber ortaya çıkan, yapı olarak çekirdek ancak dayanışma olarak geniş ailenin izlerini taşıyan 'köprü görevi gören aile tipi' ile eşleştirilir.
Toplumsal değişimin aile yapısına yansıyan ara formunu tespit etmek önemlidir.
4
Neolokal yerleşim kavramının mekansal karşılığını bulma.
Yeni evlenen çiftlerin bağımsız ayrı konutta yaşaması esasına dayanan yerleşim örüntüsü ile eşleştirilir.
Yerleşim yeri kurallarının (neolokalizm) sosyolojik tanımını netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Aile Kurumu ve Yapısı kapsamında geleneksel, modern ve geçiş süreci aile tipleri ile yerleşim örüntülerinin ayırt edilmesi.
Soru 185Soru →

Aşağıda sol sütunda davranış bozukluklarına ait vaka/semptom açıklamaları, sağ sütunda ise bu bozuklukların psikolojideki adları verilmiştir. Tanımlarla doğru kavramları eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Günlük yaşamda belirli bir nesne veya duruma bağlı olmaksızın ortaya çıkan, kontrol edilmesi güç olan ve sürekli bir endişe, kuruntu ve gerginlik hissiyle kendini gösteren durum.
Bireyin bedeninde ortaya çıkan hafif ağrı veya sıradan belirtileri bile çok ciddi, ölümcül bir hastalığın kesin kanıtı olarak yorumlaması ve sürekli tıbbi araştırma arayışı içinde olması.
Kişinin yaşamında aşırı neşeli, enerjik ve aktif olduğu 'mani' evresi ile hayattan tamamen koptuğu, çökkün ve hareketsiz olduğu 'depresyon' evresinin ardışık olarak yaşanması.
Nesnel açıdan tehlike arz etmeyen belirli bir nesne, canlı veya durum karşısında duyulan; kaçınma davranışı ile sonuçlanan mantık dışı, yoğun ve kronik korku tepkisi.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci tanım yaygın kaygı bozukluğu ile, ikinci tanım hipokondriyazis ile, üçüncü tanım bipolar bozukluk ile ve dördüncü tanım fobik bozukluk ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; sürekli ve nesnesiz endişe hali yaygın kaygı bozukluğuyla, bedensel belirtileri aşırı abartma durumu hipokondriyazisle, mani-depresyon geçişleri bipolar bozuklukla, kaçınma yaratan nesneye yönelik mantıksız korkular ise fobik bozuklukla eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Adım 1: Sürekli ve nesnesiz endişe içeren birinci tanım incelenir.
Sonuç: Bu durum Yaygın Kaygı Bozukluğu ile eşleşir.
Neden: Yaygın kaygı bozukluğunda kaygı belirli bir nesneye bağlı değildir ve süreklidir.
2
Adım 2: Bedensel belirtileri ölümcül hastalık habercisi olarak gören ikinci tanım incelenir.
Sonuç: Bu durum Hipokondriyazis ile eşleşir.
Neden: Hipokondriyazis (hastalık hastası), hafif semptomları bile ciddi hastalık sanma eğilimidir.
3
Adım 3: Mani ve depresyon dönemlerinin ardışıklığını belirten üçüncü tanım incelenir.
Sonuç: Bu durum Bipolar Bozukluk ile eşleşir.
Neden: Bipolar bozuklukta kişi aşırı neşeli (mani) ve aşırı çökkün (depresyon) dönemler arasında geçiş yaşar.
4
Adım 4: Belirli nesne ve durumlara yönelik yoğun ve kaçınmaya yol açan korkuyu anlatan dördüncü tanım incelenir.
Sonuç: Bu durum Fobik Bozukluk ile eşleşir.
Neden: Fobide korkunun kaynağı bellidir (nesneye yöneliktir) ve kişi bu nesneden kaçınır.

Anahtar Kavram

Davranış bozuklukları ve psikolojik rahatsızlıkların temel tanısal özellikleri ve belirtileri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 186Soru →

Anadolu'da Türk-İslam kültür ve mimarisinin gelişiminde Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri döneminde inşa edilen eserler önemli bir yere sahiptir. Aşağıda verilen mimari eserleri, bu eserlerin öne çıkan karakteristik işlevleri ve yapı türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Cacabey Medresesi
Sultan Han
Eşrefoğlu Camii
Hunat Hatun Külliyesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cacabey Medresesi rasathane özellikli medreseyle, Sultan Han kervansarayla, Eşrefoğlu Camii ahşap direkli ibadet yapısıyla, Hunat Hatun Külliyesi ise çok amaçlı yapı topluluğuyla eşleşmelidir.
Cacabey Medresesi'nin astronomi eğitimi (rasathane) işleviyle, Sultan Han'ın ticaret ve konaklama (kervansaray) işleviyle, Eşrefoğlu Camii'nin ahşap direkli mimari özellikleriyle ve Hunat Hatun Külliyesi'nin cami, medrese, hamam ve türbeyi bir araya getiren külliye yapısıyla eşleşmesi tarihsel olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Eserlerin mimari türlerini belirleme
Cacabey yapısının astronomi eğitimi veren bir medrese, Sultan Han'ın bir kervansaray, Eşrefoğlu Camii'nin ahşap direkli bir cami, Hunat Hatun yapısının ise külliye olduğu belirlenir.
Anadolu Türk-İslam mimarisindeki eserlerin adlandırılması ve işlevleri arasındaki doğrudan ilişkiyi kurmak gerekir.
2
Eserleri tanımlarıyla eşleştirme
Cacabey Medresesi ile rasathane eğitimi, Sultan Han ile ticari konaklama, Eşrefoğlu Camii ile ahşap direkli mimari, Hunat Hatun Külliyesi ile çok işlevli yapı topluluğu ifadeleri eşleştirilir.
Her bir eserin belirgin yapısal ve işlevsel özelliklerini doğru tanımlara aktarmak gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye Selçukluları ve Beylikler dönemindeki mimari eserler, yapı türleri (medrese, kervansaray, cami, külliye) ve işlevleri

Alternatif Yöntem

Yapı adlarındaki 'han' ibaresinin kervan konaklama yerlerini (kervansaray), 'külliye' ibaresinin ise toplu yapıları ifade ettiğini bilerek doğrudan kelime kökenlerinden eşleştirme yapılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 187Soru →

Millî Edebiyat Dönemi'nde bağımsız bir çizgi sürdüren Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın şiir anlayışları, dil tercihleri ve ele aldıkları temalar farklılık gösterir. Buna göre, sol sütunda verilen eserleri sağ sütunda yer alan açıklayıcı tematik ve yapısal özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Küfe
Sessiz Gemi
Bülbül
Mohaç Türküsü

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Küfe - babasını kaybeden küçük bir çocuğun sırtındaki yük üzerinden toplumdaki yoksulluk, yetimlik ve eğitim sorunlarını anlatan realist manzum hikâye; Sessiz Gemi - ölüm temasını limandan kalkan bir gemi imgesiyle ele alan, pürüzsüz dil işçiliği ve hece değil aruz ölçüsüyle yazılmış saf şiir örneği; Bülbül - Bursa'nın işgali üzerine duyulan derin kederi ve millî hüsranı doğadaki bir canlının feryadı üzerinden sembolik bir dille aktaran lirik manzume; Mohaç Türküsü - Osmanlı'nın şanlı askerî geçmişini ve fetih coşkusunu, aruzun ritmik ve epik ahengiyle modern bir şekilde canlandıran tarih konulu şiir.
Küfe ve Bülbül manzumeleri Mehmet Âkif Ersoy'a ait olup sırasıyla toplumsal realizmi ve millî yas konusunu işler. Sessiz Gemi ve Mohaç Türküsü ise Yahya Kemal Beyatlı'ya ait olup ölüm, Osmanlı tarihi ve saf şiir estetiği temalarını barındırır. Eserlerin temaları ve üslupları bu eşleştirmeyi doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Küfe adlı eserin yazarını ve edebî niteliğini belirlemek.
Bu eserin Mehmet Âkif Ersoy'a ait toplumsal içerikli bir manzum hikâye olduğu saptanır.
Küfe, babasız kalmış bir çocuğun dramı üzerinden halkın yoksulluğunu gerçekçi bir yaklaşımla yansıtır.
2
Sessiz Gemi şiirinin tematik ve biçimsel özelliklerini incelemek.
Bu şiirin Yahya Kemal Beyatlı'ya ait, ölüm temasını aruz ölçüsüyle işleyen bir saf şiir örneği olduğu saptanır.
Eserde ölüm, limandan ayrılan bir gemi imgesiyle betimlenerek musiki eşliğinde sunulur.
3
Bülbül şiirinin yazılış amacını ve konusunu tespit etmek.
Şiirinin Mehmet Âkif Ersoy tarafından Bursa'nın işgali üzerine duyulan üzüntüyle yazıldığı saptanır.
Şair, vatandaki işgali ve hüznü sembolik bir dille bülbülün feryadına benzeterek anlatmıştır.
4
Mohaç Türküsü şiirinin temasını ve üslubunu değerlendirmek.
Bu şiirin Yahya Kemal Beyatlı'ya ait Osmanlı tarihini konu alan epik bir eser olduğu saptanır.
Eser, Osmanlı akıncılarının zafer coşkusunu aruzun ritmik musikisiyle canlandırmaktadır.

Anahtar Kavram

Millî Edebiyat Dönemi Bağımsız Sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatlı'nın eserlerinin tematik ve yapısal özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 188Soru →

İnsan vücudunda dolaşım ve lenf sistemine ait bazı damarlar ve yapılar ile bu yapıların temel görevleri aşağıda karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki yapıları sağ sütundaki uygun işlevsel tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sol Karıncık
Akciğer Atardamarı
Lenf Düğümleri
Kapı Toplardamarı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol Karıncık - Oksijence zengin kanı aort aracılığıyla sistemik dolaşıma dahil eder; Akciğer Atardamarı - Karbondioksit oranı yüksek kanı temizlenmesi için ilgili solunum organına taşır; Lenf Düğümleri - Sıvı içerisindeki mikroorganizmaları süzerek vücut savunmasında rol oynar; Kapı Toplardamarı - Sindirim kanalından emilen besinleri kontrol edilmek üzere karaciğere iletir.
Sol karıncık temiz kanı vücuda pompalar, akciğer atardamarı kirli kanı akciğere taşır, lenf düğümleri lenfi süzerek bağışıklık sağlar ve kapı toplardamarı besinleri bağırsaklardan karaciğere iletir.

Adım Adım Çözüm

1
Kalbin bölümlerini ve bağlantılı damarları analiz edin.
Sol karıncığın vücuda temiz kan pompaladığını, akciğer atardamarının ise kalpten akciğere kirli kan götürdüğünü belirleyin.
Dolaşım sisteminin yönünü ve kanın oksijen içeriğini doğru eşleştirmek için gereklidir.
2
Lenf sisteminin temel işlevlerini değerlendirin.
Lenf düğümlerinin süzme ve akyuvar üretimi gibi bağışıklık görevlerini üstlendiğini tespit edin.
Lenf sisteminin dolaşım sistemiyle olan fonksiyonel farkını ayırt etmek için önemlidir.
3
Karaciğerin kan giriş yollarını hatırlayın.
Kapı toplardamarının sindirim sistemi ile karaciğer arasındaki köprü olduğunu doğrulayın.
Sindirim sonrası besinlerin izlediği yolu anlamak için kritik bir bilgidir.

Anahtar Kavram

İnsan dolaşım ve lenf sistemindeki yapı-görev ilişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 189Soru →

Aile kurumunun yapısını, sınırlarını ve işleyişini düzenleyen sosyolojik kurallar ile yerleşim pratikleri farklı toplumsal yapılarda çeşitlilik gösterir. Aşağıda sol sütunda aile ve evlilik yapısına dair sosyolojik kavramlar, sağ sütunda ise bu kavramların tanımları verilmiştir. Sol sütundaki kavramları sağ sütundaki uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Neolokal yerleşim
Egzogami
Matrilokal yerleşim
Endogami

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Neolokal yerleşim kavramı, evlenen çiftin anne ve babadan bağımsız olarak yeni bir hane kurması tanımıyla; egzogami kavramı, bireyin kendi grubu dışındaki kişilerle evlenmesini zorunlu kılan kural tanımıyla; matrilokal yerleşim kavramı, erkeğin kadının ailesinin konutuna yerleşerek yaşamını sürdürmesi tanımıyla; endogami kavramı ise bireyin yalnızca kendi grubu veya soyu içerisinden evlenmesini öngören kural tanımıyla eşleşmektedir.
Sosyolojide aile kurumu incelenirken eşlerin yerleşim biçimleri ve eş seçimi kuralları temel sınıflandırmaları oluşturur. Yeni evlenen çiftin bağımsız hane kurması neolokal yerleşimdir. Kadının ailesinin yanına yerleşilmesi matrilokal yerleşimdir. Grup dışı evlilik egzogami, grup içi evlilik ise endogamidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yerleşim yerine dayalı kavramların analiz edilmesi
Neolokal yerleşim kavramının yeni konut açmakla, matrilokal yerleşim kavramının ise kadın tarafının yanına yerleşmekle ilişkili olduğu belirlenir. Bu doğrultuda neolokal kavramı bağımsız yeni hane kurma tanımıyla, matrilokal kavramı ise kadının ailesinin yanına yerleşme tanımıyla eşleştirilir.
Yerleşim biçimlerini belirleyen kelime kökenlerinden hareketle tanımları doğru tespit etmek.
2
Eş seçimi kurallarına dayalı kavramların analiz edilmesi
Egzogami (dıştan evlilik) kavramının grup dışından evlenmeyi zorunlu kıldığı, endogami (içten evlilik) kavramının ise grup içinden evlenmeyi öngördüğü saptanır. Egzogami dış grup evliliğiyle, endogami ise iç grup evliliğiyle eşleştirilir.
Toplumsal eş seçimi kurallarının işlevlerini ve tanımlarını doğru ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Aile içi yerleşim biçimleri ve evlilik kuralları (neolokal, matrilokal, egzogami, endogami)
Soru 190Soru →

Bitkilerde su ve minerallerin topraktan alınarak yapraklara kadar taşınması sürecinde farklı fiziksel kuvvetler ve biyolojik mekanizmalar rol oynar. Aşağıda verilen taşınma mekanizmalarını, bu mekanizmaların temel özelliklerini ifade eden açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kök Basıncı
Kılcallık
Kohezyon-Gerilim Teorisi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kök Basıncı iyon birikimiyle oluşan ozmotik itme kuvvetiyle, Kılcallık adhezyon kuvvetiyle dar borularda yükselmeyle, Kohezyon-Gerilim Teorisi ise terleme sonucu oluşan çekme kuvveti ve suyun kendi içindeki çekim gücüyle eşleşir.
Doğru eşleştirme, kök basıncının ozmotik kökenli bir itme kuvveti olduğunu, kılcallığın dar borulardaki adhezyon etkisini temsil ettiğini ve kohezyon-gerilimin terleme (çekme) ile moleküller arası çekimi (kohezyon) birleştirdiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Kök basıncı mekanizmasını analiz etme.
Kök hücrelerinin topraktan aktif taşıma ile mineral alması, kök ozmotik basıncını artırır ve suyun içeri girerek ksileme itilmesini sağlar.
Kök basıncı bir 'itme' kuvvetidir.
2
Kılcallık etkisini inceleme.
Su molekülleri ile odun borularının (ksilem) iç yüzeyi arasındaki adhezyon kuvveti, suyun yer çekimine karşı bir miktar yükselmesini sağlar.
Kılcallık, boru çapı daraldıkça artan bir fiziksel etkidir.
3
Kohezyon-gerilim teorisini değerlendirme.
Stomalardan yapılan terleme (transpirasyon) bir negatif basınç (gerilim) yaratır; bu gerilim, su molekülleri arasındaki kohezyon sayesinde tüm su sütununun yukarı çekilmesini sağlar.
Bu mekanizma bitkilerde su taşınmasındaki en baskın kuvvettir.

Anahtar Kavram

Bitkilerde suyun ksilemde taşınmasını sağlayan temel fiziksel kuvvetler (itme, çekme ve tutunma).

Daha Fazla Pratik

Minerallerin kök emici tüyleriyle topraktan alınma sürecinde ATP harcandığını, ancak suyun pasif olarak ozmosla girdiğini hatırlayarak mineral taşınımı ile su taşınımını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 191Soru →

Aşağıda ilk Türk-İslam devletlerine ait bazı kültürel eserler, hükümdarlar ve kurumsal yapılar ile bunlarla ilişkili terim ve isimler verilmiştir. Sol sütunda yer alan tanımları, sağ sütundaki doğru kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Karahanlılar Dönemi'nde Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınan, Türk-İslam tarihinin ilk siyasetnamesi kabul edilen eser
Gazneliler hükümdarı olup Hindistan'a düzenlediği 17 sefer ile İslamiyet'in bu bölgede yayılmasını sağlayan ve sultan unvanını ilk kullanan lider
Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti olan Tolunoğulları tarafından inşa edilen, din ve ırk ayrımı gözetmeyen hastaneler

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru eşleştirme şu şekildedir: Karahanlılar dönemi ilk siyasetname - Kutadgu Bilig; Hindistan'a 17 sefer düzenleyen sultan - Gazneli Mahmut; Tolunoğulları dönemindeki hastaneler - Maristan.
Doğru eşleştirmeler yapıldığında; ilk Türkçe siyasetname Kutadgu Bilig, Hindistan fatihi Gazneli Mahmut ve Tolunoğulları hastanesi maristan kavramlarıyla eşleşir. Boşta kalan kavram ise şehzade eğitmeni anlamına gelen Atabey'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Edebî eser tanımını analiz ederek ilişkili kavramı bulmak.
Karahanlılar Dönemi'nde Yusuf Has Hacib tarafından yazılan ve ilk Türk-İslam siyasetnamesi olan eserin Kutadgu Bilig olduğu belirlenir.
Kültür ve edebiyat alanındaki temel gelişmeleri doğru eşleştirmek.
2
Siyasi lider ve askeri faaliyet tanımını analiz ederek ilişkili hükümdarı bulmak.
Hindistan'a 17 sefer düzenleyen ve halifeden sultan unvanını alan hükümdarın Gazneli Mahmut olduğu tespit edilir.
Siyasi olaylar ile hükümdar faaliyetlerini doğru şekilde ilişkilendirmek.
3
Sosyal devlet kurumu tanımını analiz ederek ilişkili mimari yapıyı bulmak.
Mısır'da Tolunoğulları tarafından inşa edilen ve her kesime hizmet veren hastanelerin maristan olduğu belirlenir.
İlk Türk-İslam devletlerindeki kurumsal ve mimari yapıların işlevlerini ayırt etmek.
4
Eşleşmeyen çeldirici kavramı belirlemek.
Atabey kavramının şehzade eğitmeni anlamına geldiği ve verilen tanımların hiçbirinde yer almadığı için boşta kalacağı tespit edilir.
Çeldirici kavramın işlevini belirleyerek hatalı eşleştirmeyi önlemek.

Anahtar Kavram

İlk Türk-İslam Devletleri'nde kültür, teşkilat, mimari ve önemli hükümdarların faaliyetleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 192Soru →

I. ve II. Köktürk Devletleri döneminde görev yapmış hükümdarlar ile devlet adamlarının Türk tarihi açısından üstlendikleri roller ve gerçekleştirdikleri faaliyetler oldukça önemlidir. Buna göre, sol sütunda verilen Köktürk dönemi siyasi figürlerini sağ sütundaki tarihi faaliyetleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mukan Kağan
İstemi Yabgu
Kapgan Kağan
Vezir Tonyukuk

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mukan Kağan - I. Köktürk Devleti'nin en parlak dönemi; İstemi Yabgu - İpek Yolu ittifakları; Kapgan Kağan - Türk boylarının birleştirilmesi; Vezir Tonyukuk - II. Köktürk'ün kurulması ve yazıt diktirmesi
Doğru eşleştirmede; I. Köktürk Devleti'nin en parlak dönemini yaşatıp Avarların siyasi varlığına son veren Mukan Kağan, batıda Sasaniler ve Bizans ile İpek Yolu için diplomatik ilişkiler kuran İstemi Yabgu, II. Köktürk Devleti'nde tüm Türk boylarını tek bayrakta birleştiren Kapgan Kağan ve II. Köktürk Devleti'nin kuruluşunda rol oynayıp adına anıt diktiren Vezir Tonyukuk eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
I. Köktürk Devleti'nin en parlak dönemi ve Avar hakimiyetine son verilmesiyle ilgili eşleştirmeyi yapın.
Mukan Kağan, babası Bumin Kağan'dan sonra tahta geçmiş ve devleti en parlak dönemine ulaştırarak Avar varlığına son vermiştir. Bu nedenle Mukan Kağan, Avarların Orta Asya'daki siyasi varlığına son veren hükümdar tanımıyla eşleşir.
Mukan Kağan'ın I. Köktürk Devleti dönemindeki en belirgin askeri ve siyasi başarısını saptamak.
2
I. Köktürk Devleti'nin batı kanadını yöneten ve İpek Yolu mücadelesi veren kişiyi bulun.
İstemi Yabgu, ülkenin batı kanadını yönetmiş ve İpek Yolu kontrolü için Sasaniler ve Bizans ile ittifaklar kurmuştur.
İstemi Yabgu'nun dış politika ve İpek Yolu üzerindeki etkisini belirlemek.
3
II. Köktürk Devleti'nin sınırlarını genişleten ve boyları birleştiren hükümdarı tespit edin.
Kapgan Kağan, fetihçi politikasıyla Orta Asya'daki tüm Türk boylarını tek bir bayrak altında toplamış ve devleti en geniş sınırlarına ulaştırmıştır.
Kapgan Kağan'ın II. Köktürk dönemi askeri faaliyetlerini ayırt etmek.
4
Kutluk Devleti'nin kuruluşunda rol oynayan ve yazıtı olan devlet adamını eşleştirin.
Vezir Tonyukuk, Kutluk Kağan ile birlikte II. Köktürk Devleti'nin kurucuları arasında yer alır, devletin vezirliğini yapmış ve kendi adına yazıt diktirmiştir.
Vezir Tonyukuk'un kurucu devlet adamı rolünü ve kültürel faaliyetini saptamak.

Anahtar Kavram

Köktürk Kağanları ve Devlet Adamlarının Tarihi Faaliyetleri
Soru 193Soru →

Anadolu'nun Türkleşip İslamlaşması ve toplumsal birliğinin sağlanmasında öncü rol oynayan sufiler ile bu şahsiyetlerin tarihsel faaliyetlerine dair açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
Yunus Emre
Hacı Bektaş-ı Velî
Ahi Evran

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî evrensel hoşgörü anlayışıyla (right_3), Yunus Emre sade Türkçe şiirleriyle (right_2), Hacı Bektaş-ı Velî göçebe Türkmenlerin yerleşik hayata uyumuyla (right_4), Ahi Evran ise esnaf teşkilatı Ahilik vasıtasıyla iktisadi düzeni kurmasıyla (right_1) eşleşmektedir.
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî evrensel hoşgörü anlayışıyla (right_3), Yunus Emre tasavvufu sade Türkçe ile yaymasıyla (right_2), Hacı Bektaş-ı Velî göçebe Türkmenlerin yerleşik düzene uyumuyla (right_4), Ahi Evran ise Ahilik teşkilatı vasıtasıyla iktisadi hayatı düzenlemesiyle (right_1) eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihi şahsiyetlerin toplumsal rollerini belirlemek.
Mevlânâ, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Velî ve Ahi Evran'ın Anadolu'daki kültürel, sosyal ve ekonomik etkileri analiz edilir.
Şahsiyetlerin her birinin ayırt edici işlevlerini ortaya koymak gerekir.
2
Açıklamalarda geçen anahtar kavramları şahsiyetlerle ilişkilendirmek.
Esnaf teşkilatı Ahi Evran ile, Türkçe şiir Yunus Emre ile, evrensel hoşgörü Mevlânâ ile, konar-göçerlerin uyumu ise Hacı Bektaş-ı Velî ile eşleştirilir.
Her sufinin tarihsel süreçteki özgün katkısını doğru eşleştirmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Anadolu'nun İslamlaşmasında rol oynayan sufilerin toplumsal ve kültürel işlevleri
Soru 194Soru →

Aile kurumu; otorite paylaşımı, soy çizgisinin takibi, evlilik pratikleri ve yerleşim yeri gibi farklı ölçütlere göre sınıflandırılmaktadır. Aşağıda aile yapısıyla ilgili sosyolojik kavramlar ve bu kavramların açıklamaları verilmiştir. Buna göre, sol sütunda verilen aile kavramları ile sağ sütundaki sosyolojik açıklamaların doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Egaliter aile
Bilateral aile
Neolokal yerleşim
Egzogami

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Egaliter aile karar alma süreçlerinin eşler arasında paylaşıldığı modelle; bilateral aile soyun hem anne hem baba tarafından izlendiği sistemle; neolokal yerleşim çiftin bağımsız yeni bir ev açmasıyla; egzogami ise kendi grubu dışından biriyle evlenme kuralıyla eşleşir.
Egaliter aile yetki ve kararların eşler arasında paylaşıldığı yapıyla, bilateral aile soyun anne ve baba taraflarından ortak izlendiği kuralla, neolokal yerleşim bağımsız konut edinmeyle, egzogami ise grup dışından evlenmeyle doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların sosyolojik anlamlarını ve hangi boyutla (otorite, soy, mekân, evlilik) ilişkili olduğunu belirleme
Egaliter otoriteyle, bilateral soyla, neolokal yerleşimle, egzogami ise evlilik kuralıyla ilişkilendirilir.
Kavramların temel sınıflama alanlarını belirlemek eşleştirme sürecinde yanlış eşleştirmeleri en aza indirir.
2
Otorite ve soy ilişkilerini gösteren tanımları eşleştirme
Yetki ve karar almanın paylaşıldığı tanım egaliter aile ile; çift yönlü soy takibini açıklayan tanım ise bilateral aile ile eşleşir.
Anahtar kelimeler üzerinden tanımlarla kavramlar arasında doğrudan bağlantı kurulur.
3
Mekânsal pratikler ve evlilik kurallarını gösteren tanımları eşleştirme
Bağımsız yeni konut kurma tanımı neolokal yerleşim ile; grup dışından eş seçme zorunluluğu ise egzogami ile eşleşir.
Yerleşim kuralları ve eş seçimi standartlarının sosyolojik karşılıklarını saptamak için bu eşleştirme tamamlanır.

Anahtar Kavram

Aile tipleri, soy çizgileri, yerleşim kuralları ve evlilik biçimleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 195Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen aile yapısı modelleri ile sağ sütunda karışık olarak verilen sosyolojik tanımları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Geleneksel Geniş Aile
Demokratik Çekirdek Aile
Geçişsel Aile
Parçalanmış Aile

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Geleneksel geniş aile tarımsal üretim ve yaşlı erkek otoritesiyle; demokratik çekirdek aile sanayile��me ve eşler arası eşitlikle; geçişsel aile kırdan kente göç sürecinde korunan geleneksel bağlarla; parçalanmış aile ise ölüm veya boşanma sonucu bütünlüğün bozulmasıyla eşleşmektedir.
Geleneksel geniş aile tarımsal kapalı ekonomide üretim/tüketim birliği ve ataerkil yapıyı temsil ederken; demokratik çekirdek aile sanayileşme sonrası ortaya çıkan, üretimi dışarıya devretmiş eşitlikçi yapıdır. Geçişsel aile kırdan kente göçün yarattığı arada kalmış dayanışmacı modeli yansıtır; parçalanmış aile ise ölüm ya da boşanma ile bütünlüğün yitirilmesini ifade eder. Bu sosyolojik tanımlar kavramlarla birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Geleneksel Geniş Aile kavramının tanımını belirlemek için tarımsal üretim birliği ve yaşlı erkek otoritesi vurgularını aramak.
Geleneksel Geniş Aile ile tarıma dayalı kapalı ekonomilerde hem üretim hem tüketim birimi olan aile tipi eşleşir.
Tarımsal toplumlar geleneksel geniş ailenin temel ekonomik ve sosyal dayanağıdır.
2
Demokratik Çekirdek Aile kavramı için sanayileşme, kentleşme ve eşler arası eşit haklar özelliklerini incelemek.
Demokratik Çekirdek Aile ile sanayileşmeyle üretim işlevini devreden ve eşitliği temel alan aile tipi eşleşir.
Sanayi toplumu çekirdek ailenin demokratikleşmesini ve işlevsel farklılaşmasını beraberinde getirmiştir.
3
Geçişsel Aile kavramı için kırdan kente göç süreci ve geleneksel bağların korunması durumunu aramak.
Geçişsel Aile ile göç sürecinde fiziksel olarak küçülse de akrabalık dayanışmasını sürdüren aile tipi eşleşir.
Kırsal değerlerin kentsel mekanda korunması geçişsel ailenin temel özelliğidir.
4
Parçalanmış Aile kavramı için boşanma veya ölüm gibi nedenlerle birliğin bozulması durumunu analiz etmek.
Parçalanmış Aile ile boşanma veya ölüm neticesinde yasal ve işlevsel bütünlüğünü kaybeden aile tipi eşleşir.
Yasal ve işlevsel yapının eksik ebeveynle sürmesi parçalanmış aile tanımıyla örtüşür.

Anahtar Kavram

Aile Türleri ve Sosyolojik Özellikleri
Soru 196Soru →

Büyük Selçuklu Devleti'nde merkezi yönetimde 'Büyük Divan' (Divan-ı Saltanat) adıyla bilinen ve devlet işlerinin görüşüldüğü kurulun altında farklı görevleri yerine getiren alt divanlar bulunmaktaydı.

Buna göre, aşağıda verilen Selçuklu divanlarını devlet yönetimindeki temel görevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Divan-ı İstifa
Divan-ı Arz
Divan-ı İşraf
Divan-ı İnşa

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Divan-ı İstifa ile 'Devletin mali işlerinin yürütülmesi, gelir ve gider kayıtlarının tutulması'; Divan-ı Arz ile 'Ordunun ihtiyaçlarının karşılanması, askeri kayıtların tutulması ve maaşların ödenmesi'; Divan-ı İşraf ile 'Ülkedeki idari ve mali teşkilatın işleyişinin denetlenmesi ve teftiş edilmesi'; Divan-ı İnşa ile 'Devletin iç ve dış resmi yazışmalarının yürütülmesi ve belgelere hükümdar tuğrasının çekilmesi' ifadeleri doğru eşleşmelerdir.
Büyük Selçuklu Devleti'ndeki alt divanlar işlevsel olarak özelleşmiştir: Divan-ı İstifa maliye, Divan-ı Arz askeriye, Divan-ı İşraf denetim ve Divan-ı İnşa ise yazışma/bürokrasi işlerini yürütür. Doğru eşleştirme bu işlevsel dağılıma dayanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Divan-ı İstifa kavramı analiz edilir.
Divan-ı İstifa'nın devletin mali işlerinin yürütülmesi ve bütçe planlamasıyla görevli olduğu tespit edilir.
Merkezi yönetimdeki mali birimi belirlemek.
2
Divan-ı Arz kavramı analiz edilir.
Divan-ı Arz'ın ordunun ihtiyaçları, lojistik desteği ve asker maaşlarının ödenmesi ile görevli olduğu tespit edilir.
Merkezi yönetimdeki askeri teşkilatın yürütücüsünü belirlemek.
3
Divan-ı İşraf kavramı analiz edilir.
Divan-ı İşraf'ın devlet dairelerinin idari ve mali bakımdan denetim ve teftişini yaptığı tespit edilir.
Devlet mekanizmasındaki kontrol ve teftiş birimini belirlemek.
4
Divan-ı İnşa kavramı analiz edilir.
Divan-ı İnşa'nın iç ve dış resmi yazışmaları yürütüp fermanlara tuğra çektiği tespit edilir.
Devletin bürokratik ve yazışma işlerinden sorumlu birimini belirlemek.

Anahtar Kavram

Büyük Selçuklu Devleti'nde Divan Teşkilatı ve alt divanların görevleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 197Soru →

A��ağıda Millî Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatlı'ya ait bazı eserler ile bu eserlerin açıklamaları verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan eserler ile sağ sütunda verilen açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Eğil Dağlar
Âsım
Aziz İstanbul
Gölgeler

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eğil Dağlar ile Yahya Kemal Beyatlı'nın Millî Mücadele dönemini destekleyen gazete yazılarını içeren nesir eseri; Âsım ile Mehmet Âkif Ersoy'un idealize ettiği nesli anlattığı manzum eseri; Aziz İstanbul ile Yahya Kemal Beyatlı'nın İstanbul estetiğini anlattığı düzyazı eseri; Gölgeler ile Mehmet Âkif Ersoy'un lirik ve mistik şiirlerini barındıran Safahat'ın son bölümü eşleşir.
Eğil Dağlar ile Millî Mücadele yazıları nesir niteliğiyle; Âsım ile idealize edilen gençlik ve toplumsal meseleler manzum yapısıyla; Aziz İstanbul ile İstanbul'un tarihi ve kültürel estetiği düzyazı formatıyla; Gölgeler ise Mehmet Âkif'in lirik ve mistik dünyasını barındıran Safahat'ın son bölümü olma özelliğiyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eğil Dağlar eserinin türü ve içeriği belirlenir.
Bu eser, Yahya Kemal Beyatlı'nın Millî Mücadele dönemini destekleyen gazete yazılarını içeren nesir türündeki eseridir.
Yazarın Kurtuluş Savaşı sırasındaki milli duyguları nesir planında nasıl işlediğini kavramak amacıyla bu eşleştirme yapılır.
2
Âsım eserinin şairi ve nitelikleri incelenir.
Mehmet Âkif Ersoy'un ideal nesli temsil eden Âsım karakteri üzerinden toplumsal sorunları tartıştığı manzum eseridir.
Safahat'ın altıncı kitabının kime ait olduğunu ve tematik yönünü belirlemek için bu adım uygulanır.
3
Aziz İstanbul eserinin türü ve konusu tespit edilir.
Yahya Kemal Beyatlı'nın İstanbul'un tarihi, kültürü ve semtlerine dair estetik görüşlerini topladığı düzyazı eseridir.
Şairin şiir dışındaki düzyazı külliyatını ve İstanbul sevgisini yansıtan eserlerini tanımak amacıyla bu inceleme yapılır.
4
Gölgeler eserinin özellikleri analiz edilir.
Mehmet Âkif Ersoy'un Mısır'daki inziva yıllarında yazdığı, lirik ve mistik şiirlerden oluşan Safahat'ın yedinci ve son bölümüdür.
Safahat külliyatının son kitabının içeriğini ve şairin geç dönem şiir karakterini belirlemek için bu eşleştirme yapılır.

Anahtar Kavram

Millî Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatlı'nın nesir ve nazım türündeki başlıca eserlerinin ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 198Soru →

Osmanlı Devleti'nin Beylikten Devlete geçiş sürecinde (1300-1402) hem Bizans İmparatorluğu hem de Balkanlar'dan gelen tehditlere karşı önemli askerî başarılar kazanılmıştır.

Aşağıdaki tabloda verilen kuruluş dönemi savaşlarını, bu savaşların Türk tarihi açısından taşıdığı önem veya sonuçlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Koyunhisar Savaşı
Palekanon Savaşı
Sazlıdere Savaşı
Niğbolu Savaşı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Koyunhisar Savaşı bağımsızlık sürecini hızlandıran ilk Bizans savaşıyla (Koyunhisar Savaşı - Bizans İmparatorluğu ile yapılan ilk büyük savaş...), Palekanon Savaşı İznik ve İzmit'in fethini kolaylaştıran zaferle (Palekanon Savaşı - Bizans'ın Anadolu'daki gücünü kırarak...), Sazlıdere Savaşı Edirne'nin fethine yol açan gelişmeyle (Sazlıdere Savaşı - Bizans ve Bulgar güçlerinin...), Niğbolu Savaşı ise Haçlıların yenilip 'Sultan-ı İklim-i Rum' unvanının alındığı zaferle (Niğbolu Savaşı - Balkanlar'daki Osmanlı egemenliğini...) eşleşir.
Koyunhisar Savaşı, bağımsızlık sürecini başlatan ilk Bizans savaşıdır; Palekanon Savaşı, Bizans'ın Anadolu'daki varlığına son darbelerden birini vurarak İznik'in fethini kolaylaştırmıştır; Sazlıdere Savaşı, Edirne'nin fethiyle Balkanlar'da kalıcı egemenlik sağlamıştır; Niğbolu Savaşı ise Haçlıları mağlup ederek Yıldırım Bayezid'e halifelik nezdinde unvan kazandırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Koyunhisar Savaşı'nın tarihi ve öneminin belirlenmesi.
Bu savaş Osman Bey döneminde Bizans'a karşı kazanılan ilk büyük zaferdir ve bağımsızlığı pekiştirmiştir.
Kuruluş döneminin kronolojik olarak ilk büyük askeri gelişmesini doğru tespit etmek.
2
Palekanon (Maltepe) Savaşı'nın Orhan Bey dönemindeki öneminin analiz edilmesi.
Savaş, Bizans'ın Anadolu'daki son direncinin kırılması ve İznik ile İzmit'in fethine giden yolun açılması ile sonuçlanmıştır.
Bizans ile yapılan meydan savaşlarının stratejik sonuçlarını kavramak.
3
Sazlıdere Savaşı'nın Edirne'nin fethiyle olan ilişkisinin kurulması.
I. Murad döneminde Bizans ve Bulgarlara karşı kazanılan bu savaş, Edirne'nin fethini ve başkent yapılmasını sağlamıştır.
Balkanlar'a geçiş ve buradaki genişleme siyasetinin dönüm noktalarını analiz etmek.
4
Niğbolu Savaşı ve sonrasındaki unvan değişiminin değerlendirilmesi.
Yıldırım Bayezid dönemindeki bu büyük Haçlı zaferi sonucunda halife tarafından 'Sultan-ı İklim-i Rum' unvanı verilmiştir.
Osmanlı Devleti'nin İslam dünyasındaki prestij artışını ve askeri gücünü ilişkilendirmek.

Anahtar Kavram

Beylikten Devlete Kuruluş Dönemi Siyasi Gelişmeleri ve Savaşların Sonuçları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 199Soru →

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde askeri, idari ve sosyal yapının sağlamlaştırılması amacıyla çeşitli politikalar uygulanmış ve kurumsal teşkilatlanma adımları atılmıştır. Aşağıda verilen Kuruluş Dönemi kurumsal yapılanma ve politikalarını, bu uygulamaların temel amaçları ve işlevleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İskan Politikası
İstimalet Politikası
Yaya ve Müsellem Teşkilatı
Kadılık Teşkilatı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İskan Politikası, Balkanlar'da kalıcı egemenlik kurmak amacıyla Anadolu'daki konargö��erlerin yerleştirilmesiyle; İstimalet Politikası, gayrimüslim halkın güvenliğini sağlayarak devlete bağlılığını artıran hoşgörü siyasetiyle; Yaya ve Müsellem Teşkilatı, askeri ihtiyaçlar doğrultusunda kurulan ilk düzenli orduyla; Kadılık Teşkilatı ise taşrada adaletin sağlanması ve idari denetim amacıyla oluşturulan adli kurumla eşleşir.
Kuruluş Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin Rumeli'ye geçişi ve burada kalıcı olması iskan politikası (nüfus yerleştirme) ve istimalet politikası (hoşgörü yönetimi) ile sağlanmıştır. Askeri alanda ilk düzenli ordu yaya ve müsellemlerle, adli ve idari alanda ise düzen kadılık kurumu ile tesis edilmiştir. Dolayısıyla eşleştirmeler bu tarihi olgu ve işlevlerle tam uyum göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İskan politikasının tanımını ve amacını belirleme
İskan politikasının Balkan fetihlerinin kalıcı olmasını sağlamak amacıyla göçebe Türkmenlerin bölgeye yerleştirilmesi olduğunu saptama (İskan Politikası -> Balkanlar'da kalıcı egemenlik...)
Bu kavram, Osmanlı Devleti'nin demografik yapıyı değiştirerek Rumeli'yi Türkleştirme siyasetidir.
2
İstimalet politikasının tanımını ve amacını belirleme
İstimalet politikasının hoşgörü ve adalet temelli yönetim anlayışı olduğunu saptama (İstimalet Politikası -> Gayrimüslim halkın inanç, can ve mal güvenliğini koruyarak...)
İstimalet, kelime anlamı olarak meylettirme, cezbetme, gönül alma anlamına gelir ve gayrimüslim tebaa için uygulanmıştır.
3
Yaya ve müsellem teşkilatının askeri rolünü belirleme
Yaya ve müsellem teşkilatının Orhan Bey döneminde kurulan ilk düzenli ordu birliği olduğunu saptama (Yaya ve Müsellem Teşkilatı -> Askeri ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan ilk düzenli ordu...)
Osmanlı Devleti büyüdükçe sadece aşiret kuvvetleriyle kuşatma ve fetihlerin sürdürülemeyeceği anlaşıldığından düzenli orduya geçilmiştir.
4
Kadılık teşkilatının yargı ve idare fonksiyonunu belirleme
Kadılık teşkilatının adalet işlerinin yürütülmesi ve yerel idari denetimin yapılmasıyla ilgili olduğunu saptama (Kadılık Teşkilatı -> Taşrada adalet işlerinin yürütülmesi...)
Kadılık, Osmanlı Devleti'nin taşradaki adli ve idari temsilcisi olup hukuk sisteminin temel direğidir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Kuruluş Dönemi'nde teşkilatlanma aşamaları, iskan ve istimalet politikalarının amaç ve işlevleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 200Soru →

İstanbul'un fethinin ardından II. Mehmed (Fatih) döneminde hayata geçirilen aşağıdaki gelişmeleri, bu gelişmelerin taşımış olduğu temel stratejik amaçlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Çandarlı Halil Paşa'nın fethin hemen ardından idam edilmesi ve ailesinin mallarına el konulması (müsadere)
İstanbul Ortodoks Patrikhanesi'nin varlığının korunarak dini ayrıcalıklar tanınması
II. Mehmed'in 'Kayzer-i Rum' (Roma İmparatoru) unvanını alması ve İstanbul'u payitaht yapması
Sahn-ı Seman Medreselerinin kurulması ve farklı kültürlerden bilginlerin İstanbul'a davet edilmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Çandarlı Halil Paşa'nın tasfiyesi ve müsadere sistemi merkezi otoriteyi güçlendirme amacıyla; Ortodoks Patrikhanesi'nin himaye edilmesi Hristiyan birliğini bölme amacıyla; Kayzer-i Rum unvanı ve başkent değişimi evrensel imparatorluk iddiasını meşrulaştırma amacıyla; Sahn-ı Seman Medreselerinin kurulması ise İstanbul'u bilim ve kültür merkezi yapma amacıyla eşleşir.
Faaliyetlerin her biri Osmanlı Devleti'nin imparatorluk kimliğinin inşası, merkezi mutlakiyetçi yapının kurulması, dış siyasi risklerin yönetilmesi ve kültürel kalkınma hedefleriyle tam bir uyum içindedir. Çandarlı Halil Paşa'nın tasfiyesi merkezi otoriteyi, Ortodoks himayesi Haçlı birliğini önlemeyi, Kayzer-i Rum unvanı cihanşümul imparatorluk iddiasını, Sahn-ı Seman ise bilim merkezi olma hedefini gerçekleştirmeye yöneliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Çandarlı Halil Paşa'nın tasfiyesi ve müsadere sisteminin analiz edilmesi
Bu uygulamanın aristokratik ailelerin gücünü kırarak doğrudan padişahın mutlak otoritesine ve merkeziyetçiliğe hizmet ettiği belirlenir.
Veziriazam Çandarlı Halil Paşa'nın nüfuzu padişah otoritesini sınırlayabilecek güçteydi.
2
Ortodoks Patrikhanesi'ne tanınan imtiyazların incelenmesi
Ortodoksların himaye edilmesinin Avrupa'da Katolik-Ortodoks birleşmesini baltalayarak yeni Haçlı ittifaklarını engellemeye yönelik olduğu görülür.
Bizans'ın son döneminde Katolik Kilisesi ile birleşme çabaları Osmanlı için büyük bir tehditti.
3
Kayzer-i Rum unvanının ve yeni başkentin anlamlandırılması
Bu adımların Osmanlı'yı Roma İmparatorluğu'nun meşru devamı olarak konumlandırıp evrensel imparatorluk iddiasını güçlendirdiği tespit edilir.
İstanbul'un fethiyle Doğu Roma tarih sahnesinden çekilmiş ve Osmanlı bu mirasın hakimi olmuştur.
4
Eğitim ve bilim alanındaki hamlelerin değerlendirilmesi
Sahn-ı Seman Medreseleri ve bilginlerin davet edilmesinin İstanbul'un kültürel ve bilimsel cazibe merkezi yapılması hedefine yönelik olduğu anlaşılır.
Yeni başkentin sadece askeri ve siyasi değil, aynı zamanda entelektüel bir merkez olması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

İstanbul'un fethinin ardından Osmanlı Devleti'nin iç ve dış siyasette, kültürel alanda uyguladığı kurumsallaşma ve mutlakiyetçilik politikaları
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 10 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin