Tüm alıştırma soruları

Soru 21Soru →

Tanzimat I. Dönem sanatçıları, klasik edebiyat anlayışından sıyrılarak Batı tarzı yeni türlerde eserler vermiş; bunun yanı sıra dil, sözlük ve halk bilimi (folklor) gibi alanlarda öncü çalışmalar yapmışlardır. Aşağıda sol sütunda bu dönemde kaleme alınan bazı önemli eserler, sağ sütunda ise bu eserlerin edebiyat tarihimiz açısından taşıdığı önem ve işlevler karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki eserleri sağ sütundaki açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru eşleşme şu şekildedir: Celalettin Harzemşah eseri, yazarın tiyatro hakkındaki kuramsal görüşlerini barındıran önsözüyle öne çıkan tarihi konulu oyun açıklamasıyla; Durub-ı Emsal-i Osmaniye eseri, edebiyatımızda atasözlerini bir araya getiren ilk sistemli folklorik derleme çalışması açıklamasıyla; Rüya eseri, Sadrazam Ali Paşa'ya yönelik eleştirilerin yer aldığı, karşılıklı konuşma şeklinde kurgulanmış hicivli düzyazı eseri açıklamasıyla; Kamus-ı Türki eseri ise Türkçe kelimelerin köken ve anlamlarını yine Türkçe olarak açıklayan ilk kapsamlı millî sözlük çalışması açıklamasıyla eşleşir.

Tanzimat I. Dönem eserleri, getirdikleri yenilikler ve üstlendikleri işlevlerle Türk edebiyatında ilklere imza atmışlardır. Celalettin Harzemşah tiyatro teorisi önsözüyle, Durub-ı Emsal-i Osmaniye ilk atasözü derlemesi olmasıyla, Rüya mülakat tarzı ilk hiciv düzyazısı olmasıyla, Kamus-ı Türki ise ilk Türkçe-Türkçe millî sözlük olmasıyla bu nitelikleri tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1

Celalettin Harzemşah eserinin türünü ve önsözünün edebiyat tarihindeki işlevini belirlemek.

Bu eserin Namık Kemal tarafından yazılan tarihi bir tiyatro oyunu olduğu ve 'Celal Mukaddimesi' adlı önsözünde tiyatro kuramının açıklandığı belirlenir.

Tanzimat I. Dönem'de tiyatro teorisinin gelişimini kavramak.

2

Durub-ı Emsal-i Osmaniye adlı çalışmanın amacını ve içeriğini saptamak.

Bu çalışmanın Şinasi tarafından Türk atasözlerini derlemek amacıyla hazırlanan ilk sistemli folklorik çalışma olduğu tespit edilir.

Dönemin dil ve halk bilimi alanındaki öncü faaliyetlerini ayırt etmek.

3

Ziya Paşa'nın Rüya adlı eserinin yapısını ve edebi yönünü incelemek.

Sadrazam Ali Paşa'yı eleştirmek amacıyla rüya motifi kullanılarak mülakat/karşılıklı konuşma biçiminde yazılan hiciv eseri olduğu belirlenir.

Tanzimat dönemindeki siyasi hiciv ve röportaj türlerinin ilk örneklerini tanımak.

4

Şemsettin Sami'nin Kamus-ı Türki eserinin sözlükçülük tarihindeki yerini saptamak.

Türkçe kelimeleri temel alıp yine Türkçe tanımlarla açıklayan ilk kapsamlı millî sözlük çalışması olduğu anlaşılır.

Dil çalışmalarındaki millîleşme ve sözlükçülük aşamalarını analiz etmek.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem Türk Edebiyatı Eser, Sanatçı ve Tür Özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 22Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen Hristiyan felsefesi kavram ve problemlerini, sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ontolojik Kanıt - Tanrı kavram��nın kendisinden yola çıkarak en yetkin varlığın var olması gerektiğini savunan rasyonel çıkarım; Kozmolojik Kanıt - Evrendeki varlıkların ve hareketlerin bir ilk nedene dayanması gerektiğini savunan gerekçelendirme; Kötülük Problemi - Dünyadaki olumsuzlukların kaynağını insanın özgür iradesini kötüye kullanmasında arayan görüş; Kavram Realizmi - Tümel kavramların Tanr��'nın zihninde bağımsız ve gerçek olarak var olduğunu savunan yaklaşım.

Doğru eşleştirmeler yapıldığında; Ontolojik Kanıt doğrudan en yetkin varlık kavramından zihin dışındaki varoluşa geçiş yapar; Kozmolojik Kanıt evrendeki nedensel zincirden ilk nedene ulaşır; Augustine kötülüğü irade özgürlüğü ve iyiliğin eksikliğiyle açıklar; Kavram Realizmi ise tümelleri Tanrı'nın zihninde bağımsız gerçek varlıklar olarak konumlandırır.

Adım Adım Çözüm

1

Ontolojik kanıtın temel niteliğini belirlemek.

Ontolojik kanıtın doğrudan 'Tanrı' kavramının analizine dayandığı ve deneyime başvurmadığı saptanır. Bu, zihindeki yetkin varlık fikrinden hareketle varoluşun kanıtlandığı tanım olan üçüncü açıklamayla eşleşir.

Kavram temelli a priori kanıtlamayı ayırt etmek amacıyla yapılır.

2

Kozmolojik kanıtın nedensellik ilkesiyle olan ilişkisini saptamak.

Kozmolojik kanıtın evrendeki neden-sonuç ilişkisinden yola çıkarak bir ilk nedene ulaştığı belirlenir. Bu, evrendeki hareket ve nedensellik zincirini ilk nedene bağlayan birinci açıklamayla eşleşir.

Evrenin gözlemlenebilir yapısına dayanan a posteriori kanıtlamayı tanımak amacıyla yapılır.

3

Augustine'in kötülük problemine getirdiği çözümü analiz etmek.

Augustine'e göre kötülük, müstakil bir varlık olmayıp iyiliğin eksikliğidir ve kaynağı insanın özgür iradesini yanlış kullanmasıdır. Bu, kötülüğün kaynağını insani iradeye bağlayan dördüncü açıklamayla eşleşir.

Hristiyan teodisesindeki irade ve iyilik/kötülük ilişkisini belirlemek amacıyla yapılır.

4

Kavram realizminin tümeller konusundaki konumunu değerlendirmek.

Kavram realizminin tümel kavramları (tümelleri) gerçek ve aşkın varlıklar olarak gördüğü, bunların Tanrı'nın zihninde yer aldığını savunduğu saptanır. Bu, tümellerin nesnelerden bağımsız varlığını öne süren ikinci açıklamayla eşleşir.

Orta Çağ tümeller tartışmasındaki realizm pozisyonunu netleştirmek amacıyla yapılır.

Anahtar Kavram

Hristiyan Felsefesinde Tanrı'nın Varlığının Kanıtları, Kötülük Problemi ve Tümeller Tartışması

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 23Soru →

Bir sürücü kursunda simülatör eğitimi alan bir adayın sürüş esnasında yaşadığı aşağıdaki durumlar ile bu durumları açıklayan edimsel ve klasik koşullanma kavramlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki durumlar ile sağ sütundaki kavramların doğru eşleşmesi sırasıyla: Tiz alarm sesinden kurtulmak için hız düşürme davranışı 'Olumsuz Pekiştirme' ile; puanların silinerek ödülün elinden alınması 'II. Tip Ceza' ile; rahatsız edici hata uyarısının ortama eklenmesi 'I. Tip Ceza' ile; adayın sadece belirli bir uyarana tepki vermesi ise 'Ayırt Etme' ile eşleşir.

Doğru eşleştirmede: organizmayı rahatsız eden alarm sesinden kurtulma davranışı olumsuz pekiştirmeyi; kazanılmış puanların (hoşa giden durumun) elinden alınması II. tip cezayı; doğrudan rahatsız edici uyarının eklenmesi I. tip cezayı; sadece belirli bir bip sesine yönelme ise ayırt etmeyi örnekler.

Adım Adım Çözüm

1

Tiz alarm sesinden kurtulmak için yapılan hız düşürme davranışını analiz etme

Bu davranış organizmayı itici (rahatsız edici) bir uyarandan kurtarmıştır. Bu durum edimsel koşullanmadaki 'Olumsuz Pekiştirme' kavramına karşılık gelir.

Olumsuz pekiştirme, organizmayı rahatsız eden bir durumun ortamdan çıkarılmasıyla hedef davranışın sıklığının artırılması veya sürdürülmesidir.

2

Birikmiş puanların silinmesiyle ödül kazanma şansının elinden alınması durumunu analiz etme

Bu durumda hoşa giden (olumlu) bir uyarıcı ortamdan çekilmiştir. Bu durum 'II. Tip Ceza' (olumsuz ceza) kavramına karşılık gelir.

II. tip cezada, istenmeyen bir davranış sonrasında organizma için çekici/hoş olan bir uyarıcı ortamdan uzaklaştırılır.

3

Ekrana aniden rahatsız edici bir hata uyarısının yansıtılması durumunu analiz etme

Bu durumda ortama organizmanın hoşuna gitmeyen itici bir uyarıcı doğrudan eklenmiştir. Bu durum 'I. Tip Ceza' (olumlu ceza) kavramına karşılık gelir.

I. tip cezada, istenmeyen bir davranış sonrasında ortama doğrudan rahatsız edici (itici) bir uyarıcı dahil edilir.

4

Sadece kırmızı ışık uyarısı veren bip sesine tepki verilmesi durumunu analiz etme

Bu durum, benzer uyarıcılar arasından yalnızca belirli bir uyarıcının seçilerek tepki verilmesini ifade eder. Bu durum 'Ayırt Etme' kavramına karşılık gelir.

Ayırt etme, organizmanın genelleme eğiliminin aksine, benzer uyarıcılar arasındaki farkı kavrayarak sadece doğru uyarıcıya tepki vermesidir.

Anahtar Kavram

Koşullanma yoluyla öğrenmede pekiştirme, ceza ve ayırt etme ilkelerinin ayırt edilmesi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 24Soru →

Aşağıda verilen psikoloji ekollerini, bu ekollerin temel iddialarını veya odaklandıkları konuları içeren ifadelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yapısalcılık ekolü kendi kendini gözlemleme yöntemini vurgulayan ifadeyle; Davranışçılık doğrudan gözlenebilir davranışları inceleyen ifadeyle; Psikodinamik yaklaşım bilinçdışı ve geçmiş yaşantıları vurgulayan ifadeyle; Hümanistik yaklaşım ise özgür irade ve kendini gerçekleştirmeyi vurgulayan ifadeyle eşleşir.

Verilen psikoloji ekollerinin her biri, insan davranışlarını ve zihinsel süreçlerini açıklarken farklı bir bakış açısı, odak noktası ve araştırma yöntemi benimsemiştir. Yapısalcılık bilinci ögelerine ayırmayı ve içebakışı hedefler. Davranışçılık gözlenebilir tepkileri nesnel yöntemlerle ele alır. Psikodinamik yaklaşım bilinçdışının etkisine yoğunlaşırken, Hümanistik yaklaşım bireysel özgürlüğe ve kendini gerçekleştirmeye öncelik verir.

Adım Adım Çözüm

1

Yapısalcılık ekolünün yöntemsel özelliğini analiz etme.

Yapısalcılık içebakış yöntemine dayanır, bu yüzden zihni oluşturan ögelerin iç gözlemle incelenmesini savunan ifadeyle eşleşir.

Wilhelm Wundt tarafından kurulan yapısalcılık, bilincin yapısını incelemek için öznel iç gözlem yöntemini kullanmıştır.

2

Davranışçılık ekolünün nesnellik ve gözlenebilirlik vurgusunu inceleme.

Davranışçılık zihinsel süreçleri dışarıda bırakıp sadece gözlenebilir eylemleri inceleyen ifadeyle eşleşir.

John B. Watson öncülüğündeki davranışçılık, psikolojinin pozitif bir bilim olması için gözlemlenemeyen zihni dışlayıp dışsal davranışlara odaklanmıştır.

3

Psikodinamik yaklaşımın bilinçdışı kavramını analiz etme.

Psikodinamik yaklaşım bilinçdışı süreçleri ve geçmiş yaşantıları vurgulayan ifadeyle eşleşir.

Sigmund Freud tarafından geliştirilen psikodinamik kuram, insan davranışlarının büyük kısmının farkında olunmayan bilinçdışı arzular tarafından yönlendirildiğini savunur.

4

Hümanistik yaklaşımın insan doğasına bakışını değerlendirme.

Hümanistik yaklaşım insanın özgürlüğü ve kendini gerçekleştirme potansiyeliyle ilgili ifadeyle eşleşir.

Carl Rogers ve Abraham Maslow gibi kuramcılar insanın doğuştan iyi olduğunu, özgür iradesiyle kendi hayatını yönlendirebileceğini savunur.

Anahtar Kavram

Psikolojide Ekoller ve Yaklaşımlar

Soru 25Soru →

Sosyolojide toplumsal olay ve olguları anlamak amacıyla farklı yöntem ve tekniklerden yararlanılmaktadır. Aşağıda sol sütunda verilen sosyolojik araştırma teknikleri ile sağ sütunda yer alan araştırma senaryolarını en uygun şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Monografi tekniği sanayileşen köyün derinlemesine incelenmesiyle; Katılımlı Gözlem cezaevinde kimlik gizlenerek yapılan gözlemle; Olay İncelemesi bir firmanın yönetim krizinin analiziyle; Anket ise 1500 gence uygulanan yapılandırılmış sorularla eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede Monografi, bir köyün toplumsal yapısındaki değişimin kurumlar düzeyinde derinlemesine incelenmesiyle eşleşir. Katılımlı Gözlem, araştırmacının cezaevinde gardiyan kimliğiyle gözlem yapmasıyla eşleşir. Olay İncelemesi, bir firmanın yönetim krizinin analiz edilmesiyle eşleşir. Anket ise 1500 kişiye uygulanan standart sorularla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Monografi kavramının tanımını ve özelliklerini analiz etmek.

Monografinin sınırları belirli, homojen bir grubun ya da yerleşimin (örneğin bir köyün) çok yönlü incelenmesi olduğu belirlenir ve ilk senaryo ile eşleştirilir.

Toplumsal değişimi yaşayan küçük bir yerleşim biriminin tüm yönleriyle incelenmesi doğrudan monografi yöntemini gerektirir.

2

Katılımlı Gözlem tekniğini araştırma durumlarında tespit etmek.

Araştırmacının cezaevindeki grubu içeriden, gardiyan rolü üstlenerek gözlemlemesinin katılımlı gözlem olduğu bulunur.

Katılımlı gözlemde araştırmacı hedef grubun doğal ortamına dahil olarak kimliğini gizleyebilir veya açık tutabilir.

3

Olay İncelemesi (Örnek Olay) ve Anket tekniklerini kalan senaryolarla karşılaştırmak.

Firmanın yönetim krizinin detaylı analizi olay incelemesiyle; 1500 gençten soru formuyla veri toplanması ise anketle eşleştirilir.

Olay incelemesi spesifik bir durumun derinlemesine analizidir; anket ise geniş kitlelerden nicel veri toplamak için standart soruların kullanılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Sosyolojide Nicel ve Nitel Araştırma Yöntem ve Tekniklerinin Ayırt Edici Özellikleri

Soru 26Soru →

Aşağıdaki Fecr-i Âti Dönemi sanatçılarını, karşılarında verilen ve kendileriyle özdeşleşen edebi özellikleri ya da eserleri içeren aç��klamalarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki sanatçılar ile sağ sütundaki açıklamalar şu şekilde eşleşmektedir: Tahsin Nahit - 'Ruh-ı Bikayd' ve 'Adalar Şairi', Cemil Süleyman - 'Siyah Gözler' ve 'İnhizam', Fazıl Ahmet Aykaç - 'Harman Sonu' ve 'Kırpıntı', Emin Bülent Serdaroğlu - 'Kin' ve 'Hisarlara Karşı'.

Sanatçıların edebi kimlikleri, eserleri ve lakapları göz önüne alındığında; 'Adalar Şairi' olarak bilinen Tahsin Nahit birinci açıklamayla, hikaye ve roman yazarı Cemil Süleyman ikinci açıklamayla, hiciv ustası Fazıl Ahmet Aykaç üçüncü açıklamayla, 'Kin' şiiriyle bilinen Emin Bülent Serdaroğlu ise dördüncü açıklamayla tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Eşleştirme listesindeki birinci sanatçı olan Tahsin Nahit'in edebi kimliği ve eserleri incelenir.

Tahsin Nahit'in edebiyat tarihimizde 'Adalar Şairi' olarak tanındığı ve şiirlerini 'Ruh-ı Bikayd' başlığıyla yay��mladığı bilgisiyle eşleştirilir.

Sanatçının bilinen unvanı ve şiir kitabı doğrudan doğruya birinci açıklamayla örtüşmektedir.

2

İkinci sanatçı olan Cemil Süleyman'ın edebi üretimi ve türsel yönelimi değerlendirilir.

Cemil Süleyman'ın topluluğun az sayıdaki roman ve hikaye yazarlarından biri olduğu, 'Siyah Gözler' ve 'İnhizam' eserlerinin ona ait olduğu tespit edilerek ikinci açıklamayla eşleştirilir.

Roman ve hikaye türündeki bu eserler sanatçının en bilinen kurmaca yapıtlarıdır.

3

Üçüncü sıradaki Fazıl Ahmet Aykaç'ın Fecr-i Âti içindeki yeri araştırılır.

Sanatçının toplulukta mizahi ve hicivli tarzıyla ayrıştığı, 'Harman Sonu' ile 'Kırpıntı' adlı eserlerin yazarı olduğu belirlenerek üçüncü açıklamayla eşleştirilir.

Toplulukta hiciv dendiğinde akla gelen ilk ismin Fazıl Ahmet Aykaç olması eşleştirmeyi doğrular.

4

Dördüncü sıradaki Emin Bülent Serdaroğlu'nun en bilinen şiirleri gözden geçirilir.

Emin Bülent Serdaroğlu'nun Victor Hugo'nun şiirine nazire/tepki olarak kaleme aldığı ünlü 'Kin' şiiri ve 'Hisarlara Karşı' şiiriyle dördüncü açıklamayla eşleştiği netleştirilir.

'Kin' şiiri şairin edebi kimliğinin en karakteristik ve belirleyici ürünüdür.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti sanatçılarının hayatları, edebi yönelimleri, unvanları ve başlıca eserleri.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 27Soru →

Sosyolojik araştırmalarda incelenen konunun niteliğine göre farklı yöntem ve tekniklerden yararlanılmaktadır.

Buna göre, solda verilen sosyolojik araştırma yöntem ve tekniklerini sağda yer alan en uygun araştırma senaryoları ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sosyometri ile sınıf içi sosyal örüntülerin haritalandırılması; Katılımsız Gözlem ile süpermarketteki müşteri davranışlarının uzaktan izlenmesi; Monografi ile maden işçisi ailesinin bütçe ve yaşam alışkanlıklarının incelenmesi; Olay İncelemesi ile fabrikadaki ani grev sürecinin analiz edilmesi eşleşmektedir.

Sosyometri grup içi ilişkilerin haritasını çıkarır (sınıf içi klikleşme). Katılımsız gözlemde araştırmacı gizli kalır ve müdahale etmez (süpermarketteki müşteri reyon takibi). Monografi tipik bir birimi detaylıca inceler (tek bir işçi ailesinin bütçe ve yaşamı). Olay incelemesi ise özgül sınırları olan güncel bir kriz veya olayı araştırır (fabrikadaki ani grev). Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler yöntemsel tanımlara tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

İlk olarak, soldaki yöntemlerin ve sağdaki araştırma senaryolarının temel özelliklerini karşılaştırmak üzere kavramsal tanımları netleştirmek.

Araştırma tekniklerinin teorik sınırları ve kullanım alanları belirlendi.

Senaryoların hangi ayırt edici niteliklere göre gruplanacağını anlamak.

2

Küçük bir gruptaki üyelerin klikleşme, yakınlaşma ve dışlanma ilişkilerini inceleyen tekniği tespit etmek.

Bu özelliklerin doğrudan sosyal mesafe ve ilişki haritası çıkaran sosyometri tekniğiyle örtüştüğü belirlendi.

Sosyometri ile sınıf içi ilişki haritası senaryosunu eşleştirmek.

3

Araştırmacının ortama ve sürece hiçbir müdahalede bulunmadan, dışarıdan veri topladığı çalışmayı tanımlamak.

Süpermarketteki müşteri davranışlarının uzaktan izlenmesinin katılımsız gözlem olduğu belirlendi.

Katılımsız gözlem ile müşteri izleme senaryosunu eşleştirmek.

4

Tipik bir birimin (örneğin tek bir işçi ailesinin) ekonomik ve sosyal boyutlarıyla derinlemesine incelenmesini sağlayan yöntemi saptamak.

Maden işçisi ailesinin bütçe ve yaşam incelemesinin monografi tekniğine karşılık geldiği görüldü.

Monografi ile aile incelemesi senaryosunu eşleştirmek.

5

Fabrikada ani gelişen grev gibi özgül ve kriz durumundaki tek bir toplumsal olaya odaklanan araştırmayı belirlemek.

Grev dalgası incelemesinin olay incelemesi (vaka çalışması) yöntemiyle eşleştiği anlaşıldı.

Olay incelemesi ile grev senaryosunu eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Sosyolojide araştırma yöntem ve tekniklerinin ayırt edici sınırları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 28Soru →

Öğrenmeyi etkileyen faktörler; öğrenenle, öğrenme yöntemiyle ve öğrenilecek malzemeyle ilgili olmak üzere üç grupta incelenir. Aşağıda verilen öğrenmeyi etkileyen bazı faktörleri, bu faktörlerin günlük yaşamdaki yansımalarını gösteren örnek senaryolarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Geri Bildirim (Sonuçların Bilgisi) -> Zeynep'in cevap anahtarını kontrol edip hata saptaması; Genel Uyarılmışlık Düzeyi -> Mert'in uykusuzluk ve yorgunluk nedeniyle düşük not alması; Aralıklı Öğrenme -> Can'ın dersleri sınav gecesine yığmak yerine zamana yayarak çalışması; Etkin Katılım -> Selin'in sadece okumak yerine özet çıkarıp şemalar hazırlaması.

Doğru eşleştirmeler, her bir psikolojik kavramın günlük yaşamdaki doğrudan yansımasını yansıtmaktadır. Zeynep'in durumunda yapılan işin sonucunu görme (geri bildirim), Mert'in durumunda biyolojik uyanıklık seviyesi (genel uyarılmışlık), Can'ın durumunda çalışma zamanının planlanması (aralıklı öğrenme) ve Selin'in durumunda ise materyalle aktif olarak uğraşma (etkin katılım) söz konusudur.

Adım Adım Çözüm

1

Zeynep'in davranışını analiz etme

Zeynep denemenin ardından hemen cevap anahtarını inceleyerek nerede hata yaptığını bulmaktadır. Bu durum, yaptığı davranışların sonuçları hakkında doğrudan bilgi sahibi olması anlamına gelir. Dolayısıyla bu örnek 'Geri Bildirim (Sonuçların Bilgisi)' faktörü ile eşleşir.

Sorunun sonucuna bakıp değerlendirme yapmak geri bildirimin temel tanımıdır.

2

Mert'in durumunu analiz etme

Mert uykusuzluk ve yorgunluk nedeniyle odaklanamamaktadır. Uykusuzluk ve yorgunluk, organizmanın uyarıcıları alma ve tepki verme kapasitesi olan uyarılmışlık halini düşürür. Dolayısıyla bu durum 'Genel Uyarılmışlık Düzeyi' ile eşleşir.

Fizyolojik durumların (uykusuzluk, yorgunluk) öğrenme performansına etkisi genel uyarılmışlık hali kapsamında değerlendirilir.

3

Can'ın çalışma planını inceleme

Can konuları sınav gecesi toplu olarak ezberlemek yerine, zamana yayarak (haftalık düzenli periyotlarla) çalışmaktadır. Bu yöntem, öğrenmeye ayrılan zamanın nasıl kullanıldığını gösterir. Dolayısıyla bu örnek 'Aralıklı Öğrenme' ile eşleşir.

Öğrenme çalışmasını zamana yayarak gerçekleştirme yöntemi aralıklı öğrenmedir.

4

Selin'in ders çalışma şeklini değerlendirme

Selin sadece okumakla yetinmeyip özet çıkarmakta, şemalar çizmekte ve notlar almaktadır. Yani öğrenme sürecine aktif bir şekilde katılmaktadır. Dolayısıyla bu davranış 'Etkin Katılım' ile eşleşir.

Öğrenenin sürece aktif olarak dahil olması, kendi özetini ve şemasını çıkarması etkin katılımdır.

Anahtar Kavram

Öğrenmeyi etkileyen faktörler (öğrenenden kaynaklı ve öğrenme yönteminden kaynaklı faktörler)

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 29Soru →

Bölgesel kalkınma projeleri, uygulandıkları alanların fiziki coğrafya özellikleri ile sosyo-ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda şekillenen farklı hedeflere ve yatırımlara sahiptir.

Aşağıda Konya Ovası Projesi (KOP) ve Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamında yer alan bazı hedefler ve bu hedeflere yönelik yatırımlar/uygulamalar verilmiştir. Sol sütundaki proje hedefleri ile sağ sütundaki ilgili yatırımları/uygulamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

KOP'un öncelikli su kaynağı aktarım yatırımı Mavi Tünel Projesi vasıtasıyla Göksu Nehri sularının Konya Havzası'na taşınması ile; DAP'ın coğrafi koşullara bağl�� temel sektörel odak noktası Mera alanlarının ıslah edilmesi, hayvansal ürünlerde verim ve kalitenin artırılması ile; Her iki kalkınma projesinin de nihai ortak sosyo-ekonomik amacı Bölge dışına olan göçün azaltılması ve kişi başına düşen gelirin artırılması ile; KOP'un tarımsal sürdürülebilirlik odaklı ekolojik hedefi ise Kontrolsüz yeraltı suyu kullanımının engellenerek su rezervlerinin korunması ile eşleşir.

Bölgesel kalkınma projelerinde eşleştirmeler, bölgenin fiziki koşullarına göre belirlenen hedeflere dayanır. KOP kapsamında kuraklık ve su yetersizliği için Mavi Tünel ile Göksu'dan su getirilmesi hedeflenirken, yeraltı suyu tüketimini kontrol altına almak ekolojik bir hedeftir. DAP kapsamında ise sert karasal iklim ve engebeli arazi nedeniyle mera hayvancılığının geliştirilmesi ön plandadır. Her iki projenin de genel ortak hedefi bölgedeki göçü azaltıp refahı artırmaktır.

Adım Adım Çözüm

1

KOP bölgesinin en kritik fiziki coğrafya problemini ve buna üretilen su çözümünü analiz etme.

Konya Havzası'ndaki su yetersizliğini çözmek için Göksu Nehri sularının Mavi Tünel ile taşınması planlanmıştır. Bu, KOP'un öncelikli su yatırımıyla eşleşir.

Havzadaki tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için dış havzalardan su aktarımı zorunludur.

2

DAP bölgesinin fiziki şartlarını ve bu şartlara uygun ekonomik faaliyet odağını belirleme.

Doğu Anadolu'nun yüksek engebeli yapısı ve iklimi mera hayvancılığına uygundur. DAP'ın temel ekonomik odağı mera ıslahı ve hayvancılık verimliliğidir.

Coğrafi koşulların tarıma elverişsizliği bölgeyi hayvancılık sektörüne yönlendirmiştir.

3

Bölgesel kalkınma projelerinin ulusal ve sosyo-ekonomik ortak hedeflerini değerlendirme.

Hem DAP hem de KOP, bölgelerindeki istihdamı artırarak göçü durdurmayı ve refahı yükseltmeyi amaçlar.

Tüm bölgesel projelerin nihai amacı bölgeler arası sosyo-ekonomik dengesizlikleri azaltmaktır.

4

Konya Havzası'ndaki aşırı sulamanın yarattığı ekolojik riski ve buna yönelik sürdürülebilirlik tedbirini tespit etme.

Bilinçsiz yeraltı suyu tüketiminin sınırlandırılması ve su kaynaklarının korunması KOP'un ekolojik hedeflerindendir.

Aşırı yeraltı suyu kullanımı obruk oluşumuna ve su tablolarının çökmesine neden olmaktadır.

Anahtar Kavram

Bölgesel Kalkınma Projelerinin (DAP ve KOP) Coğrafi Gerekçeleri ve Hedefleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 30Soru →

Aşağıdaki sol sütunda divan edebiyatı nazım şekilleri, sağ sütunda ise bu nazım şekillerinin belirleyici özellikleri karışık olarak verilmiştir. Sol sütunda yer alan nazım şekillerini sağ sütundaki doğru tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Tuyuğ -> Aruzun yalnızca 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan ve Türk şairler tarafından edebiyata kazandırılan tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir. Rubâi -> İran edebiyatı kökenli, 24 farklı aruz kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir. Şarkı -> Bestelenmek amacıyla yazılan, meyan ve nakarat bölümleri bulunan bentli nazım şeklidir. Terbi -> Bir şairin gazeline başka bir şairin ikişer dize ekleyerek dörtlük haline getirdiği nazım şeklidir.

Doğru eşleştirmede; Tuyuğ'un sadece tek bir aruz kalıbıyla yazılması ve Türklerin kazandırdığı bir tür olması; Rubâi'nin İran edebiyatı kökenli olup 24 farklı aruz kalıbıyla yazılması; Şarkı'nın bestelenmek üzere yazılıp meyan ve nakarat bulundurması; Terbi'nin ise var olan bir gazelin beyitlerinin üzerine ikişer mısra eklenerek (dörtleme yapılarak) oluşturulması özellikleri esas alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Tuyuğ nazım şeklinin yapısal ve kökensel özelliklerini tespit etmek.

Tuyuğ'un Türk şairleri tarafından divan edebiyatına kazandırıldığı, tek dörtlükten oluştuğu ve sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazıldığı belirlenir.

Tuyuğ'u benzer yapıdaki tek dörtlüklerden ayıran en önemli köken ve kalıp ölçütünü doğrulamak.

2

Rubai nazım şeklinin yapısal ve kökensel özelliklerini tespit etmek.

Rubainin İran edebiyatı kökenli olduğu, kendine has 24 farklı aruz kalıbıyla yazıldığı ve tek dörtlükten oluştuğu belirlenir.

Rubai ile tuyuğ arasındaki kalıp sayısı ve köken farkını ayırt etmek.

3

Şarkı nazım şeklinin belirleyici unsurlarını analiz etmek.

Bestelenmek amacıyla yazıldığı, meyan ve nakarat gibi kavramların bu türe has olduğu ve bentlerden oluştuğu belirlenir.

Şarkıyı, dörtlüklerle kurulan diğer musammat türlerinden ayıran müzikal unsurları belirlemek.

4

Terbi nazım şeklinin kelime anlamı ve yapılış şeklini incelemek.

Terbi kelimesinin 'dörtleme' anlamına geldiği ve bir gazelin beyitleri üzerine aynı ölçü ve kafiyede ikişer mısra eklenerek oluşturulduğu belirlenir.

Terbiyi diğer musammat türlerinden ayıran yapısal yapılış metodunu netleştirmek.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 31Soru →

Aşağıda verilen uluslararası çevre sözleşmeleri ile bu sözleşmelerin küresel ölçekte hedeflediği temel amaçları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ramsar Sözleşmesi sulak alanların korunmasıyla, Montreal Protokolü ozon tabakasını korumayla, CITES Sözleşmesi nesli tehlike altındaki yabani türlerin ticaretiyle, Kyoto Protokolü ise sera gazı salınımlarının azaltılmasıyla eşleşmektedir.

Ramsar Sözleşmesi sulak alanların korunmasıyla, Montreal Protokolü ozon tabakasını korumayla, CITES Sözleşmesi nesli tehlike altındaki yabani türlerin ticaretiyle, Kyoto Protokolü ise sera gazı salınımlarının azaltılmasıyla eşleşmektedir. Bu eşleştirmeler, her sözleşmenin uluslararası çevre politikalarında üstlendiği temel görevi yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Ramsar Sözleşmesi'nin kapsamını belirleme

Bu sözleşmenin doğrudan sulak alanların ve su kuşlarının korunmasıyla ilgili olduğu belirlenir.

Uluslararası öneme sahip sulak alanların ekolojik dengesinin korunması hedeflenmektedir.

2

Montreal Protokolü'nün amacını analiz etme

Bu protokolün atmosferdeki ozon tabakasına zarar veren kloroflorokarbon (CFC) ve halonlar gibi kimyasal maddelerin kontrolünü içerdiği görülür.

Atmosferin üst katmanlarındaki ozon tabakasının incelmesini önlemek amaçlanmıştır.

3

CITES Sözleşmesi'nin hedeflerini değerlendirme

Sözleşmenin yabani hayvan ve bitki türlerinin ticaretine yönelik olduğu ve canlı türlerinin neslinin tükenmesini engellemek için ticari sınırlandırmalar getirdiği anlaşılır.

Biyoçeşitliliğin korunması ve yasa dışı tür ticaretinin engellenmesi hedeflenmektedir.

4

Kyoto Protokolü'nün odak noktasını saptama

Kyoto Protokolü'nün sanayileşmiş ülkelerin sera gazı salınımlarını azaltarak küresel ısınmayı ve iklim değişikliğini durdurmayı amaçladığı sonucuna ulaşılır.

Küresel iklim sisteminin korunması ve sera etkisi yapan gazların salınımının azaltılması hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Uluslararası çevre sözleşmelerinin temel amaçları ve kapsamları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 32Soru →

Aşağıda günlük hayattan verilen insan davranışı senaryolarını, bu davranışlarda baskın olarak kullanılan psikolojik savunma mekanizmalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sınav başarısızlığını öğretmene yükleme davranışı yansıtma ile; işe kabul edilmeyen adayın maaşın düşüklüğünü bahane etmesi mantığa bürüme ile; matematik dersindeki başarısızlığı resim yarışmasında birinci olarak kapatma çabası ise ödünleme ile eşleşir.

Sınavda başarısız olan öğrencinin öğretmeni suçlaması yansıtma; işe alınmayan adayın maaşın düşüklüğünü bahane etmesi mantığa bürüme; matematikte başarısız olan öğrencinin resim alanında başarı elde etmesi ise ödünleme mekanizmalarının doğrudan tanımlarına ve örneklerine uygundur.

Adım Adım Çözüm

1

İlk senaryodaki suçlama davranışını analiz etmek.

Bireyin kendi hatası yerine sorumluluğu dışsal bir kaynağa yüklediği tespit edilir ve bu durum yansıtma ile eşleşir.

Yansıtma mekanizması, kişinin kendisinde kabul edemediği hata veya eksiklikleri başkalarına atfetmesidir.

2

İkinci senaryodaki bahane bulma davranışını analiz etmek.

Bireyin hayal kırıklığını azaltmak için mantıklı görünen ama gerçeği yansıtmayan gerekçeler ürettiği tespit edilir ve bu durum mantığa bürüme ile eşleşir.

Mantığa bürüme mekanizması, istenmeyen durumları haklı gösterecek gerekçeler bulma sürecidir.

3

Üçüncü senaryodaki telafi davranışını analiz etmek.

Bireyin bir alandaki yetersizliğini başka bir alandaki başarıyla örtmeye çalıştığı tespit edilir ve bu durum ödünleme ile eşleşir.

Ödünleme mekanizması, engellenen veya başarısız olunan bir alanın yarattığı eksiklik hissinin başka bir alandaki başarıyla giderilmesidir.

Anahtar Kavram

Savunma Mekanizmaları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 33Soru →

Aşağıda sol sütunda toplumsal norm türleri, sağ sütunda ise bu normlara dair örnek ve yaptırım açıklamaları karışık olarak verilmiştir. Kavramlar ile açıklamaları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Adet kavramı günlük toplumsal alışkanlıklarla; Yasa kavramı devlet eliyle uygulanan resmi yaptırımlarla; Din Kuralları inanç sistemine dayanan kurallarla; Örf kavramı ise toplumda çok köklü olan ve ihlalinde sert dışlanma görülen kurallarla eşleşmektedir.

Adetler günlük alışkanlıkları (bayramlaşma gibi), yasalar devlet yaptırımlarını (hapis cezası gibi), din kuralları inanca dayalı yaptırımları (günahkarlık gibi), örfler ise toplumun köklü kınama mekanizmalarını temsil ettiği için doğru eşleşmeler sırasıyla gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütundaki toplumsal norm türleri belirlenir.

Sol sütunda Adet, Yasa, Din Kuralları ve Örf kavramları yer almaktadır.

Eşleştirilecek temel kavramsal sınırları çizmek amacıyla.

2

Sağ sütundaki tanımlar ve yaptırım türleri incelenerek sol sütundaki kavramlarla eşleştirilir.

Resmi devlet yaptırımları yasa ile, manevi yaptırımlar din kuralları ile, basit toplumsal alışkanlıklar adet ile, sert gayriresmi yaptırımlar ise örf ile eşleştirilir.

Her norm türünün yaptırım gücünü ve toplumsal kaynağını ayırt etmek amacıyla.

Anahtar Kavram

Toplumsal Norm Türleri ve Yaptırımları

Soru 34Soru →

Aşağıda sol sütunda felsefe tarihindeki önemli filozoflar, sağ sütunda ise bu filozofların bilgi felsefesindeki (epistemoloji) temel gör��şleri ve kavramları verilmiştir. Bu filozofları savundukları doğru görüşlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Platon idealar ve hatırlama (anamnesis) ile; John Locke boş levha (tabula rasa) ve deneyim ile; Immanuel Kant deney ve akıl kategorilerinin sentezi (kritisizm) ile; René Descartes ise metodik şüphe yöntemi ile eşleşir.

Doğru eşleştirmede; Platon değişmez ideaların hatırlanması olan rasyonalist görüşle (anamnesis), John Locke zihni boş bir levhaya (tabula rasa) benzeten empirist yaklaşımla, Immanuel Kant deney ve akıl kategorilerini sentezleyen kritisizmle ve René Descartes metodik şüphe yöntemiyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Platon'un bilgi felsefesindeki rasyonalist tutumunu ve idealar kuramını analiz etmek.

Platon'un bilgi kuramında gerçek bilgi (episteme) ideaların hatırlanmasıyla (anamnesis) elde edilir.

Platon'un görüşlerine uygun açıklamayı bulmak.

2

John Locke'un empirist yaklaşımını ve zihin modelini değerlendirmek.

Locke zihni boş bir levhaya (tabula rasa) benzetir ve bilginin kaynağını deneyim olarak görür.

Locke'un empirist savını doğru açıklama ile eşleştirmek.

3

Immanuel Kant'ın kritisizm akımındaki sentezci yaklaşımını incelemek.

Kant, bilginin deneyle başladığını fakat aklın doğuştan gelen kategorileriyle biçimlendiğini savunur.

Kritisizmin akıl-deney sentezini yansıtan doğru açıklamayı tespit etmek.

4

René Descartes'ın kesin bilgiye ulaşmak için kullandığı felsefi yöntemi incelemek.

Descartes kesin bilgi için her şeyden şüphe eder (metodik şüphe) ve düşünen benliği merkeze alır.

Descartes'ın rasyonalist metodik şüphe yöntemini doğru açıklama ile eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Bilgi Felsefesinde Filozoflar ve Temel Yaklaşımları

Soru 35Soru →

Aşağıdaki dizeleri, içlerinde yer alan en belirgin edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmede; yeşeren ağaçlar hüsn-i talil ile, çocuklar ve dev gibi benzetmeler teşbih ile, taş bağırlı dağlar kinaye ile, yâr usanmaz mı sorusu ise istifham ile eşleşmektedir.

Her bir dize içindeki edebî sanatın işleyiş mantığına göre doğru kavramla eşleşmiştir. Doğa olayına hayali ve güzel neden bulma hüsn-i talil ile; 'gibi' edatlı benzetmeler teşbih ile; hem gerçek hem mecaz çağrışımlı taş bağır kinaye ile; cevap beklentisi olmayan sitemkâr sorular ise istifham ile örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk dizedeki doğa olayının arkasındaki sebebi değerlendirme

Ağaçların yeşermesinin insanların güzel şeyler düşünmesi sebebine bağlandığı belirlendi.

Hüsn-i talil sanatını tespit etmek.

2

İkinci dizedeki benzetme edatlarını tespit etme

'gibi' edatının benzetme ilgisi kurduğu görüldü.

Teşbih sanatını tespit etmek.

3

Üçüncü dizedeki 'taş bağırlı' söz öbeğinin anlam tabakalarını inceleme

Sözün hem gerçek hem mecaz anlam taşıdığı belirlendi.

Kinaye sanatını tespit etmek.

4

Dördüncü dizedeki soru ifadesinin işlevini çözümleme

Cevap alma amacı gütmeyen, duyguyu vurgulayan bir soru olduğu görüldü.

İstifham sanatını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Şiirlerdeki edebî sanatları bağlam ve dil özellikleri üzerinden belirleme.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 36Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerini, sağ sütundaki belirleyici edebi özellikleri ve eserleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şairlerin edebi özellikleri ve eserleriyle doğru eşleşmesi şu şekildedir: Cem Sultan - Cemşîd ü Hurşîd yazarı ve gurbet şairi; Hamdullah Hamdi - İlk hamse sahibi ve Yusuf u Züleyha yazarı; Taşlıcalı Yahya - Şehzade Mustafa Mersiyesi ve hamse yazarı; Lamiî Çelebi - Câmî-i Rûm unvanlı hamse yazarı.

Doğru eşleştirmede Cem Sultan'ın gurbet temalı şiirleri ve Cemşîd ü Hurşîd eseri; Hamdullah Hamdi'nin Anadolu sahasındaki ilk hamse ve Yusuf u Züleyha başarısı; Taşlıcalı Yahya'nın Şehzade Mustafa Mersiyesi; Lamiî Çelebi'nin ise Câmî-i Rûm unvanı temel alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Cem Sultan'ın taht mücadeleleri ve sürgün hayatının izlerini taşıyan edebi kimliğini ve Türkçe-Farsça divanları ile Cemşîd ü Hurşîd adlı eserini tespit etmek.

Cem Sultan ile hanedan şairi özelliklerini barındıran dördüncü açıklama eşleşir.

Eserde geçen biyografik ve edebi ipuçları doğrudan Cem Sultan'a işaret eder.

2

Hamdullah Hamdi'nin edebiyat tarihindeki öncü rolünü ve en ünlü mesnevisini hatırlamak.

Hamdullah Hamdi ile Anadolu sahasındaki ilk hamse ve Yusuf u Züleyha başarısını belirten birinci açıklama eşleşir.

Hamdullah Hamdi, Akşemseddin'in oğlu olup edebiyatımızda bu öncü niteliklerle bilinir.

3

Taşlıcalı Yahya'nın 16. yüzyıldaki mersiye ve mesnevi sahasındaki yerini çözümlemek.

Taşlıcalı Yahya ile Şehzade Mustafa Mersiyesi'ni ve hamse yazarlığını içeren ikinci açıklama eşleşir.

Şehzade Mustafa'nın katledilmesi üzerine yazdığı samimi mersiye şairin en ayırt edici yönüdür.

4

Lamiî Çelebi'nin lakabını ve çeviri faaliyetlerini değerlendirmek.

Lamiî Çelebi ile Câmî-i Rûm lakabını ve Molla Câmî çevirilerini içeren üçüncü açıklama eşleşir.

Lamiî Çelebi, İran edebiyatından yaptığı tercümelerle bu unvanı kazanmıştır.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Soru 37Soru →

Aşağıda, doğal kaynak potansiyelleri ile ekonomik gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi yansıtan coğrafi özellikler ve bu özellikleri temsil eden ülke örnekleri verilmiştir. Coğrafi özelliklerin temsil ettiği ülke örneklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Zengin petrol rezervine sahip ancak teknoloji yetersizliği olan Batı Afrika ülkesi Nijerya ile; zengin doğal kaynaklarını yüksek teknoloji ve sermaye ile işleyen Kuzey Amerika ülkesi Kanada ile; doğal kaynakları kısıtlı olmasına rağmen ithal ham maddeyi yüksek teknolojiyle işleyen Doğu Asya ülkesi Japonya ile; hem doğal kaynağı fakir hem de teknolojisi yetersiz olan Doğu Afrika ülkesi Somali ile eşleşmelidir.

Eşleştirme, ülkelerin doğal kaynak varlıkları ile bu kaynakları işleme becerileri (teknoloji, sermaye) arasındaki doğru kombinasyonları ve coğrafi konumlarını temel alır. Zengin petrolü olan ama işleyemeyen Batı Afrika ülkesi Nijerya'dır. Zengin kaynaklarını teknolojiyle birleştiren Kuzey Amerika ülkesi Kanada'dır. Kaynağı kısıtlı olup teknolojiyle ham madde işleyen Doğu Asya ülkesi Japonya'dır. Her iki yönden de yoksun olan Doğu Afrika ülkesi ise Somali'dir.

Adım Adım Çözüm

1

Ülkelerin doğal kaynak potansiyellerini ve bu kaynakları işleme kapasitelerini analiz edin.

Nijerya zengin kaynağa sahip ancak az gelişmiştir. Kanada zengin kaynağa sahip ve gelişmiştir. Japonya kısıtlı kaynağa sahip ve gelişmiştir. Somali ise hem kısıtlı kaynağa sahiptir hem de az gelişmiştir.

Ülkelerin kalkınma modelleri doğal kaynak varlığı ve bu kaynakları işleyecek sermaye/teknoloji gücüne göre sınıflandırılır.

2

Belirlenen genel modelleri coğrafi konum bilgileriyle eşleştirerek kesinleştirin.

Petrol zengini olup ham madde ihraç eden Batı Afrika ülkesi Nijerya; orman ve maden zengini gelişmiş Kuzey Amerika ülkesi Kanada; ham madde ithal edip işleyen Doğu Asya gücü Japonya; her iki açıdan da yetersiz olan Doğu Afrika ülkesi Somali'dir.

Sorudaki konum ipuçları (Batı Afrika, Doğu Asya vb.) ve ekonomik tanımlamalar doğru eşleştirmeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyleri ile doğal kaynak potansiyelleri arasındaki ilişki; sermaye birikimi, teknoloji seviyesi ve nitelikli iş gücü varlığına bağlı olarak farklılık gösterir.

Soru 38Soru →

Aşağıda verilen toplumsal tabakalaşma tiplerini, dikey toplumsal hareketliliğin sınırları ve kuralları açısından en uygun sosyolojik tanımlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kapalı tabakalaşma (Kast), dikey geçişin dinsel kurallarla tamamen yasaklandığı yapıyla; yarı açık tabakalaşma (Zümre), sınırların yasal kurallarla çizilip istisnai geçişlere izin verildiği yapıyla; açık tabakalaşma (Sınıf) ise dikey hareketliliğin önünde hiçbir engelin bulunmadığı esnek yapıyla eşleşmektedir.

Kapalı tabakalaşma (kast) dikey geçişin tamamen dinsel engellerle yasaklandığı açıklamayla, yarı açık tabakalaşma (zümre) geçişin yasal sınırlarla kısıtlandığı açıklamayla, açık tabakalaşma (sınıf) ise dikey hareketliliğin önünde yasal bir engelin bulunmadığı açıklamayla doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Kapalı tabakalaşma modelinin dikey hareketlilik sınırlarını analiz etme.

Kapalı tabakalaşmada (kast) dikey toplumsal hareketliliğin dinsel ve geleneksel yasaklarla tamamen engellendiği belirlenir.

Kast sisteminde bireyin statüsünün ömür boyu sabit kalması ve dikey geçişin imkansız olması kapalı tabakalaşmanın temel belirleyenidir.

2

Yarı açık tabakalaşma sisteminin dikey hareketlilik imkanlarını inceleme.

Yarı açık tabakalaşmada (zümre) sınırların yasal kurallarla korunduğu ancak istisnai durumlarda (soyluluk ünvanı verilmesi vb.) dikey geçişin mümkün olduğu tespit edilir.

Zümre sisteminde dikey hareketliliğin tamamen yasak olmaması ama yasal sınırlarla çok zorlaştırılmış olması yarı açık yapıyı tanımlar.

3

Açık tabakalaşma sisteminin dikey hareketlilik serbestisini değerlendirme.

Açık tabakalaşmada (sınıf) bireyin başarı, eğitim ve ekonomik edinimlerine göre dikey hareketlilik yaşamasının önünde hiçbir yasal veya dinsel engelin bulunmadığı görülür.

Modern toplumlarda dikey hareketliliğin liyakat ve ekonomik güce bağlı olarak serbest olması açık tabakalaşmanın göstergesidir.

Anahtar Kavram

Toplumsal Tabakalaşma Tipleri ve Dikey Hareketlilik

Soru 39Soru →

Tanzimat I. Dönemi'nde edebi, sosyal ve siyasi fikirlerin halka ulaştırılmasında süreli yayınlar en önemli araç olmuştur. Aşağıda sol sütunda bu dönemde yayımlanan bazı süreli yayınlar, sağ sütunda ise bu yayınların Türk edebiyatı ve basın tarihindeki önemine dair açıklamalar yer almaktadır. Sol sütundaki süreli yayınları sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tercüman-ı Ahval gazetesinin ilk özel Türkçe gazete açıklamasıyla, Tasvir-i Efkâr'ın ��inasi tarafından çıkarılıp edebi-sosyal tartışmaları başlatan gazete açıklamasıyla, Hürriyet'in Londra'da çıkarılan ilk muhalif gazete açıklamasıyla, Diyojen'in ise Teodor Kasap taraf��ndan yayımlanan ilk mizah dergisi açıklamasıyla eşleşmesi gerekir.

Tanzimat I. Dönem edebi hayatı gazeteler etrafında şekillenmiştir. Bu dönemde Tercüman-ı Ahval ilk özel gazete olarak edebiyatın yönünü Batı'ya çevirmiş, Tasvir-i Efkâr ise Şinasi'nin edebi görüşlerini bağımsızca yaydığı bir platform olmuştur. Hürriyet gazetesi yurt dışındaki ilk muhalif Türkçe basın organıyken, Diyojen dergisi ise mizahi eleştirinin ilk kurumsal yayınıdır. Bu eşleşmeler süreli yayınların basın ve edebiyat tarihimizdeki gerçek rollerini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütunda verilen Tanzimat I. Dönem süreli yayınlarının işlevlerini ve kurucularını hatırlayın.

Tercüman-ı Ahval ilk özel gazetedir. Tasvir-i Efkâr Şinasi'nin bağımsız çıkardığı gazetedir. Hürriyet Londra'da basılan ilk yurt dışı gazetesidir. Diyojen ise ilk mizah dergisidir.

Yayınların edebi ve tarihi kimliklerini doğru belirlemek, sağ sütundaki açıklamalarla eşleştirmeyi kolaylaştıracaktır.

2

Tarihsel ve işlevsel nitelikleri sağ sütundaki tanımlarla eşleştirerek doğruluğunu kontrol edin.

Tercüman-ı Ahval ile ilk özel gazete tanımı, Tasvir-i Efkâr ile Şinasi'nin tek başına çıkarıp Namık Kemal'e devrettiği gazete tanımı, Hürriyet ile yurt dışında (Londra) çıkarılan gazete tanımı, Diyojen ile Teodor Kasap'ın mizah dergisi tanımı eşleştirilir.

Eşleştirme sorularında her bir ögenin kendine has ayırt edici özelliklerinin (şehir, çıkarıcı, ilk olma durumu) doğrulanması gerekir.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Döneminde Gazetecilik ve Süreli Yayınlar

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 40Soru →

Orta Çağ'da siyasi, hukuki ve askeri yapılar önemli değişimler geçirmiş; Doğu ve Batı dünyasında farklı yasal düzenlemeler ile askeri teşkilatlanmalar ortaya çıkmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen Orta Çağ hukuku ve askeri organizasyonlarına ait kavramları, sağ sütunda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Justinianus Kanunları Roma hukukunu derleyen Doğu Roma açıklamasıyla; Magna Carta İngiltere'de kralın yetkilerini sınırlayan belgeyle; Cengiz Yasası Moğol töresini yazılı hale getiren kanunlarla; Feodal Ordu ise senyör-vassal ilişkisine dayanan parçalı askeri yapıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Justinianus Kanunları'nın kökenini ve kapsamını analiz etmek.

Bu kanunların Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'nda eski Roma hukuk kurallarının derlenmesiyle oluşturulduğu belirlenir.

Kavram ile ait olduğu hukuki miras arasındaki ilişkiyi kurmak için.

2

Magna Carta'nın siyasi ve hukuki niteliğini incelemek.

İngiltere'de kralın yetkilerini sınırlandıran ve hukukun üstünlüğü ilkesini getiren belge olduğu anlaşılır.

Avrupa anayasal gelişmeleriyle kavramı ilişkilendirmek için.

3

Cengiz Yasası'nın içeriğini tespit etmek.

Moğol İmparatorluğu'nda göçebe töresi ile yasaların birleştirilerek yazılı hale getirilmesiyle oluşturulan askeri ve sivil kurallar bütünü olduğu görülür.

Orta Çağ Asya hukuku ile kavramı eşleştirmek için.

4

Feodal ordu sisteminin askeri yapısını değerlendirmek.

Merkeziyetçi olmayan, senyör-vassal ilişkisiyle örülü ve şövalyelere dayanan askeri sistem olduğu saptanır.

Avrupa'nın adem-i merkeziyetçi askeri yapısını anlamak için.

Anahtar Kavram

Orta Çağ dünyasındaki temel hukuk metinleri ile askeri teşkilatlanmaların özellikleri ve günümüz dünyasına etkileri.

Tahmini Süre:2m 0s

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram