Tüm alıştırma soruları

Bir ekoloğ, buzul çekilmesi sonucu çıplak kayaçların ve buzul çakıllarının açığa çıktığı ekolojik olarak el değmemiş bir karasal bölgede meydana gelen primer süksesyon sürecini incelemektedir. Bu primer süksesyon sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayların, başlangıçtan klimaks komüniteye ulaşılana kadar geçen süreçteki kronolojik gerçekleşme sırası nasıl olmalıdır?

Sağlıklı bir insanda savunmanın farklı hatlarında gerçekleşen bağışıklık reaksiyonları ve bağışıklık kazanma yöntemleri ile ilgili;

$I.$ Virüsle enfekte olmuş bir hücre tarafından salgılanan interferonlar, savunmanın ikinci hattında görev yapan özgül olmayan salgılar olup, enfekte hücrenin kendisini kurtarmaktan ziyade komşu sağlıklı hücreleri uyararak onlarda antiviral koruma sağlar.

$II.$ B lenfositleri tarafından üretilen antikorlar, vücut sıvılarındaki antijenleri hidroliz ederek doğrudan parçalar ve bu hücre dışı sindirim olayında önemli miktarda ATP harcanır.

$III.$ Aktif bağışıklık sağlayan aşı uygulaması, vücutta o patojene karşı hem hücresel hem de humoral bağışıklık bellek hücrelerinin oluşumunu tetiklerken; pasif bağışıklık sağlayan serum tedavisi sadece geçici antikor desteği sağlar ve bellek hücresi oluşturmaz.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Buna göre, tepkimenin hız bağıntısı ve hız sabitinin ($k$) özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Asetilen ($C_2H_2$) ve propen ($C_3H_6$) gazlarından oluşan $0{}3\text{ mol}$'lük bir karışım, amonyaklı gümüş nitrat ($AgNO_3$) çözeltisinden geçirildiğinde en fazla $24\text{ gram}$ çökelek oluşmaktadır.

Buna göre, başlangıçtaki gaz karışımını tamamen doyurmak için normal koşullarda ($0\text{ }^\circ\text{C}$ ve $1\text{ atm}$) en az kaç litre hidrojen ($H_2$) gazı harcanmalıdır?

($H = 1\text{ g/mol}$, $C = 12\text{ g/mol}$, $Ag = 108\text{ g/mol}$)

Yarı açık formülü $\text{CH}_2=\text{CH}-\text{CH}=\text{CH}_2$ şeklinde olan 1,3-bütadien bileşiği ile ilgili:

I. Moleküldeki tüm karbon atomları $sp^2$ hibritleşmesi yapmıştır.
II. Karbon ve hidrojen atomları arasındaki tüm bağlar, karbonun $sp^3$ hibrit orbitali ile hidrojenin $s$ orbitalinin örtüşmesiyle oluşmuştur.
III. Molekülde toplam 9 tane sigma ($\sigma$) ve 2 tane pi ($\pi$) bağı bulunur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Genel formülleri $C_nH_{2n}O$ olan alifatik $X$ ve $Y$ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor:

* $X$ bileşiği Tollens ayracı ile tepkimeye girerek metalik gümüş aç��ğa çıkarır.
* $Y$ bileşiği uygun koşullarda indirgendiğinde sekonder alkol sınıfı bir bileşik oluşturur.
* $X$ ve $Y$ bileşiklerinin birer moleküllerindeki toplam sigma bağ sayıları eşittir.

Buna göre, $X$ ve $Y$ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

S tipi (lojistik) büyüme gösteren bir popülasyonda zamana bağlı olarak birey sayısı ($N$), popülasyonun büyüme hızı ve popülasyona etki eden çevre direnci arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu popülasyonun büyüme süreci; kuruluş ($0-t_1$), logaritmik artış ($t_1-t_2$), negatif artış ($t_2-t_3$) ve denge ($t_3-t_4$) olmak üzere dört zaman aralığında analiz edilmiştir.

Buna göre, popülasyonun büyüme dinamikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yarı açık formülü $\text{HC} \equiv \text{C} - \text{CH} = \text{O}$ şeklinde olan propinâl molekülü ile ilgili:

I. Molek��ldeki toplam sigma ($\sigma$) bağı sayısı 5'tir.
II. Karbon atomları arasındaki tekli ($\text{C}-\text{C}$) bağ, $sp - sp^2$ orbital örtüşmesi ile oluşmuştur.
III. Moleküldeki tüm $\text{C}-\text{H}$ bağları aynı orbital örtüşmesi türü ile kurulmuştur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir alkin bileşiği olan $X$'in $0{}1\text{ mol}$'ü tamamen yakıldığında normal koşullarda $11{}2\text{ L}$ $\text{CO}_2$ gazı açığa çıkmaktadır. Bu bileşiğin amonyaklı gümüş nitrat (Tollens) çözeltisiyle tepkime vermediği bilinmektedir.

Buna göre, $X$ bileşiği ile ilgili;

I. Asidik ortamda katalizör eşliğinde su katılmasıyla (hidratasyon) tek bir keton bileşiği oluşur.
II. Geometrik ($\text{cis-trans}$) izomeri gösterir.
III. Yapısındaki karbon atomlarından iki tanesi $\text{sp}$, üç tanesi $\text{sp}^3$ hibritleşmesi yapmıştır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıdaki görselde yapı formülleri verilen I, II ve III numaralı karbonil bileşiklerini, $1\text{ atm}$ dış basınç altındaki kaynama noktalarına göre en düşük olandan en yüksek olana doğru sıralayınız.

Bir deneyde, $500\text{ gram}$ saf su içerisine $18\text{ gram}$ glikoz ($\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6$) ve $11,7\text{ gram}$ sodyum klorür ($\text{NaCl}$) katıları eklenerek tamamen çözünmeleri sağlanıyor.

Buna göre, hazırlanan bu çözeltinin $1\text{ atm}$ dış basınçta donmaya başlama sıcaklığı kaç $^\circ\text{C}$ olarak ölçülür?

($K_d = 1,86\ ^\circ\text{C/m}$, $\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 = 180\text{ g/mol}$, $\text{NaCl} = 58,5\text{ g/mol}$, $\text{NaCl}$'nin suda tamamen iyonlaştığı varsayılacaktır.)

Sağlık durumu normal olan bir bireyde, yetersiz su tüketimi sonrasında vücudun su dengesini (homeostazi) yeniden kurma sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Bir hücrede gerçekleşen protein sentezi sırasında görev alan bazı nükleik asit zincirleri ve nükleotit dizilimleri hakkında şu bilgiler verilmiştir:

* $X$ amino asidini taşıyan tRNA'nın antikodon dizilimi: $5'-UGA-3'$
* $Y$ amino asidini şifreleyen DNA kalıp ipliğindeki genetik üçlüsü (kod): $3'-CGA-5'$
* $Z$ amino asidini şifreleyen mRNA kodonunun dizilimi: $5'-UCA-3'$

Buna göre, bu protein sentezi süreci ve ilgili moleküllerle ilgili olarak;

I. $X$ ve $Z$ aynı amino asit çeşitleridir.
II. $X$ amino asidini şifreleyen mRNA kodonunun dizilimi $5'-UCA-3'$ şeklindedir.
III. $Y$ amino asidini taşıyan tRNA'nın antikodon dizilimi $5'-AGC-3'$ şeklindedir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Metan ($CH_4$) ve etan ($C_2H_6$) gazlarından oluşan $0,5\text{ mollük}$ bir karışım tamamen yakıldığında normal koşullarda (NŞA) $15,68\text{ litre } CO_2$ gazı oluştuğuna göre, karışımdaki metan gazının molce yüzdesi $\%60$'tır.

İnsan fizyolojisinde gebeliğin başlangıcı ve ilk trimesterinde (ilk üç aylık dönem) embriyonun endometriyuma tutunmasından sonra gerçekleşen hormonal kontrol mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Oda koşullarında bulunan üç ayrı deney tüpüne s��rasıyla şu işlemler uygulanmaktadır:

- I. tüpteki $HCl(suda)$ çözeltisine $Zn(k)$ metal şeridi daldırılıyor.
- II. tüpteki derişik $HNO_3(suda)$ çözeltisine $Cu(k)$ metal şeridi daldırılıyor.
- III. tüpteki derişik $H_2SO_4(suda)$ çözeltisine $Au(k)$ metal şeridi daldırılıyor.

Buna göre, bu tüplerde gerçekleşen olaylar ve açığa çıkan gazlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sabit sıcaklıkta, $2\text{ litrelik}$ sabit hacimli kapalı bir kaba $0,4\text{ mol } SO_2(g)$, $0,1\text{ mol } O_2(g)$ ve $0,8\text{ mol } SO_3(g)$ gazları konuluyor.

Tepkime denklemi:

şeklinde olup aynı sıcaklıkta derişimler cinsinden denge sabiti ($K_c$) $40$'tır.

Buna göre, sistemle ilgili;

I. Dengededir.
II. Zamanla kaptaki toplam basınç artar.
III. Dengeye ulaşıldığında $SO_3(g)$ derişimi $0,4\text{ M}$'den daha küçük olur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Standart koşullarda bazı yarı hücre tepkimelerinin indirgenme potansiyelleri ($E^\circ$) şu şekildedir:

* $Mg^{2+}(\text{suda}) + 2e^- \rightarrow Mg(\text{k}) \quad E^\circ = -2,37\text{ V}$
* $Cr^{3+}(\text{suda}) + 3e^- \rightarrow Cr(\text{k}) \quad E^\circ = -0,74\text{ V}$
* $Co^{2+}(\text{suda}) + 2e^- \rightarrow Co(\text{k}) \quad E^\circ = -0,28\text{ V}$
* $Ag^+(\text{suda}) + e^- \rightarrow Ag(\text{k}) \quad E^\circ = +0,80\text{ V}$

Buna göre, verilen metalleri elektron verme eğilimlerine (metalik aktifliklerine) göre en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.