Tüm alıştırma soruları

Soru 41Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen İslam filozoflarını, sağ sütunda verilen ve bu filozofların felsefi sistemlerinde öne çıkan temel yaklaşım ya da kanıtlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İbn Sînâ, mümkün ve zorunlu varlık ayrımıyla (İmkân kanıtı); Gazzâlî, doğadaki nedenselliğin zorunsuzluğu ve mucize açıklamasıyla; İbn Rüşd, din ve felsefe uzlaşısında tevil metoduyla; Kindî ise evrenin sonradan yaratılmış olması fikrine dayanan hudûs kanıtıyla eşleşir.

Doğru eşleştirmede; İbn Sînâ varlığın zorunlu ve mümkün ayrımı üzerinden imkân kanıtına; Gazzâlî nedenselliğin alışkanlıktan ibaret olduğunu savunarak mucize açıklamasına; İbn Rüşd din ile felsefe arasındaki uyumu tevil metoduyla açıklamaya; Kindî ise evrenin sonradan yaratılmasına dayanan hudûs kanıtına götürür.

Adım Adım Çözüm

1

İbn Sînâ'nın ontolojisini (varlık felsefesini) incelemek.

İbn Sînâ'nın varlığı zorunlu (vâcip) ve mümkün (mümkin) olarak sınıflandırdığı ve 'İmkân Kanıtı'nı geliştirdiği belirlenir. Bu durum, onun zorunlu varlık temellendirmesiyle eşleşmesini sağlar.

Filozofun temel varlık teorisini ve Tanrı kanıtlamasını doğru eşleştirmek için.

2

Gazzâlî'nin nedensellik ve doğa felsefesine yönelik eleştirilerini analiz etmek.

Gazzâlî'nin nedensel zorunluluğu reddettiği, ateş ve yanma gibi olaylar arasındaki ilişkiyi alışkanlık olarak gördüğü ve mucizelerin imkânını savunduğu tespit edilir.

Filozofun doğadaki determinizme karşı geliştirdiği özgün teolojik ve felsefi eleştiriyi saptamak için.

3

İbn Rüşd'ün akıl-inanç ilişkisi konusundaki görüşlerini değerlendirmek.

İbn Rüşd'ün din (şeriat) ile felsefe (hikmet) ilişkisinde 'tevil' kavramını merkezi bir konuma yerleştirdiği ve akıl ile vahiy arasında çelişki olmayacağını savunduğu belirlenir.

Filozofun din felsefesindeki uzlaştırmacı metodunu doğru tanımlamak için.

4

Kindî'nin ilk neden ve yaratılış açıklamalarını incelemek.

Kindî'nin evrenin zamansal olarak sonradan meydana geldiğini (hudûs) savunarak, bunu bir yaratıcının (ilk nedenin) varlığına kanıt gösterdiği anlaşılır.

İslam felsefesinin kurucu filozofunun Yaratıcı'nın varlığına ilişkin sunduğu ilk kanıtı doğru yerleştirmek için.

Anahtar Kavram

İslam felsefesinde Yaratıcı'nın varlığına dair kanıtlar (hudûs, imkân), nedensellik tartışmaları (Gazzâlî) ve akıl-inanç ilişkisinde tevil yöntemi (İbn Rüşd).

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 42Soru →

Aşağıda günlük hayattan bazı öğrenme senaryoları (sol sütun) ve bu senaryoların temsil ettiği öğrenme türleri (sağ sütun) verilmiştir. Sol sütundaki örnek olayları sağ sütundaki en uygun öğrenme türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Okul servisi güzergâhı senaryosu Gizil Öğrenme ile; elektrik devresindeki hatayı aniden çözme senaryosu Kavrayış Yoluyla Öğrenme ile; annenin yemek yapma tekniklerini taklit etme senaryosu Gözlem Yoluyla Öğrenme ile; klavyede on parmak hızlı yazma senaryosu ise Motor Öğrenme ile eşleşmelidir.

Okul servisi güzergâhını farkında olmadan zihne kaydetme gizil (örtük) öğrenmedir. Elektrik devresindeki sorunu düşünmeyi bıraktıktan sonra aniden çözmek kavrayış yoluyla (içgörüsel) öğrenmedir. Annenin yemek yapma tekniklerini izleyip taklit etmek gözlem yoluyla (sosyal) öğrenmedir. Klavyede on parmak yazma becerisi kazanmak ise motor öğrenmedir.

Adım Adım Çözüm

1

Okul servisi güzergâhı senaryosu incelenir.

Bilginin özel bir çaba veya ödül olmadan zihne kaydedildiği ve bir ihtiyaç durumunda ortaya çıktığı belirlenir. Bu, gizil öğrenmeyi tanımlar.

Gizil öğrenmede öğrenme pekiştireç olmadan gerçekleşir ancak ihtiyaç duyulana kadar performansa yansımaz.

2

Elektrik devresi ve ampul senaryosu incelenir.

Çözümün aşamalı denemelerle değil, zihinsel bir kuluçka evresinden sonra gelen ani bir kavrayışla elde edildiği belirlenir. Bu, kavrayış yoluyla öğrenmeyi tanımlar.

Kavrayış yoluyla öğrenmede problem durumu zihinde yeniden yapılandırılır ve çözüm aniden keşfedilir.

3

Annenin yemek yapma tekniklerinin taklit edilmesi senaryosu incelenir.

Bireyin bir başkasını gözlemleyerek ve onu model alarak yeni bir davranışı edindiği belirlenir. Bu, sosyal/gözlem yoluyla öğrenmeyi tanımlar.

Sosyal öğrenme kuramına göre bireyler, başkalarının davranışlarını ve bu davranışların sonuçlarını gözlemleyerek öğrenirler.

4

Klavyede on parmak hızlı yazma senaryosu incelenir.

Zihinsel süreçlerin kas koordinasyonu ve fiziksel pratiklerle birleşerek otomatikleşmiş bir davranışa dönüştüğü belirlenir. Bu, motor öğrenmeyi tanımlar.

Motor öğrenme, fiziksel becerilerin ve kas hareketlerinin pratik yoluyla kazanılması sürecidir.

Anahtar Kavram

Bilişsel, Sosyal ve Diğer Öğrenme Türleri

Soru 43Soru →

Aşağıda verilen yapıtları, Servet-i Fünun Dönemi bağımsız sanatçılarının edebi yönelimleri, eser türleri ve içerik özellikleri doğrultusunda uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mürebbiye eseri deneysel roman ve ahlaki yozlaşmayı işleyen natüralist eserle; Şehir Mektupları eseri İstanbul sokak hayatını anlatan fıkra türündeki yapıtla; Gecelerim eseri çocukluk ve yatılı okul anılarını içeren hatıratla; Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç eseri ise batıl inançları ve kadın eğitimini işleyen mizahi romanla eşleşir.

Mürebbiye eseri alafrangalık özentisi ve ahlaki yozlaşmayı Anjel üzerinden işleyen natüralist tezli romanla; Şehir Mektupları İstanbul sokak yaşamını yansıtan fıkra türündeki kronikle; Gecelerim çocukluk ve yatılı okul günlerini anlatan anıyla; Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç ise bilimsel olaylar ve batıl inançlar üzerinden kadın eğitimini ele alan romanla eşleşerek doğru yapıyı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1

Eserlerin yazarlarını ve ait oldukları edebi türleri belirlemek

Mürebbiye ve Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç roman türünde; Şehir Mektupları fıkra/kronik türünde; Gecelerim ise anı türündedir.

Eserlerin tür ve üslup özelliklerine göre doğru sınıflandırma yapabilmek için tür tespiti gereklidir.

2

Mürebbiye eserinin tematik içeriğini incelemek

Eserin, batılılaşma özentisini ve yabancı mürebbiyelerin yol açtığı aile içi yozlaşmayı natüralist yöntemlerle ele alan tezli bir roman olduğu görülür. Bu özellikler üçüncü açıklama ile örtüşmektedir.

Tezli roman niteliği taşıyan ve natüralist ilkelerle yazılmış eserin doğru açıklamaya bağlanması amaçlanır.

3

Şehir Mektupları eserinin üslup ve içerik özelliklerini değerlendirmek

İstanbul'un gündelik yaşamını, sokak kültürünü mizahi ve sohbet tarzı bir dille gazetede yayımlanan mektuplar/fıkralar halinde sunduğu saptanır. Bu durum birinci açıklama ile eşleşir.

Gazetecilik faaliyetleri ve fıkra türünün Türk edebiyatındaki gelişim çizgisini doğru kavramak gerekir.

4

Gecelerim ve Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç eserlerini kalan açıklamalarla karşılaştırmak

Gecelerim'in Darüşşafaka yatılı okul ve çocukluk anılarını içeren yapısı dördüncü açıklama ile; Halley kuyruklu yıldızı temalı batıl inançları ve kadın eğitimini mizahi üslupla ele alan Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç ise ikinci açıklama ile eşleşir.

Eserlerin konu ve tür sınırlarını doğru tespit ederek eşleştirmeyi tamamlamak amaçlanır.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun dönemi bağımsız sanatçılarının realizm/natüralizm etkisiyle oluşturdukları romanları ile fıkra ve anı gibi öğretici metinlerinin tür ve içerik özellikleri

Soru 44Soru →

Fecr-i Âti topluluğu üyeleri, Türk edebiyatında şiir, roman ve tiyatro gibi farklı türlerde eserler vermişlerdir. Aşağıda sol sütunda verilen Fecr-i Âti temsilcilerini, sağ sütunda yer alan edebi özellikleri ve eserleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İzzet Melih Devrim - Sermed, Fazıl Ahmet Aykaç - Harman Sonu, Cemil Süleyman - Kendi Kendine, Müfit Ratip - Zincir eşleşmesi doğrudur.

Verilen Fecr-i Âti sanatçılarının edebi yönelimleri ve eserleri doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. İzzet Melih Devrim aşk temalı Sermed romanıyla, Fazıl Ahmet Aykaç hiciv şiirlerini içeren Harman Sonu ile, Cemil Süleyman Kendi Kendine adlı anlatısıyla ve Müfit Ratip tiyatro türündeki Zincir eseriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Eser ve yazar isimlerini belirleyerek Fecr-i Âti dönemi sanatçılarını analiz edin.

İzzet Melih Devrim'in Sermed ve Tezat romanlarının sahibi olduğu saptanır.

Sermed romanı yazarın edebiyat dünyasında tanınmasını sağlayan önemli bir Fecr-i Âti dönemi eseridir.

2

Mizah ve hiciv tarzındaki eserleri ve sanatçıları karşılaştırın.

Harman Sonu adlı hiciv kitabının Fazıl Ahmet Aykaç'a ait olduğu tespit edilir.

Fazıl Ahmet Aykaç, Fecr-i Âti topluluğunda şiirlerinde hiciv ve mizahı kullanan en belirgin isimdir.

3

Hikaye ve roman alanında psikolojik tahliller yapan diğer Fecr-i Âti yazarını belirleyin.

Kendi Kendine ve Siyah Gözler eserlerinin Cemil Süleyman'a ait olduğu sonucuna varılır.

Cemil Süleyman, topluluk bünyesinde Servet-i Fünun romanı geleneğini sürdüren hikaye ve roman yazarıdır.

4

Tiyatro alanında eser veren ve eleştiri yazan son sanatçıyı eşleştirin.

Zincir adlı oyunun Müfit Ratip'e ait olduğu kesinleşir.

Müfit Ratip, Fecr-i Âti topluluğunun tiyatro alanındaki en önemli oyun yazarı ve eleştirmenidir.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti sanatçılarının edebi kişilikleri ve eserlerinin türsel eşleştirilmesi.

Soru 45Soru →

Toplumsal yapıyı oluşturan temel unsurlar ile bu unsurların sosyolojik karşılıklarını ve özelliklerini kavramak, toplumsal değişimin yönünü analiz etmek açısından önem taşımaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen toplumsal yapı boyutları ve ilkelerini, sağ sütundaki uygun sosyolojik durum ve örneklerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Toplumsal yapının maddi unsurları kırsal nüfus ve yerleşim alanlarının değişimiyle; manevi unsurları anayasal kurallar, örfler ve eğitim kurumuyla; karşılıklı bağımlılık ilkesi ekonomi alanındaki değişimin aile ve eğitimi etkilemesiyle; tarihsel ve dinamik karakteri ise sosyal kurumların zaman içinde dönüşüme uğramasıyla eşleşmektedir.

Toplumsal yapının maddi boyutunu oluşturan nüfus ve yerleşim örüntüleri maddi unsurlarla; normlar, örfler ve toplumsal kurumlar manevi unsurlarla; kurumların birbirini etkilemesi karşılıklı bağımlılık ilkesiyle; yapıdaki tarihsel değişim süreci ise dinamik karakterle birebir uyum göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplumsal yapının maddi unsurlarının tanımı ve kapsamı belirlenir.

Maddi unsurlar nüfus, coğrafya ve fiziki yerleşimi kapsar; bu doğrultuda demografik hareketlilik ve yerleşim alanlarındaki değişimle eşleştirilir.

Maddi yapının doğrudan gözlemlenebilen fiziki ve nüfus temelli boyutunu ayırt etmek için.

2

Toplumsal yapının manevi unsurlarının tanımı ve kapsamı incelenir.

Manevi unsurlar kültürel değerler, normlar ve kurumlardır; dolayısıyla normlar, örfler ve eğitim kurumuyla eşleştirilir.

Maddi olmayan, değer ve kural temelli toplumsal bağları tespit etmek için.

3

Toplumsal yapıyı oluşturan parçaların bütünsel ilişkisini açıklayan ilke değerlendirilir.

Ekonomik değişimin aile ve eğitimi etkilemesi karşılıklı bağımlılık ilkesiyle eşleştirilir.

Yapısal unsurların birbirini tetikleme ve etkileme dinamiklerini ortaya koymak için.

4

Toplumsal yapının zamansal dönüşüm boyutu analiz edilir.

Sosyal kurumların zaman içerisinde dönüşmesi tarihsel ve dinamik karakterle eşleştirilir.

Toplumsal yapının sabit bir kalıp olmadığını, sürekli değişen tarihsel bir süreç olduğunu belirtmek için.

Anahtar Kavram

Toplumsal yapının maddi ve manevi unsurları ile yapısal özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 46Soru →

Aşağıda psikoloji biliminin alt dallarının diğer disiplinlerle ilişkisini gösteren araştırma senaryoları ve kesişim alanları verilmiştir. Buna göre, numaralanmış araştırma senaryoları ile kesişim alanları arasındaki doğru eşleştirme nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci senaryo Gelişim Psikolojisi - Antropoloji, ikinci senaryo Deneysel Psikoloji - Fizyoloji, üçüncü senaryo Sosyal Psikoloji - Sosyoloji, dördüncü senaryo ise Klinik Psikoloji - Biyoloji kesişim alanıyla eşleşmelidir.

Araştırma senaryoları sırasıyla gelişimsel-kültürel (Gelişim-Antropoloji), laboratuvar-duyusal (Deneysel-Fizyoloji), gruplar arası-toplumsal (Sosyal-Sosyoloji) ve psikopatolojik-organik (Klinik-Biyoloji) boyutları yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci araştırma senaryosundaki ipuçları çözümlenir.

Araştırmada geçen kültürel ritüellerin antropolojiyle, yaşam boyu kimlik gelişiminin ise gelişim psikolojisiyle ilişkili olduğu saptanır.

Antropoloji kültürleri karşılaştırmalı incelerken, gelişim psikolojisi bireyin ömür boyu geçirdiği değişimleri konu alır.

2

İkinci araştırma senaryosundaki deneysel ve fizyolojik unsurlar belirlenir.

Laboratuvar ortamındaki uyarıcı-tepki sürecinin deneysel psikolojiyle, sinirsel iletimin ise fizyolojiyle kesiştiği bulunur.

Deneysel psikoloji laboratuvar yöntemlerini kullanır; fizyoloji ise organizmanın sistemlerinin işleyişini inceler.

3

Üçüncü araştırma senaryosundaki sosyal ve toplumsal etmenler analiz edilir.

Önyargıların sosyal psikolojiyle, kentsel bütünleşme ve toplumsal tabakalaşmanın ise sosyolojiyle ilgili olduğu belirlenir.

Sosyal psikoloji bireyin grupla etkileşimini, sosyoloji ise makro düzeydeki toplumsal yapıları ve kurumları inceler.

4

Dördüncü araştırma senaryosundaki klinik ve biyolojik boyutlar incelenir.

Obsesif kompulsif bozukluğun klinik psikolojiyle, genetik yatkınlık ve beyin kimyasının ise biyolojiyle ilişkili olduğu görülür.

Klinik psikoloji uyumsuz davranışları ve psikopatolojiyi inceler; biyoloji ise davranışın organik temellerini açıklar.

Anahtar Kavram

Psikolojinin alt dalları ve diğer bilimlerle ilişkisi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 47Soru →

Klasik koşullanma sürecinde yer alan temel kavramlar ile bu kavramların davranışsal açıklama ve tanımlar��nı doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Koşulsuz Uyarıcı -> Doğal reaksiyon uyandıran dış etken; Koşullu Uyarıcı -> Öğrenilmiş davranışı ortaya çıkarma gücü kazanan uyarıcı; Koşullu Tepki -> Yalnızca öğrenilmiş yapay uyarıcıya karşı gösterilen reaksiyon; Deneysel Sönme -> Öğrenilmiş davranışın zamanla azalarak kaybolması süreci

Koşullanma yoluyla öğrenme sürecinde, organizmanın doğal uyarıcılara karşı refleksif tepkileri koşulsuz, nötr uyarıcıların eşleşme sonucu kazandığı tepki uyandırma gücü koşullu uyarıcı olarak adlandırılır. Doğru eşleştirme bu tanımları tam karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Doğal ve refleksif uyarıcı tanımını belirleme

Koşulsuz uyarıcının organizmada öğrenme öncesi doğal tepki uyandıran etken olduğu saptanır.

İlk kavramın doğru tanımını bulmak için.

2

Koşullu uyarıcı ve koşullu tepki tanımlarını ayrıştırma

Koşullu uyarıcının öğrenilen yapay uyarıcı, koşullu tepkinin ise bu uyarıcıya verilen reaksiyon olduğu tespit edilir.

İlişkili iki kavramı eşleştirmek için.

3

Sönme sürecinin tanımını yapma

Pekiştirici uyarıcı sunulmadığında davranışın kaybolması sürecinin sönme olduğu belirlenir.

Kalan son kavramı eşleştirmek için.

Anahtar Kavram

Klasik koşullanma bileşenleri ve ilkeleri

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 48Soru →

Aşağıda sol sütunda bilgi felsefesinin (epistemoloji) temel problemleri, sağ sütunda ise bu problemlerin felsefi açıklamaları verilmiştir. Buna göre, problemleri doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bilginin kaynağı problemi bilginin akıl, deney veya sezgi gibi araçlarla nasıl oluştuğunu sorgulayan açıklamayla; bilginin sınırları problemi insan bilgisinin neleri kapsayıp neleri aşamayacağını inceleyen açıklamayla; doğru bilginin imkânı problemi bilginin kesinliğinin mümkün olup olmadığını sorgulayarak dogmatizm ve septisizm arasındaki tartışmayı ele alan açıklamayla; bilginin temellendirilmesi problemi ise bilginin doğruluğu için sunulan dayanakları ve mantıksal gerekçeleri konu edinen açıklamayla eşleşir.

Bilginin kaynağı problemi bilginin ortaya çıkışını ve kaynağını (akıl, deney, sezgi) inceleyen ifadeyle; bilginin sınırları problemi insan zihninin kavrama sınırlarını ve aşkın alanı sorgulayan ifadeyle; doğru bilginin imkânı problemi bilginin kesinliğini dogmatizm ve septisizm çerçevesinde sorgulayan ifadeyle; bilginin temellendirilmesi problemi ise bilgi iddialarının mantıksal dayanaklarını arayan ifadeyle eşleşerek tam ve doğru bir eşleştirme sunar.

Adım Adım Çözüm

1

Bilginin kaynağı kavramı tanımlanır.

Bilginin kaynağı, bilginin nereden geldiği (akıl, deney, sezgi) ve zihnin bu bilgiyi nasıl elde ettiği sorusuyla doğrudan ilişkilidir. Bu durum üçüncü açıklamayla eşleşir.

Soruda geçen kavramların epistemolojik tanımlarını doğru belirlemek için her kavramın odak noktasını saptamak gerekir.

2

Bilginin sınırları kavramı incelenir.

Sınır kavramı, insanın neyi bilip neyi bilemeyeceği ve aşkın olanın bilinip bilinemeyeceği sorusuna karşılık gelir. Bu durum ikinci açıklamayla eşleşir.

Kavramlar arasındaki farkı belirlemek için sınır ve kapsam terimlerinin ilişkisini saptamak gerekir.

3

Doğru bilginin imkânı kavramı analiz edilir.

İmkân kavramı, doğru bilginin mümkün olup olmaması tartışmasıdır ve septisizm ile dogmatizm akımlarını karşı karşıya getirir. Bu durum dördüncü açıklamayla eşleşir.

Şüphecilik ve dogmatizm kavramlarının doğruluk imkânı tartışmasına ait olduğunu bilmek eşleştirmeyi kolaylaştırır.

4

Bilginin temellendirilmesi kavramı değerlendirilir.

Temellendirme, iddia edilen bilgiyi gerekçelendirme ve onun altını doldurma işlemidir. Bu durum birinci açıklamayla eşleşir.

Temellendirme kavramının 'gerekçelendirme' ve 'dayanak sunma' ile eş anlamlı olduğunu belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Bilgi Felsefesinin Temel Problemleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 49Soru →

Edebiyat araştırmacılarının Servet-i Fünun şiiri üzerine yaptıkları çalışmalarda, dönemin iki büyük şairi Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in şiir anlayışları farklı yönleriyle ele alınmıştır. Aşağıda sol sütunda bu iki şairin benimsediği şiirsel yönelimler, sağ sütunda ise bu yönelimlerin edebi metinlerdeki somut yansımaları verilmiştir. Sol sütundaki edebi eğilimleri sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tevfik Fikret'in parnasizmden etkilenerek geliştirdiği şiir anlayışı biçim kusursuzluğuna ve pittoresk tarza; Cenap Şahabettin'in sembolizmden etkilenen şiir anlayışı musikiye ve alışılmamış bağdaştırmalara; Tevfik Fikret'in sosyal şiir anlayışı toplumsal adalet ve didaktik sorumluluğa; Cenap Şahabettin'in bireysel şiir anlayışı ise toplumsal konulardan uzak kalarak sadece estetik ve şahsi hazza karşılık gelir.

Doğru eşleştirmede, parnasizmin tasvirci ve biçimci yapısı Tevfik Fikret'in şiir anlayışıyla; sembolizmin musikiyi ve kapalılığı öne çıkaran yapısı Cenap Şahabettin'in şiir anlayışıyla örtüşmektedir. Ayrıca, Tevfik Fikret toplumsal ve didaktik bir çizgiye kayarken, Cenap Şahabettin bireysel estetiğe sadık kalmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Tevfik Fikret'in parnasist yönünü belirleme

Parnasizm şiirde biçim mükemmelliği ve nesnel betimleme (resim gibi yazma) demektir. Bu özellik, kelimelerle tablo çizme anlayışıyla örtüşür.

Tevfik Fikret'in parnasizm etkisindeki sanat anlayışını doğru kavramak.

2

Cenap Şahabettin'in sembolist yönünü belirleme

Sembolizm şiirde ahenk, musiki, telkin gücü ve alışılmamış bağdaştırmaları öne çıkarır. Bu özellikler Cenap Şahabettin'in şiir diliyle eşleşir.

Şairin sembolist yönelimini doğru kavramak.

3

Tevfik Fikret'in sosyal yönelimini belirleme

Sosyal konuların ahlaki sorumluluk ve toplumsal adalet temelinde işlenmesi, Tevfik Fikret'in sonraki dönem şiir anlayışına uygundur.

Tevfik Fikret'in toplumsal konulardaki rolünü Cenap Şahabettin'den ayırt etmek.

4

Cenap Şahabettin'in bireysel yönelimini belirleme

Sanatı sadece şahsi estetik haz için yapıp toplumsal konulardan tamamen uzak durma tavrı Cenap Şahabettin'e aittir.

Cenap Şahabettin'in Servet-i Fünun genelindeki sanat anlayışını belirlemek.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun şiirinde Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in bireysel ve toplumsal şiir anlayışları ile parnasizm/sembolizm akımlarının şiirlerine yansıması.

Soru 50Soru →

Türkiye'de bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla hayata geçirilen kalkınma projelerinden Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) farklı bölgesel potansiyellere ve sorunlara göre şekillendirilmiştir. Aşağıda verilen kalkınma hedeflerini ilgili oldukları proje ve faaliyet alanı ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmeler şu şekildedir: 1. hedef DOKAP Turizm ve Altyapı Çalışmalarıyla, 2. hedef YHGP Hidrografik Yönetim ve Erozyon Kontrolüyle, 3. hedef DOKAP Sektörel Çeşitlilik ve Kır Kalkınmasıyla, 4. hedef YHGP Çevre Koruma ve Atık Yönetimiyle eşleşmektedir.

Yeşil Yol ve yayla turizmi ile kıyı-iç kesim ekonomik entegrasyonu Doğu Karadeniz Projesi'nin (DOKAP) temel hedefleridir. Yeşilırmak akarsuyunun akış rejimi, taşkın kontrolü ve nehir kirliliğinin önlenmesi ise doğrudan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) amaçlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Alternatif turizm türlerini geliştirmek ve yaylaları birleştirmek amacıyla planlanan Yeşil Yol gibi altyapı çalışmalarının hangi bölgeye özgü olduğu incelenir.

Bu hedefin Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında yer alan yayla turizmine yönelik faaliyetlerle uyuştuğu görülür.

Karadeniz'in engebeli yapısında turizm koridorları oluşturmak DOKAP'ın temel önceliğidir.

2

Akarsu akış rejimi, sel, taşkın ve erozyon gibi hidrografik sorunların çözümüne yönelik hedefler analiz edilir.

Bu hedefin havza bazında erozyon ve taşkın kontrolünü amaçlayan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ile eşleştiği belirlenir.

YHGP'nin kuruluş amaçlarının başında Yeşilırmak ve kollarındaki doğal afet risklerini en aza indirmek gelir.

3

Kıyı kesimindeki ekonomik faaliyetlerin (balıkçılık vb.) modernize edilmesi ve iç kesimlerde hayvancılığın desteklenmesi hedefleri değerlendirilir.

Bu hedefin DOKAP bünyesinde kıyı ile iç kesimler arasındaki sosyo-ekonomik uçurumu kapatmayı amaçlayan sektörel çeşitlilik faaliyeti olduğu anlaşılır.

DOKAP, bölgenin kır kesimindeki istihdamı artırmak için hayvancılık ve balıkçılık projelerini önceler.

4

Sanayi ve kentsel atıkların akarsu kirliliğine yol açmasını engelleme politikaları incelenir.

Bu hedefin Yeşilırmak havzasındaki kirlilik kaynaklarını izleme ve arıtma tesisleri kurmayı amaçlayan YHGP çevre politikasıyla eşleştiği görülür.

YHGP, nehir sisteminin ekolojik dengesini korumayı ve kirliliği azaltmayı hedefler.

Anahtar Kavram

DOKAP ve YHGP Bölgesel Kalkınma Projelerinin Amaçları ve Farkları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 51Soru →

Aşağıda sol sütunda numaralanmış dizeleri, sağ sütunda harflerle belirtilen en belirgin edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dizeler ve en belirgin edebi sanatlar şu şekilde eşleşmektedir: 'Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik...' dizesi Teşbih ile; 'Neden böyle dost görünürsünüz...' dizesi Tezat ile; 'Hırçın bir fırtınayı yatıştırdı deniz...' dizesi Hüsn-i talil ile; 'Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda?...' dizesi ise İstifham ile eşleşmektedir.

Eşleştirmedeki her dize kendisinde yer alan en belirgin söz sanatıyla doğru şekilde gruplandırılmıştır. Birinci dizede 'gibi' edatı yardımıyla teşbih yapılmış; ikinci dizede 'dost' ve 'düşman' kelimeleriyle tezat oluşturulmuş; üçüncü dizede fırtınanın dinmesi sevgilinin korkmamasına bağlanarak hüsn-i talil yapılmış; dördüncü dizede ise soru sorma yoluyla istifham sanatına başvurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci dizedeki edebi sanatı bulmak için benzetme ögelerini incelemek.

'gibi' edatı ile yapılmış iki ayrı benzetme ilişkisi görülerek teşbih sanatı saptanır.

Dizedeki benzetme ilişkisini doğru tanımlamak için.

2

İkinci dizede yer alan kelimelerin anlam ilişkilerini değerlendirmek.

'dost' ve 'düşman' karşıt anlamlı kelimelerinin bir arada kullanılması ile tezat sanatı belirlenir.

Anlamsal karşıtlıkların edebi değerini saptamak için.

3

Üçüncü dizedeki neden-sonuç ilişkisini çözümlemek.

Doğal bir durum olan fırtınanın dinmesinin, sevgilinin ürkmemesi gerekçesine bağlanması ile hüsn-i talil sanatı bulunur.

Olayın gerçek dışı, güzel bir nedene bağlanıp bağlanmadığını belirlemek için.

4

Dördüncü dizedeki soru formunu incelemek.

Cevap beklemeksizin anlamı güçlendirme gayesiyle soru sorulması ile istifham sanatı saptanır.

Soru sorma sanatının varlığını kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Şiir çözümlemelerinde edebi sanatların (söz sanatlarının) işlevlerini ve özelliklerini saptama.

Soru 52Soru →

Tanzimat I. Dönemi Türk edebiyatında farklı türlerde verilmiş bazı eserler ile bu eserlerin özelliklerini yansıtan açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Seyahat Jurnali - Batılı anlamda ilk günlük örneği; Lehçetü'l-Hakayık - İlk mizahi sözlük; Zafername - Sadrazam Ali Paşa hicvi; Zor Nikâhı - Molière'den tiyatro uyarlaması.

Seyahat Jurnali, Batılı anlamda ilk günlük örneği olduğu için ilgili açıklamayla eşleşir. Lehçetü'l-Hakayık, mizahi sözlük niteliği taşıdığı için ilk mizahi sözlük tanımıyla eşleşir. Zafername, Sadrazam Ali Paşa'yı eleştiren kaside formundaki hiciv eseri olduğundan ilgili açıklamayla eşleşir. Zor Nikâhı ise Molière'den uyarlanmış ilk adaptasyon örneklerinden biri olduğundan tiyatro uyarlaması açıklamasıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Seyahat Jurnali adlı eserin özelliklerini belirleme.

Bu eser Direktör Ali Bey'e aittir ve edebiyatımızdaki ilk Batılı günlük örneğidir.

Yazarın Hindistan sınır komisyonu görevi sırasındaki gözlemlerini aktarması bu eseri günlük türünün ilk örneği kılar.

2

Lehçetü'l-Hakayık adlı eserin niteliklerini inceleme.

Bu eser Direktör Ali Bey'in mizahi tanımlamalar yaptığı bir sözlüktür.

Kelimelere güldürücü ve eleştirel manalar yükleyen bu çalışma, edebiyatımızın ilk mizahi sözlüğü kabul edilir.

3

Zafername adlı eserin türünü ve konusunu saptama.

Ziya Paşa'nın hiciv türündeki şaheseridir.

Sadrazam Ali Paşa'nın Girit isyanı sırasındaki başarısızlıklarını ve yönetimini övüyor gibi görünerek aslında alaycı bir dille yeren ünlü bir manzumedir.

4

Zor Nikâhı adlı eserin kaynağını ve niteliğini belirleme.

Ahmet Vefik Paşa'nın tiyatro alanındaki adaptasyon çalışmalarından biridir.

Molière'in Le Mariage Forcé adlı oyunundan Türk örf ve adetlerine uyarlanarak edebiyatımıza kazandırılmıştır.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem sanatçılarının verdikleri ilk eserler, bu eserlerin türleri ve edebiyat tarihindeki önemleri.

Soru 53Soru →

Toplumsal değişme süreciyle birlikte aile kurumunun yapısında ve işlevlerinde önemli farklılaşmalar meydana gelmiştir. Bu bağlamda, aşağıda sol sütunda verilen aile tiplerini, sağ sütundaki sosyolojik açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Geniş aile ile tarım ekonomisine dayanan üç kuşağın bir arada yaşadığı aile modeli; Modern aile ile sanayi toplumuyla birlikte yaygınlaşan demokratik ve küçük yapılı aile; Geçiş ailesi ile kırsaldan kente göç sürecinde her iki yapının da özelliklerini taşıyan aile modeli eşleşmelidir.

Geniş aile tarım ekonomisiyle ve üç kuşağın bir arada yaşamasıyla, modern aile sanayi toplumuyla ve demokratik yapısıyla, geçiş ailesi ise kırsaldan kente göç süreciyle ve ara form niteliğiyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk olarak, geniş aile kavramının ayırt edici özelliklerini belirlemek gerekir.

Geniş aile, tarım toplumlarında görülen, üretimin ortak yapıldığı ve üç kuşağı barındıran yapıdır. Bu durum üçüncü açıklamayla uyuşmaktadır.

Tarım toplumunun sosyo-ekonomik koşullarında geniş aile yapısı zorunludur.

2

İkinci olarak, modern aile kavramının özelliklerini incelemek gerekir.

Modern aile, sanayi toplumunun bir ürünü olup demokratik ilişkileri ve küçük yapıyı barındırır. Bu durum ikinci açıklamayla uyuşmaktadır.

Sanayileşme süreci, kadının iş hayatına girmesi ve bireyselleşme, demokratik küçük aile yapısını ortaya çıkarmıştır.

3

Son olarak, geçiş ailesi kavramını analiz etmek gerekir.

Geçiş ailesi, köyden kente göç sürecindeki ara aşamayı temsil eder ve her iki yapının da özelliklerini bünyesinde barındırır. Bu durum birinci açıklamayla uyuşmaktadır.

Göç ve hızlı kentleşme süreçleri, geleneksel bağlar ile modern kentsel yaşam arasında sıkışan bu ara formu üretir.

Anahtar Kavram

Toplumsal değişme sürecinde aile tiplerinin yapısal ve işlevsel dönüşümü.

Soru 54Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen sosyolojik araştırma yöntem ve teknikleri ile sağ sütundaki araştırma senaryolarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Monografi yöntemi mahallenin bütüncül incelendiği ikinci senaryoyla; Katılımlı Gözlem yöntemi tarım işçileriyle birlikte çalışılan birinci senaryoyla; Anket yöntemi bin kişiye standart sorular sorulan dördüncü çalışmayla; Olay İncelemesi yöntemi ise ıslah evindeki çocuk grubunun derinlemesine araştırıldığı üçüncü senaryoyla eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede Monografi, kentsel dönüşüm mahallesindeki aile, akrabalık, ekonomi ve din gibi çok boyutlu yapıları bütüncül inceleyen senaryo ile eşleşir. Katılımlı Gözlem, araştırmacının tarım işçileriyle tarlada bizzat çalışarak içeriden veri topladığı senaryo ile eşleşir. Anket, çevre politikasına yönelik bin kişiye standart soruların yöneltildiği senaryo ile eşleşir. Olay İncelemesi ise, ıslah evindeki suça sürüklenen çocukların rehabilitasyon sürecindeki özgün deneyimlerine odaklanan senaryo ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Senaryolardaki temel araştırma yaklaşımlarını belirleme

Birinci senaryoda araştırmacının tarım işçileriyle birlikte çalışması katılımcı bir yaklaşımı; ikinci senaryoda mahallenin aile, ekonomi gibi çok yönlü yapılarının bütüncül incelenmesi derinlemesine bir birim çalışmasını; üçüncü senaryoda tek bir çocuk grubunun rehabilitasyon deneyiminin incelenmesi özgün bir duruma odaklanıldığını; dördüncü senaryoda ise bin kişiye standart sorular sorulması nicel ve geniş kapsamlı bir veri toplama sürecini gösterir.

Senaryoların ayırt edici niteliklerini tespit ederek ilgili sosyolojik tekniklerle ilişkilendirebilmek için.

2

Belirlenen özellikleri sosyolojik araştırma teknikleriyle eşleştirme

Doğrudan katılım içeren çalışma Katılımlı Gözlem; mahalle gibi sınırlı bir birimin tüm yönleriyle bütüncül incelenmesi Monografi; standart sorularla geniş örneklemden veri toplanması Anket; tek bir grubun özgün deneyimine odaklanılması ise Olay İncelemesi tekniğiyle eşleşir.

Her bir tekniğin teorik tanımının pratik araştırma tasarımlarındaki karşılığını doğrulamak için.

3

Eşleştirmelerin doğruluğunu kontrol etme

Monografi kentsel dönüşüm mahallesiyle (left_1 -> right_2), Katılımlı Gözlem tarım işçileriyle tarlada çalışmayla (left_2 -> right_1), Anket çevre politikası araştırmasıyla (left_3 -> right_4), Olay İncelemesi ise ıslah evindeki çocukların incelenmesiyle (left_4 -> right_3) tam olarak uyuşmaktadır.

Hatalı veya eksik eşleştirmelerin önüne geçerek doğru sonucu kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Sosyolojide Veri Toplama Yöntem ve Teknikleri

Soru 55Soru →

Yeni Lisan Hareketi'nin teorik temelleri ve dilde sadeleşme felsefesi düşünüldüğünde, sol sütunda verilen Yeni Lisan kurallarını sağ sütundaki temel dil bilimsel gerekçeleri ve amaçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki Arapça/Farsça kuralların atılması maddesi dil bilgisel sadeleşmeyle; halka mal olmuş kelimelerin korunması maddesi yaşayan dil ilkesiyle; diğer lehçelerden kelime alınmaması maddesi ortak yazı dili sınırıyla; İstanbul konuşma dilinin esas alınması maddesi ise yazı ve konuşma dili birliğiyle eşleşir.

Yeni Lisan Hareketi'nin getirdiği kuralların her biri keyfi olmayıp, dilin doğallığını korumak, yapaylıktan kaçınmak ve millî bir ortak yazı dili oluşturmak gibi sağlam dil bilimsel gerekçelere dayanmaktadır. Yapılan eşleştirme bu teorik gerekçeleri tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Arapça ve Farsça kuralların dilden atılması ilkesini gerekçelendirmek

Bu kural, dilin yabancı dillerin dil bilgisi boyunduruğundan kurtarılmasını ve kendi morfolojik yapısına (ses ve ek bilgisi) dönmesini hedefler. Dolayısıyla dil bilgisel sadeleşme ile eşleşir.

Yeni Lisan'ın dil kurallarının dil bilgisel bağımsızlık üzerindeki etkisini kavramak.

2

Türkçeleşmiş yabancı kelimelerin korunması maddesini analiz etmek

Eğer halkın dilinde yaygınlaşmış kelimeler atılsaydı dil anlaşılmaz hale gelirdi. Bu kural aşırı tasfiyeciliğe (öztürkçeciliğe) karşı halkın canlı dilini koruma gerekçesi taşır. Dolayısıyla yaşayan dil ilkesiyle eşleşir.

Yeni Lisan'ın aşırı tasfiyeciliğe karşı gösterdiği mutedil tavrı anlamak.

3

Diğer Türk lehçelerinden kelime alınmama kuralını değerlendirmek

Çağatay veya Uygur Türkçesinden kelime aktarımı, Osmanlı coğrafyasındaki tabii yazı dilini bozar ve yapaylık yaratır. Bu durum, ortak yazı dilinin sınırlarını koruma amacıyla ilgilidir.

Dilin tarihsel ve coğrafi bütünlüğünün yapay müdahalelerle bozulmasını önleme amacını saptamak.

4

İstanbul konuşma dilinin esas alınması kuralını çözümlemek

Yazı dili (Osmanlıca) ile konuşma dili (sade Türkçe) arasındaki kopukluk ancak İstanbul konuşma dilinin ortak yazı dili yapılmasıyla çözülebilirdi. Bu da yazı ve konuşma dili birliğini sağlar.

İstanbul Türkçesinin millî ortak standart oluşturmadaki rolünü analiz etmek.

Anahtar Kavram

Yeni Lisan Hareketi'nin kuramsal ilkeleri ve dildeki gerekçeleri

Soru 56Soru →

Bir basketbol antrenörünün sporcularıyla gerçekleştirdiği çalışmalar sırasında gözlemlediği bazı durumlar ile bu durumları açıklayan koşullanma ilkeleri aşağıda karışık olarak verilmiştir. Sol sütunda yer alan koşullanma ilkelerini, sağ sütundaki uygun durumlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Olumlu Pekiştirme ile başarılı atış yapan sporcunun takdir edilmesi; Olumsuz Pekiştirme ile hedefe ulaşan sporcuların zorlay��cı koşudan muaf tutulması; Sönme ile sızlanan oyuncunun görmezden gelinerek bu davranışı bırakması; Ayırt Etme ile sporcuların yalnızca tiz düdük sesinde savunma pozisyonu alması eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; ortama hoşa giden bir uyarıcının eklenmesi olumlu pekiştirme ile, hoşa gitmeyen bir uyarıcının ortamdan çıkarılması olumsuz pekiştirme ile, pekiştirilmeyen davranışın ortadan kalkması sönme ile ve benzer uyarıcılara farklı tepkiler verilmesi ayırt etme ile doğru bir şekilde ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk olarak olumlu pekiştirme kavramı ele alınmalıdır. Davranışın sıklığını artırmak amacıyla ortama hoş bir uyarıcının eklenmesi durumu analiz edilir.

Başarılı atış yapma davranışının ardından takdir edilmenin (alkışlama) ortama girmesi olumlu pekiştirme kavramı ile eşleşir.

İstenen davranışın sürdürülmesi için organizmaya ödül niteliğinde bir uyarıcı sunulmuştur.

2

İkinci olarak olumsuz pekiştirme kavramı analiz edilir. Ortamdaki rahatsız edici veya zorlayıcı bir durumun, istenen davranışın yapılmasıyla kaldırılması aranır.

Belirlenen hedefe ulaşan sporcuların zorlayıcı kondisyon koşusundan muaf tutulması olumsuz pekiştirme ile eşleşir.

İstenen davranışın gerçekleşmesi sonucunda hoş olmayan bir uyarıcı (kondisyon koşusu) ortamdan çekilmiştir.

3

Üçüncü olarak sönme kavramının tanımı ve işleyişi incelenir.

Pekiştirilmeyen davranışın zamanla son bulması ilkesinden hareketle, görmezden gelinen sızlanma davranışının bitmesi sönme ile eşleşir.

Davranış pekiştirilmediği için ortadan kalkmıştır.

4

Son olarak ayırt etme kavramının benzer uyarıcılar arasındaki farkı algılama yönü incelenir.

Tiz düdük ile pes düdük arasındaki farkın anlaşılması ve sadece birine tepki verilmesi ayırt etme ile eşleşir.

Organizmanın benzer iki uyarıcı arasından sadece belirli birine koşullu tepki göstermesi sağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Koşullanma İlkeleri ve Pekiştirme Türleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 57Soru →

Toplumsal yap�� içinde bireylerin sahip oldukları konumlar, bu konumlardan beklenen davranışlar ve toplumsal değerlendirmeler farklı kavramlarla açıklanır. Sol sütundaki sosyolojik kavramları, sağ sütunda verilen günlük yaşam örnekleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Anahtar Statü kavramı hekim kimliğinin baskın gelmesi durumuyla; Rol Çatışması kavramı polisin görevi ile arkadaşlık bağları arasında kalmasıyla; Rol Pekişmesi kavramı çocuk gelişimcisi olmanın babalık rolünü kolaylaştırmasıyla; Toplumsal Saygınlık kavramı ise özverili öğretmenin gördüğü yüksek değer ve itibar ile eşleşmektedir.

Doğru eşleştirme, sosyolojideki temel statü ve rol dinamiklerini tam olarak yansıtmaktadır. Anahtar statü, bireyin kimliğini belirleyen en baskın konumdur ve doktor kimliğinin ön plana çıkmasıyla örtüşür. Rol çatışması, iki farklı rolün beklentilerinin çelişmesiyle ortaya çıkar ve polisin arkadaşına müdahale etmesindeki ikilemle uyuşur. Rol pekişmesi, bir roldeki bilgi ve becerinin diğer rolü kolaylaştırmasıdır ve çocuk gelişimcisinin babalık rolünü daha kolay yapmasıyla açıklanır. Toplumsal saygınlık ise bireyin toplumda uyandırdığı itibar ve gördüğü değerdir, bu da köy halkının öğretmene duyduğu saygıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Anahtar statü kavramını tanımlamak ve örnek durumla eşleştirmek.

Bireyin sahip olduğu statülerden en baskın olanı ve onu toplumda tanıtan temel kimliği anahtar statüdür. Hekimlik statüsünün diğer bütün statülerin önüne geçmesi durumu bu kavramla eşleşir.

Anahtar statünün ayırt edici özelliği olan diğer statüleri gölgeleme durumunu tespit etmek amacıyla.

2

Rol çatışması kavramını tanımlamak ve örnek durumla eşleştirmek.

Bireyin üstlendiği birden fazla rolün gereklerinin çelişmesi durumu rol çatışmasıdır. Polis memurunun arkadaşına müdahale ederken hissettiği iki arada kalma durumu bu kavramla eşleşir.

Farklı rollerin beklentilerinin çelişmesini ve bireyde kararsızlık yaratmasını saptamak amacıyla.

3

Rol pekişmesi kavramını tanımlamak ve örnek durumla eşleştirmek.

Bir rolün gerekliliklerinin veya edinilen becerilerin, başka bir rolün yerine getirilmesini kolaylaştırması rol pekişmesidir. Çocuk gelişimcisi olan birinin babalık rolünü daha kolay yürütmesi bu kavramla eşleşir.

Bir rolün diğerini destekleyici ve kolaylaştırıcı etkisini belirlemek amacıyla.

4

Toplumsal saygınlık kavramını tanımlamak ve örnek durumla eşleştirmek.

Bireyin statüsünü yürütme biçimine veya ahlaki niteliklerine bağlı olarak toplumdan gördüğü takdir ve itibar toplumsal saygınlıktır. Öğretmenin özverisiyle kazandığı yüksek itibar bu kavramla eşleşir.

Maddi kazançtan bağımsız olarak toplumsal kabul ve takdir edilme durumunu açıklamak amacıyla.

Anahtar Kavram

Toplumsal İlişki, Statü, Rol ve Saygınlık

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 58Soru →

Aşağıda sol sütunda yer alan bilim felsefesi kavramların��, sağ sütunda verilen açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ürün olarak bilim kavramı bilimi mantıksal önermeler analizi olarak gören açıklamayla; etkinlik olarak bilim kavramı bilim topluluğu ve paradigmaları inceleyen açıklamayla; sınır çekme problemi bilimsel olanla olmayanı ayırma ölçütleriyle; epistemolojik anarşizm ise bilimde tek yöntemi reddeden açıklamayla eşleşmektedir.

Ürün olarak bilim yaklaşımı mantıksal analiz ve doğrulamaya; etkinlik olarak bilim yaklaşımı paradigma ve bilim topluluğuna; sınır çekme problemi bilimsel ile bilim dışını ayırmaya; epistemolojik anarşizm ise tek yöntem dayatmasına karşı çıkmaya karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1

Ürün olarak bilim kavramını çözümleme.

Bu kavramın, mantıkçı pozitivistlerin bilimi tamamlanmış dilsel bir yapı ve doğrulama odaklı inceleme anlayışını yansıttığı tespit edilir.

Kavramın mantıksal analiz ve bitmiş ürün vurgusuna sahip açıklamayla eşleştirilmesi gerekir.

2

Etkinlik olarak bilim kavramını çözümleme.

Bu kavramın, Kuhn gibi düşünürlerin bilimi tarihsel süreçte bilim topluluklarının faaliyetleri ve paradigmalar üzerinden açıklayan görüşü olduğu belirlenir.

Bilim insanları topluluğu ve paradigmayı temel alan açıklamayla eşleştirme yapılır.

3

Sınır çekme (demarkasyon) problemini tanımlama.

Bu problemin, bilimsel kuramları bilimsel olmayan (metafizik vb.) iddialardan ayırma çabası olduğu anlaşılır.

Bilimsel bilgi ile bilim dışı bilgiyi ayıracak nesnel ölçüt arayışı açıklamasıyla eşleştirme yapılır.

4

Epistemolojik anarşizm kavramını analiz etme.

Feyerabend'in bilimde her yöntemin geçerli olabileceğini belirten çoğulcu anlayışı olduğu saptanır.

Yöntemsel tekliği dışlayan ve 'ne bulursan uyar' ilkesini benimseyen açıklamayla eşleştirilir.

Anahtar Kavram

Bilim felsefesindeki temel yaklaşımlar ve sınır çekme problemi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 59Soru →

Fecr-i Âti topluluğuna mensup sanatçılar ve onların edebî kimlikleri ile eserleri hakkında araştırma yapan bir öğrenci, aşağıdaki eşleştirme tablosunu hazırlamıştır. Buna göre, sol sütunda verilen Fecr-i Âti temsilcilerini sa�� sütunda verilen doğru özellik/eser açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşmeler şu şekildedir: Ahmet Haşim ile poetika görüşlerini açıklayıp Göl Saatleri'ni yazan sanatçı; Emin Bülent Serdaroğlu ile Hisarlara Karşı ve Hatay'a Selam şiirlerini yazan şair; Tahsin Nahit ile Ruh-ı Bikayd şiir kitabını ve Jön Türk oyununu yazan sanatçı; Şehabettin Süleyman ile tiyatro kuramcısı olan ve Çıkmaz Sokak oyununu yazan yazar.

Doğru eşleştirmede Ahmet Haşim 'Göl Saatleri' ve poetikasıyla, Emin Bülent Serdaroğlu 'Hisarlara Karşı' ve 'Hatay'a Selam' şiirleriyle, Tahsin Nahit 'Ruh-ı Bikayd' ve ortaklaşa yazdığı 'Jön Türk' oyunuyla, Şehabettin Süleyman ise topluluğun tiyatro kuramcısı kimliği ve 'Çıkmaz Sokak' dramıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Eserlerin yazarlarını ve edebî niteliklerini gözden geçirmek.

Ahmet Haşim'in Göl Saatleri adlı şiir kitabının ve poetikasının (Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar) tespiti sağlanır.

Ahmet Haşim, Fecr-i Âti'nin en büyük şairi olup sembolizm akımını bu eserlerle temsil eder.

2

Emin Bülent Serdaroğlu'na ait epik ve millî şiirleri incelemek.

Hisarlara Karşı ve Hatay'a Selam şiirlerinin Emin Bülent Serdaroğlu'na ait olduğu belirlenir.

Sanatçı, topluluğun lirik-bireysel havasına tezat oluşturan millî-epik şiirleriyle tanınır.

3

Tahsin Nahit'in şiir ve tiyatro çalışmalarını belirlemek.

Ruh-ı Bikayd adlı şiir kitabı ile Ruhsan Nevvare ile birlikte yazdığı Jön Türk oyunu Tahsin Nahit ile eşleşir.

Tahsin Nahit 'Adalar Şairi' olarak bilinir ve tiyatro türünde ortaklaşa eserler üretmiştir.

4

Şehabettin Süleyman'ın tiyatro kuramcılığı ve oyunlarını incelemek.

Çıkmaz Sokak adlı dramın Şehabettin Süleyman'a ait olduğu tespit edilir.

Sanatçı toplulukta tiyatro üzerine yazılar yazmış ve sansürlenen bu eseriyle edebiyat tarihinde iz bırakmıştır.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti Temsilcileri ve Eserleri

Soru 60Soru →

Aşağıda Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinden Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) bazı temel hedefleri verilmiştir. Sol sütunda yer alan bu hedefleri, sağ sütundaki uygun proje ve sektörel odak alanlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yeşil Yol Projesi ile yaylalar arası entegrasyonun sağlanması hedefi 'DOKAP - Turizm Sektörü Hedefi' ile; akış rejiminin düzenlenerek erozyon ve taşkın risklerinin azaltılması hedefi 'YHGP - Doğal Afet ve Çevre Yönetimi Hedefi' ile; kıyı ve iç kesimler arasındaki ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesi hedefi 'DOKAP - Altyapı ve Ulaşım Geliştirme Hedefi' ile; havzadaki kirliliğin önlenmesi ve arazi kullanımı planlaması ise 'YHGP - Havza Planlaması ve Kirlilik Kontrolü Hedefi' ile eşleşmektedir.

Eşleştirmede; turizm entegrasyonu (Yeşil Yol) DOKAP'ın turizm odak alanıyla, akış rejimi ve taşkın kontrolü YHGP'nin çevre yönetimiyle, engebeli topoğrafyaya bağlı kıyı-iç kesim ulaşımı DOKAP'ın altyapı hedefleriyle, havzadaki kirlilik ve arazi planlaması ise YHGP'nin planlama ve çevre hedefleriyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci hedef olan yayla turizmi altyapısının (Yeşil Yol) analiz edilmesi

Bu hedefin Doğu Karadeniz bölgesindeki yaylaları kapsadığı ve DOKAP'ın turizm odak alanı olduğu belirlenir.

Yeşil Yol Projesi, DOKAP'ın turizm potansiyelini artırmayı hedefleyen en önemli altyapı projelerinden biridir.

2

İkinci hedef olan akış rejimi, erozyon ve taşkın kontrollerinin incelenmesi

Bu hedefin Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) doğal afet yönetimi hedefleriyle doğrudan örtüştüğü belirlenir.

Yeşilırmak nehrinin taşkın ve erozyon riskini azaltmak YHGP'nin ana kuruluş sebeplerinden biridir.

3

Üçüncü hedef olan kıyı-iç kesim ulaşım entegrasyonunun incelenmesi

Kıyı ile iç kesim arasındaki ulaşımı geliştirme hedefinin Doğu Karadeniz'in engebeli yapısından dolayı DOKAP'a ait olduğu tespit edilir.

DOKAP bölgesinde dağların kıyıya paralel uzanması iç kesimlerle ulaşımı zorlaştırdığı için ulaşım altyapısı bu projede önceliklidir.

4

Dördüncü hedef olan havzadaki kirlilik ve arazi kullanımı planlamasının incelenmesi

Yeşilırmak havzasındaki sanayi ve kentleşme kirliliğini önleme hedefinin YHGP havza planlama hedefleriyle eşleştiği belirlenir.

YHGP, akarsu havzasının ekolojik dengesini korumayı ve kirlilik kaynaklarını kontrol altına almayı amaçlar.

Anahtar Kavram

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Hedefleri ve Farkları

Tahmini Süre:2m 0s

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram