Tüm alıştırma soruları

Bilim felsefesinde bilimin doğasını, işleyişini ve sınırlarını açıklamaya çalışan farklı yaklaşım ve kuramlar bulunmaktadır. Aşağıdaki bilim felsefesi yaklaşımları ile bu yaklaşımların temel iddialarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'nin ekonomi politikasında yaşanan değişimler, coğrafi mekânın şekillenmesinde ve nüfus hareketlerinde doğrudan etkili olmuştur. Örneğin bir dönemde; tarımda makineleşmenin (özellikle traktör kullanımının) hızla artması kırsal iş gücü ihtiyacını azaltarak kırdan kente göçü tetiklemi��, aynı zamanda demir yolu yapımı yerine kara yolu taşımacılığına ağırlık verilmesi iç ticaretin yönünü ve sanayinin mekânsal dağılışını derinden etkilemiştir.

Buna göre, bahsedilen bu mekânsal ve toplumsal dönüşümlerin yaşanmasına yol açan ekonomi politikaları Türkiye'de hangi dönemde uygulanmıştır?

Öğrenme psikolojisinde klasik ve edimsel koşullanma süreçleri, organizmanın çevreyle etkileşimi sonucu geliştirdiği davranış değişikliklerini açıklar.

Buna göre, sol sütundaki koşullanma kavramlarını sağ sütundaki günlük yaşam senaryolarıyla doğru şekilde e��leştiriniz.

MÖ 6. yüzyıl - MS 2. yüzyıl felsefesinde insan, ahlak ve toplumsal yaşama dair geliştirilen düşünceler filozoflar ve felsefe okulları arasında önemli farklılıklar göstermektedir.

Aşağıda verilen filozof ve düşünce okullarını, karşılarında yer alan ahlak ve siyaset anlayışlarına dair temel görüşleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Azot döngüsünün işleyiş sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, atmosferik azotun toprağa bağlanmasından başlayarak tekrar atmosfere geri dönmesine kadar geçen süreçteki doğal sırasına göre ilkten sona doğru sıralayınız.

Bilinç durumları ve bu durumlara eşlik eden beyin dalgaları (EEG) üzerine çalışan bir araştırmacı, sağlıklı bir yetişkinin aktif uyanıklıktan derin uykuya geçiş sürecini incelemektedir. Bu geçiş sırasında gözlemlenen zihinsel durumlar ve beyin dalgası özellikleri aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Bu durumları, bilincin uyanıklık ve uyarılma düzeyinin en yüksek olduğu (en aktif) durumdan en düşük olduğu (en derin uyku) duruma doğru sıralayınız.

Küresel iklim değişimi, sera etkisi ve bu süreçlere karşı alınan küresel önlemlerle ilgili;

I. Atmosferde biriken karbondioksit ($CO_2$) ve metan ($CH_4$) gibi sera gazları, yeryüzünden geri yansıyan uzun dalgalı yer radyasyonunu (ısı enerjisini) soğurarak doğal sera etkisini kuvvetlendirir.
II. Ozon tabakasının ($O_3$) kloroflorokarbon (CFC) gazlarıyla seyrelmesi sonucu yeryüzüne ulaşan ultraviyole (UV) ışınlarının artışı, küresel sıcaklık artışının doğrudan ve temel nedenidir.
III. Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması, sera gazı salınımlarını sınırlandırarak küresel iklim değişiminin olumsuz etkilerini azaltmayı hedefleyen başlıca uluslararası sözleşmelerdir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Küresel ölçekte sürdürülebilir kalkınma ve çevresel planlama ilkeleri doğrultusunda hayata geçirilen çeşitli kentsel projeler ve yerel uygulamalar bulunmaktadır. Bu uygulamalar, çevresel sorunları azaltırken sosyal ve ekonomik faydaları bir arada sunmayı hedefler.

Aşağıda verilen çevresel planlama ve sürdürülebilirlik uygulamalarını, bu uygulamaların temelini oluşturan planlama ilkeleriyle eşleştiriniz.

Aşağıda verilen psikolojinin alt dalları ile bu alt dalların çalışma alanlarını gösteren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Psikolojideki bazı ekoller ve yaklaşımlar ile bu yaklaşımların insan davranışını açıklamada kullandıkları temel kuramsal odaklar aşağıda verilmiştir. Sol sütunda yer alan yaklaşımları, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Türkiye coğrafyası üzerine araştırma yapan bir uzman, ülkede gerçekleşen bazı taşımacılık faaliyetlerini şu şekilde örneklendirmiştir:

I. Irak'tan boru hatlarıyla Ceyhan Limanı'na taşınan ham petrolün buradan tankerlerle dünya pazarlarına gönderilmesi
II. Konya Ovası'nda üretilen buğdayın un fabrikalarında işlenmek üzere İzmir'e demiryolu ile taşınması
III. Çin'den yola çıkan ve Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattını kullanan bir yük treninin Marmaray üzerinden geçerek Almanya'ya ulaşması
IV. Rusya'dan gemilerle Trabzon Limanı'na indirilen kömürün karayolu ile Erzurum'daki sanayi tesislerine taşınması

Bu faaliyetlerden hangileri transit taşımacılık kapsamında yer alır?

Osmanlı Devleti’nde anayasal düzene geçiş, parlamentonun açılması ve meşrutiyet rejiminin gelişimi sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Beşerî faaliyetlerin tetiklediği küresel iklim değişiminin başlangıcından kıyı alanlarında meydana getirdiği sosyoekonomik etkilere kadar uzanan neden-sonuç zincirini göz önünde bulundurarak, aşağıda verilen olayları ilk gerçekleşenden son ger��ekleşene doğru sıralayınız.

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren ülkenin kalkınmasını sağlamak amacıyla farklı dönemlerde çeşitli ekonomi politikaları ve uygulamalar hayata geçirilmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen ekonomik gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Aristoteles, *Nikomakhos'a Etik* adlı eserinde hocası Platon'un ahlak kuramının temelini oluşturan 'İyi İdeası'na şu eleştiriyi yöneltir: 'Eğer her şey için ortak, tek ve kendi başına var olan bir iyi varsa, bu iyi ya insan tarafından eylemlerle gerçekleştirilebilir ya da elde edilebilir bir şey olmalıdır. Oysa Platon'un iddia ettiği aşkın İyi İdeası, insanın pratik yaşamında eylemleriyle ulaşabileceği bir iyi değildir. Tıpkı bir hekimin hastasını tedavi ederken soyut ve genel bir iyi kavramını değil, doğrudan o hastanın sağlığını hedeflemesi gibi, ahlakın amacı da insanın dünyadaki somut eylemleriyle gerçekleştirebileceği pratik iyiyi bulmaktır.'

Buna göre Aristoteles'in ahlak anlayışını, Platon'un ahlak anlayışından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Mantıkçı pozitivistlere göre, bir önermenin anlamlı ve dolayısıyla bilimsel olabilmesi, onun olgusal olarak doğrulanabilmesine bağlıdır. Doğrulanamayan önermeler metafizikseldir ve bilim dışı kabul edilmelidir. Karl Popper ise bu yaklaşıma karşı çıkarak tümevarım yöntemiyle nihai bir doğrulamaya ulaşmanın mantıksal olarak imkânsız olduğunu savunur. Ona göre, ne kadar çok beyaz kuğu gözlemlersek gözlemleyelim, bu durum 'Bütün kuğular beyazdır.' önermesinin doğruluğunu kesin olarak kanıtlamaz; çünkü gelecekte siyah bir kuğunun ortaya çıkma olasılığı her zaman mevcuttur. Bu nedenle bilimsel olanı olmayan ayırt etmede ölçüt doğrulama değil, kuramın hangi koşullarda geçersiz kılınabileceğinin ortaya konması, yani yanlışlanabilirliktir.

Bu parçaya göre Karl Popper'ın sınır çekme (demarkasyon) problemi bağlamında mantıkçı pozitivizme yönelttiği temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?

İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru, 23 Şubat 1945'te Türkiye; fiilen savaşa katılmayacak olmasına rağmen Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmiştir.

Türkiye'nin bu kararı almasında etkili olan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Bizim algılarımızın ve bilincimizin dışında, kendi başına duran maddesel bir dış dünyadan söz etmek tutarlı değildir. Çevremizdeki tüm nesneler, yalnızca duyularımız aracılığıyla zihnimizde oluşan izlenimlerin birer toplamıdır. Bu nedenle bir şeyin var olması, onun bir özne tarafından algılanıyor olmasına bağlıdır.

Bu parçada dile getirilen görüşler, varlık felsefesindeki (ontoloji) aşağıdaki yaklaşımlardan hangisini desteklemektedir?

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP); ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlar�� olan çok sektörlü ve entegre bir bölgesel kalkınma projesidir. Projenin hayata geçirilmesiyle bölgede çok yönlü değişimler yaşanmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen GAP'ın kalkınma boyutları ile sağ sütunda verilen bölgedeki somut gelişmeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Küresel ve bölgesel örgütlerin kuruluş amaçları, coğrafi etki alanları ve üye ülkeleri farklılık gösterir. Türkiye, jeopolitik konumu ve dış politika stratejileri doğrultusunda uluslararası örgütlerde aktif roller üstlenmektedir; bazı örgütlerin kuruluşuna öncülük ederken, bazılarına sonradan katılmış, bazılarında ise üye statüsü bulunmamaktadır.

Buna göre, Türkiye'nin ilişkide olduğu uluslararası örgütler ve bu örgütlerin özellikleri hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?