Tüm alıştırma soruları

Sosyoloji toplumu ve toplumsal ilişkileri incelerken, toplumu oluşturan bireylerin ruhsal dünyasını ve davranışlarının içsel nedenlerini göz ardı edemez. Örneğin, bir topluluktaki işsizlik oranının artması toplumsal bir durum olarak sosyolojinin konusuyken, işsiz kalan bir bireyin yaşadığı umutsuzluk ve depresyon gibi durumlar bireysel düzeyde incelenmelidir. Bu nedenle sosyologlar, toplumsal yapı ile birey arasındaki bu etkileşimi açıklarken diğer bir sosyal bilim dalından destek alırlar.

Bu parçada belirtilen durum, sosyolojinin aşağıdaki bilim dallarından hangisiyle olan ilişkisini doğrudan örneklendirmektedir?

Uluslararası örgütlerin sınıflandırılması ve Türkiye'nin bu örgütlerdeki rolü hakkında araştırma yapan bir öğrenci, aşağıdaki tabloyu hazırlamıştır. Ancak öğrenci tablonun bazı satırlarında hata yapmıştır.

Buna göre, öğrencinin hazırladığı tabloda numaralandırılmış bilgilerden hangileri hatalıdır?

Türkiye Cumhuriyeti'nin ekonomi tarihinde uygulanan ekonomi politikaları ile bu dönemlerin temel özelliklerini belirleyen gelişmeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Yoğun bir sınav hazırlık sürecinde olan bir öğrenci, masasında ders çalışırken sayfaları çevirdiğini ancak son birkaç dakikadır okuduğu hiçbir şeyi hatırlamadığını fark eder. Aynı öğrenci, geceleri yatağına yatıp uykuya dalmak üzereyken de odada kimse olmamasına rağmen bazı sesler duyduğunu belirtir.

Bu öğrencinin yaşadığı bu iki durumla ilgili psikolojideki bilinç ve farklı bilinç durumları çerçevesinde yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

Bir nöropsikoloji araştırmasında, katılımcıların farklı bilinç durumlarındayken beyin dalgaları (EEG) ve dış uyarılara verdikleri tepki süreleri incelenmiştir. Araştırma verilerine göre:

- Katılımcılar karmaşık bir matematiksel problemi çözerken yüksek frekanslı Beta dalgaları kaydedilmiş, dış uyarılara en hızlı ve seçici tepki bu evrede verilmiştir.
- Katılımcılar gözleri kapalı şekilde sakinleştiklerinde (meditasyon) Alpha dalgaları baskın hale gelmiş, çevreye olan farkındalıklarının sürdüğü ancak tepki verme eğilimlerinin azaldığı görülmüştür.
- Uykuya geçişin ilk aşamalarında (NREM Evre 1) Theta dalgaları gözlenmiş, katılımcıların dış uyarılara duyarlılığı azalsa da tamamen kaybolmamıştır.
- Derin uyku evresinde (NREM Evre 4) ise yavaş ve yüksek genlikli Delta dalgaları ölçülmüş, bu evrede uyandırılan katılımcıların çevreye uyum sağlamakta zorlandığı ve geçici bir yönelim bozukluğu yaşadığı rapor edilmiştir.

Buna göre, bilinç ve farklı bilinç durumlarına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Küresel iklim değişimi, beşerî faaliyetler sonucu atmosferin sera etkisinin kuvvetlenmesiyle başlayan ve yeryüzünde zincirleme çevresel etkilere yol açan karmaşık bir süreçtir.

Aşağıda verilen küresel iklim değişimiyle ilgili süreçler ile bu süreçlerin doğrudan yol açtığı sonuçları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de köy altı yerleşmeleri; idari olarak köy sınırları içerisinde yer alan ancak köy merkezinden uzakta kurulmuş küçük yerleşim birimleridir. Bu yerleşmelerin bir kısmı tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yıl boyunca sürdürüldüğü kalıcı yerleşmeler iken, bir kısmı ise mevsimlik faaliyetlere bağlı olarak yılın sadece belirli dönemlerinde kullanılan geçici yerleşmelerdir.

Aşağıdaki tabloda Türkiye'deki bazı köy altı yerleşmelerine ait özellikler verilmiştir:

Buna göre, tabloda numaralandırılmış köy altı yerleşmelerinden hangisinin süreklilik durumu yanlış sınıflandırılmıştır?

Protagoras'a göre, rüzgâr üşüyen için soğuk, üşümeyen için ise soğuk değildir. Dolayısıyla hiçbir şey kendiliğinden ne sıcak ne de soğuktur; her şey yalnızca onu algılayan özneye göre bir nitelik kazanır. Bu rölativist (göreli) yaklaşım ahlaki değerler ve yasalar için de geçerlidir. Sokrates ise bu görüşe karşı çıkarak ahlakın kişilerin anlık algılarına ya da çıkarlarına indirgenemeyeceğini, her insan için geçerli olan ortak ahlaki doğruların bulunduğunu savunur. Bunun yolu da kavramların tümel tanımlarına ulaşmaktır.

Buna göre Sokrates'in, Sofistlerin bilgi ve ahlak anlayışına karşı çıkışının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir eğitim kurumunda öğrencilerin ders çalışma alışkanlıklarını geliştirmek isteyen iki uzman arasında şu tartışma yaşanmaktadır:

I. Uzman: "Öğrencilerin daha verimli çalışmasını sağlamak için başarılı davranışlarını ödüllendirmeli, onları düzenli aralıklarla pekiştirmeliyiz. Zira davranışlar, dışarıdan gelen bu pekiştireçlerin sıklığına göre şekillenir."

II. Uzman: "Ödüller geçici bir çözüm sunabilir ancak asıl odaklanmamız gereken nokta, öğrencilerin ders çalışma sürecini zihinlerinde nasıl anlamlandırdıkları, dikkatlerini nasıl odakladıkları ve bilgiyi hafızalarında nasıl organize ettikleridir."

Buna göre, uzmanların savunduğu psikolojik yaklaşımlar sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Güney Kore'nin başkenti Seul'de yer alan Cheonggyecheon Deresi, 1950'li yıllardan sonra hızlı nüfus artışı ve plansız şehirleşme sonucunda betonla kaplanarak üzerine yükseltilmiş otoyol inşa edilmiştir. 2003 yılında başlatılan kentsel dönüşüm ve çevresel planlama projesiyle otoyol yıkılmış, dere yatağı temizlenerek yeşil alanlara dönüştürülmüştür.

Bu dere restorasyon projesinin ardından gözlemlenen;

I. Bölgedeki kentsel ısı adası etkisinin hafiflemesi ve yerel rüzgâr koridorlarının oluşması,
II. Ulaşım planlamasındaki değişikliklerle toplu taşıma kullanımının artması ve karbon salımının azalması,
III. Dere yatağında su kalitesinin iyileşmesiyle sucul ve karasal biyoçeşitliliğin canlanması,
IV. Yakın çevredeki gayrimenkul değerlerinin yükselmesi ve turizm odaklı yeni iş kollarının oluşması

gelişmelerinden hangileri bu projenin doğrudan "ekolojik" sürdürülebilirliğe katkı sağladığını g��steren kanıtlardandır?

Aşağıda sol sütunda psikoloji tarihindeki bazı ekollerin kuramsal açıklamaları, sağ sütunda ise bu ekollerin adları verilmiştir. Sol sütunda yer alan açıklamaları, sağ sütundaki uygun ekollerle eşleştiriniz.

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), sadece su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesini değil; aynı zamanda ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmayı da hedefleyen çok sektörlü bir bölgesel gelişim projesidir.

Buna göre, projenin sol sütunda verilen uygulamalarını, sağ sütunda verilen temel hedef veya bölgesel sonuçları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

MÖ 6. Yüzyıl - MS 2. Yüzyıl felsefesinde insan, ahlak ve toplum konuları filozoflar taraf��ndan farklı açılardan ele alınmıştır. Aşağıda sol sütunda bu dönem filozoflarının öne sürdüğü bazı temel kavramsal yaklaşımlar, sağ sütunda ise bu yaklaşımların açıklamaları yer almaktadır. Sol sütundaki yaklaşımları sağ sütundaki doğru açıklamaları ile eşleştiriniz.

Felsefede bilgi ve varlık ilişkisini anlamlandırmak amacıyla kullanılan temel kavramlar ile bu kavramların açıklamaları aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki kavramları, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

İnsan zihninin dış dünyadan gelen uyarıcıları nasıl aldığını, bu bilgileri nasıl işleyip bellek süreçlerinde depoladığını ve gerektiğinde nasıl geri çağırdığını inceleyen psikoloji alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Yusuf Akçura, $1904$ yılında yayımlanan "Üç Tarz-ı Siyaset" adlı makalesinde, Osmanlı Devleti’nin dağılmasını önlemek amacıyla savunulan fikir akımlarını analiz etmiştir. Yazar, imparatorluk sınırları içindeki tüm tebaayı eşit kabul ederek ortak bir kimlik oluşturmayı hedefleyen Osmanl��cılık fikrinin artık uygulanamayacağını belirtmiştir.

Yusuf Akçura'nın bu değerlendirmesine yol açan ve Osmanlıcılık akımının başarısız olduğunu gösteren en temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Küresel ve bölgesel örgütlerin kuruluş amaçları, etki alanları ve üye ülkeleri farklılık göstermektedir. Aşağıda verilen uluslararası örgütleri, sağda yer alan kendilerine özgü açıklama ve özelliklerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Sağlıklı bir bireyde, aktif uyanıklık halinden derin uykuya geçiş sürecinde beyinde baskın hale gelen dalga türleri ve bunlara eşlik eden bilinç durumları aşağıda verilmiştir. Bu durumları, bilincin dış dünyaya açıklık ve farkındalık düzeyinin en yüksek olduğu durumdan en düşük olduğu duruma doğru sıralayınız.

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım kolaylığı ve tüketim merkezlerine (pazar) yakınlık gibi coğrafi faktörler göz önünde bulundurulur. Bazı sanayi kolları ham maddenin çabuk bozulabilir olması veya taşıma maliyetinin yüksek olması nedeniyle doğrudan ham madde kaynağının yakınına kurulurken, bazıları ise ithalat kolaylığı veya büyük tüketici nüfusa ulaşmak amacıyla liman kentleri ya da büyük şehirlerin çevresinde yoğunlaşır.

Aşağıda Türkiye haritası üzerinde bazı sanayi tesislerinin bulunduğu beş farklı alan numaralandırılarak gösterilmiştir:
- I numaralı alan: İzmit (Petrol rafinerisi)
- II numaralı alan: Rize (Çay fabrikası)
- III numaralı alan: Seydişehir (Alüminyum tesisi)
- IV numaralı alan: Elazığ (Ferrokrom tesisi)
- V numaralı alan: Batman (Petrol rafinerisi)

Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanlardaki sanayi tesislerinden hangisinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık belirleyici olmamıştır?

İkinci Dünya Savaşı s��recinde Türkiye'de iç ve dış politikada yaşanan aşağıdaki gelişmelerin geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralamasını yapınız.