Tüm alıştırma soruları

Soru 821Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen Servet-i Fünun dönemi şairlerini, sağ sütundaki kendilerine özgü nitelikler ve eserlerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tevfik Fikret, toplumsal konuları ele alan 'Sis' eseriyle ve topluluğun lideri olmasıyla; Cenap ��ahabettin, sembolizm etkisiyle yazdığı estetik yükümlü 'Elhan-ı Şita' şiiriyle; Süleyman Nazif ise vatansever ve gür sesli üslubunu yansıtan 'Gizli Figanlar' eseriyle eşleşmektedir.

Tevfik Fikret'in Servet-i Fünun'un lideri olması ve toplumsal konuları işlediği 'Sis' şiiriyle tanınması; Cenap Şahabettin'in ise bireysel, estetik ve müzikal nitelikli sembolist 'Elhan-ı Şita' eseriyle öne çıkması; Süleyman Nazif'in de topluluk içinde gür sesli vatansever şiirleri ve 'Gizli Figanlar' adlı eseriyle ayrışması doğru eşleştirmeyi sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Tevfik Fikret'in ayırt edici özelliklerini belirleme.

Tevfik Fikret, Servet-i Fünun şiirinin öncüsüdür ve parnasizmden etkilenmiştir. Şiirlerinde zamanla toplumsal konulara yönelmiş, 'Sis' ve 'Tarih-i Kadim' gibi önemli eserler vermiştir. Bu nitelikler ikinci açıklama ile uyuşmaktadır.

Şairin sanat anlayışını ve en tanınmış toplumsal eserlerini tespit etmek doğru eşleştirmeyi sağlar.

2

Cenap Şahabettin'in sanat anlayışını ve eserlerini inceleme.

Cenap Şahabettin, sanat için sanat ilkesini savunmuş, sembolizm akımının etkisiyle şiirde müzikaliteyi aramıştır. En bilinen eseri olan ve kar yağışını betimleyen 'Elhan-ı Şita' birinci açıklama ile doğrudan eşleşmektedir.

Şairin sembolist kimliğini ve kar yağışını işlediği ünlü şiirini belirlemek eşleştirmeyi kesinleştirir.

3

Süleyman Nazif'in edebi kişiliğini analiz etme.

Süleyman Nazif, topluluktaki diğer şairlerden farklı olarak vatanperverane, gür sesli ve hitabete dayalı bir tarz benimsemiştir. İlk şiir kitabı 'Gizli Figanlar' üçüncü açıklama ile örtüşmektedir.

Şairin topluluktaki kendine has hitabet tarzını ve ünlü yapıtını eşleştirerek analizi tamamlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun şiirinin genel özellikleri, temsilcilerinin sanat anlayışları ve başlıca eserleri.

Soru 822Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen şiir parçalar��nı, sağ sütunda yer alan ahenk özellikleri (ölçü, kafiye ve redif) ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci şiir parçası '

11

’li hece ölçüsü, yarım kafiye ve redif' ile, ikinci parça 'Aruz ölçüsü, zengin kafiye (redifsiz)' ile, üçüncü parça '

7

’li hece ölçüsü, cinaslı kafiye' ile, dördüncü parça ise '

15

’li hece ölçüsü, tunç kafiye' ile eşleşmektedir.

Şiir parçalarındaki ahenk unsurları incelendiğinde; birinci parçanın

11

'li hece ölçüsü, yarım kafiye ve redif barındırdığı; ikinci parçanın aruz ölçüsü ve zengin kafiye içerdiği; üçüncü parçanın

7

'li hece ölçüsü ve cinaslı kafiye barındırdığı; dördüncü parçanın ise

15

'li hece ölçüsü ve tunç kafiye içerdiği görülür.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci şiir parçasının ölçü, kafiye ve redif analizi yapılır.

Mısralar

11

hecelidir. 'süz-ülür', 'ez-ilir', 'yaz-ılır' kelimelerinde '-ülür/-ilir/-ılır' redif, 'z' sesleri yarım kafiyedir.

Halk edebiyatı koşma geleneğindeki ahenk unsurlarının tespit edilmesi için.

2

İkinci şiir parçasının ölçü, kafiye ve redif analizi yapılır.

Mısralar aruz ölçüsüyle yazılmıştır. 'şâdân' ve 'perîşân' kelimelerinde 'ân' sesleri zengin kafiyedir, redif yoktur.

Divan edebiyatı beyit geleneğindeki ahenk unsurlarının belirlenmesi için.

3

Üçüncü şiir parçasının ölçü, kafiye ve redif analizi yapılır.

Mısralar

7

hecelidir. 'bağ bana' ifadelerinin yazılışları aynı ancak anlamları farklı olduğundan cinaslı kafiyedir.

Mani türündeki cinaslı kafiyenin tespit edilmesi için.

4

Dördüncü şiir parçasının ölçü, kafiye ve redif analizi yapılır.

Mısralar

15

hecelidir. 'kul' kelimesi 'okul' kelimesinin içinde aynen yer aldığından tunç kafiyedir.

Tunç kafiye özelliğinin tespit edilmesi için.

Anahtar Kavram

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 823Soru →

Aşağıda sol sütunda âşık edebiyatının önemli temsilcileri, sağ sütunda ise bu temsilcilerin edebî şahsiyetlerine dair belirleyici özellikler verilmiştir. Sol sütunda yer alan şairleri sağ sütundaki doğru özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kayıkçı Kul Mustafa ile Genç Osman Destanı'nı içeren açıklama; Erzurumlu Emrah ile kendi adıyla anılan âşık kolunun kurucusu olduğunu belirten açıklama; Dadaloğlu ile göçebe aşiretlerin yerleşik hayata geçirilmesine karşı koçaklamalar söyleyen açıklama; Gevherî ile klasik müzikte kendi adıyla anılan makam geliştiren 17. yüzyıl şairi açıklaması eşleşir.

Şairlerin yaşadıkları dönemler (17. ve 19. yüzyıllar) ile edebî kişiliklerine yön veren temel unsurlar (yapay destan yazma, âşık kolu kurma, göçebe iskanına karşı çıkma, musikide makam sahibi olma) doğru bir şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Şairlerin yaşadıkları yüzyılları ve divan edebiyatı etkisinde kalıp kalmadıklarını analiz edin.

Kayıkçı Kul Mustafa ve Gevherî 17. yüzyıl; Erzurumlu Emrah ve Dadaloğlu 19. yüzyıl şairleridir. Gevherî ve Erzurumlu Emrah aruz ve heceyi ortak kullanırken, Kayıkçı Kul Mustafa ve Dadaloğlu sadece heceyi kullanmıştır.

Yüzyıl ve tarz ayrımı, eşleştirmeyi kolaylaştırmak adına ilk adımdır.

2

17. yüzyıl sanatçılarını kendilerine has eser ve musiki bilgisiyle ayırt edin.

Yeniçeri şairi olan Kayıkçı Kul Mustafa, 'Genç Osman Destanı' ile; Gevherî ise musiki bilgisi ve kendi makamıyla eşleşir.

Asker şair kimliği ve müzikal terimler bu iki şairi birbirinden ayırmayı sağlar.

3

19. yüzyıl şairlerini toplumsal duruş ve edebi ekol kurma durumlarına göre eşleştirin.

Avşar Türkmenlerinin iskanına karşı koçaklamalarıyla tanınan Dadaloğlu; medrese eğitimi almış ve kendi ekolünü kurmuş şair ise Erzurumlu Emrah'tır.

Toplumsal tema ve edebi okul kurma özellikleri son eşleşmeleri netleştirir.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Sanatçıları ve Belirleyici Özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 824Soru →

Aşağıda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile bu şairlerin edebî yönelimlerini belirten açıklamaları doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Neşatî, Sebk-i Hindî akımı ve Mevlevilik ile; Nabî, 17. yüzyıldaki hikemî tarzın kuruculuğu ile; Nedîm, 18. yüzyıldaki mahallîleşme akımı ve şarkı nazım biçimi ile; Koca Ragıp Paşa ise 18. yüzyılda Nabî tarzını sürdüren hikemî gazelleriyle eşleşmelidir.

Verilen eşleştirmede Neşatî Sebk-i Hindî ve Mevlevilik ile, Nabî 17. yüzyıldaki hikemî tarzın kuruculuğu ile, Nedîm 18. yüzyıldaki mahallîleşme ve şarkı nazım biçimi ile, Koca Ragıp Paşa ise 18. yüzyıldaki hikemî gazel yazımıyla doğru bir şekilde ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Şairlerin yaşadıkları yüzyılları ve temsil ettikleri edebî akımları belirlemek.

Neşatî ve Nabî 17. yüzyıl; Nedîm ve Koca Ragıp Paşa ise 18. yüzyıl şairleridir.

Doğru eşleştirme yapabilmek için öncelikle zaman dilimi ve genel tarz ayrımını gerçekleştirmek gerekir.

2

17. yüzyıl şairlerini (Neşatî ve Nabî) kendi özellikleriyle eşleştirmek.

Neşatî Mevlevilik ve Sebk-i Hindî yönelimiyle; Nabî ise didaktik/hikemî tarzın kuruculuğuyla eşleşir.

Neşatî kapalı ve tasavvufi diliyle Sebk-i Hindî'yi temsil ederken, Nabî toplumcu-öğretici şiirin kurucusudur.

3

18. yüzyıl şairlerini (Nedîm ve Koca Ragıp Paşa) kendi özellikleriyle eşleştirmek.

Nedîm zevk, eğlence, şarkı ve mahallîleşmeyle; Koca Ragıp Paşa ise sadrazamlık kimliği ve 18. yüzyılda hikemî tarzı sürdürmesiyle eşleşir.

Nedîm Lale Devri'nin neşeli şairiyken, Koca Ragıp Paşa hikemî şiirin 18. yüzyıldaki en önemli temsilcisidir.

Anahtar Kavram

17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri ve Edebî Yönelimleri

Soru 825Soru →

Tanzimat II. Dönem Türk edebiyatı sanatçıları, I. Dönem sanatçılarının aksine toplumsal meselelerden uzaklaşarak bireysel temalara yönelmiş, Batı edebiyat�� akımlarını kuramsal ve pratik düzeyde eserlerine yansıtmışlardır.

Buna göre, aşağıda verilen edebi yönelim ve kuramsal katkı açıklamalarını, bu açıklamaların sahibi olan Tanzimat II. Dönem sanatçılarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

E��leştirme şu şekildedir: dilde sadeleşmeyi ve göz için kafiyeyi savunan açıklama Muallim Naci ile; metafizik ürpertiyi ve okunmak için yazılan tiyatroları içeren açıklama Abdülhak Hamit Tarhan ile; natüralizm, realizm ve köy yaşamını konu alan açıklama Nabizade Nazım ile; güzellik estetiği ve kulak için kafiyeyi kuramsallaştıran açıklama ise Recaizade Mahmut Ekrem ile eşleşmelidir.

Verilen edebi yönelim ve kuramsal katkı açıklamaları incelendiğinde; göz için kafiye ve klasik şiir geleneği Muallim Naci ile; metafizik derinlik, ölüm teması ve oynanmak için değil okunmak için yazılan tiyatro yapıtları Abdülhak Hamit Tarhan ile; natüralizm ve köy yaşamını konu alan realizm Nabizade Nazım ile; kulak için kafiye, güzellik estetiği ve yeni şiirin teorisyenliği ise Recaizade Mahmut Ekrem ile tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci açıklamada yer alan 'göz için kafiye' savunuculuğu ve eski edebiyat geleneğini sürdürme eğilimi analiz edilir.

Bu özellikler Tanzimat II. Dönem sanatçısı Muallim Naci'ye aittir.

Muallim Naci, Zemzeme-Demdeme tartışmasında eski edebiyatın (göz için kafiye) savunuculuğunu üstlenmiştir.

2

İkinci açıklamada geçen şiirde ölüm, mezar ve metafizik ürperti temaları ile okunmak için yazılan tiyatro yapıtları incelenir.

Bu özellikler 'Şair-i Azam' olarak bilinen Abdülhak Hamit Tarhan ile örtüşmektedir.

Abdülhak Hamit Tarhan, Makber şiiriyle metafizik ürpertiyi başlatmış ve sahne tekniğini önemsemeyip okunmak için tiyatrolar yazmıştır.

3

Üçüncü açıklamada vurgulanan natüralizm/realizm ilkeleri ile Türk edebiyatında köy yaşamını konu alan ilk eser (Karabibik) değerlendirilir.

Bu özellikler Nabizade Nazım'ı işaret etmektedir.

Nabizade Nazım, ilk köy hikâyesi kabul edilen Karabibik'in yazarıdır ve realizm/natüralizm akımının temsilcisidir.

4

Dördüncü açıklamada belirtilen 'güzellik' amacı, Servet-i Fünun'a zemin hazırlama ve 'kulak için kafiye' ilkeleri incelenir.

Bu kuramsal görüşler Recaizade Mahmut Ekrem'e aittir.

Recaizade Mahmut Ekrem, Muallim Naci ile olan kafiye tartışmasında 'kulak için kafiye' tezini savunmuş ve Servet-i Fünun kuşağını yönlendirmiştir.

Anahtar Kavram

Tanzimat II. Dönem sanatçılarının edebi görüşleri, eserlerinin tematik ve yapısal özellikleri ile Türk edebiyatına getirdikleri yenilikler.

Soru 826Soru →

Aşağıdaki beyitler ile bu beyitlerin içeriklerine göre ait oldukları Divan edebiyatı nazım türlerini eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci beyit Tevhit, ikinci beyit Naat, üçüncü beyit Hicviye ve dördüncü beyit Mersiye ile eşleşmektedir.

Doğru eşleştirme, her beyitte yer alan anahtar kavramların ait oldukları nazım türünün konusuyla ilişkilendirilmesiyle elde edilir. 'şerîk ü şebîh' ifadesi Tevhit; 'Mustafâ' ve 'mahbûb-ı Hudâ' ifadeleri Naat; 'kâfir/müselmân' çatışması Hicviye; 'kan ağlasın' ve 'feryâdım' ifadeleri Mersiye ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci beyitteki anahtar kelimeleri ve konuyu analiz etmek.

'Birdir ol' ve 'şerîk ü şebîh' ifadeleriyle Allah'ın tekliği ve eşsizliği vurgulanmaktadır.

Bu kavramlar doğrudan Allah'ın birliğini işleyen tevhit türünü işaret eder.

2

İkinci beyitteki anahtar kelimeleri ve konuyu analiz etmek.

'Mustafâ' ve 'mahbûb-ı Hudâ' kelimeleriyle Hz. Muhammed'e atıfta bulunulmaktadır.

Hz. Muhammed'i öven ve ona duyulan sevgiyi işleyen şiirler naat türündedir.

3

Üçüncü beyitteki anahtar kelimeleri ve konuyu analiz etmek.

Müftünün şaire kâfir demesi üzerine şairin ona iğneleyici bir dille cevap verdiği görülmektedir.

Kişisel yergi ve alay içeren bu tarz şiirler hicviye olarak adlandırılır.

4

Dördüncü beyitteki anahtar kelimeleri ve konuyu analiz etmek.

'Kan ağlasın' ve 'feryâdım ağlasın' ifadeleriyle derin bir yas ve acı dile getirilmektedir.

Ölümün ardından duyulan üzüntüyü ifade eden bu tür şiirler mersiye olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 827Soru →

A��ağıda verilen şairleri, Milli Edebiyat Dönemi'ndeki şiir anlayışlarını veya edebi yönelimlerini en iyi ifade eden açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ziya Gökalp, Türkçülük düşüncesini didaktik tarzda işleyen eserleriyle; Yahya Kemal Beyatlı, aruz veznini kullanan neo-klasik ve saf şiir tarzıyla; Halit Fahri Ozansoy ise aruzdan heceye geçişi temsil eden şiiriyle eşleşir.

Ziya Gökalp'in sistemleştirdiği Türkçülük düşüncesini şiirleriyle yayması ve "Kızıl Elma" eseri, Yahya Kemal'in saf şiir anlayışı ve "Kendi Gök Kubbemiz" eseri, Halit Fahri Ozansoy'un ise heceye yönelişi simgeleyen "Aruza Veda" eseriyle eşleşmesi doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Ziya Gökalp'in edebi kişiliğini ve eserlerini incelemek.

Şairin Türkçülük düşüncesini şiir vasıtasıyla yaydığı ve "Kızıl Elma" eserini yazdığı bilgisiyle uygun seçenek bulunur.

Ziya Gökalp, Milli Edebiyat Dönemi'nin fikir babası olup didaktik şiirleri ile tanınır.

2

Yahya Kemal Beyatlı'nın dönem içerisindeki konumunu ve anlayışını saptamak.

Milli Edebiyat Dönemi'nde bağımsız kalması, aruza bağlılığı ve saf şiir çizgisiyle "Kendi Gök Kubbemiz" ile eşleştirilir.

Yahya Kemal'in estetik mükemmeliyetçiliği ve neo-klasik yönelimi ayırt edicidir.

3

Halit Fahri Ozansoy'un hece şiirindeki yerini analiz etmek.

Beş Hececiler'den olan şair, aruzu bırakıp heceye geçişin sembolü olan "Aruza Veda" ile eşleşir.

Şairin edebiyat tarihindeki en belirgin dönüm noktası bu geçiş şiiridir.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi'ndeki Şiir Anlayışları ve Şairlerin Eserleri

Soru 828Soru →

Aşağıda 13. ve 14. yüzyıl Divan edebiyatı sanatçıları ile bu sanatçıların edebi şahsiyetlerini ve eserlerini belirleyen ayırt edici özellikler verilmiştir. Sol sütunda yer alan şairleri, sağ sütunda verilen doğru belirleyici özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sultan Veled ile Rebâbnâme mesnevisinin yazımı ve Mevleviliğin sistemleştirilmesi; Şeyyad Hamza ile ilk Türkçe Yûsuf u Züleyhâ mesnevisi ve aruz-hece birlikteliği; Ahmedî ile tıp-astronomi bilgisi ve Cemşîd ü Hurşîd yazımı; Seyyid Nesîmî ile Hurûfîlik ve Azeri Türkçesi kullanımı eşleşir.

Eşleştirme sonucunda; Mevleviliğin esaslarını sistemleştiren ve Rebâbnâme'yi yazan Sultan Veled; ilk Türkçe Yûsuf u Züleyhâ mesnevisinin şairi olup hece ve aruzu birlikte kullanan Şeyyad Hamza; tıp ve astronomi bilgisine sahip, Cemşîd ü Hurşîd yazarı Ahmedî; Hurûfîlik inancını lirik gazellerle savunan Nesîmî doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Sultan Veled'in edebi şahsiyetini ve eserlerini incelemek.

Sultan Veled, Mevleviliği sistemleştiren ve Türkçe manzumeler barındıran Rebâbnâme'nin yazarıdır. Bu özellik sağ sütundaki ikinci maddeyle eşleşir.

Şairin kurucu rolünü ve manzum eserini doğru tespit etmek.

2

Şeyyad Hamza'nın eserlerini ve üslup özelliklerini değerlendirmek.

Şeyyad Hamza, Anadolu sahasındaki ilk Yûsuf u Züleyhâ mesnevisinin şairi olup hece ve aruz ölçülerini birlikte kullanmıştır. Bu özellik sağ sütundaki dördüncü maddeyle eşleşir.

Edebiyat tarihindeki ilk mesnevi örneği ile şairin bağını kurmak.

3

Ahmedî'nin mesnevi türündeki eserlerini ve entelektüel arka planını incelemek.

Ahmedî, tıp ve astronomi gibi ilimlerle ilgilenmiş olup Cemşîd ü Hurşîd mesnevisinin yazarıdır. Bu özellik sağ sütundaki üçüncü maddeyle eşleşir.

Sanatçının ansiklopedik bilgi birikimini ve meşhur mesnevisini eşleştirmek.

4

Seyyid Nesîmî'nin inanç sistemini ve şiir dilini analiz etmek.

Seyyid Nesîmî, Hurûfîlik felsefesini coşkulu ve lirik bir tarzda Azeri Türkçesiyle kaleme alan şairdir. Bu özellik sağ sütundaki birinci maddeyle eşleşir.

Şairin mezhebi kimliği ile şiir dilinin bölgesel özelliklerini bağdaştırmak.

Anahtar Kavram

13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Ayırt Edici Özellikleri ve Eserleri

Soru 829Soru →

A��ağıda sol sütunda verilen Divan edebiyatı nazım şekillerini, sağ sütundaki en belirgin özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şarkı bestelenme ve nakarat/meyan özelliğiyle; rubai İran edebiyatı kökeni ve 24 özel aruz kalıbıyla; tuyuğ ise Türklerin kazandırdığı tek aruz kalıplı yapı olmasıyla eşleşir.

Eşleştirmede strophic (bentlerle/dörtlüklerle kurulan) nazım şekillerinin karakteristik özellikleri temel alınmıştır. Şarkı bestelenme ve nakarat/meyan özellikleriyle; rubai İran edebiyatı kökeni ve 24 özel aruz kalıbıyla; tuyuğ ise Türklerin kazandırdığı tek aruz kalıplı yapı olmasıyla doğrudan eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Şarkı kavramının özelliklerini incelemek.

Şarkı nazım şeklinin bestelenmek amacıyla yazıldığı, meyan ve nakarat bölümlerine sahip olduğu bilgisiyle ilk eşleşme yapılır.

Şarkıyı diğer bentlerle kurulan nazım şekillerinden ayıran en temel unsur bestelenme amacı ve nakarat yapısıdır.

2

Rubai kavramının özelliklerini incelemek.

Rubainin İran edebiyatı menşeli olduğu ve 24 farklı aruz kalıbıyla yazılabildiği bilgisiyle ikinci eşleşme yapılır.

Rubaiyi benzer yapıda olan tuyuğdan ayıran en önemli fark, İran edebiyatı kökenli olması ve aruz kalıbı çeşitliliğidir.

3

Tuyuğ kavramının özelliklerini incelemek.

Tuyuğun Türklerin kazandırdığı bir nazım şekli olduğu ve tek bir aruz kalıbıyla yazıldığı bilgisiyle son eşleşme tamamlanır.

Tuyuğ, Türklerin milli nazım şekli olması ve sadece 'Fâilâtün Fâilâtün Fâilün' kalıbıyla yazılması yönüyle ayırt edicidir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Dörtlük ve Bentlerle Kurulan Nazım Şekillerinin Yapısal ve Köken Özellikleri

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 830Soru →

17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatında şairler, farklı akımlar ve sanat anlayışları doğrultusunda özgün eserler vermişlerdir. Aşağıdaki tabloda verilen şairleri, karşılarında yer alan edebî özellikleri ve temsil ettikleri anlayışlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şeyhülislam Yahya'nın rindane gazelleri ve İstanbul Türkçesiyle; Neşati'nin Sebk-i Hindî ve Hilye-i Enbiya eseriyle; Koca Ragıp Paşa'nın felsefi-didaktik şiirleri ve sadrazamlığıyla; Şeyh Galip'in ise Hüsn ü Aşk mesnevisi ve Sebk-i Hindî akımıyla eşleştirilmesi doğrudur.

Şeyhülislam Yahya rindane tarzı ve İstanbul Türkçesiyle 17. yüzyılı; Neşati Sebk-i Hindî ve Hilye-i Enbiya eseriyle 17. yüzyılı; Koca Ragıp Paşa hikemî tarzı ve sadrazamlığıyla 18. yüzyılı; Şeyh Galip ise Hüsn ü Aşk eseri ve Sebk-i Hindî akımıyla 18. yüzyılı doğru bir biçimde temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1

Şairlerin yaşadıkları yüzyılları ve edebî kimliklerini belirleme.

Şeyhülislam Yahya ve Neşati 17. yüzyıl; Koca Ragıp Paşa ve Şeyh Galip ise 18. yüzyıl sanatçılarıdır.

Yüzyıl bilgisi, eşleştirmede ilk eleme kriteridir.

2

Şairlerin mensup oldukları edebî akımları ve anahtar eserleri tespit etme.

Şeyhülislam Yahya rindane gazel, Neşati Sebk-i Hindî ve Hilye-i Enbiya, Koca Ragıp Paşa hikemî tarz, Şeyh Galip Sebk-i Hindî ve Hüsn ü Aşk ile eşleşir.

Bu sayede her şair doğru eser ve üslupla tam olarak eşleşmiş olur.

Anahtar Kavram

17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri, Edebî Akımları ve Eserleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 831Soru →

Aşağıdaki Servet-i Fünun Dönemi romanlarına ait özellikleri ilgili oldukları eser adlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ahmet Cemil'in hayallerini ve hayal kırıklıklarını konu edinen tan��m Mai ve Siyah eseriyle; Necip, Suat ve Süreyya arasındaki aşkı ele alan tanım Eylül eseriyle; Bihter, Behlül ve Adnan Bey karakterlerini barındıran tanım ise Aşk-ı Memnu eseriyle eşleşmelidir.

Verilen tanımlardaki karakter kadroları ve temalar ilgili romanlarla tam olarak örtüşmektedir. Ahmet Cemil Mai ve Siyah'ın; Necip, Suat ve Süreyya Eylül'ün; Bihter, Behlül ve Adnan Bey ise Aşk-ı Memnu'nun baş karakterleridir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk tanımdaki 'Ahmet Cemil' karakteri ve 'Servet-i Fünun kuşağının hayalleri' anahtar kelimelerini incelemek.

Bu özelliklerin Halit Ziya Uşaklıgil'in Mai ve Siyah adlı eserine ait olduğu belirlenir ve birinci tanım Mai ve Siyah ile eşleştirilir.

Ahmet Cemil, Mai ve Siyah romanının başkişisidir ve Servet-i Fünun aydınını temsil eder.

2

İkinci tanımdaki 'Necip, Suat ve Süreyya' karakterlerini ve 'iç dünya tahlili' ifadesini incelemek.

Bu özelliklerin Mehmet Rauf'un Eylül romanına ait olduğu saptanır ve ikinci tanım Eylül ile eşleştirilir.

Eylül, Türk edebiyatında ilk psikolojik roman olup Necip, Suat ve Süreyya karakterleri arasındaki aşkı ve ruh tahlillerini konu alır.

3

Üçüncü tanımdaki 'Bihter, Behlül ve Adnan Bey' karakterlerini incelemek.

Bu özelliklerin Halit Ziya Uşaklıgil'in Aşk-ı Memnu romanına ait olduğu tespit edilir ve üçüncü tanım Aşk-ı Memnu ile eşleştirilir.

Bihter'in Adnan Bey ile evliliği ve yeğeni Behlül ile yaşadığı yasak aşk Aşk-ı Memnu romanının temel konusunu oluşturur.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Dönemi Romanlarının Karakterleri ve Konuları

Soru 832Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen öğretici metin ve yazar eşleşmelerini, sağ sütunda verilen ve bu metinlerin türsel özelliklerini yansıtan açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşkâl-i Zaman (Ahmet Rasim) fıkra türünün özelliklerini yansıtan açıklamayla; Günlerin Getirdiği (Nurullah Ataç) deneme türünün özelliklerini yansıtan açıklamayla; Eşref Saat (Şevket Rado) söyleşi (sohbet) türünün özelliklerini yansıtan açıklamayla; Defter-i A'mâl (Ziya Paşa) ise anı (hatıra) türünün özelliklerini yansıtan açıklamayla eşleşir.

Doğru eşleştirmede her eser kendi türünün belirleyici özellikleriyle eşleşmiştir. Ahmet Rasim'in fıkra türündeki Eşkâl-i Zaman eseri güncel olayları gazete sütunlarında samimi ve iğneleyici bir üslupla aktaran açıklamayla eşleşir. Nurullah Ataç'ın Günlerin Getirdiği eseri yazarın kendi kendisiyle konuşuyormuş gibi yazdığı deneme türünü yansıtan açıklamayla eşleşir. Şevket Rado'nun Eşref Saat eseri okuyucuyla karşılıklı konuşuyormuş gibi yazılan söyleşi türüyle eşleşir. Ziya Paşa'nın Defter-i A'mâl eseri ise yazarın geçmişte yaşadığı olayları gözlemlerine dayanarak anlattığı anı türüyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Eserlerin yazarlarını ve ait oldukları öğretici metin türlerini tespit edin.

Eşkâl-i Zaman fıkra, Günlerin Getirdiği deneme, Eşref Saat söyleşi (sohbet), Defter-i A'mâl ise anı (hatıra) türündedir.

Eşleştirme yapabilmek için her bir eserin hangi öğretici metin türüne ait olduğunu belirlemek gerekir.

2

Sağ sütundaki açıklamaların hangi öğretici metin türlerinin ayırt edici özelliklerini (üslup, anlatıcı, hedef kitle) tanımladığını analiz edin.

İlk açıklama fıkra (gazete yazısı, güncellik, iğneleyici üslup); ikinci açıklama söyleşi (karşılıklı konuşma havası, senli benli üslup); üçüncü açıklama deneme (kendiyle konuşma, kesinlikten uzak olma); dördüncü açıklama ise anı (geçmişteki olaylar, gözlem) özelliklerini taşımaktadır.

Öğretici metinlerin üslup ve içerik farklarını anlamak doğru eşleştirmeyi sağlar.

3

Elde edilen tür ve eser bilgilerini eşleştirerek doğru çiftleri belirleyin.

Eşkâl-i Zaman fıkra açıklamasıyla, Günlerin Getirdiği deneme açıklamasıyla, Eşref Saat söyleşi açıklamasıyla, Defter-i A'mâl ise anı açıklamasıyla eşleşir.

Eser-tür bilgiisi ile türün teorik özelliklerinin örtüştürülmesi hedeflenir.

Anahtar Kavram

Öğretici metinlerin türsel, üslupsal özellikleri ve edebiyatımızdaki kurucu temsilcileri ile eserlerinin eşleştirilmesi.

Soru 833Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen klasik Türk şiiri örneklerini, sağ sütunda yer alan doğru nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci parça Koşma - Koçaklama ile, ikinci parça Gazel - Münacat ile, üçüncü parça Şarkı - Lirik/Şuhâne ile, dördüncü parça ise Semai - Nefes ile eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede şiirlerin yapısal ve tematik özellikleri tam uyum gösterir: Yiğitlik temalı 11'li dörtlük Koşma-Koçaklama ile, Allah'a yakarış temalı beyit Gazel-Münacat ile, nakaratlı ve aşk temalı bent Şarkı-Lirik/Şuhâne ile, dini-tasavvufi içerikli 8'li dörtlük ise Semai-Nefes ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Hece ölçüsü ve kafiye şeması gibi biçimsel özellikleri tespit etmek

Birinci şiir 11'li hece ölçüsüyle yazılmış bir dörtlük (koşma); ikinci şiir beyitlerle ve aa kafiye düzeniyle kurulmuş bir parça (gazel); üçüncü şiir nakaratlı ve bent yapılı bir dize grubu (şarkı); dördüncü şiir ise 8'li hece ölçüsüyle yazılmış bir dörtlük (semai) olarak belirlenir.

Nazım biçiminin belirlenmesi, şiirin dış yapı özelliklerinin analiz edilmesine bağlıdır.

2

Şiirlerin işledikleri temaları ve konuları incelemek

Birinci şiirde yiğitlik/savaş (koçaklama); ikinci şiirde Allah'a sığınma/yakarış (münacat); üçüncü şiirde dünyevi aşk ve eğlence (lirik/şuhâne); dördüncü şiirde tasavvufi öğreti (nefes) temaları tespit edilir.

Nazım türünün belirlenmesi, şiirin konu ve içerik özelliklerinin çözümlenmesini gerektirir.

3

Nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmelerini bir araya getirerek doğru çiftleri oluşturmak

Birinci şiir Koşma-Koçaklama, ikinci şiir Gazel-Münacat, üçüncü şiir Şarkı-Lirik/Şuhâne ve dördüncü şiir Semai-Nefes ile eşleşir.

Elde edilen biçim ve tür bilgilerinin doğru çiftler halinde birleştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Nazım biçimi (şekil özellikleri) ile nazım türünün (içerik/konu özellikleri) birbirinden ayrılması ve klasik Türk edebiyatı ile halk edebiyatındaki örneklerin doğru tanımlanması.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 834Soru →

Aşağıda verilen yayın organlarını savundukları temel fikir akımlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türk Yurdu dergisi Türkçülük akımıyla, Sebilürreşad dergisi İslamcılık akımıyla, İçtihat dergisi ise Batıcılık akımıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Yayın organlarının savundukları temel düşünceleri belirleyin.

Türk Yurdu'nun Türkçülük, Sebilürreşad'ın İslamcılık, İçtihat'ın ise Batıcılık düşüncelerini savunduğu belirlenir.

Her yayın organı belirli bir fikir akımının sözcüsü durumundadır.

2

Temsil edilen fikir akımları ile dergi isimlerini eşleştirin.

Türk Yurdu - Türkçülük, Sebilürreşad - İslamcılık, İçtihat - Batıcılık eşleştirmeleri kurulur.

Akımların ve dergilerin doğru eşleşmesi bu şekilde tamamlanır.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi ve yakın dönem yayın organlarının savunduğu fikir akımları

Soru 835Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen Dede Korkut Hikâyeleri kahramanlarını, sağ sütunda bu kahramanların karşılaştıkları mücadeleler ve hikâyelerdeki olay örgüleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Deli Dumrul kahramanı Azrail ile mücadele eden yiğitle; Bamsı Beyrek kahramanı Banı Çiçek ile nişanlanıp esir düşen kahramanla; Kan Turalı kahramanı Selcen Hatun için canavarlarla savaşan yiğitle; Basat kahramanı ise Tepegöz'ü öldüren kahramanla eşleşir.

Verilen eşleştirmede her kahramanın kendi hikâyesine özgü en belirgin olay örgüsü ve çatışma unsurları doğru şekilde verilmiştir. Deli Dumrul Azrail mücadelesiyle, Bamsı Beyrek Banı Çiçek aşkı ve esaretiyle, Kan Turalı Selcen Hatun için savaştığı üç canavarla, Basat ise Tepegöz'ü öldürmesiyle bilinmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Deli Dumrul kahramanının hikayedeki temel çatışmasını belirleme.

Deli Dumrul'un Azrail ile mücadelesi ve eşinin canını vermeyi kabul etmesiyle kurtulması olayı tespit edilir. Bu durum birinci maddedeki açıklamayla eşleşir.

Deli Dumrul Hikâyesi'ndeki temel tema ve olay örgüsü bu çatışma üzerine kuruludur.

2

Bamsı Beyrek kahramanının hikayedeki esaret ve aşk konusunu inceleme.

Bamsı Beyrek'in Banı Çiçek ile olan nişanlılığı ve esaretten kurtulup toya yetişmesi olayı tespit edilir. Bu durum ikinci maddedeki açıklamayla eşleşir.

Bamsı Beyrek hikâyesi, esaret ve kavuşma motifini barındıran en önemli Dede Korkut hikâyelerinden biridir.

3

Kan Turalı kahramanının eş bulma mücadelesindeki engelleri analiz etme.

Kan Turalı'nın Selcen Hatun ile evlenebilmek için Trabzon Tekfuru'nun sarayında canavarlarla yaptığı dövüşler tespit edilir. Bu durum üçüncü maddedeki açıklamayla eşleşir.

Kan Turalı hikâyesi, evlilik öncesi kahramanlık gösterme ve canavarlarla savaşma motifini yansıtır.

4

Basat kahramanının Tepegöz ile olan mücadelesini belirleme.

Basat'ın Oğuz boyuna zarar veren Tepegöz'ü mağarada gözünü kör ederek öldürdüğü olay tespit edilir. Bu durum dördüncü maddedeki açıklamayla eşleşir.

Basat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi hikâyesinin merkezinde bu epik mücadele yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Dede Korkut Hikâyeleri'nin kahramanları ve olay örgüleri

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 836Soru →

Aşağıda verilen Tanzimat Dönemi şiir parçalarını, ilgili oldukları sanatçılarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Verilen Tanzimat Dönemi şiir parçalarından birincisi Şinasi, ikincisi Namık Kemal, üçüncüsü Abdülhak Hamit Tarhan, dördüncüsü ise Muallim Naci ile eşleşmektedir.

Dizeler, şairlerin Türk edebiyatı tarihindeki en bilinen eserlerinden ve şiir anlayışlarından seçilmiştir: Şinasi'nin Münacat'ı akılcı inanç anlayışını, Namık Kemal'in vatan konulu beyti onun hürriyet ve vatan şairi kimliğini, Abdülhak Hamit Tarhan'ın Makber'i metafizik kederi, Muallim Naci'nin Köylü Kızların Şarkısı ise ilk köy şiiri denemesini simgeler.

Adım Adım Çözüm

1

İlk dize grubunun tema ve dil özelliklerini inceleme

'Vahdet-i zât', 'aklınca şehâdet' kavramlarının varlığı belirlendi.

Şinasi'nin şiirlerinde akıl, kanun ve medeniyet temalarını öne çıkaran rasyonel üslup bu dizelerle uyuşmaktadır.

2

İkinci dize grubunun kavramsal dünyasını analiz etme

'Vatan' ve 'mâder' (anne/vatan) sözcüklerinin vatan müdafaası bağlamında kullanıldığı görüldü.

Namık Kemal'in vatan ve hürriyet temalı coşkulu şiir çizgisiyle örtüşen bu dizeler doğrudan sanatçıyla eşleşir.

3

Üçüncü dize grubunun duygusal ve felsefi arka planını değerlendirme

Ölüm acısı ve derin bir kederi ('yâr kaldı', 'âh u zâr kaldı') işleyen dizeler incelendi.

Abdülhak Hamit Tarhan'ın eşinin ölümü üzerine yazdığı meşhur Makber şiiri bu dizelerin kaynağıdır.

4

Dördüncü dize grubunun biçim ve içerik unsurlarını belirleme

Köy yaşamından ve köylülerin gündelik emeğinden bahseden ('kucak ot topladılar') sade dizeler analiz edildi.

Muallim Naci'nin ilk köy şiiri kabul edilen Köylü Kızların Şarkısı adlı eseri bu dizeleri barındırır.

Anahtar Kavram

Tanzimat Dönemi Şiirinde Sanatçı, Tema ve Eser İlişkisi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 837Soru →

Anadolu sahası erken dönem (13. ve 14. yüzyıl) Divan şiirinin gelişimine katkıda bulunan şairlerin isimlerini, edebi kişilikleri ve sanatsal kimliklerini yansıtan belirleyici açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hoca Dehhânî - Selçuklu Şehnâmesi ve din dışı şiirler; Âşık Paşa - Garibnâme ve Türk dili bilinci; Ahmedî - İskendernâme ve mesnevi öncülüğü; Kadı Burhaneddin - Tuyuğları, mahlas kullanmaması ve hükümdarlığı.

Doğru eşleştirmeler şairlerin edebi kimlikleri ve en önemli eserleriyle tam olarak örtüşmektedir. Hoca Dehhânî din dışı şiirleri ve Selçuklu Şehnâmesi ile, Âşık Paşa Garibnâme mesnevisi ile, Ahmedî İskendernâme ve Cemşîd ü Hurşîd mesnevileriyle, Kadı Burhaneddin ise tuyuğları ve mahlassız şiirleriyle doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk olarak Hoca Dehhânî'nin edebi özellikleri incelenir.

Din dışı konulardaki Türkçe gazelleri ve Farsça kaleme aldığı Selçuklu Şehnâmesi ile Hoca Dehhânî eşleştirilir.

Hoca Dehhânî, Anadolu'da din dışı Divan edebiyatının kurucularından kabul edilir.

2

Âşık Paşa'nin eserleri ve Türkçeye yaklaşımı değerlendirilir.

Garibnâme adlı ahlaki-tasavvufi mesnevisiyle Türkçenin edebiyat dili olmasına katkı sağlayan Âşık Paşa eşleştirilir.

Âşık Paşa, Türk dili bilincini şiirlerinde açıkça dile getiren ve Garibnâme'yi yazan şairdir.

3

Ahmedî'nin mesnevi sahasındaki eserleri incelenir.

İskendernâme ve Cemşîd ü Hurşîd eserleri ile bilimsel yönü vurgulanan Ahmedî eşleştirilir.

Ahmedî, 14. yüzyılın en üretken şairlerinden olup mesnevi alanında kurucu roller üstlenmiştir.

4

Kadı Burhaneddin'in edebi ve siyasi kişiliği değerlendirilir.

Mahlas kullanmaması, hükümdar olması ve Azeri Türkçesiyle yazdığı tuyuğları ile Kadı Burhaneddin eşleştirilir.

Kadı Burhaneddin, devlet adamlığı kimliğinin yanı sıra tuyuğ nazım şeklini edebiyata kazandırması ve mahlas kullanmamasıyla bilinir.

Anahtar Kavram

13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri ve Eserleri

Soru 838Soru →

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatı nesir yazarlarına ve eserlerine ait bazı özellikler, sağ sütunda ise bu özelliklerle ilişkilendirilebilecek sanatçılar verilmiştir. Sol sütundaki tanımları sağ sütundaki doğru sanatçılarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki Kâbusnâme açıklaması Mercimek Ahmet ile, Hâbnâme açıklaması Veysi ile, Cihannüma ve Keşfü'z-Zunun açıklaması Kâtip Çelebi ile, Mir'atü'l-Memalik açıklaması ise Seydi Ali Reis ile eşleşmelidir.

Kâbusnâme açıklaması Mercimek Ahmet'e, Hâbnâme açıklaması Veysi'ye, Cihannüma ve Keşfü'z-Zunun açıklamaları Kâtip Çelebi'ye, Mir'atü'l-Memalik açıklaması ise Seydi Ali Reis'e ait olup eşleştirmeler bu tarihi ve edebi gerçeklerle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci açıklamada yer alan '15. yüzyıl', 'sade nesir', 'Kâbusnâme' ve 'II. Murad' anahtar kelimelerini analiz etmek.

Bu özelliklerin Mercimek Ahmet ile uyuştuğu belirlenir.

Kâbusnâme, II. Murad'ın isteği üzerine Farsçadan sade bir dille tercüme edilmiştir.

2

İkinci açıklamada yer alan '17. yüzyıl süslü nesri', 'rüya motifi' ve 'Hâbnâme' anahtar kelimelerini incelemek.

Bu eserin Veysi'ye ait olduğu tespit edilir.

Veysi, divan nesrinde süslü dilinin yanı sıra eleştirel Hâbnâme eseriyle tanınır.

3

Üçüncü açıklamada geçen 'coğrafya, bibliyografya', 'Cihannüma' ve 'Keşfü'z-Zunun' terimlerini eşleştirmek.

Bu eserlerin yazarının Kâtip Çelebi olduğu bulunur.

Kâtip Çelebi, 17. yüzyılda ansiklopedik ve coğrafi çalışmalarıyla tanınan dünyaca ünlü bir bilgindir.

4

Dördüncü açıklamada yer alan 'Hint Deniz Seferleri', 'Mir'atü'l-Memalik' ve 'denizci münşi' ifadelerini değerlendirmek.

Bu özelliklerin Seydi Ali Reis ile eşleştiği netleştirilir.

Seydi Ali Reis, fırtınaya yakalandıktan sonraki dönüş yolculuğunu ilk seyahatnamelerimizden olan Mir'atü'l-Memalik eserinde toplamıştır.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında sade, süslü ve orta nesrin temsilcileri ile eserlerinin içerik ve üslup özellikleri

Soru 839Soru →

Milli Edebiyat Dönemi'nde yayımlanan bazı yayın organları ile bu yayınların savunduğu fikir akımları, edebi eğilimler ve genel özellikleri aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütunda yer alan yayın organları ile sağ sütunda yer alan açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu ��ekildedir: Genç Kalemler dergisi, Selanik'te yayımlanan Yeni Lisan hareketiyle Türkçenin sadeleşmesini savunan edebi yayın organıyla; Türk Yurdu dergisi, Türk Ocağı'nın yayın organı olup Türkçülük akımını sosyolojik, tarihi ve kültürel boyutlarıyla sistemleştirmeyi amaçlayan dergiyle; Sebilürreşad dergisi, Mehmet Âkif Ersoy'un başyazarlığını yaptığı İslamcılık düşüncesini savunan yayınla; Dergâh dergisi ise İstanbul'da çıkan mistik Anadolu milliyetçiliği etrafında şekillenen edebi yayınla eşleşir.

Doğru eşleştirmede; Genç Kalemler dergisi Yeni Lisan makalesiyle dilde sadeleşmeyi ve edebi Türkçülüğü başlattığı için ilk açıklamaya gider. Türk Yurdu, Türk Ocağı bünyesinde Yusuf Akçura ve arkadaşları tarafından çıkarılarak Türkçülük düşüncesinin fikri altyapısını kurduğu için ikinci açıklamaya gider. Sebilürreşad, Mehmet Âkif Ersoy'un katkılarıyla İslamcılık (ümmetçilik) akımının sesi olduğu için üçüncü açıklamaya gider. Dergâh ise İstanbul'da Yahya Kemal öncülüğünde mistik ve kültürel bir Anadolu milliyetçiliği geliştirdiği için dördüncü açıklamaya gider.

Adım Adım Çözüm

1

Genç Kalemler dergisinin özelliklerini belirleme.

Selanik'te yayımlanan, Yeni Lisan hareketiyle Türkçenin sadeleşmesini ve Türkçülük akımının edebi alandaki yayılımını savunan dergidir.

Edebi Türkçülüğün ve Yeni Lisan'ın ilk yayın organı olmasından dolayı eşleştirilir.

2

Türk Yurdu dergisinin özelliklerini belirleme.

Türk Ocağı'nın yayın organı olan, Yusuf Akçura öncülüğünde Türkçülük akımının fikri, sosyolojik ve tarihi temellerini sistemleştiren dergidir.

Türkçülük akımının fikri ve kültürel boyutlarını akademik düzeyde ele almasından dolayı eşleştirilir.

3

Sebilürreşad dergisinin özelliklerini belirleme.

Mehmet Âkif Ersoy'un başyazarlığını üstlendiği, İslamcılık akımının ve manevi uyanışın en önemli yayın organı olan dergidir.

Edebi kadrosundaki en belirgin isim Mehmet Âkif Ersoy olduğu ve İslam birliği fikrini savunduğu için eşleştirilir.

4

Dergâh dergisinin özelliklerini belirleme.

Milli Mücadele yıllarında İstanbul'da yayımlanan, Yahya Kemal Beyatlı'nın öncülüğünde mistik ve kültürel bir Anadolu milliyetçiliğini savunan dergidir.

Siyasi Türkçülük yerine kültürel bir tarih bilincine ve Anadolu coğrafyasına yaslanan edebi çizgisi nedeniyle eşleştirilir.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi Yayın Organları ve Fikir Akımları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 840Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen âşık edebiyatı temsilcilerini, sağ sütundaki kendilerine özgü edebî nitelik ve eser bilgileriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Âşık Ömer - Şairname eseri; Gevheri - Kendi adıyla anılan müzik makamı; Kayıkçı Kul Mustafa - Yeniçeri ocağı ve Genç Osman Destanı; Erzurumlu Emrah - 19. yüzyıl ve Emrah Kolu kurucusu.

Eşleştirme yapıldığında Âşık Ömer, divan tarzı şiirleri ve ünlü eseri 'Şairname' ile; Gevheri, musikide kendi adıyla anılan makamı ile; Kayıkçı Kul Mustafa, yeniçeri kişiliği ve 'Genç Osman Destanı' ile; Erzurumlu Emrah ise 19. yüzyılda Anadolu'da kurduğu 'Emrah Kolu' ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütunda verilen sanatçıların yüzyıllarını ve genel edebî özelliklerini belirlemek.

Âşık Ömer, Gevheri ve Kayıkç�� Kul Mustafa 17. yüzyıl; Erzurumlu Emrah ise 19. yüzyıl sanatçılarıdır.

Sanatçıları ayırt edebilmek için yüzyıl bilgisi en temel sınıflandırma kriterlerinden biridir.

2

Sanatçıların divan edebiyatından etkilenip etkilenmediklerini ve aruz ölçüsünü kullanıp kullanmadıklarını tespit etmek.

Kayıkçı Kul Mustafa tamamen hece ölçüsüyle yazmış ve divan etkisinden uzak durmuştur. Diğer üç sanatçı ise hem hece hem aruz ölçüsünü kullanmıştır.

Hece ve aruz ölçülerinin ortak kullanımı, âşıkları divan etkisine göre ayırmak için kritik bir ölçüttür.

3

Sanatçılara ait ayırt edici eser, kol/okul veya müzikal unsurları belirleyerek eşleştirmeyi tamamlamak.

Şairname eseri Âşık Ömer'e, kendi adıyla anılan makam Gevheri'ye, Genç Osman Destanı Kayıkçı Kul Mustafa'ya, Emrah Kolu ise Erzurumlu Emrah'a aittir.

Bu spesifik özellikler, aynı dönemde yaşayan veya benzer tarzda yazan şairler arasındaki nihai ayrımı sağlar.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Temsilcileri ve Edebî Şahsiyetleri

Tahmini Süre:2m 0s

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram