Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Tüm türler8,734 Çoktan seçmeli4,865 Çoklu seçim1 Doğru / Yanlış289 Sayısal852 Eşleştirme1,797 Sıralama842 Boşluk doldurma63 Kısa cevap25

Soru 1141Soru →

I. Dünya Savaşı öncesinde blokların oluşumunda devletlerin siyasi ve ekonomik çıkarları belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen devletleri, savaş öncesindeki temel dış politika amaçlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Çarlık Rusyası - Panslavizm politikasıyla Balkanlar'daki Slav topluluklarını birleştirerek sıcak denizlere açılmayı amaçlaması; Fransa - Sedan Savaşı sonucunda Almanya'ya kaptırdığı zengin kömür havzası Alsas-Loren'i geri almak istemesi; İngiltere - Dünyanın en büyük sömürge imparatorluğunu korumak ve Almanya'nın denizlerdeki yayılmacılığını engellemek istemesi; Avusturya-Macaristan İmparatorluğu - Balkanlar üzerinde egemenlik kurma mücadelesinde Rusya'nın yayılmacı politikalarını kendi toprak bütünlüğü için tehdit olarak görmesi.

Çarlık Rusyası sıcak denizlere inmek için Panslavizm politikasını kullanmış, Fransa Sedan Savaşı'nda kaybettiği zengin kömür yataklarına sahip Alsas-Loren bölgesini geri almak istemiş, İngiltere kendi sömürge imparatorluğunu Almanya tehdidine karşı korumayı hedeflemiş ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ise çok uluslu yapısını tehdit eden Panslavizm akımına karşı Balkanlar'da Rusya ile nüfuz mücadelesine girmiştir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tarihsel gerçeklerle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

Çarlık Rusyası'nın dış politika hedeflerini analiz etme

Rusya'nın sıcak denizlere inme hedefinin Panslavizm ve Balkanlar üzerinden yürütüldüğü belirlenir ve Çarlık Rusyası ilgili ifadeyle eşleştirilir.

Rusya'nın geleneksel dış politikasının I. Dünya Savaşı'nın çıkışındaki rolünü tespit etmek.

Fransa'nın dış politika hedeflerini analiz etme

Fransa'nın Almanya ile olan tarihi sınır ve kaynak mücadelesinin temelinde Alsas-Loren bölgesinin yer aldığı belirlenir ve Fransa ilgili ifadeyle eşleştirilir.

Fransa ile Almanya arasındaki özel savaş nedenini saptamak.

İngiltere'nin dış politika hedeflerini analiz etme

İngiltere'nin sömürge imparatorluğunu koruma ve Almanya'nın deniz aşırı büyümesini durdurma amacı saptanır ve İngiltere ilgili ifadeyle eşleştirilir.

İngiltere ile Almanya arasındaki sömürgecilik ve deniz gücü rekabetini belirlemek.

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun dış politika hedeflerini analiz etme

İmparatorluğun Balkanlar'daki egemenlik iddiası ve Rusya'nın Panslavist politikalarının imparatorluğun bütünlüğüne olan tehdidi belirlenir ve bu devlet ilgili ifadeyle eşleştirilir.

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun bloklaşma sürecindeki temel kaygısını anlamak.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı öncesinde büyük devletlerin emperyalist hedefleri, sınır anlaşmazlıkları ve bloklaşmaya zemin hazırlayan siyasi/ekonomik çıkar çatışmaları.

Soru 1142Soru →

Türkiye Selçuklu Devleti'nde merkez teşkilatının en önemli organı olan Divan-ı Saltanat'ın alt divanlarında görev yapan bazı görevliler ile bu görevlilerin yürüttüğü temel faaliyetler aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu görevlileri üstlendikleri doğru faaliyetlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Pervaneci ile toprak kayıtlarının tutulması ve ikta dağıtımı; Müstevfi ile mali işler ve bütçe hazırlığı; Müşrif ile idari ve mali denetim; Naib-i Saltanat ile hükümdar vekaleti eşleşmelidir.

Pervaneci toprak dağıtımı ve kayıtlarıyla, Müstevfi mali işler ve bütçeyle, Müşrif idari ve mali denetimle, Naib-i Saltanat ise hükümdar vekaletiyle eşleşmektedir. Bu eşleştirme Türkiye Selçukluları devlet teşkilatının görev tanımlarına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

Pervaneci unvanının görev alanını tespit etmek.

Pervaneci'nin toprak tahrir defterlerini tuttuğu, ikta dağıtımını yaptığı ve berat (menşur) hazırladığı belirlenir.

Toprak düzeni ile devlet teşkilatı arasındaki köprüyü kuran görevliyi netleştirmek gerekir.

Müstevfi unvanının görev alanını tespit etmek.

Müstevfi'nin Divan-ı İstifa'yı yönettiği ve bütçe planlaması, mali işler gibi ekonomik süreçlerden sorumlu olduğu belirlenir.

Selçuklu devletinin mali teşkilatlanmasındaki en üst yöneticiyi doğru tanımlamak gerekir.

Müşrif unvanının görev alanını tespit etmek.

Müşrif'in Divan-ı İşraf aracılığıyla askeri ve adli alanlar haricindeki mali ve idari teftişleri gerçekleştirdiği belirlenir.

Teşkilattaki iç denetim mekanizmasını ve bu mekanizmanın sınırlarını ortaya koymak gerekir.

Naib-i Saltanat unvanının görev alanını tespit etmek.

Naib-i Saltanat'ın hükümdarın yokluğunda devleti yönetme yetkisine (vekalet) sahip olduğu belirlenir.

Merkezi yönetim hiyerarşisinde hükümdardan sonraki olağanüstü yetkiliyi bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye Selçuklu Devleti'nde Divan-ı Saltanat üyeleri ve görev tanımları

Soru 1143Soru →

Aşağıda verilen Osmanlı Devleti'nin dağılmasını önlemeye yönelik fikir akımları ile bu akımların temel amaçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Osmanlıcılık fikir akımı tüm Osmanlı vatandaşlarının eşitliğini savunan tanım ile; İslamcılık fikir akımı tüm Müslümanları halifenin etrafında birleştirmeyi amaçlayan tanım ile; Türkçülük fikir akımı ise Türk toplulukları arasında birlik ve dayanışmayı amaçlayan tanım ile eşleşir.

Eşleştirme, fikir akımlarının tarihsel çıkış amaçlarına tam olarak uygundur. Osmanlıcılık tüm Osmanlı vatandaşlarının eşitliğini, İslamcılık halife etrafında Müslüman birliğini, Türkçülük ise Türk topluluklarının birlikteliğini hedefler.

Adım Adım Çözüm

Osmanlıcılık akımının temel amacını belirleme

Osmanlıcılık, din, dil ve mezhep ayrımı yapmaksızın herkesi eşit kabul eden bir Osmanlı milleti yaratmayı hedefler. Bu durum, tüm Osmanlı vatandaşlarını eşit kabul eden tanım ile uyuşmaktadır.

Fikir akımlarının ayırt edici özelliklerini kavramak doğru eşleştirmeyi sağlar.

İslamcılık akımının temel amacını belirleme

İslamcılık, halifelik makamı etrafında birleşmeyi savunur. Bu durum, dünyadaki tüm Müslümanları halifenin liderliği altında birleştirmeyi hedefleyen tanım ile uyuşmaktadır.

Fikir akımlarının dayandığı temel unsurları ayırt etmek gerekir.

Türkçülük akımının temel amacını belirleme

Türkçülük, Türk toplulukları arasında kültürel ve siyasi birliği esas alır. Bu durum, Türk toplulukları arasında birlik ve dayanışma kurarak devleti güçlendirmeyi amaçlayan tanım ile uyuşmaktadır.

Son fikir akımı ve geriye kalan tanım arasındaki ilişkiyi kurarak eşleştirmeyi tamamlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin dağılmasını engellemek amacıyla ortaya atılan Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük fikir akımlarının temel nitelikleri.

Soru 1144Soru →

Ekonomik faaliyetlerin temelini oluşturan üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerinde doğal coğrafi faktörlerin doğrudan ya da dolaylı etkileri bulunmaktadır. Farklı bölgelerdeki sıra dışı fiziki koşullar, bu süreçlerin kendine özgü şekillenmesine neden olur.

Buna göre, aşağıda verilen doğal (fiziki) özellikler ile bunların üretim, dağıtım veya tüketim faaliyetleri üzerindeki etkilerini eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

And Dağları engebeli yapısıyla ulaşımı (dağıtım) zorlaştırır; Büyük Sahra'daki kuraklık gıdada dışa bağımlılığı (tüketim) artırır; Kuzeydoğu Atlantik'teki akıntılar balık üretimini artırır; Doğu Sibirya'daki permafrost ise boru hatlarıyla dağıtımı zorlaştırır.

Doğal faktörler ekonomik faaliyetleri doğrudan etkiler. Dağlık engebeli alanlar ulaşımı (dağıtımı) zorlaştırır. Kurak çöl iklimi üretimi sınırlayıp tüketim için ithalat bağımlılığı yaratır. Akıntıların karşılaşma alanları balıkçılıkta üretimi artırır. Donmuş topraklar ise boru hatları ile enerji dağıtımını zorlaştırır.

Adım Adım Çözüm

And Dağları'nın topoğrafik yapısının ekonomik etkilerini analiz etmek.

Engebeli ve dik yamaçların karayolu/demiryolu inşasını engelleyerek sanayi ham maddelerinin ulaştırılmasını (dağıtım) zorlaştırdığı tespit edilir.

Yer şekilleri, dağıtım faaliyetleri üzerindeki en temel sınırlayıcı doğal faktörlerden biridir.

Büyük Sahra Çölü'nün iklimsel özelliklerini ve ekonomik yansımalarını incelemek.

Şiddetli kuraklığın tarımsal üretimi imkansız kılması nedeniyle yerel nüfusun gıda tüketiminde dışa bağımlı hale geldiği belirlenir.

Kuraklık ve su yetersizliği hem tarımsal üretimi hem de buna bağlı tüketim alışkanlıklarını doğrudan etkiler.

Kuzeydoğu Atlantik'teki okyanus akıntılarının etkisini değerlendirmek.

Gulf Stream ve Labrador gibi farklı sıcaklıktaki akıntıların karşılaştığı alanlarda plankton miktarının artması sonucu balıkçılık üretiminin yükseldiği anlaşılır.

Su kaynakları ve okyanus akıntıları, hayvansal üretimin (balıkçılık) verimliliğini belirleyen fiziki faktörlerdendir.

Sibirya'daki iklim ve toprak koşullarının enerji nakil hatlarına etkisini belirlemek.

Permafrost adı verilen donmuş toprakların boru hattı taşımacılığında (dağıtım) kırılmalara ve teknik aksamalara yol açarak maliyeti artırdığı görülür.

Toprak yapısı ve aşırı düşük sıcaklıklar, enerji kaynaklarının dağıtım aşamasında kritik bir rol oynar.

Anahtar Kavram

Doğal coğrafi faktörlerin (yer şekilleri, iklim, su kaynakları, toprak) üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki mekansal sınırlamaları ve olanakları.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1145Soru →

Aşağıdaki sol sütunda yer alan şehirler ile sağ sütunda karışık olarak verilen coğrafi gelişim ve baskın fonksiyonel açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bologna şehri eğitim açıklamasıyla, Johannesburg şehri maden açıklamasıyla, Singapur şehri liman açıklamasıyla, Cenevre şehri ise idari ve diplomatik açıklamasıyla eşleşir.

Bologna şehri eğitim; Johannesburg şehri maden; Singapur şehri liman ve ticaret; Cenevre şehri ise idari ve diplomatik fonksiyonlarıyla eşleşmektedir. Bu eşleştirmeler coğrafi konuma, tarihsel gelişime ve küresel düzeydeki karar alıcı/yönlendirici mekanizmalara dayanır.

Adım Adım Çözüm

Bologna şehrinin baskın fonksiyonel özelliğini belirleme.

Bologna, tarihteki en eski üniversitelerden birine ev sahipliği yaptığı için eğitim fonksiyonu açıklamasıyla eşleşir.

Şehirlerin tarihsel gelişimlerinde eğitim kurumlarının etkisi incelenmelidir.

Johannesburg şehrinin gelişim sürecini ve fonksiyonunu belirleme.

Johannesburg, bölgedeki zengin altın ve elmas madenlerinin işletilmesine bağlı olarak büyüdüğü için madencilik fonksiyonu açıklamasıyla eşleşir.

Yeraltı kaynaklarının şehirlerin küresel etki kazanmasındaki payı değerlendirilmelidir.

Singapur'un küresel etki alanını oluşturan konumsal avantajını analiz etme.

Singapur, Malakka Boğazı üzerindeki konumu ve antrepo liman özelliği sayesinde liman ve ticaret fonksiyonu açıklamasıyla eşleşir.

Ulaşım yolları üzerindeki düğüm noktalarının liman fonksiyonuna etkisi kavranmalıdır.

Cenevre şehrinin uluslararası düzeydeki konumunu değerlendirme.

Cenevre, BM Avrupa Ofisi ve diğer küresel ölçekli teşkilatların merkezi olması nedeniyle idari ve diplomatik fonksiyon açıklamasıyla eşleşir.

Uluslararası örgütlerin idari merkezlerinin şehirlere kazandırdığı fonksiyonel rol analiz edilmelidir.

Anahtar Kavram

Şehirlerin Fonksiyonel Özellikleri ve Küresel Etkileri

Soru 1146Soru →

Yumuşama Dönemi'nde (Detente) yaşanan bölgesel çatışmaları, diplomatik yakınlaşmaları ve silahsızlanma çabalarını analiz etmek amacıyla sol sütunda verilen tarihsel gelişmeleri, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Helsinki Nihai Senedi güvenlik ve insan hakları mutabakatıyla, Camp David Antlaşmaları Mısır'ın İsrail'i tan��masıyla, Küba Buhranı nükleer kriz sonrası yumuşamayı başlatmasıyla, SALT-I Antlaşması ise ilk nükleer silah sınırlandırma anlaşması olmasıyla doğru bir şekilde eşleşir.

Helsinki Nihai Senedi bloklar arası güvenlik ve insan hakları ilkelerini güvence altına almıştır. Camp David Antlaşmaları Mısır'ın İsrail'i tanımasını sağlamıştır. Küba Buhranı nükleer savaş tehlikesinin ardından yumuşamayı tetikleyen krizdir. SALT-I ise iki süper güç arasındaki ilk resmi silah sınırlandırma anlaşmasıdır.

Adım Adım Çözüm

Küba Buhranı'nın Soğuk Savaş ve Yumuşama üzerindeki etkileri değerlendirilir.

Bu krizin nükleer savaş tehlikesini önleme noktasında tarafları diyaloğa yönelttiği ve yumuşamayı başlattığı tespit edilerek ilk kriz açıklaması ile eşleştirilir.

Yumuşama Dönemi'nin başlangıç noktası Küba Buhranı sonrası kurulan kırmızı hat ve nükleer uzlaşmadır.

SALT-I Antlaşması'nın savunma ve nükleer silahlar alanındaki niteliği analiz edilir.

Stratejik silahların sınırlandırılmasına dair imzalanan ilk resmi antlaşma olduğu belirlenir ve ilgili açıklamayla eşleştirilir.

SALT antlaşmaları nükleer silah sınırlandırmasında atılan ilk somut adımı oluşturur.

Helsinki Nihai Senedi ve Camp David Antlaşmaları'nın siyasi kazanımları incelenir.

Helsinki belgesi bloklar arası genel güvenlik ve insan hakları taahhütleriyle, Camp David ise Mısır-İsrail barışıyla eşleştirilerek süreç tamamlanır.

Bu iki belge, sırasıyla Avrupa genelinde yumuşama iklimini kurumsallaştırmış ve Ortadoğu'daki bölgesel çatışmaları diplomatik çözüme kavuşturmuştur.

Anahtar Kavram

Yumuşama Dönemi'nin diplomatik adımları ve bölgesel krizlerinin özellikleri

Soru 1147Soru →

Aşağıda verilen hayvancılık faaliyetlerini, bu faaliyetlerin yoğunlaştığı coğrafi/ekonomik özelliklerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kıl keçisi yetiştiriciliği - Teke ve Taşeli platolarında maki ve çalıların yaygın olduğu alanlar; Mera sığırcılığı - Erzurum-Kars Platosu'nda yaz yağışlarıyla yeşeren gür çayırlar; Kümes hayvancılığı - Nüfusun fazla olduğu büyük şehirlerin tüketim merkezlerine yakın alanlar; İpek böcekçiliği - Dut ağacı tarımının yaygın olarak yapıldığı Güney Marmara ve çevresi.

Doğru eşleştirmede; kıl keçisi Akdeniz'deki maki ve çalılarla kaplı engebeli alanlarla (Teke ve Taşeli platoları), mera sığırcılığı yaz yağışlarıyla yeşeren gür çayırlarla (Erzurum-Kars), kümes hayvancılığı pazara yakın tüketim alanlarıyla (büyük şehirlerin çevresi) ve ipek böcekçiliği dut yaprağı üretimiyle (Güney Marmara) ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Kıl keçisinin engebeli arazilere ve maki bitki örtüsüne uyum sağladığı göz önüne alınarak Akdeniz Bölgesi'ndeki Teke ve Taşeli platolarıyla eşleştirilmesi sağlanır.

Kıl keçisi yetiştiriciliği -> Teke ve Taşeli platolarında maki ve çalıların yaygın olduğu alanlar

Kıl keçisinin beslenme ve coğrafi uyum özellikleri bu bölgeyle uyuşmaktadır.

Mera sığırcılığının (büyükbaş hayvancılık) yaz yağışlarıyla büyüyen uzun boylu gür otlaklara (çayır) ihtiyaç duyduğu bilinerek Erzurum-Kars Platosu ile eşleştirilmesi gerçekleştirilir.

Mera sığırcılığı -> Erzurum-Kars Platosu'nda yaz yağışlarıyla yeşeren gür çayırlar

Mera hayvancılığında bitki örtüsü ve iklim belirleyici etkendir.

Kümes hayvancılığının iklimden bağımsız modern ahırlarda/kümeslerde yapıldığı ve temel yer seçim kriterinin büyük şehirlerin tüketim pazarlarına yakınlık olduğu fark edilerek büyük şehirlerin çevresiyle eşleştirilmesi tamamlanır.

Kümes hayvancılığı -> Nüfusun fazla olduğu büyük şehirlerin tüketim merkezlerine yakın alanlar

Pazara yakınlık ilkesi kümes hayvancılığının dağılışında temel faktördür.

İpek böceği tırtıllarının dut yaprağıyla beslendiği bilgisiyle, dut tarımının ve ipekçilik kültürünün yaygın olduğu Güney Marmara bölgesiyle eşleştirme tamamlanır.

İpek böcekçiliği -> Dut ağacı tarımının yaygın olarak yapıldığı Güney Marmara ve çevresi

İpek böcekçiliğinin ham maddesi olan dut yaprağına bağımlılığı bu eşleşmeyi zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Türkiye'de hayvancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışını ve gelişim özelliklerini belirleyen fiziki ve beşerî faktörler.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1148Soru →

Azot döngüsünde görev alan bazı mikrobiyolojik organizmalar ile bu organizmaların gerçekleştirdiği temel işlevler aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki organizmalarla sağ sütundaki işlevleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Rhizobium bakterileri havadaki azotu bağlayıp baklagillerin köklerinde depolar; nitrifikasyon bakterileri amonyağı nitrit ve nitrata dönüştürür; denitrifikasyon bakterileri ise nitratı serbest azot gazı olarak atmosfere geri verir.

Rhizobium bakterileri baklagillerin köklerinde azot fiksasyonu yapar; nitrifikasyon bakterileri zehirli amonyağı nitrit ve nitrat tuzlarına çevirir; denitrifikasyon bakterileri ise topraktaki azot tuzlarını serbest azot gazı olarak atmosfere iade eder.

Adım Adım Çözüm

Rhizobium bakterilerinin döngüdeki rolünü belirlemek.

Havadaki serbest azotu doğrudan bağlayarak baklagillerin köklerinde depolama işleviyle eşleştirildi.

Rhizobium bakterileri baklagil köklerinde simbiyotik yaşar ve havadaki serbest azotu doğrudan bağlayan biyolojik fiksasyon elemanıdır.

Nitrifikasyon bakterilerinin işlevini belirlemek.

Amonyak veya amonyumu sırasıyla nitrit ve nitrata dönüştürme işleviyle eşleştirildi.

Ayrıştırıcıların ürettiği amonyak bitkiler tarafından doğrudan kullanılamaz; nitrifikasyon bakterileri bu amonyağı nitrit ve nitrata çevirerek bitki kullanımına sunar.

Denitrifikasyon bakterilerinin işlevini belirlemek.

Topraktaki nitratı parçalayarak azot gazı şeklinde atmosfere geri verme işleviyle eşleştirildi.

Denitrifikasyon bakterileri topraktaki azot bileşiklerini tekrar serbest azot gazına dönüştürerek döngünün tamamlanmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Azot döngüsünde görev alan mikroorganizmalar ve gerçekleştirdikleri kimyasal reaksiyonlar.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1149Soru →

Kafkas Cephesi'nde yaşanan askeri, hukuki ve diplomatik gelişmelerin tarihsel önemlerini doğru kavramlarla ilişkilendirmek amacıyla aşağıda verilen kavramları uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sarıkamış Harekâtı - Bakü petrollerini kontrol etmek amacıyla düzenlenen taarruz; Sevk ve İskân Kanunu - Cephe gerisinin güvenliğini sağlamak için göç kararı; Brest-Litovsk Antlaşması - Kars, Ardahan ve Batum'un iade edildiği antlaşma; Mustafa Kemal Paşa - Muş ve Bitlis'i geri alan askeri şahsiyet şeklinde eşleşir.

Kafkas Cephesi'nde yaşanan gelişmelerin askeri, hukuki ve diplomatik boyutları kavramlarla tam olarak uyuşmaktadır. Harekâtın taarruz niteliği ve hedefleri Sarıkamış'ı; asayişi korumaya yönelik göç ettirme tedbiri Sevk ve İskân Kanunu'nu; Rusya'daki ihtilal sonrası cepheyi kapatan ve toprak iadesi sağlayan diplomatik çözüm Brest-Litovsk Antlaşması'nı; bölgedeki başarılı kurtarma faaliyetleri ise Mustafa Kemal Paşa'yı işaret etmektedir.

Adım Adım Çözüm

Kafkas Cephesi'nin ilk aşamasındaki taarruz planı incelenir.

Sarıkamış Harekâtı'nın Bakü petrollerine ulaşma ve Turan idealini gerçekleştirme amaçlarıyla düzenlendiği tespit edilir.

Sarıkamış Harekâtı askeri hedefler ve coğrafi sonuçlar üzerinden sağdaki ilk açıklama ile doğrudan eşleşir.

Cephe gerisinde yaşanan güvenlik sorunlarına karşı alınan hukuki önlemler analiz edilir.

Ermeni çetelerinin faaliyetlerine karşı çıkarılan Sevk ve İskân Kanunu'nun (Tehcir Kanunu) göç ettirme amaçlı yasal bir tedbir olduğu belirlenir.

Kanunun amacı ve kapsamı, sağdaki ikinci açıklama ile tam uyum gösterir.

Cephenin kapanmasını sağlayan uluslararası diplomatik gelişme değerlendirilir.

Rusya'daki Bolşevik İhtilali sonrası imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması ile cephenin kapandığı ve Kars, Ardahan ile Batum'un (Elviye-i Selase) geri alındığı belirlenir.

Antlaşmanın diplomatik niteliği ve getirdiği toprak kazanımları sağdaki üçüncü açıklama ile örtüşür.

Cephede görev yapan önemli askeri liderlerin faaliyetleri incelenir.

Mustafa Kemal Paşa'nın On Altıncı Kolordu Komutanı sıfatıyla Muş ve Bitlis'i Ruslardan geri alarak büyük bir başarı kazandığı doğrulanır.

Kafkas Cephesi'nde Mustafa Kemal'in gerçekleştirdiği bu somut askeri başarı sağdaki dördüncü açıklama ile doğrudan örtüşür.

Anahtar Kavram

Kafkas Cephesi'ndeki Temel Askeri, Hukuki ve Siyasi Gelişmeler

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1150Soru →

Lale Devri (1718-1730), Osmanlı Devleti'nin Batı'nın üstünlüğünü dolaylı olarak kabul ettiği ve askeri olmaktan ziyade kültürel, sosyal ve idari alanlarda ilk planlı modernleşme adımlarını attığı bir dönemdir. Bu dönemde gerçekleştirilen yenilikler ve bu yeniliklerin öncülüğünü üstlenen aktörler/kurumlar arasında doğrudan ilişkiler mevcuttur.

Buna göre, sol tarafta verilen Lale Devri aktör ve kurumlarını, sağ tarafta verilen tarihsel işlev ve önemleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin Fransa elçiliğindeki gözlemleriyle, İbrahim Müteferrika'nın ilk özel matbaayı kurmasıyla, Gerçek Davud'un tulumbacılar ocağını hayata geçirmesiyle ve Yalova Kâğıt Fabrikası'nın basım faaliyetleri için yerli hammadde sağlamasıyla eşleşmesi gerekmektedir.

Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin Fransa elçilik gözlemlerini raporlaması, İbrahim Müteferrika'nın din dışı alanlarda yayın yapan ilk özel matbaayı kurması, Gerçek Davud'un Tulumbacı Ocağı'nı faaliyete geçirmesi ve Yalova Kâğıt Fabrikası'nın yerli kâğıt üretimini başlatması birbirleriyle doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin rolünü tespit etme.

Avrupa'yı tanımak amacıyla Paris'e geçici elçi olarak gönderilmesi ve Sefaretname eseriyle kültürel/fikrî altyapı hazırlaması yönüyle ilk sıradaki ifadeyle eşleşir.

Osmanlı'nın Batı'yı yakından tanıma çabalarının ilk adımı olduğunu doğrulamak.

İbrahim Müteferrika'nın rolünü tespit etme.

Lale Devri'nde din dışı kitapları basan ilk Türk matbaasını açması yönüyle üçüncü sıradaki ifadeyle eşleşir.

Matbaanın kültürel yenilikçi niteliğini ve yayıncılık faaliyetlerini belirlemek.

Gerçek Davud ismini ve görevini çözümleme.

Fransız asıllı olup sonradan Tulumbacılar Ocağı'nı (itfaiye teşkilatı) kuran kişi olması nedeniyle dördüncü sıradaki ifadeyle eşleşir.

Tulumbacılar Ocağı'nın kurucusunu ve kurumsal niteliğini kavramak.

Yalova Kâğıt Fabrikası'nın açılış amacını saptama.

Matbaanın kağıt ihtiyacını karşılamak için kurulan yerli üretim tesisi olması yönüyle ikinci sıradaki ifadeyle eşleşir.

Modernleşmenin sanayi ve hammadde ihtiyacı gibi ekonomik boyutlarını ilişkilendirmek.

Anahtar Kavram

Lale Devri yenilikleri, öncüler ve bu yeniliklerin kültürel, sosyal ve ekonomik alanlardaki yansımaları.

Soru 1151Soru →

Aşağıda verilen yeni bağımsız Türk cumhuriyetlerini ve liderlerini, bağımsızlık süreçlerinde öne çıkan en belirgin tarihi gelişme, sorun veya politikalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ebulfeyz Elçibey liderliğindeki Azerbaycan - Kara Yanvar ve Dağlık Karabağ mücadelesi; Nursultan Nazarbayev liderliğindeki Kazakistan - Semipalatinsk nükleer alanının kapatılması ve Alma-Ata Protokolleri; Saparmurat Niyazov liderliğindeki Türkmenistan - Daimi Tarafsızlık statüsü; İslam Kerimov liderliğindeki Özbekistan - Aral Gölü ekolojik krizi ve Fergana Vadisi etnik çatışmaları ile eşleşmelidir.

Yeni bağımsız Türk cumhuriyetleri, kendi kurucu liderleri döneminde farklı sosyo-ekonomik ve politik sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Azerbaycan bağımsızlık sürecinde Kara Yanvar katliamını yaşamış ve Karabağ işgaliyle mücadele etmiştir. Kazakistan nükleer silahlardan arınmayı seçip Alma-Ata Protokolleri'ne ev sahipliği yapmıştır. Türkmenistan dış politikada Daimi Tarafsızlık statüsünü benimsemiş, Özbekistan ise Aral Gölü krizi ve Fergana Vadisi'ndeki etnik gerilimlerle uğraşmıştır.

Adım Adım Çözüm

Azerbaycan'ın bağımsızlık sürecini ve kurucu lideri Ebulfeyz Elçibey dönemindeki temel gelişmeleri analiz etmek.

Ocak 1990'daki Kara Yanvar (Kanlı Ocak) katliamı ve Ermenistan ile yaşanan Dağlık Karabağ sorunu Azerbaycan ile eşleşir.

Azerbaycan'ın bağımsızlık mücadelesi ve toprak bütünlüğü arayışının merkezinde bu iki olay yer alır.

Kazakistan'ın bağımsızlık sürecini ve Nursultan Nazarbayev'in nükleer politikasını değerlendirmek.

Semipalatinsk Nükleer Test Alanı'nın kapatılması ve BDT'nin temelini atan Alma-Ata Zirvesi Kazakistan ile eşleşir.

Nazarbayev liderliğindeki Kazakistan, nükleer silahlardan arınmayı devlet politikası olarak benimsemiştir.

Türkmenistan'ın dış politika stratejisini ve Saparmurat Niyazov dönemini incelemek.

BM Genel Kurulu tarafından resmen kabul edilen Daimi Tarafsızlık statüsü Türkmenistan ile eşleşir.

Türkmenistan bağımsızlık sonrasında bölgesel ittifakların dışında kalmak amacıyla tarafsızlık politikasına yönelmiştir.

Özbekistan'ın bağımsızlık sonrası karşılaştığı iç sorunları ve İslam Kerimov dönemini değerlendirmek.

Aral Gölü ekolojik krizi ve Fergana Vadisi etnik çatışmaları Özbekistan ile eşleşir.

Sovyet pamuk tarımı politikası en çok Özbekistan coğrafyasını ve toplumsal yapısını etkilemiştir.

Anahtar Kavram

SSCB'nin dağılması sonrası bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetlerinin kurucu liderleri, karşılaştıkları sosyo-ekonomik/siyasi sorunlar ve izledikleri temel dış politika stratejileri.

Soru 1152Soru →

Çanakkale Kara Savaşları sırasında Gelibolu Yarımadası ve çevresinde farklı stratejik öneme sahip askeri sektörler oluşmuştur. Aşağıda verilen muharebe sektörlerini, bu bölgelerde yaşanan askeri gelişmeler veya stratejik durumlar ile doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Seddülbahir Sektörü - Ertuğrul Koyu'nda Yahya Çavuş direnişi; Kumkale Sektörü - Anadolu yakasındaki Fransız gösteri taarruzu; Arıburnu Sektörü - Yarbay Mustafa Kemal'in 57. Alay ile savunma hattını tutması; Anafartalar Sektörü - Suvla Körfezi çıkarması sonrası Mustafa Kemal komutasındaki karşı taarruz.

Çanakkale Cephesi'ndeki askeri gelişmeler coğrafi konumlarına ve stratejik rollerine göre eşleştirildiğinde; Seddülbahir yarımadanın güney ucundaki İngiliz çıkarmasını ve Yahya Çavuş direnişini; Kumkale Anadolu yakasındaki Fransız gösteri taarruzunu; Arıburnu Yarbay Mustafa Kemal'in 57. Alay ile yaptığı kritik savunmayı; Anafartalar ise Ağustos ayında Suvla Körfezi çıkarması sonrası gerçekleşen kuşatmayı kıran grup taarruzunu temsil eder. Bu eşleştirmeler tarihsel gerçeklikle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

Seddülbahir bölgesinin konumunu ve savunma özelliklerini belirleme

Seddülbahir, yarımadanın güney ucudur ve Ertuğrul Koyu ile Yahya Çavuş'un direnişine ev sahipliği yapmıştır.

Bu bölgedeki ana İngiliz çıkarmasının nerede göğüslendiğini tespit etmek için gereklidir.

Kumkale bölgesinin coğrafi konumunu ve askeri amacını inceleme

Kumkale, Boğaz'ın Anadolu yakasındadır ve Fransızların buradaki faaliyeti esas çıkarma yerlerini gizlemek amacıyla yapılan bir gösteri taarruzudur.

Anadolu yakasındaki tek çıkarma faaliyetinin niteliğini ayırt etmek için gereklidir.

Arıburnu bölgesindeki muharebelerin niteliğini ve öne çıkan komutanı eşleştirme

Arıburnu, Anzak çıkarmasının yapıldığı yer olup Yarbay Mustafa Kemal ve 57. Alay'ın müdahalesiyle savunulmuştur.

Nisan ayındaki ilk kara harekatının kuzey kanadındaki kritik direnişi belirlemek için gereklidir.

Anafartalar bölgesindeki gelişmelerin zamanını ve sevk-idaresini belirleme

Anafartalar, Ağustos ayında Suvla Körfezi çıkarmasıyla başlayan kuşatma harekatının Anafartalar Grubu Komutanı Mustafa Kemal tarafından durdurulduğu sektördür.

Çanakkale Kara Savaşları'nın son evresindeki büyük kuşatma girişimini engelleme başarısını tanımlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Çanakkale Kara Savaşları'nda cephelerin/sektörlerin coğrafi, askeri ve stratejik özellikleri

Soru 1153Soru →

Jeolojik geçmişte meydana gelen kıta kaymaları, kara köprülerinin oluşumu ve k��resel iklim değişiklikleri gibi paleocoğrafik olaylar, canlıların yeryüzündeki dağılışını ve biyoçeşitliliği doğrudan etkilemiştir.

Buna göre, sol sütunda verilen paleocoğrafik değişimler ile sağ sütunda verilen bu değişimlerin biyoçeşitlilik üzerindeki etkilerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kuvaterner'de Bering Boğazı'nın kara köprüsüne dönüşmesi Asya ve Kuzey Amerika arasında mamut ve bizon göçlerine; Pangea'nın parçalanması yalıtılan canlı topluluklarının farklı türleşme süreçlerine girmesine; buzul-buzul arası dönemlerin yaşanması iklim kuşaklarının yer değiştirmesiyle kalıntı (relikt) türlerin oluşmasına; Panama Kıstağı'nın birleşmesi ise plasentalı ve keseli memelilerin karşı karşıya gelerek ekolojik rekabete girmesine yol açmıştır.

Bering Boğazı'nın kara köprüsüne dönüşmesi Asya-Kuzey Amerika arası karasal geçişleri; Pangea'nın parçalanması kıtasal yalıtımla türleşmeyi; buzul dönemleri iklim kuşaklarının kaymasıyle relikt türleri; Panama Kıstağı ise kıtaların birleşmesiyle plasentalı ve keseli memeli rekabetini tetiklemiştir. Bu eşleştirmeler paleocoğrafik olaylar ile bunların ekolojik sonuçlarını tam ve doğru olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Bering Boğazı'nın buzul döneminde kara köprüsüne dönüşmesinin etkisini belirleme.

Bu coğrafi köprü Asya ve Kuzey Amerika arasındaki canlı geçişini sağlamış, mamut ve bizon gibi türlerin kıtalar arası göçüne olanak vermiştir.

Deniz seviyelerinin buzul dönemlerinde düşmesiyle oluşan kara köprüleri canlıların göç yollarını açar.

Pangea kıtasının parçalanmasının canlılar üzerindeki etkisini analiz etme.

Kıtaların ayrılmasıyla canlı popülasyonları izole olmuş ve farklı evrimsel yollarla yeni türlerin oluşumu (türleşme) gerçekleşmiştir.

Coğrafi yalıtım (izolasyon), gen akışını engelleyerek biyoçeşitliliği artıran en önemli faktörlerden biridir.

Buzul ve buzul arası dönemlerin ardışık yaşanmasının sonuçlarını değerlendirme.

Sıcaklık değişimlerine bağlı olarak iklim kuşakları kaymış ve bazı soğuk iklim türleri yüksek dağlarda sığınarak relikt (kalıntı) türler oluşturmuştur.

İklim salınımları canlıların göç etmesine, göç edemeyenlerin yok olmasına veya dar alanlarda kalıntı olarak yaşamasına neden olur.

Panama Kıstağı'nın oluşumuyla Güney ve Kuzey Amerika'nın birleşmesini inceleme.

Kıtaların birleşmesiyle iki farklı faunaya ait (plasentalı ve keseli memeliler) canlılar göç ederek karşılaşmış ve rekabete girmiştir.

Kara köprülerinin oluşması, daha önce izole olan türlerin alanlarının çakışmasına ve ekolojik rekabete yol açar.

Anahtar Kavram

Paleocoğrafik süreçlerin (kıta kaymaları, buzul çağları ve kara köprüleri) biyoçeşitliliğin dağılışı, izolasyonu ve göç yolları üzerindeki belirleyici etkisi.

Soru 1154Soru →

Westphalia Barışı'nın (1648) modern devletler hukukunun doğuşuna ve uluslararası ilişkilerin yeniden şekillenmesine zemin hazırlayan temel kavramlarını, bu kavramların tarihsel yansımalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Egemenlik İlkesi - Her devletin kendi ülkesi sınırları içinde en yüksek otorite olması ve diğer devletlerin iç işlerine müdahale edememesi; Sekülerleşme - Uluslararası antlaşmaların geçerliliği için artık Papalık makamının onayına ihtiyaç duyulmaması; Hukuki Eşitlik - Büyük ya da küçük olmalarına bakılmaksızın tüm devletlerin hukuk önünde aynı hak ve yetkilere sahip kabul edilmesi; Çok Taraflı Konferans Yöntemi - Barışın, tek bir büyük gücün diktasıyla değil, savaşa katılan devletlerin ortak katılımı ve müzakereleriyle şekillendirilmesi.

Westphalia Barışı'nın beraberinde getirdiği egemenlik, sekülerleşme, hukuki eşitlik ve çok taraflı diplomasi ilkeleri; sırasıyla dış müdahaleden uzak mutlak iç otoriteye, Papalık onayının dışlanmasına, devletlerin statüce eşit sayılmasına ve ortak konferanslar yoluyla barışın tesis edilmesine karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

Egemenlik ilkesinin tanımını analiz etme

Egemenlik kavramı, devletin kendi sınırları içindeki mutlak gücünü ve dış müdahalelerden bağımsızlığını ifade eder. Bu durum, 'Her devletin kendi ülkesi sınırları içinde en yüksek otorite olması...' tanımıyla örtüşür.

Egemen devletlerin kurucu unsuru kendi ülkesinde mutlak yargı yetkisine sahip olmasıdır.

Sekülerleşme kavramının diplomasi alanındaki yansımasını tespit etme

Uluslararası antlaşmaların meşruiyet zemininden dini referansların ve Papalık onayının çıkarılması sekülerleşme ile eşleşir.

Siyasi kararlardan dini vesayetin kaldırılması sekülerleşmenin doğrudan göstergesidir.

Devletlerin hukuki eşitliği ilkesini değerlendirme

Devletlerin coğrafi genişliklerine veya askeri güçlerine bakılmaksızın uluslararası hukuk karşısında eşit haklara sahip olması bu ilkenin karşılığıdır.

Hukuki eşitlik, modern devletler hukukunun egemenlik ilkesine bağlı en temel varsayımıdır.

Çok taraflı konferans yönteminin anlamını bulma

Barış kararlarının tek taraflı bir dikte yerine, savaşa katılan devletlerin ortak müzakereleriyle alınması çok taraflı konferans yöntemidir.

Westphalia Kongresi, tarihteki ilk modern çok taraflı konferans örneğidir.

Anahtar Kavram

Westphalia Barışı'nın modern devletler hukuku ve uluslararası ilişkilere kazandırdığı kurucu ilkeler.

Soru 1155Soru →

Türkiye'de yürütülen hayvancılık faaliyetleri ile bu faaliyetlerin coğrafi ve ekonomik özelliklerini gösteren açıklamaları eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mera hayvancılığı ile yağışa bağlı dalgalanma gösteren yöntem; besi ve ahır hayvanc��lığı ile şeker fabrikaları çevresindeki küspe kullanımı; kümes hayvancılığı ile büyük şehirlerin çevresindeki yoğunlaşma; ipek böcekçiliği ile dut yaprağına bağlı koza üretimi eşleşir.

Mera hayvancılığı doğal otlaklara bağlı olduğundan et ve süt veriminde iklim kaynaklı dalgalanmalar görülür. Besi ve ahır hayvancılığı ise şeker fabrikalarının atığı olan küspenin yem olarak değerlendirilmesiyle bu tesislerin etrafında yoğunlaşmıştır. Kümes hayvancılığı iklimden bağımsız olarak pazara yakınlık ilkesiyle büyük nüfuslu şehirlerin yakınlarında kurulur. İpek böcekçiliği ise dut ağacına bağımlı olup suni ipeğin yaygınlaşmasıyla geleneksel önemini yitirmiştir.

Adım Adım Çözüm

Mera hayvancılığının özelliklerini inceleme

Mera hayvancılığının iklim koşullarına ve yağışa bağımlı olduğu, bu nedenle et ve süt üretiminde dalgalanmalar yaşandığı belirlenir.

Mera hayvancılığı doğal çevre şartlarına doğrudan bağımlıdır.

Besi ve ahır hayvancılığının lokasyon faktörlerini inceleme

Şeker pancarı küspesinin besi yemi olarak kullanılması nedeniyle şeker fabrikaları çevresinde besi ve ahır hayvancılığının yaygınlaştığı tespit edilir.

Yem sanayisi ile tarımsal sanayi atıklarının değerlendirilmesi besi hayvancılığını destekler.

Kümes hayvancılığının dağılış nedenlerini analiz etme

Büyük şehirlerin (İstanbul, İzmir, Ankara vb.) çevresinde kümes hayvancılığının pazarlama ve tüketim potansiyeli nedeniyle yoğunlaştığı anlaşılır.

Kümes hayvancılığında iklim etkisi en aza indirilmiş olup temel kuruluş faktörü pazara yakınlıktır.

İpek böcekçiliğinin ham madde bağımlılığı ve pazar durumunu değerlendirme

Dut yaprağına bağımlı olan ipek böcekçiliğinin, kimyasal/suni ipek üretimi nedeniyle geleneksel önemini kaybettiği sonucuna varılır.

Teknolojik ve endüstriyel gelişmeler geleneksel tarım ve hayvancılık kollarını etkiler.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki hayvancılık faaliyetlerinin coğrafi koşullarla ilişkisi, modern (entansif) ve geleneksel (ekstansif) yöntemlerin ayırt edici özellikleri.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1156Soru →

Ekonomik faaliyetlerin temel aşamaları olan üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerinde coğrafi faktörlerin doğrudan ya da dolaylı etkileri bulunmaktadır.

Aşağıda verilen coğrafi durumlar ile bu durumların üretim, dağıtım veya tüketim üzerindeki etkilerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kuzey Atlantik'teki fırtınalar deniz yolu dağıtımındaki aksamalara; Doğu Anadolu'nun engebeli yapısı kara yolu dağıtım maliyetlerine; Orta Doğu'daki kuraklık su tüketiminin artmasına; İzlanda'daki sıcak su kaynakları ise seracılık üretimine karşılık gelmektedir.

Eşleştirme yapıldığında; deniz fırtınaları deniz yolu taşımacılığındaki aksamalarla (dağıtım), engebeli arazi yapısı kara yolu yapım maliyetlerinin artmasıyla (dağıtım), kuraklık temiz su tüketiminin artmasıyla (tüketim), jeotermal kaynaklar ise seracılık üretimiyle (üretim) eşleşir.

Adım Adım Çözüm

Kuzey Atlantik ve Kuzey Denizi'ndeki fırtına ve dalgaların etkisi analiz edilir.

Bu durum deniz yolu taşımacılığını olumsuz etkileyerek dağıtım süreçlerini yavaşlatır.

Denizlerdeki aşırı hava olayları ulaşım rotalarını ve liman faaliyetlerini doğrudan etkiler.

Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki engebelilik ve eğim durumunun etkisi incelenir.

Bu yer şekli özellikleri, kara yolu ulaşımında köprü, viyadük ve tünel maliyetini artırarak dağıtımı kısıtlar.

Rölyef (yer şekilleri) özellikleri ulaşım ağlarının inşasında belirleyici bir doğal faktördür.

Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki çöl ikliminin etkisi değerlendirilir.

Aşırı kuraklık su kaynaklarına olan ihtiyacı ve tüketimi artırır.

Klimatik kuraklık, tatlı suyun hem evsel hem de endüstriyel tüketimini doğrudan artırır.

İzlanda'daki aktif tektonik yapı ve sıcak su kaynaklarının rolü belirlenir.

Sıcak su kaynakları (jeotermal) seraların ısıtılmasını sağlayarak tarımsal üretimi mümkün kılar.

Jeolojik kaynaklar, iklimin olumsuz olduğu bölgelerde bile alternatif üretim yöntemleri sunar.

Anahtar Kavram

Üretim, dağıtım ve tüketim faaliyetlerinin coğrafi çevre (yer şekilleri, iklim, su kaynakları, jeolojik yapı) şartlarına göre şekillenmesi.

Soru 1157Soru →

Aşağıda Türkiye'deki bazı ormancılık faaliyetleri ve bu faaliyetlerden elde edilen ürünler ile bu ürünlerin/faaliyetlerin yoğunlaştığı alanların coğrafi ve ekonomik özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki ormancılık faaliyetleri ile sağ sütundaki coğrafi ve ekonomik özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Karadeniz kıyı kuşağındaki nemli yapraklı ormanlardan lif-yonga üretimi -> Yüksek nem ve düzenli yağış rejimi altında gelişen ormanların sanayiye hammadde sağlaması; Menteşe Yöresi'ndeki nehir yataklarında sığla ağaçlarından reçine eldesi -> Tersiyer Dönemi'nden kalma relikt bir türün mikroklima alanlarında sınırlı yayılış göstererek işletilmesi; Bergama çevresindeki fıstık çamı ormanlarından dış ticarete yönelik tohum hasadı -> Granit ayrışmasıyla oluşmuş kumlu topraklarda yetişen türün yöre halkına yüksek katma değer sağlayan gıda ürünü sunması; Akdeniz kıyı kuşağındaki maki topluluklarından defne ve keçiboynuzu toplanması -> Yaz kuraklığına adapte olmuş sclerofil bitki topluluklarının kimya, ilaç ve gıda sektörleri için odun dışı ürün oluşturması şeklinde eşleşmelidir.

Ormancılık faaliyetlerinin ekolojik koşullarla olan bu eşleşmesi, Türkiye'deki iklim, toprak ve bitki örtüsü çeşitliliğinin ormancılık sektöründeki ürün yelpazesine ve coğrafi dağılışına doğrudan etkisini yansıtmaktadır. Karadeniz'in nemli ormanları kâğıt ve odun sanayisine hammadde sunarken; Menteşe'nin relikt sığla ormanları kozmetik değeri olan reçine sağlar. Kozak Yaylası'nın kumlu granit toprakları çam fıstığı için elverişliyken, Akdeniz'in kurakçıl makileri odun dışı ürün hasadına imkan tanır.

Adım Adım Çözüm

Karadeniz kıyı kuşağının ekolojik koşullarını ve buradaki ormancılık faaliyetlerini analiz etmek

Bu kıyı kuşağında yüksek nem ve yağışın gür orman oluşumunu desteklediği ve bu ormanların kereste, kâğıt, lif-yonga gibi sanayi dalları için hammadde kaynağı olduğu görülür. Dolayısıyla ilk faaliyet nem ve yağışla eşleşir.

Hammadde tedariki ile iklimsel elverişlilik arasındaki ilişkiyi kurmak için.

Sığla ağacının ekolojik ve taksonomik niteliklerini belirlemek

Sığla ağacının Tersiyer (Üçüncü Jeolojik Zaman) relikti endemik bir tür olduğu ve Menteşe Yöresi'ndeki taban suyu yüksek vadi tabanlarında mikroklima etkisi altında yetiştiği tespit edilir. Bu durum relikt tür içeren açıklamayla eşleşir.

Relikt endemik türlerin yayılış alanlarını coğrafi sınırlılıklarla ilişkilendirmek için.

Fıstık çamı üretimi ile toprak yapısı arasındaki bağlantıyı değerlendirmek

Fıstık çamının kumlu, süzek ve granit ayrışmasıyla oluşmuş topraklarda verimli yetiştiği, Bergama Kozak Yaylası'nın bu toprak yapısıyla ünlü olduğu ve tohumunun (çam fıstığı) ihraç edilen yüksek değerli bir gıda maddesi olduğu anlaşılır. Bu da kumlu topraklar ve gıda içeren açıklamayla eşleşir.

Toprak ve kayaç özelliklerinin spesifik tarım dışı orman ürünleri üzerindeki seçici etkisini anlamak için.

Maki topluluklarının iklim adaptasyonunu ve odun dışı ürün potansiyelini incelemek

Defne ve keçiboynuzu gibi maki türlerinin yaz kuraklığına uyum sağlayan sert yapraklı (sclerofil) yapıda olduğu ve odun dışı orman ürünü olarak gıda-kimya sanayisinde kullanıldığı görülür. Bu son faaliyet de kuraklığa adapte olmuş bitki toplulukları açıklamasıyla eşleşir.

Akdeniz maki formasyonunun ekonomik değerini ve adaptasyon yeteneğini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Türkiye'de ormancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışı, iklim, toprak ve jeolojik geçmiş gibi ekolojik faktörlerin orman ürünleri üretimi üzerindeki belirleyici rolü

Soru 1158Soru →

Türkiye'de madenlerin çıkarıldığı alanlar ile bu madenlerin işlendiği sanayi tesislerinin coğrafi dağılımı ekonomik faaliyetler açısından büyük önem taşır. Aşağıda verilen madenleri, Türkiye'de en önemli çıkarım veya işleme merkezleri olan yerleşmelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Demir madeni Divriği (Sivas) ile, Bakır madeni Murgul (Artvin) ile, Boksit madeni ise Seydişehir (Konya) ile eşleşmektedir.

Demir madeni Sivas'ın Divriği ilçesiyle, Bakır madeni Artvin'in Murgul ilçesiyle, Boksit (alüminyum) madeni ise Konya'nın Seydişehir ilçesiyle doğrudan ilişkilidir ve bu merkezlerde çıkarılmakta ya da işlenmektedir.

Adım Adım Çözüm

Demir madeninin en önemli çıkarım alanını belirleme

Demir madeni Sivas-Divriği ile eşleştirilir.

Türkiye'de demir rezervinin ve üretiminin en yoğun olduğu saha Sivas-Divriği çevresidir.

Bakır madeninin çıkarım ve işleme alanını belirleme

Bakır madeni Artvin-Murgul ile eşleştirilir.

Karadeniz Bölgesi'ndeki Artvin'in Murgul ilçesi, Türkiye'nin en aktif bakır yataklarına ve işletmelerine ev sahipliği yapar.

Boksit madeninin merkezini belirleme

Boksit madeni Konya-Seydişehir ile eşleştirilir.

Konya'nın Seydişehir ilçesi, boksit madeninin hem çıkarıldığı hem de Türkiye'nin tek alüminyum fabrikasında işlendiği yerdir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki Madenlerin Dağılışı ve İşleme Merkezleri

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 1159Soru →

13. ve 14. yüzyıllarda Moğol istilası, taht kavgaları ve sosyal istikrarsızlıklarla sarsılan Anadolu'nun yeniden imar edilmesinde, toplumsal düzenin kurulmasında ve İslamlaşma sürecinde tasavvuf erbabı (gönül erenleri) çok yönlü roller üstlenmiştir. Buna göre, aşağıda sol sütunda verilen sufileri, sağ sütundaki Anadolu'nun sosyo-ekonomik ve dini-kültürel yapısına katkılarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ahi Evran'ın esnaf teşkilatlanması (Ahilik) ile, Hacı Bektaş Veli'nin konar-göçer ve askeri unsurlarla, Yunus Emre'nin Türkçe tasavvuf diliyle, Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin ise entelektüel ve yönetici sınıflar üzerindeki hoşgörü öğretisiyle eşleşmesi gerekmektedir.

Ahi Evran esnaf teşkilatlanması ve iktisadi hayatla; Hacı Bektaş Veli konar-göçer ve askeri unsurlarla; Yunus Emre Türkçe ve halk tasavvufuyla; Mevlana ise Moğol istilası dönemindeki entelektüel ve evrensel hoşgörü vurgusuyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

Ahi Evran'ın tarihi faaliyetlerini ve fütüvvet anlayışını inceleyiniz.

Ahi Evran, esnaf birliğini (Ahilik) kurarak iktisadi ve ahlaki yapıyı şekillendirmiştir, bu nedenle esnaf örgütlenmesi ile eşleşir.

Ahilik teşkilatının fütüvvet kültüründen beslendiğini ve ticaret ahlakını sağladığını tespit etmek.

Hacı Bektaş Veli'nin Anadolu'daki etkisini analiz ediniz.

Hacı Bektaş Veli, konar-göçer Türkmenlerin yerleşik hayata uyumu ve yeniçeri ocağı gibi askeri zümrelerin manevi disiplini üzerinde etkili olmuştur.

Bektaşiliğin özellikle askeri ve göçebe topluluklardaki nüfuzunu belirlemek.

Yunus Emre'nin dil ve edebi üslup özelliklerini değerlendiriniz.

Yunus Emre, tasavvuf düşüncesini sade Türkçe kullanarak halk tabanına yaymıştır.

Yunus Emre'nin Türkçeyi kullanmadaki maharetini ve bunun toplumsal yayılmadaki işlevini fark etmek.

Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin dönemsel rolünü yorumlayınız.

Mevlana, Moğol istilasının siyasi ve toplumsal çöküntü döneminde entelektüelleri ve yöneticileri hoşgörü etrafında birleştirmiştir.

Mevlana'nın entelektüel ve saray çevrelerindeki etkisini ve istila dönemindeki rolünü tespit etmek.

Anahtar Kavram

13. ve 14. yüzyıl Anadolu sufiliğinde şahsiyetlerin üstlendikleri toplumsal, kültürel ve iktisadi roller

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1160Soru →

Aşağıdaki sol sütunda yer alan şehirler ile sağ sütunda bu şehirlerin gelişim süreçlerinde ön plana çıkan baskın fonksiyonel özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki şehirleri sağ sütundaki uygun fonksiyonel açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Canberra (Avustralya) idari yapısıyla başkent olarak planlanmış aç��klama ile, Kiruna (İsveç) kutup dairesinde demir madenleriyle gelişen açıklama ile, Heidelberg (Almanya) köklü üniversitesiyle eğitim kenti olan açıklama ile, Şanghay (Çin) ise nehir ağzındaki devasa konteyner limanıyla küresel ticaret merkezi olan açıklama ile eşleşir.

Doğru eşleştirmede her şehir, coğrafi konumunun ve tarihsel gelişiminin belirlediği temel fonksiyonuyla ilişkilendirilmiştir. Canberra idari başkent olarak planlanmış, Kiruna zengin demir madenleriyle kutup dairesinde gelişmiş, Heidelberg üniversitesiyle eğitim merkezi olmuş, Şanghay ise devasa limanıyla ticaret fonksiyonu kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

Canberra şehrinin kuruluş amacı ve fonksiyonu analiz edilir.

Canberra'nın Avustralya'da Sydney ve Melbourne arasındaki rekabeti önlemek amacıyla kurulmuş idari bir başkent olduğu belirlenir.

Şehirlerin idari fonksiyonlarını ve tarihsel süreçteki kuruluş nedenlerini kavramak.

Kiruna şehrinin coğrafi konumu ve ekonomik faaliyetleri incelenir.

Kiruna'nın İskandinavya'nın kuzeyinde, sert iklim koşullarına rağmen zengin demir yatakları sayesinde kurulmuş bir maden şehri olduğu tespit edilir.

Ekonomik faaliyetlerden madenciliğin şehirlerin kuruluşundaki baskın rolünü analiz etmek.

Heidelberg şehrinin kentsel gelişimindeki ana dinamik belirlenir.

Heidelberg'in köklü üniversitesi ile bilim ve kültür faaliyetlerinin kentsel kimliği oluşturduğu bir eğitim şehri olduğu saptanır.

Eğitim ve kültür fonksiyonunun kentsel gelişim üzerindeki etkisini değerlendirmek.

Şanghay şehrinin konumu ve küresel ticaretteki yeri değerlendirilir.

Şanghay'ın nehir ağzındaki konumu, geniş hinterlandı ve büyük konteyner limanıyla küresel bir liman-ticaret şehri olduğu anlaşılır.

Ulaşım ve ticaret fonksiyonlarının küresel etkiye sahip şehirlerin ortaya çıkışındaki rolünü analiz etmek.

Anahtar Kavram

Şehirlerin gelişiminde ve etki alanlarının belirlenmesinde baskın coğrafi fonksiyonlar (idari, maden, eğitim, ticaret-liman) etkilidir.

ÖncekiSayfa 58 / 90Sonraki

Tüm alıştırma soruları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram