Tüm alıştırma soruları

Soru 1461Soru →

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatı nazım şekillerinden alınan beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin yapısal ve biçimsel özellikleri verilmiştir. Sol sütundaki beyitleri, sağ sütundaki uygun kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Süzme çeşmün ile başlayan beyit Matla beytiyle; Bâkî yine ile başlayan beyit Makta beytiyle; Hâb-ı gafletten ile başlayan beyit Taç beyit ile; Bir eşek var idi ile başlayan beyit ise Mesnevi beytiyle eşleşir.

Verilen beyitlerden birincisi kendi arasında kafiyeli olduğu için matladır. İkincisi Bâkî mahlasını barındıran bir gazel maktasıdır. Üçüncüsü Fuzûlî'nin ünlü kasidesindeki taç beyittir. Dördüncüsü ise Harname mesnevisinden alınan ve kendi içinde kafiyeli olan klasik bir mesnevi beytidir.

Adım Adım Çözüm

1

Beyitlerin kafiye şemasını belirleme

Birinci beytin kendi arasında kafiyeli (aa), dördüncü beytin ise bağımsız bir mesnevi beyti (aa / bb) özelliği taşıdığı saptanır.

Matla ve mesnevi beyitlerinin ayırt edilmesi kafiye şeması analiziyle mümkündür.

2

Mahlas (şair ismi) içeren beyitleri inceleme

İkinci beyitte 'Bâkî', üçüncü beyitte ise 'Fuzûlî' mahlaslarının kullanıldığı belirlenir.

Mahlas beyitleri gazelde makta, kasidede ise taç beyit olarak adlandırılır.

3

Nazım biçimlerine göre terimleri eşleştirme

Bâkî'nin beyti bir gazel maktasıyken, Fuzûlî'nin Su Kasidesi'ndeki mahlas beyti bir kaside taç beytidir. Şeyhî'nin beyti ise mesnevi nazım şeklinin yapısal özelliğini yansıtır.

Kavramsal tanımlarla beyitlerin tür özelliklerini eşleştirmek sorunun çözümünü tamamlar.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin yapısal birimleri, kafiye düzenleri ve beyit adlandırmaları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1462Soru →

Klasik mantıkta kıyasın geçerliliğini denetlemek amacıyla kullanılan bazı kurallar ve bu kuralların mantıksal gerekçeleri bulunmaktadır. Aşağıdaki sol sütunda kıyas kuralları, sağ sütunda ise bu kuralların mantıksal işlevleri ve gerekçeleri karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki kuralları sağ sütundaki doğru mantıksal gerekçeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki orta terimin sonuçta yer almaması kuralı, sağ sütundaki köprü kurma işlevinin sonlanıp elenmesi gerekçesiyle eşleşir; öncüllerde dağıtılmamış terimin sonuçta dağıtılamaması kuralı, tikel kavramın haksız şekilde tüm sınıfı kapsayacak şekilde genişletilmesini önleme gerekçesiyle eşleşir; iki olumsuz öncülden sonuç çıkmaması kuralı, dışlama/ilişkisizlik durumunda geçerli sentez üretilemeyeceği gerekçesiyle eşleşir; orta terimin en az bir öncülde tümel olması kuralı ise aracı terimin büyük ve küçük terimler arasında ortak bir payda kurabilmesi için en az bir kez ilgili sınıfın tamamını temsil etmesi gerekçesiyle eşleşir.

Eşleştirmede her kural kendi mantıksal tanımı ve işlevsel gerekçesiyle bire bir eşleşmektedir. Orta terimin sonuçta yer almaması aracı terimin elenmesiyle (köprü kurma işlevinin sonlanması), öncüllerde tikel olan terimin sonuçta tümel olamaması bilgi aşımının önlenmesiyle, iki olumsuz öncülden sonuç çıkmaması ilişkisizliğin sentez üretememesiyle, orta terimin en az bir kere tümel olması ise ortak payda kurulabilmesiyle açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1

Kıyas kurallarından ilki olan 'orta terimin sonuçta yer almaması' kuralının amacını analiz etmek.

Orta terim, öncülleri birbirine bağlayan köprüdür. Sonuç önermesine geçildiğinde bu köprü vazifesi biter. Dolayısıyla sonuç önermesinde orta terimin bulunması mantıksal döngüye sebep olur; bu da sağ sütundaki köprü kurma işlevinin sonlanmasını belirten açıklama ile eşleşir.

Kıyasın terim yapısı kurallarını işlevsel olarak kavramak.

2

Terimlerin dağıtılması (kaplamı) kuralını incelemek.

Öncüllerde tikel (dağıtılmamış) olarak geçen bir terim sonuçta tümel (dağıtılmış) olamaz. Çünkü öncüllerden elde edilmeyen bir geniş bilgi sonuçta iddia edilemez. Bu durum sağ sütundaki tikel kavramın haksız şekilde tüm sınıfı kapsayacak biçimde genişletilmesini önleyen açıklama ile eşleşir.

Kıyasta terimlerin kaplam kurallarının sınırlarını belirlemek.

3

İki olumsuz öncülden sonuç çıkmama kuralını değerlendirmek.

Olumsuz önermeler sınıflar arasında ayrılık/ilişkisizlik ifade eder. İki olumsuz öncül olması, her iki terimin de orta terimle hiçbir ortaklığının olmadığını belirtir. Ortaklık yoksa bağ kurulamaz ve sonuç çıkmaz. Bu da ilişkisizlik ve kopukluk belirten açıklama ile eşleşir.

Nitelik yönünden kıyas kurallarının mantığını açıklamak.

4

Orta terimin en az bir öncülde tümel olarak alınması kuralını incelemek.

Orta terim her iki öncülde de tikel kalırsa, büyük ve küçük terimin orta terimin hangi farklı parçalarıyla ilişkilendiği bilinemez. İkisinin ortak bir paydada buluşması için orta terimin en az bir kez bütün sınıfı temsil edecek şekilde tümel olması gerekir. Bu da ortak payda ve kapsayıcılık belirten açıklama ile eşleşir.

Geçerli bir çıkarım için ortak payda oluşturma koşulunu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Kıyas Kurallarının Mantıksal İşlevleri ve Gerekçeleri

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 1463Soru →

İslam inancının temelini oluşturan tevhit ilkesi; Allah'ın zatı, sıfatları, fiilleri ve ibadete layık olması yönüyle birlenmesini ifade eder. Buna göre, sol sütunda verilen ayet meallerini sa�� sütunda verilen tevhit boyutlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şûrâ Suresi 11. ayet zât ve sıfatlarda tevhit ile; Nisâ Suresi 36. ayet uluhiyyette (ibadette) tevhit ile; Ankebût Suresi 61. ayet ise rububiyyette (yaratma ve yönetimde) tevhit ile eşleşmelidir.

Şûrâ Suresi 11. ayetteki benzersizlik vurgusu zât ve sıfatlarda tevhidi; Nisâ Suresi 36. ayetteki ibadet vurgusu uluhiyyette tevhidi; Ankebût Suresi 61. ayetteki yaratma vurgusu ise rububiyyette tevhidi açıklar.

Adım Adım Çözüm

1

Ayetlerin içeriklerini ve vurguladıkları temel konuları analiz edin.

Birinci ayet Allah'ın benzerinin olmamasını, ikinci ayet ibadette ortak koşmamayı, üçüncü ayet ise yaratma ve kozmik düzeni yönetmeyi konu edinmektedir.

Tevhidin farklı boyutlarının hangi kavramsal çerçevelere girdiğini belirlemek için ayetlerin ana temalarını saptamak gerekir.

2

Her bir ayetin konusunu tevhidin Rububiyyet, Uluhiyyet ve Zât-Sıfat boyutlarıyla eşleştirin.

Allah'ın eşsizliği zât ve sıfat boyutuna, ibadetin tekliği uluhiyyet boyutuna, yaratma ve evreni idare etme ise rububiyyet boyutuna karşılık gelir.

Tevhit terimlerinin MEB müfredatındaki tanımları ile ayet meallerindeki anahtar kelimelerin anlamsal ilişkisini kurmak doğru eşleştirmeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Tevhit inancının boyutları (Rububiyyet, Uluhiyyet, Zât ve Sıfat)

Soru 1464Soru →

İslam ahlak dü��üncesinde erdemler, insan davranışlarının ahlaki açıdan olgunlaşmasını sağlayan temel niteliklerdir. Klasik dönem İslam ahlakçılarının üzerinde uzlaştığı dört temel erdem (ümmehâtü'l-fazâil) bulunmaktadır.

Buna göre, sol sütunda yer alan ahlaki durum açıklamalarını sağ sütundaki ilgili temel erdemlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Menfaat gözetmeden hakkı teslim etme açıklaması Adalet ile; bilgi ve ahlaki eylemi birleştirip doğru karar verme açıklaması Hikmet ile; korkaklık ile aşırı atılganlık arasındaki cesaret açıklaması Şecaat ile; bedensel arzuları kontrol altına alıp nezih yaşama açıklaması ise ��ffet erdemi ile eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; denge ve hakkı teslim etme durumunun adalet erdemiyle; doğru karar verme ve varlığın mahiyetini kavrama durumunun hikmet erdemiyle; korkaklık ile aşırılık arasındaki cesaretin şecaat erdemiyle; nefsin arzularını kontrol altında tutmanın ise iffet erdemiyle eşleştirilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk açıklama incelenir: Hak sahibine hakkını vermek ve ilişkilerde dengeyi korumak vurgulanmıştır.

Bu açıklama İslam ahlakındaki adalet kavramına karşılık gelir.

Adalet, her şeyi yerli yerine koymak ve hak edene hakkını tam olarak teslim etmektir.

2

İkinci açıklama analiz edilir: Bilgi-eylem sentezi, doğru karar verme ve varlığın mahiyetini anlama ifadeleri değerlendirilir.

Bu nitelikler doğrudan hikmet erdemini tanımlar.

Hikmet, eşyanın hakikatini bilmek ve bu bilgi doğrultusunda ahlaklı ve doğru kararlar üretebilmektir.

3

Üçüncü açıklama incelenir: Korkaklık ve tehevvür (aşırı atılganlık) arasındaki denge ile değerleri korumak için gösterilen cesaret aranır.

Bu tanım şecaat erdemini işaret etmektedir.

Şecaat, öfke ve korku karşısında yılgınlığa veya gereksiz çılgınlığa kapılmadan dengeli bir cesaret göstermektir.

4

Dördüncü açıklama ele alınır: Maddi hazların kontrolü ve nefsin aşırı arzularının sınırlandırılması incelenir.

Bu durum iffet erdeminin temelini oluşturur.

İffet, şehvet ve bedensel arzuların akıl ve din süzgecinden geçirilerek ölçülü tutulmasıdır.

Anahtar Kavram

İslam Ahlakında Başlıca Erdemler

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1465Soru →

Aşağıda dinî-tasavvuf�� Türk edebiyatı temsilcileri ile bu şairlerin edebî şahsiyetlerine dair belirleyici özellikleri ve eserleri verilmiştir. Sol sütundaki şairleri sağ sütundaki uygun açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Âşık Paşa ile Garibnâme'yi ele alan açıklama (14. yüzyıl), Süleyman Çelebi ile Vesîletü'n-Necât'ı ele alan açıklama (15. yüzyıl), Üftade ile Celvetiyye tarikatının temellerini atan ve Aziz Mahmud Hüdâyî'yi yetiştiren açıklama (16. yüzyıl), Sinan-ı Ümmi ile Kutbü'l-Maânî adlı eseri yazan açıklama (17. yüzyıl) eşleşmelidir.

Şairlerin yüzyıl, tarikat ekolü ve eser bazında yapılan doğru eşleştirmesi şu şekildedir: Âşık Paşa - Garibnâme, Süleyman Çelebi - Vesîletü'n-Necât, Üftade - Hüdâyî'nin hocası ve Celvetiyye, Sinan-ı Ümmi - Kutbü'l-Maânî. Bu eşleştirmeler şairlerin biyografileri ve edebî miraslarıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Eser-şair ve yüzyıl ilişkilerini incelemek.

Âşık Paşa'nın 14. yüzyılda Türkçe yazdığı didaktik mesnevi Garibnâme belirlenir ve birinci açıklama ile eşleştirilir.

Türkçenin edebiyat dili olmasındaki rolü ve 14. yüzyıl bağlamı Âşık Paşa'ya aittir.

2

Vesîletü'n-Necât eserinin yazarını belirlemek.

15. yüzyılda mevlid türünün en önemli örneği olan Vesîletü'n-Necât'ı yazan Süleyman Çelebi ikinci açıklama ile eşleştirilir.

Mevlid türünün kurucu şahsiyeti ve 15. yüzyıl bilgisi Süleyman Çelebi ile doğrudan uyuşmaktadır.

3

Aziz Mahmud Hüdâyî'nin mürşidi ve Celvetiyye kurucusu olan ismi bulmak.

16. yüzyılda Bursa'da yaşayan Üftade üçüncü açıklama ile eşleştirilir.

Hüdâyî'nin mürşidi olması ve Celvetiyye tarikatının temellerini atması Üftade'nin en ayırt edici özelliğidir.

4

Kutbü'l-Maânî eserinin yazarını saptamak.

17. yüzyılda Elmalı'da yaşayan, Niyâzî-i Mısrî'yi yetiştiren Sinan-ı Ümmi dördüncü açıklama ile eşleştirilir.

Halvetiyye mürşidi olması ve Kutbü'l-Maânî mesnevisi Sinan-ı Ümmi'yi belirler.

Anahtar Kavram

Tekke (Dinî-Tasavvufî) Türk edebiyatı temsilcilerinin yaşadıkları yüzyıllar, bağlı oldukları ekoller ve kaleme aldıkları temel eserlerin doğru eşleştirilmesi.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1466Soru →

Göktürk ve Uygur dönemlerine ait yazılı metinlerin türsel ve içeriksel özellikleri dikkate alındığında, aşağıda listelenen eserleri karşılarındaki doğru tanımlayıcı yargılarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tonyukuk Yazıtı - Kendi adına dikilen anıt; Kül Tigin Yazıtı - Yolluğ Tigin'in kaleme aldığı söylev anıtı; Irk Bitig - Göktürk harfli fal kitabı; Kalyanamkara ve Papamkara - Budist içerikli Uygur hikâyesi

Doğru eşleştirmede Tonyukuk Yazıtı bizzat kendisi tarafından diktirilen ve anı türünün ilk örneği kabul edilen metinle, Kül Tigin Yazıtı Yolluğ Tigin'in kaleme aldığı söylev üsluplu anıtla, Irk Bitig Göktürk alfabesiyle yazılan Uygur fal kitabıyla, Kalyanamkara ve Papamkara ise Budist Uygur hikâyesiyle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Göktürk Yazıtları'nın bireysel özelliklerini ve yazarlarını ayırt etmek

Tonyukuk Yazıtı'nın Vezir Tonyukuk'un kendi ağzından ve sade bir dille yazıldığını, Kül Tigin Yazıtı'nın ise Yolluğ Tigin tarafından yazılıp söylev niteliği taşıdığını saptamak.

Orhun abidelerinin içerik, yazar ve üslup farklarını belirlemek için gereklidir.

2

Uygur dönemi metinlerinin dil, alfabe ve içerik özelliklerini belirlemek

Irk Bitig'in Uygur dönemine ait olmasına karşın Göktürk alfabesiyle yazılan din dışı bir fal kitabı olduğunu, Kalyanamkara ve Papamkara'nın ise Budist öğretileri içeren Uygur harfli bir hikâye olduğunu belirlemek.

Dönemin dil ve alfabe istisnalarını tespit edip eser-içerik bağı kurmak için gereklidir.

3

Eserler ile özellikleri eşleştirerek doğruluğunu kontrol etmek

Dört eserin de doğru tanımlarla eşleştiğini doğrulamak.

Eşleştirmenin hatasız tamamlanması için son kontroldür.

Anahtar Kavram

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Yazılı Metinlerinin Özellikleri (Orhun Yazıtları ve Uygur Dönemi Eserleri)

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1467Soru →

Sünnet ve üsve-i hasene kavramlarının Müslüman hayatındaki yansımalarını gösteren davranış örnekleri ile bu örneklerin temsil ettiği kavramsal boyutları eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İbadetlerin Peygamber'in gösterdiği gibi yapılması sünnetin dini ve teşriî boyutuyla, ahlaki erdemlerin benimsenmesi üsve-i hasene kavramının ahlaki boyutuyla, beşerî alışkanlıkların izlenmesi ise sünnetin cibillî ve beşerî boyutuyla eşleşir.

İbadetlerin Hz. Peygamber'in gösterdiği gibi tatbik edilmesi sünnetin dini ve teşriî boyutuyla; adalet, emanet ve hoşgörü gibi erdemlerin benimsenmesi üsve-i hasene kavramının ahlaki boyutuyla; yeme-içme gibi insani yönlerin sevgiyle takip edilmesi ise sünnetin cibillî ve beşerî boyutuyla doğru şekilde örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk ifadedeki 'ibadetlerin kılınış şekli' vurgusunu analiz etmek.

İbadetlerin şekil ve esaslarının belirlenmesi, sünnetin dini ve teşriî (yasa koyucu) boyutuyla ilgilidir.

İbadet alanındaki uygulamalar dinin özünü oluşturur ve bağlayıcıdır.

2

İkinci ifadedeki 'adalet, emanete sadakat ve merhamet' gibi erdemlerin hangi kavrama karşılık geldiğini belirlemek.

Bu erdemler Hz. Peygamber'in ahlaki şahsiyetini ve 'üsve-i hasene' (en güzel örnek) oluşunun ahlaki boyutunu temsil eder.

Üsve-i hasene, peygamberin ahlaki ve insani erdemlerinin Müslümanlar tarafından içselleştirilmesini hedefler.

3

Üçüncü ifadedeki 'yeme-içme, giyinme tarzı' gibi beşerî alışkanlıkların kategorisini bulmak.

Peygamber'in insani kimliğinden kaynaklanan bu tür davranışlar sünnetin cibillî veya beşerî boyutu olarak adlandırılır.

Bu eylemler dini bir zorunluluk taşımayıp insani ve kültürel tercihlerdir.

Anahtar Kavram

Üsve-i Hasene ve Sünnet Boyutları

Soru 1468Soru →

Aşağıda verilen âşık edebiyatı sanatçılarını, sağ sütundaki belirleyici edebî özellikleri ve tarihî arka planlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dadaloğlu - Avşar Türkmenlerinin iskanı; Âşık Veysel - Sivas Sivrialan köyü; Seyrani - Kayseri Develi taşlama ustas��; Köroğlu - Bolu Beyi mücadelesi.

Köroğlu, 16. yüzyılda Bolu Beyi ile olan mücadelesi ve koçaklamalarıyla bilinir. Dadaloğlu, 19. yüzyılda Avşar Türkmenlerinin iskan politikasına karşı şiirler söylemiştir. Âşık Veysel, Cumhuriyet Dönemi'nde yaşamış Sivas Sivrialanlı gözlerini kaybetmiş lirik bir şairdir. Seyrani ise 19. yüzyılda Kayseri Develi'de yaşamış taşlama ustasıdır. Bu eşleşmeler tam ve doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Köroğlu'nun tarihî kişiliği ve yüzyılını eşleştirme

Köroğlu, Bolu Beyi ile olan mücadelesiyle efsaneleşen 16. yüzyıl şairidir.

Tarihsel referans ve yüzyıl bilgisi eşleştirmeyi doğrudan sağlar.

2

Dadaloğlu'nun iskan politikasıyla olan ilişkisini değerlendirme

Dadaloğlu, Avşar Türkmenlerinin göçebelikten yerleşik hayata geçirilme (iskan) sürecine karşı gelmiş ve koçaklamalar yazmıştır.

Toplumsal olaylar ve Avşar boyu ismi şairin kimliğiyle birebir örtüşür.

3

Âşık Veysel'in biyografik özelliklerini kontrol etme

Âşık Veysel, Sivas Sivrialan köyünde gözlerini kaybetmiş ve toprağı/doğayı şiirlerinde ana tema yapmış lirik halk ozanıdır.

Köyü ve hayat hikayesi şairi ayırt etmeye yeterlidir.

4

Seyrani'nin üslup ve memleket özelliklerini eşleştirme

Seyrani, Kayseri Develi doğumlu olup toplumsal aksaklıkları sert bir dille eleştiren taşlama şairidir.

Kayseri Develi kökeni ve taşlama türü şairin en bariz özelliğidir.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Temsilcileri ve Edebî Özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1469Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen şiir dizelerini, sağ sütunda yer alan en belirgin edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dizeler ile edebi sanatların doğru eşleştirmesi şu şekildedir: 'Bir hilâl uğruna yâ Rab, ne güneşler batıyor!' dizesi istiare sanatı ile; 'Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer?' dizesi tecahül-i arif sanatı ile; 'Neden böyle düşman görünürsünüz / Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?' dizeleri tezat sanatı ile; 'Senin o eşsiz cemâlini görmek için / Gökyüzünde güneş her sabah yeniden doğar' dizeleri ise hüsn-i talil sanatı ile eşleşmelidir.

Dizelerdeki edebi sanatların belirlenmesi ve doğru eşleştirilmesi, söz sanatlarının tanımlarına dayanmaktadır. 'Güneşler' ifadesiyle açık istiare, 'Sular mı yandı' sorusuyla tecahül-i arif, 'dost' ve 'düşman' tezatlığı ile tezat, güneşin doğuşunun sevgiliyi görme amacına bağlanmasıyla da hüsn-i talil sanatı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci dizedeki edebi sanatın belirlenmesi

Güneşler sözcüğüyle şehit askerler kastedilmiş ve istiare sanatı bulunmuştur.

Yalnızca kendisine benzetilen öge kullanılarak açık istiare yapılmıştır.

2

İkinci dizedeki edebi sanatın belirlenmesi

Soru sorularak bilinen bir durumun bilmezlikten gelindiği tecahül-i arif sanatı tespit edilmiştir.

Şair bilinen gerçeği sanatsal amaçla bilmezlikten gelmiştir.

3

Üçüncü dizedeki edebi sanatın belirlenmesi

Dost ve düşman kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla tezat sanatı bulunmuştur.

Anlamca birbirine zıt kavramlar bir arada kullanılmıştır.

4

Dördüncü dizedeki edebi sanatın belirlenmesi

Güneşin doğmasının sevgilinin yüzünü görme amacına bağlanmasıyla hüsn-i talil sanatı tespit edilmiştir.

Doğal bir olay, hayali ve güzel bir nedene bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Şiirlerdeki edebi sanatların (söz sanatlarının) işlevlerine göre belirlenmesi.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1470Soru →

Aşağıda Hristiyanlık inanç esasları ve kutsal uygulamalarına ait bazı temel kavramlar ile bu kavramların açıklamaları karışık olarak verilmiştir. Bu kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Teslis kavramı Tanrı'nın üç şahsiyette tek bir öz olarak bulunması açıklamasıyla; Enkarnasyon kavramı Tanrı'nın Hz. İsa şahsında bedenleşmesi aç��klamasıyla; Asli Günah kavramı ilk insan çiftinin işlediği ve nesilden nesle aktarılan günah açıklamasıyla; Sakrament kavramı ise kilisede uygulanan lütuf aracı kutsal törenler açıklamasıyla doğru şekilde eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; 'Teslis' kavramı Baba, Oğul ve Kutsal Ruh birliğini ifade eden ikinci açıklamayla; 'Enkarnasyon' kavramı Tanrı'nın bedenleşerek dünyaya gelmesini ifade eden dördüncü açıklamayla; 'Asli Günah' kavramı ilk insanların günahının kalıtsal olarak aktarılmasını ifade eden birinci açıklamayla; 'Sakrament' kavramı ise kutsal kabul edilen ayin ve törenleri ifade eden üçüncü açıklamayla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Kavramların tanımlarını gözden geçirme ve ilk kavram olan 'Teslis'i tanımlama.

Teslis, Hristiyanlıkta Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'tan oluşan üçlü Tanrı inancıdır. Bu tanım ikinci açıklama ile eşleşmektedir.

Teslis kelime anlamı olarak 'üçleme' demektir ve Hristiyanlığın temel inanç esaslarındandır.

2

İkinci kavram olan 'Enkarnasyon'u tanımlama.

Enkarnasyon, Hristiyanlıkta Tanrı'nın kelamının insan bedenine bürünerek Hz. İsa şahsında dünyaya gelmesi (tecessüm/bedenleşme) inancıdır. Bu tanım dördüncü açıklama ile eşleşmektedir.

Enkarnasyon doktrini Hristiyan teolojisinde İsa Mesih'in hem tam ilahi hem de tam insani doğaya sahip olduğu inancını temellendirir.

3

Üçüncü kavram olan 'Asli Günah'ı tanımlama.

Asli Günah, Hz. Adem ve Havva'nın cennetten kovulmalarına sebep olan itaatsizliklerinin tüm insanlığa kalıtsal olarak geçtiği inancıdır. Bu tanım birinci açıklama ile eşleşmektedir.

Hristiyanlıkta insanın bu günahtan arınması için vaftiz edilmesi gerektiğine inanılır.

4

Dördüncü kavram olan 'Sakrament'i tanımlama.

Sakrament, Hristiyanlıkta Tanrı'nın lütfunun inananlara ulaştırılmasına vesile olan ve kutsal kabul edilen törenlerdir (vaftiz, ekmek-şarap vb.). Bu tanım üçüncü açıklama ile eşleşmektedir.

Sakramentler, Hristiyan ibadet hayatının ve mezhepsel uygulamaların kurumsal temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Hristiyanlık İnanç Esasları ve Ritüelleri

Soru 1471Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen 13. ve 14. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile sağ sütunda verilen ve bu şairlerin edebi kimliklerini ya da Türk edebiyatındaki kurucu rollerini belirleyen ifadeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şeyyad Hamza - Anadolu sahasında kaleme alınan ilk Türkçe Yusuf u Züleyha mesnevisinin yazarı olması; Sultan Veled - Mevlevilik düşüncesini sistemleştirip İbtidânâme ve Rebâbnâme gibi mesnevilerle geniş kitlelere yayması; Gülşehrî - Feridüddin Attar'ın kuşların tasavvufi yolculuğunu anlatan alegorik eserini Türkçeye kazandırması; Ahmedî - Anadolu sahasında kaleme alınmış ilk kapsamlı İskendername mesnevisiyle tarih, coğrafya ve felsefe konularını işlemesi.

Şeyyad Hamza Anadolu sahasındaki ilk Yusuf u Züleyha mesnevisini yazmıştır. Sultan Veled, Mevlevilik tarikatını teşkilatlandırmış ve İbtidânâme ile Rebâbnâme eserlerini kaleme almıştır. Gülşehrî, Feridüddin Attar'ın Mantıku't-Tayr eserini Türkçe tercüme ve telif yoluyla yeniden yazmıştır. Ahmedî ise Büyük İskender'in hayatını anlatan ilk Türkçe İskendername mesnevisini kaleme almıştır. Bu eşleştirmeler sanatçıların edebi şahsiyetleri ve Türk edebiyatındaki kurucu rolleri ile doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Şeyyad Hamza'nın Anadolu sahası Türk edebiyatındaki öncü rolünün tespit edilmesi

Şeyyad Hamza'nın Türk edebiyatı tarihindeki en önemli katkısının Anadolu sahasında yazılmış ilk Yusuf u Züleyha mesnevisine sahip olması olduğu belirlenir. Bu bilgiyle birinci eşleştirme tamamlanır.

Şeyyad Hamza'nın din dışı ve dini-tasavvufi şiirleri bulunmakla birlikte en özgün eseri Yusuf u Züleyha mesnevisidir.

2

Sultan Veled'in Mevlevilik tarikatı çerçevesindeki edebi ve teşkilatçı rolünün incelenmesi

Sultan Veled'in Mevlevilik düşüncesini sistemleştirmek amacıyla İbtidânâme, Rebâbnâme gibi mesneviler yazdığı bilgisiyle ikinci eşleştirme yapılır.

Sultan Veled, babasının tasavvufi mirasını teşkilatlandırarak tarikat haline getiren ve Türkçe beyitleriyle Anadolu'da Türk yazı dilinin kurulmasına öncülük eden isimdir.

3

Gülşehrî'nin Mantıku't-Tayr eseriyle gerçekleştirdiği çeviri-telif başarısının analiz edilmesi

Gülşehrî'nin, Feridüddin Attar'ın kuşların simgesel yolculuğu üzerinden tasavvuf mertebelerini anlatan Mantıku't-Tayr adlı eserini Türkçeye kazandırdığı bilgisiyle üçüncü eşleştirme kurulur.

Gülşehrî, Mantıku't-Tayr adlı serbest tercümesiyle hem tasavvufi düşünceyi anlatmış hem de Türkçeyi edebi bir dil olarak savunmuştur.

4

Ahmedî'nin klasik Divan şiirindeki yeri ve İskendername mesnevisinin incelenmesi

Ahmedî'nin, Büyük İskender'in yaşamını ve felsefi tartışmaları konu edinen ilk Türkçe İskendername mesnevisinin yazarı olduğu belirlenerek son eşleştirme tamamlanır.

Ahmedî, İskendername ve Cemşid ü Hurşid gibi mesnevileriyle Anadolu sahasında klasik Divan şiiri estetiğini kuran başlıca şairlerdendir.

Anahtar Kavram

13. ve 14. yüzyıl Anadolu sahası Türk edebiyatının kurucu şairleri, edebi kimlikleri ve başlıca eserleri.

Soru 1472Soru →

İslam medeniyetinde her dini ilim dalı kendi metodolojisini, kurallarını ve temel kaynaklarını üretmiştir. A��ağıdaki sol sütunda verilen dini ilim kavramlarını, sağ sütundaki akademik tanımlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dirayet tefsiri kavramı aklî ve dilsel yöntemlerle yapılan tefsir tanımıyla; cerh ve ta'dil kavramı hadis ravilerinin güvenilirliğini ölçen metodolojiyle; kıyas kavramı fıkıhtaki illet birliğiyle hüküm çıkarma yöntemiyle; Kitâbü't-Tevhîd kavramı ise Mâtürîdî'nin kurucu kelam eseriyle eşleşmektedir.

Dini ilimlerin metodolojileri ve eserleri kendilerine has araştırma alanlarına göre ayrışır. Dirayet tefsiri akıl ve dil esaslı tefsiri; cerh ve ta'dil hadis ravilerinin denetimini; kıyas fıkıhta yeni hükümlere ulaşma yöntemini; Kitâbü't-Tevhîd ise kelam ilminin inanç esaslarını temellendiren kurucu eserini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1

Tefsir ilminin akıl ve dil merkezli yorumlama yöntemini tanımlamak

Dirayet Tefsiri, naklin yanı sıra dil, edebiyat ve akıl süzgecinden yararlanan yöntemdir, bu yüzden ilk tanım ile eşleşir.

Tefsir usulündeki dirayet yönteminin sınırlarını netleştirmek amacıyla yapılır.

2

Hadislerin sıhhatini denetlemede kullanılan ravi inceleme metodunu belirlemek

Cerh ve ta'dil, ravilerin adalet (ahlak) ve zabt (hafıza) yönünden değerlendirildiği yöntemdir, bu yüzden ikinci tanım ile eşleşir.

Hadis usulündeki en temel ravi tenkit mekanizmasını tespit etmek amacıyla yapılır.

3

Fıkıh ilminde naslarda bulunmayan yeni meselelere hüküm bulma yöntemini belirlemek

Kıyas, aralarındaki ortak illet nedeniyle hükmü bilinen bir olayı hükmü bilinmeyene benzetmektir, bu yüzden üçüncü tanım ile eşleşir.

Fıkıh usulünün dört aslından (edille-i şer'iyye) biri olan kıyasın işlevini anlamak amacıyla yapılır.

4

Kelam ilminde kurucu niteliğe sahip inanç temellendirme eserini belirlemek

Kitâbü't-Tevhîd, İmam Mâtürîdî'nin akıl-nakil dengesinde İslam inançlarını savunduğu temel eseridir, bu yüzden dördüncü tanım ile eşleşir.

Kelam tarihindeki en temel kurucu metinlerden birinin aidiyetini belirlemek amacıyla yapılır.

Anahtar Kavram

İslam Medeniyetinde Dini İlimler

Soru 1473Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen âşık edebiyatı temsilcilerini, sağ sütundaki kendilerine özgü belirleyici edebî nitelik ve eser bilgileriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Köroğlu - 16. yüzyılda Bolu Beyi ile mücadelesiyle bilinen koçaklama şairi; Karacaoğlan - 17. yüzyılda divan etkisi taşımayan Toroslar şairi; Bayburtlu Zihni - 19. yüzyılda Sergüzeştname ve Bayburt ağıtının sahibi; Âşık Şenlik - 19. yüzyılda 93 Koçaklaması ve halk hikâyeleri tasnifçisi.

Köroğlu, Bolu Beyi ile mücadelesi ve 16. yüzyıl koçaklamalarıyla; Karacaoğlan, divan etkisinden uzak 17. yüzyıl lirik söyleyişiyle; Bayburtlu Zihni, 19. yüzyıldaki 'Sergüzeştname' adlı eseri ve aruz-hece ortak kullanımıyla; Âşık Şenlik ise 19. yüzyılda Çıldırlı olması, halk hikâyeleri tasnif etmesi ve '93 Koçaklaması' ile doğru bir biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Sanatçıların yaşadıkları yüzyılları ve temel temalarını belirleme

Köroğlu 16. yüzyılda epik/koçaklama tarzında; Karacaoğlan 17. yüzyılda lirik/aşk tarzında; Bayburtlu Zihni ve Âşık Şenlik ise 19. yüzyılda eser vermiştir.

Yüzyıl bilgisi ve temel üslup özellikleri, doğru eşleştirme için ilk ve en önemli ayırt edici kriterdir.

2

Eser, olay ve yöre ipuçlarını kullanarak eşleştirmeyi tamamlama

Köroğlu Bolu Beyi mücadelesiyle, Karacaoğlan Toroslar ve arı Türkçesiyle, Bayburtlu Zihni 'Sergüzeştname' eseriyle, Âşık Şenlik ise Çıldır yöresi ve '93 Koçaklaması' ile eşleşir.

Âşık edebiyatında sanatçıları ayırt etmek için meşhur şiirleri, eserleri veya efsaneleştikleri tarihî olaylar en güvenilir verilerdir.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Sanatçılarının Yüzyılları, Edebî Özellikleri ve Eserleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1474Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Yazılı Dönemi'ne ait eser ve yazıtları, sağ sütundaki belirleyici açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Tonyukuk Yazıtı ile Türk edebiyatının ilk anı ve tarih yazarı kabul edilen devlet adamı tarafından diktirilen eser; Altun Yaruk ile Budizm'in esaslarını aktaran 'Altın Işık' anlamındaki metin; Sekiz Yükmek ile 'Sekiz Yığın' anlamına gelen ahlaki eser; Irk Bitig ile Köktürk alfabesiyle yazılan fal kitabı eşleşmelidir.

Eserlerin edebiyat tarihindeki yerleri, kelime anlamları ve içeriksel özellikleri eşleştirildiğinde tam bir uyum sağlanmaktadır. Tonyukuk Yazıtı anı niteliğindeki ilk eserdir, Altun Yaruk Altın Işık anlamına gelir, Sekiz Yükmek Sekiz Yığın anlamına gelir ve ahlaki öğütler içerir, Irk Bitig ise Köktürk alfabeli bir fal kitabıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Eserlerin dönem ve ait oldukları inanç çevrelerini belirlemek.

Tonyukuk Yazıtı Göktürk Dönemi'ne; Altun Yaruk, Sekiz Yükmek ve Irk Bitig ise Uygur Dönemi'ne aittir.

Yazılı dönem ürünlerinin doğru gruplandırılabilmesi için ait oldukları tarihi-kültürel bağlamın bilinmesi gerekir.

2

Eser adlarının anlamları ile içeriklerini analiz etmek.

Altun Yaruk 'Altın Işık', Sekiz Yükmek ise 'Sekiz Yığın' anlamındadır. Irk Bitig fal kitabıdır. Tonyukuk ise anı ve söylev üsluplu ilk yazıttır.

Eserlerin kelime anlamları ve tematik özellikleri en belirleyici ayırt edici nitelikleridir.

3

Elde edilen veriler doğrultusunda birebir eşleştirmeyi gerçekleştirmek.

Tonyukuk Yazıtı ve anı/söylev açıklaması; Altun Yaruk ve 'Altın Işık' açıklaması; Sekiz Yükmek ve 'Sekiz Yığın' açıklaması; Irk Bitig ve fal kitabı açıklaması eşleştirilir.

Her eser kendi tanımlayıcı bilgisiyle eksiksiz örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Yazılı Dönem Eserleri ve Özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1475Soru →

Divan şairleri şiirlerini kurgularken hem dinî-tasavvufi kaynaklardan ve mitolojiden hem de içinde yaşadıkları sosyal hayattan geniş ölçüde beslenmişlerdir. Buna göre, sol sütunda verilen Divan edebiyatı kaynak ve eğilimlerini, sağ sütundaki edebî yansımalarıyla doğru şekilde nasıl eşleştirirsiniz?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İran Mitolojisi ve Destanları ile Cemşîd, Keyhusrev ve Rüstem-i Zâl'in mazmunlaştırılması; Tasavvuf Düşüncesi ve Estetiği ile vahdet-i vücud felsefesi; Kısas-ı Enbiyâ ve Dinî Metinler ile peygamber kıssaları ve mucizelerin telmihlerle hatırlatılması; Mahallîleşme Akımı ve Günlük Hayat ile somut çevre betimlemeleri ve halk söyleyişlerine yer verilmesi eşleşmelidir.

Divan edebiyatının kaynakları ve akımları ile şiirlerdeki yansımaları incelendiğinde; İran mitolojisine ait kahramanlar (Cemşîd vb.) İran mitolojisiyle, vahdet-i vücud felsefesi tasavvufla, peygamber kıssaları Kısas-ı Enbiyâ ile, somut İstanbul yaşamı ve halk söyleyişleri ise Mahallîleşme akımıyla eşleşmektedir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Destansı karakterleri belirleme

Cemşîd, Keyhusrev ve Rüstem-i Zâl gibi isimlerin İran destan geleneğine (Şehnâme) ait olduğu tespit edilir. Bu durum İran Mitolojisi ve Destanları ile eşleşir.

Mitolojik ve efsanevi kaynakların şiirdeki yansımasını belirlemek için.

2

Felsefi ve dinî kavramları ilişkilendirme

Vahdet-i vücud düşüncesinin tasavvuf edebiyatı çerçevesinde geliştiği belirlenir. Bu durum Tasavvuf Düşüncesi ve Estetiği ile eşleşir.

Tasavvufi kaynakların şiir diline olan etkisini anlamak için.

3

Dinî kıssaları tespit etme

Peygamber kıssaları ve mucizelerinin anlatılması (Kısas-ı Enbiyâ) dinî metinlerin kaynağını oluşturur. Bu durum Kısas-ı Enbiyâ ve Dinî Metinler ile eşleşir.

Kutsal metinlerin telmih sanatıyla olan ilişkisini kurmak için.

4

Yerel söyleyiş ve günlük yaşam unsurlarını analiz etme

İstanbul'un mesire yerleri, somut betimlemeler ve halk söyleyişleri mahallîleşme (yerlileşme) akımının sonucudur. Bu durum Mahallîleşme Akımı ve Günlük Hayat ile eşleşir.

Şiirdeki gerçekçi ve yerli eğilimleri kaynaklarıyla ilişkilendirmek için.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatının dinî, tasavvufi, mitolojik ve sosyal kaynaklarının şiir geleneğindeki iz düşümleri.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1476Soru →

İslam düşünce tarihinde inanç esaslarını akli temellere oturtma veya siyasi liderlik meselelerini çözme amacıyla ortaya çıkan ekoller, kendilerine özgü teolojik prensipler geliştirmişlerdir. Bu çerçevede savunulan bazı temel görüşler ile bu görüşleri sistemleştiren mezheplerin doğru eşleştirmesini yapınız.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eş'arilik mezhebi hüsün ve kubhun akılla bilinemeyeceği görüşüyle, Haricilik büyük günah işleyenin dinden çıkacağı iddiasıyla, Şia imametin nass ile belirlendiği inancıyla, Mu'tezile ise insanın kendi fiillerini yaratması ve adalet ilkesiyle eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; hüsün ve kubhun akılla bilinemeyeceği ilkesi Eş'arilik ile, büyük günah sahibinin tekfir edilmesi Haricilik ile, imametin nassla belirlendiği iddiası Şia ile ve insan fiillerinin kul tarafından yaratıldığı görüşü Mu'tezile ile örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci öncüldeki hüsün ve kubuh (iyi ve kötü) kavramlarının tespiti ve hangi mezhebin bu konudaki görüşü olduğunu belirleme.

İyi ve kötünün akılla değil, yalnızca vahiy yoluyla bilineceğini savunan ekol Eş'ariliktir. Dolayısıyla ilk ifade Eş'arilik ile eşleşir.

Maturidilik ve Mu'tezile'nin aksine Eş'ari kelamında aklın hüsün-kubuh tespiti yapamayacağı esası kabul edilir.

2

İkinci öncüldeki büyük günah işleyenin durumuna dair katı görüşü analiz etme.

Büyük günah işleyeni doğrudan tekfir eden ve ebedi cehennemlik sayan ekol Hariciliktir. Dolayısıyla ikinci ifade Haricilik ile eşleşir.

Hariciler, ameli imandan bir cüz sayarak günah işleyenleri din dışı ilan etmişlerdir.

3

Üçüncü öncüldeki liderlik/imamet anlayışını değerlendirme.

İmameti inanç esası sayıp nass ile tayin edildiğini savunan ekol Şia'dır. Dolayısıyla üçüncü ifade Şia ile eşleşir.

Siyasi liderliği itikadi bir rükün haline getiren yegane ana akım mezhep Şia'dır.

4

Dördüncü öncüldeki kulun fiillerinin yaratılması ve adalet ilkesi arasındaki bağı inceleme.

İnsanın kendi fiillerini kendisinin yarattığını ve Allah'ın adaleti gereği bu fiillerden sorumlu olduğunu savunan ekol Mu'tezile'dir. Dolayısıyla dördüncü ifade Mu'tezile ile eşleşir.

Mu'tezile'nin beş esasından biri olan 'adalet', insan iradesinin bağımsızlığı ve fiilin yaratılması esasına dayanır.

Anahtar Kavram

İslam Düşüncesinde İtikadi ve Siyasi Yorumların Temel Görüşleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1477Soru →

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) sünneti ve örnekliği ile ilgili sol sütundaki durum ve davranış örneklerini, sağ sütundaki ilgili oldukları kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Amr b. el-Âs’ın teyemmümle namaz kıldırmasının onaylanması Takrirî Sünnet ile; Hz. Peygamber’in namazı bizzat uygulamalı olarak göstermesi Fiilî Sünnet ile; 'Hiçbiriniz kendisi için istediğini...' hadisi Kavlî Sünnet ile; Hz. Peygamber’in Müslümanlar için en ideal örnek olması ise Üsve-i Hasene kavramı ile eşleşmektedir.

Hz. Peygamber'in sahabenin gerçekleştirdiği ve onayladığı davranışlar takrirî sünnet; bizzat sergilediği davranışlar fiilî sünnet; sözlü açıklamaları kavlî sünnet; Müslümanlar için en güzel ahlakî örnekliği oluşturması ise üsve-i hasene kavramıyla eşleşmektedir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Amr b. el-Âs’ın yaptığı bir uygulamayı Hz. Peygamber’in tebessümle karşılaması durumunu değerlendirme

Sahabenin yaptığı bir eylemin Hz. Peygamber tarafından sessiz kalınarak veya tebessüm edilerek onaylanması takrirî sünnete girer. Bu nedenle bu durum Takrirî Sünnet ile eşleşir.

Takrirî sünnetin tanımı gereği sahabe uygulamalarının onaylanmasını tespit etmek gerekir.

2

Hz. Peygamber’in namazı bizzat kılarak sahabeye öğretmesi durumunu değerlendirme

Hz. Peygamber’in ibadetleri veya günlük davranışları bizzat uygulayarak göstermesi fiilî sünnet kapsamındadır. Bu nedenle bu durum Fiilî Sünnet ile eşleşir.

Eyleme dökülmüş, uygulamalı örneklerin fiilî sünnet kapsamında olduğunu belirlemek gerekir.

3

Hz. Peygamber’in müminlerin ahlakı ve imanı hakkında söylediği sözü değerlendirme

Hz. Peygamber’in müminlere yol göstermek amacıyla söylediği sözler, tavsiyeler ve uyarılar kavlî sünnete dahildir. Bu nedenle bu hadis Kavlî Sünnet ile eşleşir.

Sözlü açıklamaların kavlî sünnet olduğunu ayırt etmek gerekir.

4

Hz. Peygamber’in Müslümanlar için en güzel örnek ve rehber olması durumunu değerlendirme

Kur'an-ı Kerim'de de belirtilen, Hz. Peygamber'in inanç, ahlak ve davranış alanında Müslümanlar için en ideal örnek olması durumu üsve-i hasene kavramı ile adlandırılır. Bu nedenle bu açıklama Üsve-i Hasene ile eşleşir.

Üsve-i hasene kavramının terim anlamını eşleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in sünnet çeşitleri (kavlî, fiilî, takrirî) ve üsve-i hasene kavramı

Soru 1478Soru →

Hristiyanlık tarihi boyunca inancın aktarılmasında, cemaatin birliğinde ve teolojik öğretilerin somutlaştırılmasında çeşitli sakramentler ile semboller önemli bir rol oynamıştır. Aşağıdaki tabloda Hristiyanlık inancına ait bazı sembol ve sakramentler solda, bunlara dair teolojik açıklamalar ise sağda karışık olarak verilmiştir.

Buna göre, soldaki kavramları sağdaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Evharistiya kavramının son akşam yemeğini anma ayiniyle, vaftiz kavramının suyla gerçekleştirilen arınma sakramentiyle, Ichthys sembolünün Grekçe baş harflerden oluşan parola ile ve güvercin sembolünün Kutsal Ruh ile eşleştirilmesi gerekir.

Evharistiya ritüeli cemaatle ekmek ve şarap paylaşımını ifade eder; vaftiz ise suyla arınma ve kiliseye giriş sakramentidir. Ichthys (balık) ilk Hristiyanların gizli parolası olup Grekçe baş harfleri 'İsa Mesih Tanrı'nın Oğlu Kurtarıcı' ifadesini oluşturur. Güvercin ise Kutsal Ruh'u ve barışı simgeler. Bu tanımlar birbiriyle tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Evharistiya kavramının teolojik arka planını belirlemek

Evharistiya'nın Hz. İsa'nın son akşam yemeğindeki ekmek-şarap paylaşımını simgeleyen cemaat ayini olduğu tespit edilir.

Sakramentlerin temel uygulama ve anlamlarını ayırt etmek.

2

Vaftiz sakramentinin işlevini belirlemek

Vaftizin su kullanılarak asli günahtan arınma ve kiliseye kabul ritüeli olduğu belirlenir.

Hristiyanlığa giriş ritüelinin temel ögesini bulmak.

3

Ichthys sembolünün tarihsel ve dilsel kökenini incelemek

Grekçe baş harflerin 'İsa Mesih, Tanrı'nın Oğlu, Kurtarıcı' anlamına geldiği ve ilk dönem gizli Hristiyanlık simgesi olduğu tespit edilir.

İlk dönem sembollerinin anlam dünyasını çözümlemek.

4

Güvercin sembolünün teolojik anlamını belirlemek

Güvercinin Kutsal Ruh'u, barışı ve saflığı simgelediği belirlenir.

İncil anlatılarındaki Kutsal Ruh sembolizmini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Hristiyanlıkta ritüel ve sembollerin teolojik anlamları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1479Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen şiir dizelerini, sağ sütunda yer alan en belirgin edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Verilen dizeler sırasıyla Mübalağa, Tecahülüarif, İstifham ve Hüsnütalil sanatlarıyla eşleşmektedir.

Verilen dizelerde sırasıyla abartma (mübalağa), bilmezlikten gelme (tecahülüarif), soru sorma (istifham) ve güzel nedene bağlama (hüsnütalil) sanatları kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

İlk dizenin anlam özelliklerinin incelenmesi

Tarihe sığmama ifadesinin abartma içerdiği tespit edildi.

Mübalağa sanatının belirlenmesi için abartılı ifadeler aranır.

2

İkinci dizenin anlam özelliklerinin incelenmesi

Taşın sertliğinin ve gökyüzü renginin bilmezlikten gelindiği tespit edildi.

Tecahülüarif sanatının belirlenmesi için bilinen bir durumun bilinmiyor gibi yansıtılması gerekir.

3

Üçüncü dizenin dil özelliklerinin incelenmesi

'Kaç saat?' sorusunun yöneltildiği tespit edildi.

İstifham sanatının belirlenmesi için soru sorma yönteminin kullanılması gerekir.

4

Dördüncü dizenin neden-sonuç ilişkisinin incelenmesi

Fetih olayının atların yemlenmesi gibi güzel bir sebebe bağlandığı tespit edildi.

Hüsnütalil sanatının belirlenmesi için bir doğa olayının veya tarihsel olayın şairane bir gerekçeyle açıklanması gerekir.

Anahtar Kavram

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1480Soru →

Kültür, durağan olmayan ve çeşitli toplumsal süreçler aracılığıyla sürekli yeniden üretilen, aktarılan veya değişime uğrayan dinamik bir yapıdır. Sosyolojide bu değişim ve aktarım mekanizmaları farklı kültürel kavramlarla açıklanmaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen kültürel kavramlar ile sağ sütundaki örnek senaryoları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki 'Kültürleşme' kavramı sağ sütundaki melez kültürel pratiklerin gelişmesi örneğiyle; 'Kültürel Gecikme' kavramı teknolojinin gerisinde kalan yasal kuralların belirlenmesi örneğiyle; 'Kültürleme' kavramı çocuğun ailede bayramlaşma kuralını öğrenmesi örneğiyle; 'Kültür Emperyalizmi' kavramı ise küresel medyanın gençlerin tüketim tercihlerini şekillendirmesi örneğiyle eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede her kültürel kavram, sosyolojideki akademik karşılığına uygun düşen örnek olayla ilişkilendirilmiştir. Kültürleşme karşılıklı kültürel pratik değişimini, kültürel gecikme maddi-manevi kültür arasındaki zaman farkını, kültürleme bireyin içine doğduğu kültürü öğrenmesini, kültür emperyalizmi ise güçlü bir kültürün diğerlerini kitle iletişimi vasıtasıyla dönüştürmesini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1

Kültürleşme kavramının tanımını ve sınırlarını belirleme.

Kültürleşmenin iki farklı kültürün etkileşimiyle gerçekleşen karşılıklı değişim olduğu tespit edilir. Komşu iki grubun karşılıklı yemek ve gelenek aktarımı yapması bu kavrama karşılık gelir.

Kavramın tanımı ile verilen örnek olaylar arasındaki en net ilişkiyi kurmak.

2

Kültürel gecikme kavramının maddi ve manevi kültür arasındaki uyuşmazlık yönünü inceleme.

Maddi kültür unsuru olan sosyal medyanın hızına, manevi kültür unsuru olan hukuk kurallarının yetişememesi örneği bu kavramla eşleştirilir.

Teknoloji-kural ikiliğini doğru analiz etmek.

3

Kültürleme kavramının sosyalleşme ve aktarım boyutunu inceleme.

Bireyin kendi kültürel değerlerini aile gibi birincil gruplardan öğrenmesi örneği (el öpme kuralı) kültürleme süreciyle eşleşir.

Bireysel düzeyde gerçekleşen kültürel öğrenme sürecini tespit etmek.

4

Kültür emperyalizmi kavramının baskınlık ve dayatma ilişkisini sorgulama.

Küresel medyanın az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerdeki tüketim kalıplarını tek taraflı olarak dönüştürmesi örneği bu kavramla eşleşir.

Kültürel yayılmanın tahakküm ve hegemonyaya dönüşmüş biçimini ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Kültürel süreçler (kültürleşme, kültürleme, kültürel gecikme ve kültür emperyalizmi) arasındaki farkları ayırt etme.

Tahmini Süre:2m 0s

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram