Tüm alıştırma soruları

Soru 1701Soru →

Milli Edebiyat Dönemi'nde Türk şiiri; hece veznini ve sade dili savunan memleketçi şiir, aruzu ve estetik mükemmelliği ön planda tutan saf şiir ve toplumsal meseleleri manzum hikayelerle işleyen sosyal-realist şiir olmak üzere farklı yönelimlerle gelişmiştir.

Aşağıda sol sütunda verilen şairleri, sağ sütunda verilen şiir anlayışları ve sanatsal yönelimleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yahya Kemal Beyatlı - saf şiir anlayışı; Ziya Gökalp - didaktik Türkçülük anlayışı; Mehmet Âkif Ersoy - realizmi aruzla birleştiren sosyal şiir anlayışı; Faruk Nafiz Çamlıbel - lirik memleketçi şiir anlayışı.

Şairlerin edebi duruşları, kullandıkları vezinler, benimsedikleri edebi akımlar (realizm, parnasizm/sembolizm) ve yazdıkları ikonik eserler (Ok, Turan, Lisan, Seyfi Baba, Küfe, Çoban Çeşmesi, Han Duvarları) tanımlarla eksiksiz ve hatasız bir şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Yahya Kemal Beyatlı'nın şiir anlayışını ve dil özelliklerini incelemek.

Onun 'deruni ahenk' ve 'imtidat' (Bergsoncu zaman ve süreklilik anlayışı) kavramlarını temel aldığı, saf şiiri savunduğu ve sadece 'Ok' şiirinde heceyi kullandığı belirlenir. Bu özellikler ilk tanımdaki ifadelerle eşleşir.

Şairin estetik anlayışının ayırt edici özelliklerini tespit etmek.

2

Ziya Gökalp'in edebi kimliğini ve şiirlerindeki temel izlekleri değerlendirmek.

Gökalp'in 'Turan' ve 'Lisan' gibi fikir içerikli didaktik şiirler yazdığı, hece vezni ve sade dili Türkçülük mefkuresi (ideali) için araçsallaştırdığı anlaşılır. Bu yönelim ikinci tanım ile örtüşür.

Düşünür şairin edebiyat-ideoloji ilişkisindeki rolünü ortaya koymak.

3

Mehmet Âkif Ersoy'un manzumelerinde gözlemlenen üslup ve teknikleri analiz etmek.

Ersoy'un 'Seyfi Baba' ve 'Küfe' gibi manzum hikayelerinde sokak dilini, tiyatral diyalogları ve toplumsal gerçekçiliği aruzla harmanladığı görülür. Bu nitelikler üçüncü tanıma denk gelir.

Realist şairin manzum hikaye türündeki özgün tarzını belirlemek.

4

Faruk Nafiz Çamlıbel'in memleketçi edebiyattaki yerini ve şiirlerini incelemek.

Çamlıbel'in 'Çoban Çeşmesi' ve 'Han Duvarları' gibi eserleriyle Anadolu coğrafyasını ve insanını lirik bir üslupla işlediği saptanır. Bu durum dördüncü tanım ile eşleşir.

Beş Hececiler'in öncü isminin memleketçi çizgideki yerini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi Şiir Anlayışları ve Temsilcileri

Soru 1702Soru →

Aşağıda Türk edebiyatının farklı dönemlerinden seçilmiş bazı beyitler ve bu beyitlerde yer alan edebî sanatlar verilmiştir. Sol sütunda bulunan beyitleri, içlerinde öne çıkan en belirgin edebî sanatla (sağ sütun) eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Göz gördü gönül sevdi... beyiti Tecahül-i Arif sanatı ile, Yüce dağların başında... beyiti Teşhis sanatı ile, Güller kızarır şerm ile... beyiti Hüsn-i Talil sanatı ile ve Minnet hudâya devlet-i dünyâ... beyiti ise Tevriye sanatı ile eşleşmektedir.

Sol sütundaki beyitler anlam ve imge dünyaları bakımından incelendiğinde; birinci beyitte şairin suçu gözüne ve gönlüne atıp 'benim bunda günahım var mı?' sorusuyla aşık olma sürecini bilmezden gelmesi tecahül-i arif sanatı ile; ikinci beyitte doğa unsuru olan bulutun saçını çözüp ağlaması teşhis sanatı ile; üçüncü beyitte doğadaki tabii olayların sevgilinin güzellik unsurları karşısındaki tepkilere bağlanması hüsn-i talil sanatı ile; son beyitte ise 'Bâkî' ifadesinin şair adı ve ölümsüzlük anlamlarının her ikisini birden düşündürecek biçimde kullanılması tevriye sanatı ile tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci beyitteki ifadeleri inceleyiniz.

Şairin 'Göz gördü gönül sevdi... var mı benim bunda günahım' diyerek kendi iradesi dışındaymış gibi aşkını inkara yeltenmesi, bildiği bir gerçeği soru yoluyla bilmezden geldiğini gösterir. Bu durum tecahül-i arif sanatı ile örtüşmektedir.

Tecahül-i arif, bilinen bir hususu nükte yapmak ya da anlatımı pekiştirmek amacıyla bilmiyormuş gibi aktarma sanatıdır.

2

İkinci beyitteki kelime kadrosunu ve anlamı değerlendiriniz.

Bulutun 'saçını çözüp ağlaması' insani bir davranıştır. İnsan dışı bir varlığa insani özellik atfedilmiştir. Bu durum teşhis sanatı ile eşleşir.

Teşhis (kişileştirme), cansız varlıklara veya hayvanlara insani karakter ve duygular kazandırılmasıdır.

3

Üçüncü beyitteki olay-neden ilişkisini analiz ediniz.

Güllerin açıp kızarması ve sümbülün bükülmesi biyolojik/fiziksel olaylardır. Şair bunları sevgilinin gülmesinden utanma ve saçını kıskanma gibi estetik nedenlere dayandırır. Bu durum hüsn-i talil ile eşleşir.

Hüsn-i talil, gerçek bir doğa olayını ya da durumu, kendi gerçek nedeni yerine sanatsal ve güzel başka bir nedene bağlamaktır.

4

Dördüncü beyitte geçen çift anlamlı anahtar kelimeyi tespit ediniz.

Bâkî kelimesi hem şairin adını simgeler hem de dünya hayatının gelip geçici olması karşısında adının ebedî kalacağını anlatır. Şair uzak anlamı olan 'ebedî' anlamını kastederek tevriye sanatı yapmıştır.

Tevriye, birden çok gerçek anlamı bulunan bir sözcüğün, beyit içinde uzak anlamını kastedecek biçimde kullanılmasıdır.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatında ve Halk Edebiyatında Edebi Sanatların Bağlamı ve Tespiti

Soru 1703Soru →

Aşağıdaki numaralanmış dörtlükleri, hece ölçüleri, dil özellikleri ve temaları dikkate alarak uygun nazım biçimi veya türüyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşme şu şekildedir: Kadir Mevlam ile başlayan dörtlük

11

'li güzelleme ile; İncecikten ile başlayan dörtlük

8

'li semai ile; Bre ağalar ile başlayan dörtlük varsağı ile; Oklar uçup ile başlayan dörtlük ise koçaklama ile eşleşmelidir.

Doğru eşleştirme; hece ölçüsü (koşma/

11

, semai/

8

), tematik içerik (güzelleme/lirik, koçaklama/epik) ve biçimsel işaretler (varsağı/'bre') üzerinden yapılmalıdır. Kadir Mevlam ile başlayan dizeler

11

hece ve güzellik üzerine olduğu için

11

'li güzellemedir. İncecikten ile başlayan dizeler

8

hece ve lirik olduğu için semaidir. Bre ünlemi varsağıyı, yiğitlik teması ise koçaklamayı işaret eder.

Adım Adım Çözüm

1

Hece ölçüsünü hesaplama

Birinci ve dördüncü dörtlükler

11

hece; ikinci ve üçüncü dörtlükler

8

hece ölçüsüne sahiptir.

Âşık edebiyatında koşma ve semai ayrımında hece sayısı temel belirleyicidir.

2

Anahtar kelime ve ünlem kontrolü

Üçüncü dörtlükte 'Bre' ünlemi tespit edilmiştir.

Varsağıları diğer

8

'li hece ölçüsüyle yazılan semailerden ayıran en belirgin özellik 'bre, hey, behey' gibi ünlemlerdir.

3

Tematik analiz yapma

Birinci dörtlük lirik (aşk/güzellik), dördüncü dörtlük ise epik (yiğitlik/savaş) özellikler taşımaktadır.

Aynı hece ölçüsüne (

11

) sahip koşmalar, konularına göre güzelleme veya koçaklama olarak türlere ayrılır.

Anahtar Kavram

Âşık edebiyatında nazım biçimi (yapı/ölçü) ve nazım türü (tema) arasındaki fark.

Soru 1704Soru →

Aşağıda verilen numaralanmış şiir parçalarını, karşılarındaki harflerle belirtilen şiirsel yönelim ve estetik işlevlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci şiir duyular arası aktarım (sinestezi) ve müzikalite içeren sembolist anlayışla; ikinci şiir plastik güzellik ve nesnel tasviri temel alan parnasyen anlayışla; üçüncü şiir loş renkler ve ruhsal durumların sezdirilmesini amaçlayan sembolist anlayışla; dördüncü şiir ise tarihî tema ve nesnel tasviri öne çıkaran parnasyen anlayışla eşleşmektedir.

Şiirlerdeki biçimsel titizlik, plastik sanatlarla kurulan bağlar (heykel, resim gibi) ve tarihsel temalar parnasizmle; musiki, loş renkler, anlam kapalılığı ve duyular arası aktarımlar (sinestezi) ise sembolizmle örtüşmektedir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler akımların temel ilkelerini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci şiirin anahtar kavramlarını belirleme

Gümüşî duman, nağmeler ve mavi gölgeler ifadeleri duyular arası aktarımı (sinestezi) ve kapalılığı göstermektedir.

Şiirdeki estetik yönelimi belirleyerek doğru sembolizm tanımına ulaşmak.

2

İkinci şiirin biçimsel ve anlamsal özelliklerini inceleme

Tunç kalkan, keskin çizgiler ve sert heykel ifadeleri şiirin plastik sanatlarla (heykel ve resim) ilişkisini ve nesnelliği ortaya koymaktadır.

Plastik güzelliği ve şekil mükemmeliyetini savunan parnasyen ilkeyi bulmak.

3

Üçüncü şiirdeki çağrışımları analiz etme

Loş odalar, sararmış perdeler ve piyano sesi dış dünyanın nesnel tasviri değil, şairin içsel hüznünü sezdiren çağrışım unsurlarıdır.

Ruhsal durumların loş renkler ve müzikalite ile sezdirilmesini amaçlayan sembolist tanımı belirlemek.

4

Dördüncü şiirdeki tematik yapıyı inceleme

Eski Roma akşamı ve mermer sütunlar tarihi/klasik ögelerin dışsal ve nesnel biçimde tasvir edildiğini göstermektedir.

Tarihî ve egzotik temalara yönelen parnasyen şiir ilkesini saptamak.

Anahtar Kavram

Parnasizm ve Sembolizm akımlarının şiirdeki estetik, biçimsel ve tematik farkları

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 1705Soru →

Sosyolojik araştırmalarda veri toplama sürecinde kullanılan yöntem ve tekniklerin kendilerine özgü ayırt edici özellikleri bulunmaktadır. Aşağıda verilen sosyolojik araştırma yöntem ve tekniklerini, karşılarındaki en uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Anket tekniği standart soru kâğıtları ile veri toplamayı amaçlayan tanım ile eşleşir. Monografi, sınırları belirlenmiş küçük bir birimin derinlemesine araştırılması tanımı ile eşleşir. Katılımlı gözlem, sosyoloğun araştırma grubuna dahil olup içeriden gözlem yapması ile eşleşir. Mülakat ise yüz yüze sözel iletişim ile veri toplanması tanımı ile eşleşir.

Verilen araştırma teknikleri (anket, monografi, katılımlı gözlem, mülakat) tanımlarıyla doğru biçimde eşleştirilmiştir. Anket geniş örneklemlerde soru kâğıdı kullanımıyla, monografi küçük birimlerin derinlemesine araştırılmasıyla, katılımlı gözlem araştırmacının gruba dahil olmasıyla, mülakat ise sözel ve yüz yüze etkileşimle doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk olarak anket tekniğinin ayırt edici niteliği aranır.

Anketin geniş örneklem gruplarına standart soru kâğıtları uygulanmasıyla ilgili olduğu saptanır.

Anket, geniş grupların görüşlerini hızlı ve yapılandırılmış biçimde almak için tasarlanmıştır.

2

İkinci olarak monografi kavramının tanımı incelenir.

Monografinin sınırları belli küçük bir birimi derinlemesine incelemekle ilgili olduğu saptanır.

Monografi tekniği, sınırlı bir birime odaklanarak yoğun ve kapsamlı bilgi üretmeyi amaçlar.

3

Üçüncü olarak katılımlı gözlem tekniğinin anahtar kelimeleri taranır.

Araştırmacının toplumsal grubun yaşamına dahil olması ve içeriden veri toplaması ile eşleştirilir.

Katılımlı gözlemde araştırmacı, grubun yaşamını paylaşarak içeriden bir bakış açısı edinir.

4

Son olarak mülakat tekniğinin tanımı kontrol edilir.

Mülakatın yüz yüze ve sözel iletişime dayalı bilgi edinme süreci olduğu belirlenir.

Mülakat, araştırmacı ile katılımcı arasında sözel etkileşime dayanan nitel bir veri toplama tekniğidir.

Anahtar Kavram

Sosyolojik Araştırma Yöntem ve Teknikleri

Soru 1706Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen Hristiyan felsefesi düşünürlerini ve yakla��ımlarını, sağ sütunda yer alan felsefi açıklamalarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tertullian'ın Akıl-İnanç İlişkisi (Fideizm) ile Hristiyan dogmalarının akılla kavranamayacağı görüşü; Anselmus'un Varlık Kanıtlaması (Ontolojik Kanıt) ile en yetkin varlık kavramından yola çıkan apriori kanıt; Augustinus'un İrade ve Kötülük Açıklaması ile kötülüğün iyiliğin yoksunluğu olduğu görüşü; Aquinalı Thomas'ın Akıl-İnanç Uzlaşısı (Kozmolojik Kanıt) ile nedensellikten yola çıkan ilk neden kanıtı eşleşmelidir.

Doğru eşleştirmede; fideist yaklaşımıyla bilinen Tertullian Hristiyan dogmalarının akılla kavranamayacağı görüşüyle, Anselmus zihindeki en yetkin varlık tanımından yola çıkan ontolojik kanıtıyla, Augustinus kötülüğü iyiliğin yoksunluğu ve iradenin sapması olarak gören teorisiyle, Aquinalı Thomas ise inanç ile aklın uzlaşısını savunan kozmolojik nedensellik kanıtıyla eşleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Tertullian'ın akıl ve iman arasındaki uzlaşmaz tavrını yansıtan ve teoloji-felsefe zıtlığını vurgulayan fideist görüşü belirlenir.

Bu yaklaşım, Hristiyanlık öğretilerinin rasyonel olarak kavranamayacağını ve imanın aklın sınırlarını aşmasında yattığını savunan açıklamayla eşleştirilir.

Tertullian felsefeye ve akıl yürütmeye karşı radikal bir inanç savunması yapar.

2

Anselmus'un Tanrı'nın varlığını kanıtlarken dış dünyaya başvurmadan, sadece zihindeki 'kendisinden daha yetkini tasarlanamayan varlık' tanımından yola çıktığı yöntem tespit edilir.

Bu yaklaşım, zihindeki yetkin varlık kavramının zihin dışında da var olması gerektiğini apriori savunan açıklamayla eşleştirilir.

Bu kanıtlama biçimi Anselmus'un geliştirdiği özgün ontolojik kanıttır.

3

Augustinus'un kötülük problemine getirdiği teodise çözümü incelenir.

Kötülüğü bağımsız bir ilke veya töz olarak görmeyip iyiliğin yoksunluğu olarak tanımlayan ve irade özgürlüğüne dayandıran açıklamayla eşleştirilir.

Augustinus kötülük problemini çözerken Tanrı'nın mükemmelliğini korumak amacıyla kötülüğü tözsüzleştirir ve insan iradesine bağlar.

4

Aquinalı Thomas'ın akıl ve inanç uzlaşısını esas alan kozmolojik kanıtlaması incelenir.

Evrendeki nedensellik ve düzen zincirinden hareketle akıl ve inancın çelişmediğini savunan açıklamayla eşleştirilir.

Aquinalı Thomas, Aristotelesçi hareket ve ilk neden fikrini Hristiyan teolojisine uyarlamıştır.

Anahtar Kavram

MS 2. Yüzyıl - MS 15. Yüzyıl Felsefesi: Hristiyan Felsefesi ve Temel Problemleri

Soru 1707Soru →

Aşağıda, Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen bazı inkılap hareketleri ile bu inkılapların ilişkili olduğu Atatürk ilkelerinin akademik ve doktrinel açıklamaları verilmiştir. Sol sütundaki gelişmeleri, sağ sütundaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türk Medeni Kanunu; toplumsal düzenin laikleşmesini ve kadın-erkek eşitliğini hedefleyen açıklamayla (Laiklik ve Halkçılık bütünleşmesi), Soyadı Kanunu; sınıfsız ve zümresiz bir toplum idealine dayanan eşitlikçi açıklamayla (Halkçılık), I. Beş Yıllık Sanayi Planı; devletin üretim süreçlerinde aktif rol üstlendiği ekonomik açıklamayla (Devletçilik), Kabotaj Kanunu ise Türk karasularında egemenlik haklarını koruyan ulusal ekonomi açıklamasıyla (Milliyetçilik) eşleşmelidir.

Sol sütunda verilen inkılaplar, kendileriyle en çok örtüşen ve ilkelerin felsefesini açıklayan tanımlarla hatasız eşleştirilmiştir: Medeni Kanun laik hukuk düzenini kurup kadın-erkek eşitliğini sağladığı için laiklik/halkçılık senteziyle; Soyadı Kanunu unvanları kaldırıp eşitlik sağladığı için halkçılıkla; Sanayi Planı devlet yatırımlarını içerdiği için devletçilikle; Kabotaj Kanunu deniz egemenliğini millileştirdiği için milliyetçilikle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Türk Medeni Kanunu'nun getirdiği yenilikler analiz edilir.

Kanunun aile hukukunu sekülerleştirmesi (Laiklik) ve cinsiyet eşitliğini sağlaması (Halkçılık) tespit edilir.

Sol sütundaki birinci gelişme, laikleşme ve imtiyazsız toplum yapısını bir arada sunan dördüncü açıklama ile eşleştirilmelidir.

2

Soyadı Kanunu'nun sosyal hayattaki yansımaları incelenir.

Ayrıcalık bildiren unvanların kaldırılmasının ve kanun önünde eşitliğin sağlanmasının hedeflendiği belirlenir.

Sol sütundaki ikinci gelişme, sınıfsız ve zümresiz toplum yapısını esas alan üçüncü açıklama ile eşleştirilmelidir.

3

I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın iktisadi niteliği değerlendirilir.

Özel sermaye yetersizliğinden dolayı sanayi hamlesinin devlet eliyle gerçekleştirildiği anlaşılır.

Sol sütundaki üçüncü gelişme, devletin üretim süreçlerinde aktif rol almasını tanımlayan ikinci açıklama ile eşleştirilmelidir.

4

Kabotaj Kanunu'nun deniz ticareti ve egemenlik hakları üzerindeki etkisi değerlendirilir.

Türk karasularında yabancı imtiyazlarının kaldırılarak deniz ticaret hakkının Türk gemilerine verilmesiyle ekonomik bağımsızlığın sağlandığı belirlenir.

Sol sütundaki dördüncü gelişme, milli egemenlik haklarının iktisadi sahada kullanılmasını ve yabancı tekelinden kurtarılmayı ifade eden birinci açıklama ile eşleştirilmelidir.

Anahtar Kavram

Atatürk İlkelerinin İnkılaplarla İlişkilendirilmesi

Soru 1708Soru →

Aşağıda verilen araştırma konularını, sosyolojinin ortak çalışma yürüttüğü ve ilişki kurduğu ilgili diğer sosyal bilim dalı/alanı ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Toplumsal gelir dağılımı ve tüketim alışkanlıkları Ekonomi; grup içi dinamikler ile bireyin ruhsal durumları Psikoloji; kültürel semboller ve ritüeller Antropoloji; iktidarın paylaşımı ve devlet mekanizması ise Siyaset Bilimi ile eşleşmektedir.

Sosyolojinin diğer bilimlerle olan ilişkisi, toplumsal olayların çok boyutluluğu nedeniyle farklı disiplinlerin bakış açılarından yararlanılmasını gerektirir. Tüketim ve gelir dağılımı gibi konular ekonomiyle; bireysel tutum ve ruhsal süreçler psikolojiyle; kültürel ritüel ve semboller antropolojiyle; iktidar ve yönetim mekanizmaları ise siyaset bilimiyle ilişkilidir. Doğru eşleştirme bu disiplinlerin çalışma alanlarını tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Araştırma konularında geçen belirleyici anahtar kavramları tespit edin.

Birinci konuda 'gelir dağılımı' ve 'tüketim'; ikinci konuda 'bireyin tutumları' ve 'ruhsal durum'; üçüncü konuda 'kültürel semboller' ve 'ritüeller'; dördüncü konuda 'iktidar' ve 'devlet' kavramları öne çıkmaktadır.

Toplumsal olguların hangi yan disiplinle ilişkili olduğunu bulmak için metinlerdeki ayırt edici akademik terimleri saptamak gerekir.

2

Bu anahtar kavramları ilişkili oldukları sosyal bilim dallarının temel konularıyla eşleştirin.

Tüketim ve gelir ekonominin; bireysel tutum ve ruhsal süreçler psikolojinin; kültür ve ritüeller antropolojinin; yönetim ve iktidar ise siyaset biliminin temel inceleme alanlarıdır.

Her sosyal bilim dalı toplumsal gerçekliğin farklı bir boyutunu kendine konu edinir.

3

Eşleştirmeleri mantıksal olarak tamamlayıp kontrol edin.

Sol 1 - Sağ 1, Sol 2 - Sağ 2, Sol 3 - Sağ 3 ve Sol 4 - Sağ 4 şeklinde hatasız bir eşleştirme dizisi elde edilir.

Tüm araştırma konularının ilgili bilim dallarıyla birebir ve açıkta eleman kalmayacak şekilde örtüştüğünden emin olunur.

Anahtar Kavram

Sosyolojinin diğer sosyal bilimlerle (ekonomi, psikoloji, antropoloji, siyaset bilimi) sınırları ve ortak araştırma alanları.

Soru 1709Soru →

Aşağıda verilen coğrafi bölgeler ile bu bölgelerde yaygın görülen doğal afet türlerini ve bu afetlere karşı alınabilecek en uygun korunma yöntemlerini eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İzlanda'daki buzul altı volkanik vadiler jökulhlaup (buzul taşkını) ve erken uyarı/drenaj kanalları ile; Güneydoğu Asya'daki delta ovaları sel/kıyı taşkınları ve mangrov ormanları/nehir setleri ile; Japonya'daki tektonik kıyı şeritleri tsunami ve tsunami duvarları/erken uyarı ile; Alpler ve Himalayalar ise çığ ve kar çitleri/orman örtüsünün korunması ile eşleşmektedir.

Doğru eşleşmeler coğrafi özellikler ile afetlerin oluşum mekanizmaları ve bunlara yönelik koruyucu önlemler arasındaki ilişkiyi tam olarak yansıtmaktadır. İzlanda'daki buzul erimesi kökenli jökulhlaup taşkınları erken uyarı ve drenaj kanallarıyla; Güneydoğu Asya'daki muson kökenli kıyı taşkınları mangrov ormanları ve nehir setleriyle; Japonya'daki okyanusal depremlerin tetiklediği tsunamiler tsunami duvarları ve sismik sensörlerle; Alpler ve Himalayalar'daki çığ afeti ise kar çitleri ve orman örtüsünün korunmasıyla doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1

İzlanda'nın tektonik yapısını ve buzul örtüsünün volkanizmayla ili��kisini analiz etme.

İzlanda'da aktif volkanların üzerindeki buzulların erimesiyle oluşan ani taşkınlara 'jökulhlaup' denir. Bu durum, yerleşimlerin taşkın yatağından uzak tutulmasını ve drenaj kanalları açılmasını gerektirir. Bu nedenle İzlanda ile jökulhlaup eşleşir.

Buzul altı volkanik faaliyetlerin erime sularını kontrol etme zorunluluğunu tespit etmek için.

2

Güneydoğu Asya delta ovalarındaki iklim ve kıyı dinamiklerini inceleme.

Muson yağışları ve tropikal siklonlar kıyı taşkınlarına neden olur. Mangrov ormanları dalga enerjisini kırarak doğal koruma sağlar. Nehir yataklarına yapılan seddeler de taşkınları önler. Bu nedenle Güneydoğu Asya ile sel ve kıyı taşkınları eşleşir.

Aşırı yağış ve deniz kabarmalarına karşı kıyı koruma yöntemlerini belirlemek için.

3

Japonya'nın tektonik konumu ve kıyı güvenliği önlemlerini değerlendirme.

Japonya okyanusal levha sınırında yer aldığı için depremlerin tetiklediği tsunamiler en büyük tehdittir. Tsunami duvarları ve sismik sensörlü erken uyarı sistemleri en kritik koruma yöntemleridir. Bu nedenle Japonya kıyı şeridi ile tsunami eşleşir.

Depremlerin deniz tabanında oluşturduğu dev dalgalara karşı geliştirilen mühendislik çözümlerini eşleştirmek için.

4

Alpler ve Himalayalar'ın topoğrafik ve iklimsel koşullarını analiz etme.

Dik yamaçlı ve bol kar yağışlı bu dağlarda çığ riski çok yüksektir. Kar çitleri, kar köprüleri ve yamaçlardaki ormanların korunması karın kaymasını önler. Bu nedenle yüksek dağlık alanlar ile çığ eşleşir.

Eğimli arazilerdeki kar kütlelerinin yer çekimi etkisiyle hareketini engelleme yöntemlerini bulmak için.

Anahtar Kavram

Farklı coğrafi bölgelerin jeolojik ve klimatolojik özellikleri nedeniyle karşı karşıya kaldığı doğal afetler çeşitlilik gösterir. Bu afetlerin zararlarını azaltmak için coğrafi koşullara uygun, bilimsel ve mühendislik temelli korunma yöntemlerinin (aktif ve pasif önlemler) seçilmesi gerekir.

Soru 1710Soru →

Aşağıda toplumsal ahlak ve kul hakkı kapsamında yer alan bazı kavramlar ile bu kavramların uygulama alanı bulduğu ahlaki ihlallere dair tanımlar verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki kavramlar ile sağ sütundaki tanımların doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tecessüs kavramı kişilerin mahrem hayatının rızasız izlenmesiyle; ihtikâr kavramı hayati ürünlerin fahiş fiyat artışı beklentisiyle depolanmasıyla; gıybet kavramı kişinin arkasından doğru olan eksikliklerinin konuşulmasıyla; iftira kavramı ise yapmadığı bir olumsuzluğun kişiye isnat edilmesiyle e��leşmelidir.

Doğru eşleştirmede tecessüs kavramı mahrem hayatın izlenmesiyle; ihtikâr kavramı hayati ürünlerin fahiş fiyat için depolanmasıyla; gıybet kavramı kişinin arkasından doğru olan eksikliklerinin konuşulmasıyla; iftira kavramı ise yapmadığı bir olumsuzluğun kişiye isnat edilmesiyle eşleşir. Bu kavramsal eşleştirmeler, kul hakkını ve toplumsal ahlakı zedeleyen davranışların sınırlarını kesin bir biçimde ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütundaki kavramların dini ve ahlaki tanımlarını netleştirmek.

Tecessüsün gizli halleri araştırma, ihtikârın karaborsacılık, gıybetin arkadan doğruyu konuşma, iftiranın ise asılsız itham olduğu belirlenir.

Kavramsal çerçeveyi doğru kurarak eşleştirme sürecine zemin hazırlamak.

2

Sağ sütundaki mahremiyet ihlaline yönelik ifadeyi analiz etmek.

Rızasız ve güvenlik gerekçesi olmadan hane giriş çıkışlarının izlenmesinin gizli halleri araştırmaya yönelik tecessüs kavramıyla eşleştiği saptanır.

İlk tanımın tecessüs kavramıyla olan doğrudan ilişkisini kurmak.

3

Piyasa ve ticaret ahlakına yönelik ekonomik ihlal içeren tanımı incelemek.

Ürünlerin depolanıp suni darlıkla fahiş fiyattan satılmasının ihtikâr (karaborsacılık) kavramına karşılık geldiği tespit edilir.

İhtikâr kavramının tanım ve kapsam bakımından ekonomik ahlak ihlaliyle bağını kurmak.

4

Bireyin arkasından konuşulan iki farklı durumu (gerçek hata ile asılsız iddia) ayırt etmek.

Gerçek bir hatanın arkadan konuşulmasının gıybet; asılsız iddiaların kişiye yüklenmesinin ise iftira olduğu belirlenerek son iki eşleşme tamamlanır.

En çok karıştırılan iki ahlaki ihlal olan gıybet ve iftira arasındaki temel ayrımı netleştirmek.

Anahtar Kavram

Toplumsal Ahlak ve Kul Hakkı bağlamında tecessüs, ihtikâr, gıybet ve iftira kavramlarının analizi ve ayırt edilmesi.

Soru 1711Soru →

Türk kültürü, köklü tarihi boyunca farklı coğrafyalara yayılmış, buralardaki medeniyetlerle etkileşime girerek zenginleşmiş ve geride önemli maddi ve manevi miraslar bırakmıştır. Aşağıdaki sol sütunda verilen Türk kültürü yayılış alanı özelliklerini, sağ sütundaki coğrafi bölgelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki 'Kültür Ocağı' ifadesi Orta Asya ile; 'Malazgirt sonrası yerleşim ve yoğun yaşama alan��' ifadesi Anadolu ile; 'Mostar Köprüsü ve Osmanlı eserleri' Balkanlar ile; 'Tolunoğulları ve Akşitler dönemi Nil havzası' ise Kuzey Afrika ile eşleşmelidir.

Doğru eşleştirmede: İlk çıkış noktası olan 'Kültür Ocağı' Orta Asya ile; Malazgirt sonrasındaki 'Yoğun Yaşama Alanı' Anadolu ile; 'Mostar Köprüsü' gibi batıdaki eserler Balkanlar ile; 'Tolunoğulları ve Memlükler'in eserleri' ise Kuzey Afrika ile ilişkilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1

Kültür Ocağı kavramını ve Türk kültürünün doğuş yerini belirleme

Türk kültürünün doğduğu, şekillendiği ve göçebe bozkır kültürünün maddi/manevi ögelerinin oluştuğu ilk coğrafi merkez (kültür ocağı) Orta Asya'dır. Bu nedenle birinci ifade Orta Asya ile eşleşir.

Kültür ocağı, bir kültürün doğduğu ve çevreye yayılmaya başladığı çıkış noktasıdır.

2

Anadolu'ya yerleşme sürecini ve buradaki kültürel yoğunluğu değerlendirme

Malazgirt Zaferi (1071) sonrası Türklerin kitleler halinde yerleştiği, göçebelikten yerleşik hayata geçişin hızlandığı ve günümüzde Türk kültürünün en güçlü temsil edildiği ana yayılış alanı Anadolu'dur. Bu nedenle ikinci ifade Anadolu ile eşleşir.

Anadolu, Türk kültürünün ikinci ve en kalıcı vatanı haline gelmiştir.

3

Balkanlar'daki somut miras eserlerini tespit etme

Bosna-Hersek'teki Mostar Köprüsü ve Balkanlar'daki diğer Osmanlı dönemi yapıları (cami, köprü, hamam, saat kulesi) Türk kültürünün Balkan coğrafyasındaki kalıcı izleridir. Bu nedenle üçüncü ifade Balkanlar ile eşleşir.

Osmanlı İmparatorluğu'nun batı yönlü fetihleri sonucunda Balkanlar en önemli yayılış alanlarından biri olmuştur.

4

Kuzey Afrika'daki ilk Türk devletlerini ve izlerini analiz etme

Mısır ve Nil Havzası merkezli kurulan Tolunoğulları, Akşitler (İhşidiler) ve Memlükler gibi ilk Türk-İslam devletleri, kültürün Kuzey Afrika yayılış alanında kök salmasını sağlamıştır. Bu nedenle dördüncü ifade Kuzey Afrika ile eşleşir.

Kuzey Afrika, erken dönem Türk devletleri ve daha sonra Osmanlı idaresi ile Türk kültürünün önemli bir yayılma sahası olmuştur.

Anahtar Kavram

Türk Kültürünün Coğrafi Ocağı ve Tarihsel Yayılış Alanları

Soru 1712Soru →

Eğitim kurumu ile toplumsal yapı arasındaki ilişkileri inceleyen sosyoloji çalışmalarında, eğitimin toplumsal işlevlerini açıklayan çeşitli kavramlar kullanılmaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen eğitim sosyolojisi kavramlarını sağ sütunda verilen uygun açıklamaları ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Meritokratik Seçilim kavramı yetenek ve çalışkanlığa göre statü dağıtım�� ile; Gizli Müfredat kavramı resmî program dışı örtük norm aktarımı ile; Kültürel Yeniden Üretim kavramı üst sınıf kültürel sermayesinin korunması ile; Demokratik Fırsat Eşitliği kavramı ise sosyal kökenden bağımsız eşit başlangıç noktası sunulması ile eşleşmektedir.

Kavramların tanımlarıyla doğru eşleştirilmesi, meritokrasi (yetenek/çaba esaslı seçilim), gizli müfredat (resmî program dışı örtük öğrenmeler), kültürel yeniden üretim (sınıfsal kültürün ve eşitsizliklerin okul eliyle aktarılması) ve fırsat eşitliği (sosyal köken farkı gözetmeksizin eşit başlangıç imkânı) arasındaki teorik ayrımların tam olarak anlaşılmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1

Eğitim sosyolojisinin temel teorilerini ve kavramlarını analiz edin.

Meritokrasi, gizli müfredat, kültürel yeniden üretim ve fırsat eşitliği kavramlarının tanımları zihinsel olarak netleştirilir.

Kavramsal çerçevenin kurulması doğru eşleştirmeyi yapabilmek için ilk adımdır.

2

Liyakate ve bireysel çabaya dayalı statü dağılımı ilkesini (Meritokratik Seçilim) tanımlayan ifadeyi bulun.

Bu ilke, 'bireysel yetenek ve çalışkanlığı tek kriter kabul ederek statü meşrulaştırması' tanımı ile eşleşir.

Meritokrasi kelime kökeni itibarıyla yeteneklerin (merit) yönetimi ve ödüllendirilmesidir.

3

Yazılı olmayan kuralları ve okul ortamından edinilen değerleri (Gizli Müfredat) tanımlayan ifadeyi belirleyin.

Bu kavram, 'resmî eğitim programında yer almayan, okul iklimi ve kurallar aracılığıyla benimsetilen normlar' tanımı ile eşleşir.

Gizli müfredat, eğitimin istendik açık işlevlerinin yanında yürüyen örtük sosyalleşme sürecini kapsar.

4

Eğitimin sınıfsal yapıyı koruma ve aktarma işlevini (Kültürel Yeniden Üretim) açıklayan ifadeyi tespit edin.

Bu kavram, 'okulların üst sınıfların kültürel sermayesini başarı sayarak sınıf yapısını koruması' tanımı ile eşleşir.

Pierre Bourdieu'nün kültürel yeniden üretim kuramı, okulların sınıfsal eşitsizlikleri meşrulaştırma işlevine odaklanır.

5

Son olarak, sosyal dezavantajları giderme amacını (Demokratik Fırsat Eşitliği) taşıyan tanımı eşleştirin.

Bu kavram, 'sosyal kökenden kaynaklanan dezavantajların dengelenerek eşit başlangıç sunulması' tanımı ile eşleşir.

Fırsat eşitliği, eğitimde adaleti sağlamaya yönelik demokratik devlet politikalarının temelidir.

Anahtar Kavram

Eğitimin toplumsal yapıdaki işlevleri ve eşitsizliklerin yeniden üretimi.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 1713Soru →

Aşağıda verilen psikoloji araştırma senaryolarını, bu senaryoların doğrudan ilişkili olduğu psikolojinin alt dalları ve diğer bilim dallarının kesişim alanlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci araştırma senaryosu bilişsel psikoloji ile endüstri/örgüt psikolojisinin kesişimiyle; ikinci araştırma senaryosu klinik psikoloji ile biyoloji/fizyoloji ilişkisiyle; üçüncü araştırma senaryosu gelişim psikolojisi ile antropoloji ilişkisiyle; dördüncü araştırma senaryosu ise sosyal psikoloji ile sosyoloji ilişkisiyle eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmeler, her araştırmadaki temel psikolojik süreçlerin (bilişsel, klinik, gelişim, sosyal) ve bunların yöneldiği uygulama alanlarının veya ilişkili bilimlerin (endüstri, biyoloji, antropoloji, sosyoloji) metodolojik ve kuramsal odaklarına göre yapılmıştır. Yazılım şirketi araştırması iş verimliliği ve bilişsel süreçleri (bilişsel-endüstri), terapi ve hormon analizi ruh sağlığı ve biyolojiyi (klinik-biyoloji), göçmen çocuklarının yaş grupları gelişim ve kültürü (gelişim-antropoloji), grup baskısı ve toplumsal normlar ise birey-grup etkileşimi ile toplumu (sosyal-sosyoloji) bir araya getirir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci araştırma senaryosundaki anahtar kavramları ve yönelimi tespit edin.

Senaryoda yazılım arayüzü kullanımı, göz hareketleri, dikkat ve hata sıklığı gibi doğrudan bilişsel süreçler ile iş verimliliğini artırma amacı (endüstriyel/örgütsel) yer almaktadır. Bu analiz, senaryonun bilişsel psikoloji ve endüstri/örgüt psikolojisi kesişimiyle eşleştiğini doğrular.

Çalışmanın hem deneysel/bilişsel hem de uygulamalı iş ortamı boyutunu ayrıştırmak doğru disiplin eşleştirmesini sağlar.

2

İkinci araştırma senaryosunun klinik ve fizyolojik boyutlarını analiz edin.

Senaryoda yer alan kronik depresyon teşhisi ve psikoterapi süreçleri doğrudan klinik psikolojiyi; kan tahlilleri ve kortizol/adrenalin gibi hormon düzeyleri ise biyoloji ve fizyolojiyi gösterir. Bu analiz, senaryonun klinik psikoloji ve biyoloji/fizyoloji kesişimiyle eşleştiğini doğrular.

Ruh sağlığı uygulamaları ile biyolojik ölçümlerin bir arada kullanıldığı araştırma odağını saptamak gerekir.

3

Üçüncü araştırma senaryosundaki gelişimsel ve kültürel ögeleri belirleyin.

Senaryoda 2-6 yaş grubundaki çocukların dil ve kural öğrenimi (gelişim psikolojisi boylamsal yaklaşım) ile göçmen aileler ve kültürel arka plan (antropoloji) incelenmektedir. Bu analiz, senaryonun gelişim psikolojisi ve antropoloji kesişimiyle eşleştiğini doğrular.

Yaş gelişim özelliklerinin farklı kültürel bağlamlarda incelenmesinin disiplinler arası karşılığını bulmak amaçlanır.

4

Dördüncü araştırma senaryosunun bireysel ve toplumsal etkileşim düzeyini inceleyin.

Senaryoda grup baskısı ve çoğunluğa uyma gibi bireyin diğer insanlardan etkilenme durumları (sosyal psikoloji) ile toplumsal normlar ve statüler (sosyoloji) ilişkilendirilmektedir. Bu analiz, senaryonun sosyal psikoloji ve sosyoloji kesişimiyle eşleştiğini doğrular.

Bireyin grup içindeki davranışının sosyolojik yapıyla olan bağını ortaya koyan çalışma alanını belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Psikolojinin alt dalları (bilişsel, klinik, gelişim, sosyal, endüstri/örgüt) ve psikolojinin biyoloji, sosyoloji, antropoloji gibi diğer bilimlerle olan disiplinler arası ilişkisi.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 1714Soru →

Aşağıda Hristiyanlık tarihi ve inanç esaslarına dair bazı temel kavramlar ile bu kavramlara ilişkin açıklamalar verilmiştir. Bu kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Enkarnasyon kavramı Tanrı'nın bedenleşmesiyle; Asli Günah kavramı Hz. Âdem'den geçen kalıtımsal günahla; Monofizitizm kavramı İsa Mesih'teki tek ve baskın ilahî tabiat fikriyle; Pavlus'un Kurtuluş Doktrini ise kurtuluşun Şeriat yerine imanla kazanılacağı görüşüyle eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; Enkarnasyon Tanrı'nın İsa Mesih şahsında bedenleşmesiyle, Asli Günah ilk günahın kalıtımsal aktarımıyla, Monofizitizm İsa'da sadece tek bir ilahî tabiat bulunması teziyle, Pavlus'un Kurtuluş Doktrini ise şeriatın yerine iman yoluyla kurtuluşa ulaşılacağı teziyle eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Enkarnasyon teriminin kelime ve terim anlamını analiz etmek.

Enkarnasyon, tecessüd (beden alma) anlamına gelir. Tanrı'nın ezelî kelamı olan İsa Mesih'in insan bedenine bürünerek dünyaya gelmesi inancıdır. Bu sebeple Tanrı'nın ezelî sözünün bedenleşmesini içeren açıklama ile eşleşir.

Enkarnasyon doktrininin teolojik tanımını belirlemek için.

2

Asli Günah doktrininin kapsamını ve insan doğası üzerindeki etkisini incelemek.

Asli Günah, ilk insanların işlediği günahın tüm soyuna sirayet etmesi ve her insanın dünyaya günahkâr gelmesi inancıdır. Dolayısıyla Hz. Âdem'in itaatsizliği sonucu insan doğasının bozulmasını ve kalıtımsal aktarımı içeren açıklama ile eşleşir.

İnsanlığın doğuştan sahip olduğu kabul edilen ruhsal durumun kaynağını tespit etmek için.

3

Monofizitizm akımının christological (Mesihbilimsel) tezini değerlendirmek.

Monofizitizm (mono: tek, physis: doğa/tabiat), İsa Mesih'te insani ve tanrısal olmak üzere iki tabiat bulunmadığını, insani doğanın ilahî doğada eridiğini savunur. Bu nedenle beşerî yönün ilahî yön içinde soğurularak tek tabiata sahip olunduğunu savunan açıklama ile eşleşir.

Erken dönem kilise bölünmelerine yol açan doğa tartışmalarını anlamlandırmak için.

4

Pavlus'un Hristiyanlığı Yahudilikten ayıran ve evrenselleştiren teolojik tezini saptamak.

Pavlus, Yahudi şeriatının (Tevrat) kurtuluş için yeterli olmadığını, nihai kurtuluşun ancak İsa'nın çarmıhtaki kurbanlığına iman etmekle elde edilebileceğini savunmuştur. Bu sebeple Musa'nın Şeriatı yerine imanla kurtuluşu öne süren açıklama ile eşleşir.

Hristiyan tarihçesinde dinin teolojik kurumsallaşma ve evrenselleşme aşamasını kavramak için.

Anahtar Kavram

Hristiyanlıkta temel teolojik inanç esasları ve erken dönem tarihi dönüşümler.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 1715Soru →

Hz. Muhammed'in peygamberlik öncesi ve sonrasındaki hayatından alınan aşağ��daki olay ve durumları, temsil ettikleri ahlaki kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mekkelilerin emanetleri hicret esnasında teslim etmesi güvenilirlik (emanet) kavramıyla; Mahzumoğulları'ndan bir kadının cezalandırılmasındaki tavizsizlik adalet kavramıyla; Hilfü'l-Fudûl cemiyetindeki rolü sosyal adalet ve hakkaniyetle; Safa Tepesi'ndeki hitabına verilen toplu onay ise doğruluk (sıdk) kavramıyla eşleşir.

Doğru eşleştirmede; emanetlerin teslimi 'Emanet' (güvenilirlik) ile, ceza uygulamasındaki tavizsizlik 'Adalet' ile, haksızlığa uğrayanların korunması 'Sosyal Adalet ve Hakkaniyet' ile, yalan söylemediğine dair toplu şahitlik ise 'Sıdk' (doğruluk) kavramı ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Hicret gecesi emanetlerin iade edilmesi olayını incelemek.

Müşriklerin bile ona güvenip eşya bırakması ve onun da bunları koruması 'Emanet' ile eşleşir.

Emanet kavramı, kendisine bırakılan şeyleri koruma ve güven verme anlamına gelir.

2

Mahzumoğulları'ndan hırsızlık yapan kadının durumunu değerlendirmek.

Akrabalık veya statüye bakılmaksızın cezanın uygulanması 'Adalet' ile eşleşir.

Adalet, yasa önünde herkesin eşit muamele görmesini gerektirir.

3

Genç yaşta katıldığı Hilfü'l-Fudûl cemiyetindeki faaliyetleri analiz etmek.

Mazlumların haklarını sivil bir yapı çatısı altında savunmak 'Sosyal Adalet ve Hakkaniyet' ile eşleşir.

Toplumsal eşitsizlikleri gidermek ve hak aramak sosyal adaletin temelidir.

4

Safa Tepesi'ndeki toplu şahitlik olayını çözümlemek.

Mekkelilerin onun hiç yalan söylemediğini tasdik etmesi 'Sıdk' ile eşleşir.

Sıdk, doğruluk ve dürüstlük anlamına gelip kişinin beyanlarının gerçeğe uygunluğunu ifade eder.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in ahlaki vasıfları olan sıdk, emanet ve adaletin tarihi olaylar üzerinden analizi.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 1716Soru →

Fecr-i Âti topluluğunun Türk edebiyatındaki yeri, sanatçılarının bireysel tarzları ve türsel yönelimleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıda sol sütunda verilen sanatçılar ile sağ sütundaki eserleri/edebi özellikleri eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ahmet Haşim - Göl Saatleri; Emin Bülent Serdaroğlu - Kin; Tahsin Nahit - Ruh-ı Bî-kayd; Şehabettin Süleyman - Çıkmaz Sokak; Müfit Ratip - Zincir eşleşmesidir.

Sol sütundaki her Fecr-i Âti temsilcisi, sağ sütundaki kendilerine özgü edebi nitelikler ve eserlerle tam olarak eşleşmektedir: Ahmet Haşim ilk şiir kitabı olan Göl Saatleri ile; Emin Bülent Serdaroğlu ünlü Kin şiiriyle; Tahsin Nahit Adalar Şairi unvanı ve Ruh-ı Bî-kayd eseriyle; Şehabettin Süleyman Çıkmaz Sokak piyesiyle; Müfit Ratip ise tiyatro eleştirmenliği ve Zincir oyunuyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Ahmet Haşim'in şiir anlayışı ve eserleri incelenir.

Sanatçının sembolist ve empresyonist tarzda kaleme aldığı şiirleri içeren ilk eseri Göl Saatleri ile eşleştiği belirlenir.

Ahmet Haşim'in şiir serüveninin ilk basamağını oluşturan Göl Saatleri, Fecr-i Âti estetiğinin en olgun şiir örneklerindendir.

2

Emin Bülent Serdaroğlu'nun edebi kimliği ve eserleri incelenir.

Victor Hugo'ya tepki olarak yazdığı epik nitelikteki ünlü Kin şiiriyle eşleştiği belirlenir.

Emin Bülent Serdaroğlu, topluluğun bireysel sanat anlayışının dışına çıkarak toplumsal-ulusal bir konuyu işleyen Kin şiiriyle edebiyat tarihinde önemli bir yer edinmiştir.

3

Tahsin Nahit'in edebiyat tarihindeki lakabı ve eseri eşleştirilir.

Kendisine "Adalar Şairi" lakabını kazandıran şiir duyarlılığı ve yegane şiir kitabı olan Ruh-ı Bî-kayd ile eşleştiği belirlenir.

Tahsin Nahit, bireysel temaları ve ada manzaralarını işlediği şiirlerini sadece Ruh-ı Bî-kayd kitabında toplamıştır.

4

Şehabettin Süleyman'ın tiyatro alanındaki yeri sorgulanır.

Toplumsal ahlak tartışmalarına neden olan Çıkmaz Sokak adlı tiyatro oyunuyla eşleştiği görülür.

Şehabettin Süleyman, Fecr-i Âti tiyatrosunun en üretken ve tartışmalı yazarlarından biridir.

5

Müfit Ratip'in topluluktaki rolü ve eserleri değerlendirilir.

Tiyatro eleştirileriyle öne çıkan kimliği ve Zincir adlı oyunuyla eşleştiği doğrulanır.

Müfit Ratip, edebiyatımızda tiyatro eleştirisini meslek edinen ilk isimlerden biri olup oyun yazarlığıyla da bilinir.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti topluluğu sanatçılarının edebi kişilikleri, anahtar kavramları ve kendileriyle özdeşleşen eserleri arasındaki ilişkiler.

Soru 1717Soru →

Aşağıda sol sütunda psikolojik yaklaşımların temel iddiaları ve çalışma alanları, sağ sütunda ise bu yaklaşımların adları verilmiştir. Sol sütundaki her bir açıklamayı sa�� sütundaki doğru yaklaşım ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki açıklamalar sırasıyla İşlevselcilik, Psikodinamik Yaklaşım, Bilişsel Yaklaşım ve Gestalt Yaklaşım�� ile eşleşmektedir.

Sol sütundaki kuramsal açıklamalar, temsil ettikleri psikolojik yaklaşımların temel ilkeleriyle birebir uyuşmaktadır. Zihnin çevreye uyumunu inceleyen işlevselcilik; bilinçdışını inceleyen psikodinamik; bilgi işlem süreçlerini inceleyen bilişsel; bütüncül algıyı savunan ise Gestalt yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1

Zihinsel süreçlerin ve bilincin çevreye uyumundaki işlevselliğine odaklanan tanım incelenir.

Bu tanımın işlevselcilik (fonksiyonalizm) olduğu belirlenir.

Zihnin çevreye uyum sağlama işlevi doğrudan işlevselciliğin ana konusudur.

2

Bilinçdışı süreçleri, bastırılmış dürtüleri ve çocukluk yaşantılarını vurgulayan ifade analiz edilir.

Bu yaklaşımın psikodinamik ekol olduğu saptanır.

Bilinçdışı ve geçmiş yaşantıların incelenmesi psikodinamik yaklaşımın kurucusu Sigmund Freud tarafından geliştirilen temel yöntemdir.

3

Bilgiyi alma, işleme, belleğe kaydetme ve geri çağırma gibi aktif zihinsel süreçlere değinen tanım değerlendirilir.

Bu tanım Bilişsel Yaklaşım ile ilişkilendirilir.

Zihinsel süreçlerin bilgi işleme modeliyle açıklanması bilişsel yaklaşımın özünü oluşturur.

4

Bütünsel algıyı savunan ve parçaların toplamından daha fazlası olduğunu belirten son ilke incelenir.

Bu ilke Gestalt Yaklaşımı ile eşleştirilir.

Gestalt ekolü, insan algısının ve bilincinin bütünsel yapısına odaklanarak parçacıl yaklaşımlara karşı çıkar.

Anahtar Kavram

Psikolojide Ekoller ve Yaklaşımlar

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1718Soru →

Aşağıdaki sol sütunda öğrenmeyi etkileyen bazı temel faktörler, sağ sütunda ise bu faktörlerin günlük hayattaki yansımalarını gösteren örnek senaryolar verilmiştir. Bu faktörler ile uygun senaryoları eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki 'Genel uyarılmışlık hali' faktörü sağ sütundaki kaygı ve uyanıklık düzeyine ilişkin senaryo ile; 'Algısal ayırt edilebilirlik' faktörü tahtadaki renkli simgelerle yapılan vurgulama örneğiyle; 'Sonuçların bilinmesi (Geri bildirim)' faktörü piyano çalarken duyulan ritim hatalarının düzeltilmesi örneğiyle; 'Aktif katılım' faktörü ise sürücü adayının bizzat direksiyon koltuğunda uygulama yapması senaryosuyla eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; kaygı ve uykululuk düzeyi 'Genel uyarılmışlık hali' ile, renkli tebeşir kullanımı 'Algısal ayırt edilebilirlik' ile, piyano çalarken ritmin fark edilmesi 'Sonuçların bilinmesi (Geri bildirim)' ile ve sürücü koltuğunda pratik yapılması 'Aktif katılım' ile eşleşir. Bu eşleştirme, öğrenmeyi etkileyen faktörlerin (öğrenen, malzeme ve yöntem kaynaklı) kuramsal tanımları ile tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1

Genel uyarılmışlık hali kavramı analiz edilir.

Bu kavram, uyanıklık ve kaygı düzeylerinin öğrenme üzerindeki etkisini inceler. Sağ sütundaki sınav stresi ve uyanıklık seviyesine dair senaryoyla eşleştirilir.

Genel uyarılmışlık halinin öğrenme verimliliği ile olan ilişkisini gösteren en net örnek budur.

2

Algısal ayırt edilebilirlik kavramı analiz edilir.

Bu kavram, malzemenin görsel veya fiziksel olarak öne çıkarılmasını içerir. Tahtadaki kimyasal simgelerin renkli tebeşirle vurgulanması senaryosuyla eşleştirilir.

Renk, şekil ve büyüklük gibi farklılıklar algısal ayırt edilebilirliği doğrudan artırır.

3

Sonuçların bilinmesi kavramı analiz edilir.

Bu kavram, yapılan bir davranışın sonucuna dair anında geri dönüt almayı içerir. Piyano öğrencisinin bastığı tuşların sesini duyup ritmini düzeltmesi senaryosuyla eşleştirilir.

Çıkan sesin anında işitilmesi, yapılan hatanın anında fark edilmesini (geri bildirimi) sağlar.

4

Aktif katılım kavramı analiz edilir.

Bu kavram, öğrencinin doğrudan pratik yapması ve eylemde bulunmasıdır. Sürücü adayının direksiyon başında pedalları kendisinin yönetmesi senaryosuyla eşleştirilir.

Sürücü adayının sadece dinlemek yerine bizzat uygulaması aktif katılımın tanımına uygundur.

Anahtar Kavram

Öğrenmeyi Etkileyen Faktörler (Öğrenen, Öğrenme Yöntemi ve Öğrenme Malzemesiyle İlişkili Faktörler)

Soru 1719Soru →

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında bireyin iç dünyasını esas alanlar ile millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan roman yönelimlerinin konu, karakter ve izlek özelliklerini belirlemek amacıyla sol sütundaki eser açıklamalarını sağ sütundaki doğru yapıtlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki ruhsal bunalımlardan inanca yönelişi anlatan birinci açıklama Matmazel Noraliya'nın Koltuğu ile; Mümtaz ve Nuran aşkını, İstanbul estetiğini işleyen ikinci açıklama Huzur ile; Malazgirt Savaşı ve Selçuklu tarihini konu edinen üçüncü açıklama Kilit ile; geleneksel mahalle hayatının yozlaşmasını ve metafizik iyi-kötü çatışmasını konu edinen dördüncü açıklama ise Sokakta romanıyla eşleşmektedir.

Eşleştirmede her bir açıklama, ilgili romanların yapı taşlarını oluşturan tema, karakter kadrosu ve kurgusal çatışmaları eksiksiz olarak yansıtmaktadır. Ferit'in içsel dönüşümü Matmazel Noraliya'nın Koltuğu'na; Mümtaz ve Nuran'ın İstanbul merkezli aydın bunalımı Huzur'a; Malazgirt Savaşı etrafındaki milli/dini şuur Kilit'e; sokağın manevi yozlaşması ve metafizik iyi-kötü mücadelesi ise Sokakta romanına aittir.

Adım Adım Çözüm

1

Eserlerin ana karakterlerini, kurgusal unsurlarını ve temalarını analiz etmek.

İlk açıklamada geçen başkahraman Ferit'in psikolojik bunalımları ve metafizik arayışı Peyami Safa'nın 'Matmazel Noraliya'nın Koltuğu' romanıyla örtüşür.

Ferit karakteri ve şüphe-inanç çatışması bu romanın ayırt edici kurgusal merkezidir.

2

İkinci açıklamada yer alan karakter ve tema ipuçlarını incelemek.

Mümtaz, Nuran, İstanbul estetiği, musiki ve savaş öncesi huzursuzluk unsurları Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Huzur' romanıyla eşleşir.

Huzur, Doğu-Batı sentezi ile bireyin iç dünyasındaki karmaşayı ve musiki kültürünü en derin işleyen modern yapıtlardandır.

3

Üçüncü açıklamadaki tarihi ve milli-dini zevke dair unsurları saptamak.

Malazgirt Savaşı ve Selçuklu döneminin vatanlaşma ülküsü, Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun 'Kilit' adlı eseriyle eşleşir.

Kilit, Sepetçioğlu'nun Malazgirt zaferini ve Anadolu'nun manevi-milli inşasını anlattığı meşhur tarihi nehir romanıdır.

4

Dördüncü açıklamada yer alan alegorik yapı ve çatışma eksenini değerlendirmek.

Modernleşme karşısında yok olan geleneksel sokak/mahalle yapısı ve şeytani güçle metafizik savaşım Bahaeddin Özkişi'nin 'Sokakta' romanı ile eşleşir.

Sokakta eseri, manevi çöküşü alegorik ve psikolojik yönleriyle ele alan özgün bir arayış romanıdır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Türk romanında bireyin iç dünyasını esas alan eserler ile milli-dini zevk ve duyarlılığı yansıtan eserlerin konu, karakter, tema ve kurgusal açıdan ayırt edilmesi.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 1720Soru →

Aşağıda verilen psikolojik yönelim ve yöntem açıklamalarını, ilgili oldukları psikoloji ekolleri ve yaklaşımlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İçebakış yöntemiyle bilincin incelenmesi Yapısalcılık ile; uyarıcı-tepki bağına odaklanılması Davranışçılık ile; serbest çağrışım ve bilinçdışının incelenmesi Psikodinamik Yaklaşım ile; bütünsel algı süreçlerinin incelenmesi ise Gestalt Ekolü ile eşleşir.

Yapısalcılık bilinci ögelerine ayırarak içebakış yöntemini kullanır; Davranışçılık yalnızca dışsal uyarıcı-tepki ilişkilerini ele alır; Psikodinamik Yaklaşım bilinçdışı çatışmaları serbest çağrışımla inceler; Gestalt Ekolü ise algıyı bütünsel bir organizasyon olarak açıklar. Bu eşleşmeler ekollerin temel kabulleriyle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1

İçebakış (introspeksiyon) ve bilincin ögelerine ayrılması kavramlarının hangi ekole ait olduğunu belirlemek.

Bu kavramlar Wundt'un öncülüğünü yaptığı Yapısalcılık (Strukturalizm) ekolüne aittir.

Yapısalcılık, zihnin yapısını anlamak için bireyin kendi içsel dünyasını rapor etmesini (içebakış) temel yöntem olarak kullanır.

2

Uyarıcı-tepki (U-T) bağı ve gözlemlenebilir davranış odaklı yaklaşımı analiz etmek.

Bu odak, davranışın çevre tarafından şekillendirildiğini savunan Davranışçılık (Bihevyorizm) ekolüyle eşleşir.

Davranışçılık, zihinsel süreçlerin bilimsel olarak incelenemeyeceğini belirterek sadece gözlenebilir davranışları konu edinir.

3

Serbest çağrışım ve bilinçdışı çatışmaların incelenmesini temel alan yaklaşımı bulmak.

Bu yöntemler Freud tarafından geliştirilen Psikodinamik Yaklaşım (Psikanaliz) ile doğrudan ilişkilidir.

Psikodinamik yaklaşım, davranışların kökeninde bilinçdışı dürtülerin ve geçmiş yaşantıların yattığını savunur.

4

Bütünsel algı süreçleri ve uyarıcıların zihinde organize edilmesi ifadelerini değerlendirmek.

Bu görüş 'Bütün, parçaların toplamından farklıdır' ilkesini benimseyen Gestalt Ekolü'ne aittir.

Gestalt ekolü, insan zihninin uyarıcıları parçalar halinde değil, organize edilmiş bütünler şeklinde algıladığını savunur.

Anahtar Kavram

Psikolojide Ekoller ve Yaklaşımların Metodolojik ve Teorik Özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram