Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Soru 1781Soru

Kültür, toplumsal yaşamın sürdürülmesini ve bireylerin bir arada yaşamasını sağlayan dinamik bir örüntüdür. Kültürün maddi olmayan (manevi) unsurları, toplumsal düzenin inşasında ve sürdürülmesinde kritik roller üstlenir.

Buna göre, sol sütunda yer alan kültürün temel manevi unsurlarını sağ sütundaki doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Değer
Norm
Sembol
Dil

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Değer kavramı soyut inançlarla, norm kavramı somut davranış kurallarıyla, sembol kavramı ortak anlam yüklenen işaretlerle, dil kavramı ise kültürel aktarım ve iletişim sistemiyle eşleşmektedir.
Değer, toplumsal olarak arzulanan soyut ilkeleri; norm, somut kuralları ve yaptırımları; sembol, anlam yüklenen işaretleri; dil ise kültürün aktarımını sağlayan temel iletişim sistemini ifade ettiği için yapılan eşleştirme doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Değer kavramının tanımını belirleme
Değer, toplumda neyin doğru ve arzulanan olduğunu gösteren genel/soyut yargılardır. Bu durum 'Bir toplumda dürüstlük, adalet veya vatanseverlik...' ifadesiyle örtüşür.
Değerlerin soyut ve yol gösterici doğasını ayırt etmek için.
2
Norm kavramının tanımını belirleme
Normlar, yaptırımları olan somut toplumsal kurallardır. Bu durum 'Toplumsal ilişkileri düzenleyen, bireylerden belirli durumlarda beklenen somut davranış kurallarını...' ifadesiyle uyuşur.
Normların kurallarla ve yaptırımlarla olan doğrudan ilişkisini saptamak için.
3
Sembol kavramının tanımını belirleme
Sembol, ortak anlam taşıyan işaret veya nesnelerdir. Bu durum 'Toplum üyeleri tarafından ortak bir anlam yüklenen...' ifadesiyle eşleşir.
Sembollerin taşıdığı simgesel anlam boyutunu belirlemek için.
4
Dil kavramının tanımını belirleme
Dil, kültürün aktarılmasını sağlayan temel iletişim aracıdır. Bu durum 'Kültürel birikimin korunmasını, yeni nesillere aktarılmasını...' ifadesiyle eşleşir.
Dilin kültürel süreklilikteki kurucu rolünü ortaya koymak için.

Anahtar Kavram

Kültürün manevi unsurları olan değer, norm, sembol ve dil kavramlarının sosyolojik tanımları ve birbirlerinden farkları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1782Soru

İslam düşüncesinde ortaya çıkan itikadi ve siyasi yorumlar, inanç esaslarını yorumlama yöntemleri ve siyasi/itikadi kabulleriyle birbirinden ayrışmaktadır.

Buna göre, sol sütundaki itikadi-siyasi ekoller ile sağ sütundaki kendilerine özgü temel görüşleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mu'tezile
Eş'arilik
Maturidilik
Şia

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mu'tezile ekolü, kulun kendi fiillerini yaratması ve büyük günah işleyenin durumuna yönelik görüşüyle; Eş'arilik ekolü, iyi-kötünün yalnızca vahiyle bilinmesi ve tebliğ ulaşmayanların sorumluluğu olmamasıyla; Maturidilik ekolü, tebliğ ulaşmasa dahi aklın Allah'ı bulma yükümlülüğü ve cüzi irade tanımıyla; Şia ekolü ise imametin nass ve tayinle belirlenmesi inancıyla eşleşmektedir.
Mu'tezile ekolü ilahi adalet ve büyük günah işleyenin durumuyla; Eş'arilik ekolü hüsün-kubhun sadece vahiyle bilinmesi ve tebliğ ulaşmayanların sorumluluğu olmamasıyla; Maturidilik ekolü akılla Allah'ı bulma sorumluluğu ve cüzi irade tanımıyla; Şia ekolü ise imametin nass ve tayinle belirlenmesiyle doğru biçimde eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Mu'tezile ekolünün temel prensiplerini incelemek.
Mu'tezile'nin 'adalet' ilkesi insanın kendi eylemlerini yaratmasını gerektirir ve büyük günah işleyen 'iman ile küfür arasında' bir yerdedir (el-menziletü beyne'l-menzileteyn). Bu durum sağ sütundaki ikinci ifadeyle örtüşmektedir.
Ekolün usul-i hamse adı verilen beş temel ilkesindeki adalet ve va'd-vaid prensiplerini doğru tespit etmek amacıyla yapılır.
2
Eş'arilik ekolünün akıl ve sorumluluk anlayışını analiz etmek.
Eş'arilik'te iyi ve kötü (hüsün ve kubuh) ancak vahiyle bilinir ve peygamber gönderilmeyen toplumlar sorumlu değildir. Bu durum sağ sütundaki dördüncü ifadeyle örtüşmektedir.
Ehl-i Sünnet kelam ekollerinden Eş'ariliğin bilgi ve sorumluluk sınırlarını belirlemek için yapılır.
3
Maturidilik ekolünün akıl, tebliğ ve irade görüşlerini değerlendirmek.
Maturidilik'e göre akıl, tebliğ olmasa da Allah'ın varlığını kavrayabilir ve cüzi irade kulun bağımsız yönelişidir. Bu durum sağ sütundaki üçüncü ifadeyle örtüşmektedir.
Maturidi ekolünü Eş'arilik ve Mu'tezile'den ayıran cüzi irade ile tebliğ ulaşmayanların durumu konularındaki görüş farklarını belirlemek için yapılır.
4
Şia ekolünün imamet doktrinini incelemek.
Şia'ya göre imamet dinin asıllarındandır, nass ve tayinle Hz. Ali soyuna aittir. Bu durum sağ sütundaki birinci ifadeyle örtüşmektedir.
Siyasi-itikadi bir ekol olarak Şia'nın en ayırt edici niteliğini tespit etmek için yapılır.

Anahtar Kavram

İslam Düşüncesinde İtikadi ve Siyasi Ekollerin Temel Görüşleri
Soru 1783Soru

Aşağıdaki sol sütunda yer alan manzum parçaları, sağ sütunda verilen ve bu parçalarda ağır basan şiir türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kavaklar silkinir yamaçta bir bir,
Uzakta koyunlar sağnağa durur.
Kavalın sesinde bir keder erir,
Gecenin gölgesi vadiye vurur.
Müftü Efendi bize kafir demiş,
Tutalım ben ona diyem müselman.
Varıldıkta yarın ruz-ı mahşere,
İkimiz de çıkarız orada yalan.
HAKAN: Bu gelen kimdir, elinde meşaleyle yürüyen?
KILAVUZ: Yolunu kaybetmiş bir yolcudur karanlıkta yiten.
HAKAN: Durdurun onu, sorun hele ne arar bu saatte?
KILAVUZ: Efendim, feryat figan içindedir her nefeste.
Edep bir taç imiş nur-ı Hüda'dan,
Giy o tacı emin ol her beladan.
Akl-ı selim ile düşün, dünya bir misafirhane,
İlim tahsil et ki cehlin zeval bulsun her demde.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk manzum parça pastoral şiirle, ikinci parça satirik şiirle, üçüncü parça dramatik şiirle, dördüncü parça ise didaktik şiirle eşleşmektedir.
Birinci parça doğa ve kır yaşamı unsurlarını taşıdığı için pastoral şiirle; ikinci parça kişisel bir tenkit barındırdığı için satirik şiirle; üçüncü parça sahnelenmeye uygun karşılıklı konuşmalardan oluştuğu için dramatik şiirle; dördüncü parça ise bilgi verici ve ahlakî öğütler içerdiği için didaktik şiirle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk manzum parçanın tematik ve kelime kadrosu yönünden incelenmesi.
Parçada 'yamaç', 'koyun', 'kaval' ve 'vadi' gibi kelimelerin baskın olduğu ve doğa/kır hayatının tasvir edildiği görülmüştür. Bu durum parçanın pastoral şiir olduğunu kanıtlar.
Doğa manzaralarını, çoban ve kır yaşamını konu edinen şiirler pastoral şiir olarak adlandırılır.
2
İkinci manzum parçanın üslup ve edebi tutum açısından çözümlenmesi.
Şairin kendisini kafir ilan eden Müftü Efendi'ye karşı geliştirdiği iğneleyici ve mizahi savunma, eleştirel bir üslup barındırmaktadır. Bu durum parçanın satirik şiir olduğunu gösterir.
Kişilerin ya da toplumun aksayan yönlerini, hatalarını mizah ve yergiyle eleştiren şiirler satirik şiir kategorisine girer.
3
Üçüncü manzum parçanın yapısal ve biçimsel özelliklerinin değerlendirilmesi.
Parçanın 'Hakan' ve 'Kılavuz' karakterleri arasında geçen karşılıklı bir diyalog şeklinde yazıldığı ve sahneleme ögeleri içerdiği belirlenmiştir. Bu durum parçanın dramatik şiir olduğunu gösterir.
Tiyatroda kullanılan, karşılıklı konuşma veya monolog şeklinde kurgulanmış manzum eserler dramatik şiir olarak nitelendirilir.
4
Dördüncü manzum parçanın amaç ve içerik yönünden incelenmesi.
Dizelerde insanın edep, akıl ve ilim sahibi olması gerektiği yönünde öğütler verilerek bilgi aktarımı amaçlanmıştır. Bu durum parçanın didaktik şiir olduğunu gösterir.
Belli bir konuda bilgi vermek, ahlaki dersler sunmak veya öğüt vermek amacıyla yazılan öğretici şiirler didaktik şiir sınıfına dahildir.

Anahtar Kavram

Şiir Türleri (Lirik, Epik, Pastoral, Didaktik, Satirik, Dramatik)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1784Soru

Aşağıda sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatına ait beyitler ile bu beyitlerin şairlerine dair üslup özellikleri verilmiştir. Bu özellikleri ve beyitleri, sağ sütunda yer alan ilgili sanatçılarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Beyit: *'Harâmî gözlerin yağmalar cânı / Acep bu memleketin şahı yok mu'*

Edebî Tarz / Yüzyıl: Günlük konuşma diline özgü deyimleri şiir diline başarıyla aktaran, mahallîleşme eğiliminin 15. yüzyıldaki en güçlü temsilcisi kabul edilen şairdir.
Beyit: *'Âvâzeyi bu âleme Dâvûd gibi sal / Bâkî kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş'*

Edebî Tarz / Yüzyıl: Şiirlerinde dünyevi zevkleri, ihtişamı ve rindane yaşam felsefesini işleyen; dil kusursuzluğu ve ahenk başarısıyla 16. yüzyılda 'Sultânü'ş-Şuarâ' unvanını alan şairdir.
Beyit: *'Aşk derdiyle hoşem el çek ilâcımdan tabîb / Kılma dermân kim helâkim zehri dermânındadır'*

Edebî Tarz / Yüzyıl: Aşkın getirdiği acıyı ve ıstırabı ruhun olgunlaşması için gerekli gören, ilahi aşk temalı lirik gazelleriyle tanınan ve Azeri Türkçesiyle eser veren 16. yüzyıl şairidir.
Beyit: *'Sanma ey hâce ki senden zer ü sîm isterler / Yevme lâ-yenfau'da kalb-i selîm isterler'*

Edebî Tarz / Yüzyıl: Toplumsal düzensizlikleri, rüşveti ve ikiyüzlülüğü eleştiren; bilgece ve hicivsel tarzıyla tanınan, özellikle ünlü Terkib-i Bend'i ile edebiyatımızda derin iz bırakan 16. yüzyıl şairidir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki 1. beyit Necâtî Bey, 2. beyit Bâkî, 3. beyit Fuzûlî ve 4. beyit Bağdatlı Rûhî ile eşleşmelidir.
Her şairin kendine özgü üslup özellikleri, anahtar kelimeleri ve yaşadığı yüzyılın dil yapısı eşleştirmede belirleyicidir. Necâtî Bey deyim ve atasözleriyle, Bâkî rindane neşesi ve mahlasıyla, Fuzûlî lirik aşk acısıyla, Bağdatlı Rûhî ise toplumsal eleştirileriyle öne çıkmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci beyitteki 'memleketin şahı yok mu' deyimini ve mahallîleşme eğilimini analiz etmek.
Bu özelliklerin 15. yüzyılın ünlü şairi Necâtî Bey'e ait olduğu belirlenir.
Necâtî Bey, atasözleri ve deyimleri divan şiirine sokarak millî ve yerel bir üslup oluşturmuştur.
2
İkinci beyitte geçen 'Bâkî kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş' dizesindeki 'Bâkî' mahlasını ve rindane tarzı incelemek.
Bu beyit ve üslup, 16. yüzyılın 'Sultânü'ş-Şuarâ'sı Bâkî ile eşleştirilir.
Bâkî, tasavvuftan uzak durup dünyevi aşkı ve rindane zevkleri mükemmel bir İstanbul Türkçesiyle yazmıştır.
3
Üçüncü beyitteki 'aşk derdi', 'tabîb' ve 'dermân' kavramları ile 16. yüzyıl lirik özelliklerini değerlendirmek.
Lirizmin ve ilahi aşk ıstırabının şairi Fuzûlî ile eşleştirilir.
Fuzûlî, aşk acısını ve kavuşamamayı en lirik şekilde dile getiren Azeri sahası sanatçısıdır.
4
Dördüncü beyitteki 'hâce' (hoca/zahid) eleştirisini, dünya malı (zer ü sîm) karşıtlığını ve ünlü Terkib-i Bend formunu incelemek.
Bu hicivsel ve sosyal eleştiri tarzının Bağdatlı Rûhî'ye ait olduğu anlaşılır.
Bağdatlı Rûhî, dönemin din sömürücüsü ve ikiyüzlü tiplerini toplumsal eleştiri süzgecinden geçirmiştir.

Anahtar Kavram

15. ve 16. yüzyıl Divan şairlerinin üslup, edebi kişilik ve beyit bazında tespiti.
Soru 1785Soru

Divan edebiyatında düzyazı (nesir) türü; tarih, coğrafya, seyahatname, tezkire, risale ve ahlaki hikâyeler gibi geniş bir yelpazede gelişim göstermiştir. Aşağıda sol sütunda Divan nesrine ait bazı eser isimleri, sağ sütunda ise bu eserlerin yazarı, içeriği ve edebi önemiyle ilgili açıklamalar verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki eserlerin sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleşmesi nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Düsturü'l-Amel li-Islahi'l-Halel
Nihalistan
Tuhfetü'l-Haremeyn
Mir'atü'l-Memalik

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Düsturü'l-Amel li-Islahi'l-Halel eseri Kâtip Çelebi'nin risalesiyle, Nihalistan Nergisî'nin mensur hamsesiyle, Tuhfetü'l-Haremeyn Nâbî'nin hac seyahatnamesiyle ve Mir'atü'l-Memalik Seydi Ali Reis'in Hint seferi dönüşü anılarıyla eşleşir.
Düsturü'l-Amel li-Islahi'l-Halel eseri Kâtip Çelebi'nin mali bozulmaları ele alan risalesiyle, Nihalistan Nergisî'nin edebiyatımızdaki ilk mensur hamseyi oluşturan eseriyle, Tuhfetü'l-Haremeyn Nâbî'nin hac yolculuğunu anlatan ilk mensur hac seyahatnamesiyle ve Mir'atü'l-Memalik Seydi Ali Reis'in Hint Deniz Seferi dönüşünü konu edinen seyahatnamesiyle tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Eserlerin yazarlarını ve türlerini belirleme.
Düsturü'l-Amel -> Kâtip Çelebi (Risale), Nihalistan -> Nergisî (Mensur Hamse), Tuhfetü'l-Haremeyn -> Nâbî (Seyahatname), Mir'atü'l-Memalik -> Seydi Ali Reis (Seyahatname).
Eserlerin edebiyat tarihindeki yerlerini tespit etmek doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Eşleştirme detaylarını doğrulama.
Düsturü'l-Amel'in mali/askeri bozulmaları çözme amacını taşıması, Nihalistan'ın ilk mensur hamse olması, Tuhfetü'l-Haremeyn'in ilk hac seyahatnamesi olması ve Mir'atü'l-Memalik'in Hint seferi sonrasını anlatması doğrulanır.
İçerik ve yapısal özellikler üzerinden seçeneklerin doğruluğu kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Divan nesri eserleri, yazarları, türleri ve edebi özellikleri
Soru 1786Soru

Aşağıdaki dizelerde öne çıkan edebî sanatları, yanlarında verilen kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bütün gün Yahya Kemal'i okudum baş ucumda / İstanbul'un o eski, rüya gibi günlerini anarak.
O çay ağır akar, yorgun mu bilmem / Mehtabı sürmüş de yüzüne gider
Karalar giyinmiş karlı dağlar / Benim aktır diye güldüğüm güne
Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? / Benim mi Allahım bu çizgili y��z?

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dizeler sırasıyla Mecazımürsel, Teşhis, Tezat ve Tecahülüarif sanatlarıyla eşleşmektedir.
Şiir dizeleriyle edebî sanatlar eşleştirildiğinde; yazar-eser ilişkisiyle ad aktarması (mecazımürsel), doğa unsuruna insani nitelik verilmesi (teşhis), zıt renklerin kullanımı (tezat) ve yaşlılık belirtilerinin soru yoluyla bilmezden gelinmesi (tecahülüarif) tam bir uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
'Yahya Kemal' ifadesi incelenerek şairin kendisi yerine eserlerinin kastedildiği saptanır.
Mecazımürsel (ad aktarması) sanatı tespit edilir.
Sanatçı-eser ilişkisiyle ad aktarması yapılmıştır.
2
'Çay' varlığına yüklenen 'yorgun olmak' ve 'mehtap sürmek' eylemleri incelenir.
Teşhis (kişileştirme) sanatı tespit edilir.
İnsani özellikler doğadaki bir varlığa aktarılmıştır.
3
Dizedeki 'kara' ve 'ak' kelimelerinin anlam ilişkisi incelenir.
Tezat (karşıtlık) sanatı tespit edilir.
Zıt anlamlı kavramlar bir arada kullanılmıştır.
4
Şairin saçının beyazlaması ve yüzünün kırışmasını sorgulayış biçimi incelenir.
Tecahülüarif (bilmezlikten gelme) sanatı tespit edilir.
Bilinen bir gerçek, sanatsal bir amaçla bilmezlikten gelinerek soruyla aktarılmıştır.

Anahtar Kavram

Şiir çözümlemelerinde edebi sanatları (söz sanatlarını) tanıma ve sınıflandırma.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1787Soru

Aşağıda Fecr-i Âti edebiyatı sanatçıları ile bu sanatçıların edebiyat tarihimizde yer edinmiş eserleri verilmiştir. Bu sanatçıları kendilerine ait olan doğru eserlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Emin Bülent Serdaroğlu
Tahsin Nahit
Şehabettin Süleyman

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Emin Bülent Serdaroğlu 'Kin' şiiriyle, Tahsin Nahit 'Rûh-ı Bî-karar' şiir kitabıyla, Şehabettin Süleyman ise 'Çıkmaz Sokak' oyunuyla eşleşmektedir.
Fecr-i Âti sanatçılarından Emin Bülent Serdaroğlu 'Kin' şiiriyle, Tahsin Nahit 'Rûh-ı Bî-karar' adlı şiir kitabıyla, Şehabettin Süleyman ise 'Çıkmaz Sokak' adlı tiyatro oyunuyla doğrudan eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Fecr-i Âti sanatçısı Emin Bülent Serdaroğlu'nun en bilinen eserini belirleme
Sanatçının Victor Hugo'ya tepki olarak yazdığı epik nitelikteki 'Kin' şiiri eşleştirilir.
Sanatçının edebi kimliğindeki en belirgin eseri bularak elemeleri gerçekleştirmek.
2
Tahsin Nahit'in şiir alanındaki tek eserini tespit etme
Sanatçının 'Rûh-ı Bî-karar' adlı şiir kitabı doğru eşleşme olarak belirlenir.
Şairin topluluktaki yerini ve şiir kitabını doğru saptamak.
3
Tiyatro yazarı Şehabettin Süleyman'ın oyununu bulma
Kalan sanatçı Şehabettin Süleyman ile 'Çıkmaz Sokak' tiyatro eseri eşleştirilir.
Tüm sanatçıların eserleriyle doğru biçimde eşleştiğini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti Temsilcileri ve Eserleri
Soru 1788Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen öğrenmeyi etkileyen faktörleri, sağ sütunda yer alan günlük yaşam senaryolarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Geriye Ket Vurma
Genel Uyarılmışlık Hali
Algısal Ayırt Edilebilirlik
Geri Bildirim (Sonuçların Bilinmesi)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Geriye Ket Vurma kavramı kimyagerin eski element sembollerini hatırlamakta zorlanmasıyla; Genel Uyarılmışlık Hali uykusuzluk veya aşırı sınav kaygısının performansı düşürmesiyle; Algısal Ayırt Edilebilirlik metindeki önemli kavramların renkli/kalın yazılarak ayırt edilmesiyle; Geri Bildirim ise öğrencinin sınav biter bitmez cevap anahtarından hatalarını kontrol etmesiyle eşleşir.
Eşleştirmede her kavram kendi akademik tanımına uygun günlük yaşam senaryosuyla doğru şekilde eşleştirilmiştir. Yeni öğrenilen bilgilerin eski bilgileri unutturması geriye ket vurmadır; bireyin uykusuzluk veya aşırı kaygı gibi durumlarda öğrenememesi genel uyarılmışlık halidir; önemli yerlerin renkli/kalın yazılması algısal ayırt edilebilirliktir; öğrencinin hatasını hemen öğrenmesi ise geri bildirimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryolardaki durumları analiz ederek hangi öğrenme faktörünü temsil ettiklerini belirleyin.
İlk senaryodaki yeni element sembollerinin eski sembolleri unutturması 'Geriye Ket Vurma' ile; uykusuzluk ve kaygı durumu 'Genel Uyarılmışlık Hali' ile; metindeki renkli/kalın kelimeler 'Alg��sal Ayırt Edilebilirlik' ile; sınav sonundaki cevap kontrolü ise 'Geri Bildirim' ile uyuşmaktadır.
Öğrenmeyi etkileyen faktörlerin tanımlarını somut durumlarla ilişkilendirmek doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Eşleştirmelerin doğruluğunu kavramsal temellerle doğrulayın.
Tüm kavramlar doğru senaryolarla eşleştirilmiştir.
Kavramlar arası olası karışıklıkları (örneğin geriye ket vurma ile olumsuz aktarımı veya malzemenin özelliği ile yöntemi) önlemek için bilimsel tanımları kontrol etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Öğrenmeyi Etkileyen Faktörler (Öğrenen, Yöntem ve Malzeme ile İlgili Faktörler)
Soru 1789Soru

Tanzimat Dönemi romanlarının yapısal, tematik ve estetik özelliklerini yansıtan aşağıdaki eserler ile bu eserlerin anlatım tekniği ve akım ilişkisi bağlamındaki açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İntibah
Karabibik
Araba Sevdası
Sergüzeşt

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İntibah eseri romantik yönelim ve yazarın anlatıya müdahalesi ile; Karabibik eseri realist gözlem ve İstanbul dışındaki mekan-insan ilişkisi ile; Araba Sevdası eseri psikolojik gerçekçilik ve ironik bakış açısıyla; Sergüzeşt eseri ise romantizmden realizme geçiş köprüsü niteliği taşımasıyla eşleşmelidir.
İntibah romanının romantik akımın etkisiyle yazılması ve yazarın araya girmesi özelliğiyle; Karabibik'in Antalya'da geçmesi ve gerçekçi köy tasvirleriyle; Araba Sevdası'nın Bihruz Bey üzerinden alafrangalık eleştirisini ironik ve psikolojik derinlikle sunmasıyla; Sergüzeşt'in ise esaret konusunu işlerken realizme geçiş unsurları barındırmasıyla eşleşmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
İntibah eserinin yapısal ve akımsal özelliklerini analiz etme
İntibah'ın Namık Kemal tarafından romantizm akımının etkisiyle yazıldığını, yazarın anlatıcı olarak olayların akışını kesip ahlaki yorumlar yaptığını belirleme.
Eserin romantik yönelim ve yazarın araya girmesi özelliğini içeren açıklamayla eşleştiğini doğrulamak için.
2
Karabibik eserinin mekan ve gerçekçilik boyutunu değerlendirme
Nabizade Nazım'ın Karabibik eserinin Antalya'nın Kaş ilçesinde (Beymelek) geçtiğini ve ilk köy romanı/uzun hikayesi olarak realizm/natüralizm etkisiyle yerel ağızları kullandığını saptama.
Eserin İstanbul dışındaki mekan-insan ilişkisi ve realist gözlem açıklamasıyla eşleştiğini doğrulamak için.
3
Araba Sevdası eserinin temasını ve anlatım tekniğini inceleme
Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası eserinin yanlış Batılılaşmayı ironik bir bakış açısıyla ve Bihruz Bey'in psikolojik derinliğiyle ele aldığını saptama.
Eserin psikolojik gerçekçilik ve ironik bakış açıklamasıyla eşleştiğini doğrulamak için.
4
Sergüzeşt eserinin edebi konumunu belirleme
Samipaşazade Sezai'nin Sergüzeşt eserinin romantizmden realizme geçiş köprüsü olduğunu ve Dilber'in esaretini gerçekçi ögelerle ele aldığını saptama.
Eserin romantizmden realizme geçiş köprüsü açıklamasıyla eşleştiğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Tanzimat Dönemi romanlarının yapısal, tematik ve akım özellikleri
Soru 1790Soru

Milli Edebiyat Dönemi'nde eser veren aşağıdaki şairler ile onların şiir anlayışlarını yansıtan özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mehmet Emin Yurdakul
Yahya Kemal Beyatlı
Mehmet Âkif Ersoy
Faruk Nafiz Çamlıbel

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mehmet Emin Yurdakul, milliyetçi ve sade dilli didaktik şiirleriyle eşleşir. Yahya Kemal Beyatlı, aruzla yazdığı öz şiir anlayışıyla eşleşir. Mehmet Âkif Ersoy, realist toplumsal manzumeleriyle eşleşir. Faruk Nafiz Çamlıbel ise Beş Hececiler grubu içinde memleketçi şiirin temsilcisi olarak eşleşir.
Şairlerin sanat anlayışları ve eser verme biçimleri doğrudan edebi kimliklerini belirler. Türkçe Şiirler yazarı olan sanatçı heceyi döneminden önce savunmuştur. Öz şiir temsilcisi olan şair aruzla ahenk kurmuştur. Realist manzumelerin yazarı sosyal konuları aruzla işlemiştir. Beş Hececiler'den olan şair memleketçi edebiyata öncülük etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Mehmet Emin Yurdakul'un edebi kişiliğini analiz edin.
Sanatçı, hece ölçüsü ve sade dille yazdığı milliyetçi şiirlerin öncüsüdür; dolayısıyla ikinci özellik ile eşleşir.
Milli Edebiyat'ın kuruluşundan önce yayımladığı eserlerle heceyi ve Türkçülüğü savunmuştur.
2
Yahya Kemal Beyatlı'nın edebi kimliğini inceleyin.
Sanatçı, aruz ölçüsünü Türkçeye uydurarak öz şiir anlayışıyla eser vermiştir; dolayısıyla dördüncü özellik ile eşleşir.
Ahenk, musiki ve dil işçiliği onun şiir dünyasının temel taşlarıdır.
3
Mehmet Âkif Ersoy'un şiir anlayışını değerlendirin.
Sanatçı, manzum hikâyelerinde halkın sorunlarını realist bir aruzla anlatmıştır; dolayısıyla birinci özellik ile eşleşir.
Sosyal hayatı ve halkın yaşantısını sanatına yansıtmayı temel amaç edinmiştir.
4
Faruk Nafiz Çamlıbel'in edebiyattaki yerini saptayın.
Sanatçı, Beş Hececiler grubunun öncüsü olup memleketçi şiiri temsil eder; dolayısıyla üçüncü özellik ile eşleşir.
Anadolu insanını ve coğrafyasını hece ölçüsüyle anlatan eserler vermiştir.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi Şiir Akımları ve Temsilcileri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1791Soru

Tanzimat I. Dönem Türk edebiyatı sanatçıları, edebi eser üretmenin yanı sıra dil, s��zlük, tiyatro ve gazetecilik gibi alanlarda da öncü rol üstlenmişlerdir.

Aşağıda sol sütunda verilen Tanzimat I. Dönem sanatçılarını, sağ sütunda verilen edebiyat tarihimizdeki kurucu ve öncü faaliyetleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ahmet Vefik Paşa
Şemsettin Sami
Direktör Ali Bey
Ahmet Mithat Efendi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ahmet Vefik Paşa ile Klasisizm etkisiyle tiyatro uyarlamaları yapıp Bursa'da tiyatro binası kurdurması; Şemsettin Sami ile ilk yerli romanı yazması, sözlük çalışmaları ve Orhun Yazıtları incelemeleri; Direktör Ali Bey ile Seyahat Jurnali ve Ayyar Hamza komedisi; Ahmet Mithat Efendi ile halk için çok sayıda eser vererek 'yazı makinesi' unvanını alması ve Letaif-i Rivayat'ı yazması eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede Ahmet Vefik Paşa klasisizm akımı, Molière uyarlamaları ve Bursa tiyatrosu ile; Şemsettin Sami ilk yerli roman (Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat), Kamus-ı Türkî ve Göktürk Yazıtları incelemeleri ile; Direktör Ali Bey ilk günlük (Seyahat Jurnali) ve Ayyar Hamza komedisi ile; Ahmet Mithat Efendi ise Letaif-i Rivayat ve 'yazı makinesi' unvanı ile doğru bir biçimde bir araya getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sanatçıların edebi kimliklerini ve öncü çalışmalarını analiz edin.
Tanzimat I. Dönem sanatçılarının her birinin kendine has öncü çalışmaları ve alanları bulunmaktadır.
Eşleştirmeyi doğru yapabilmek için her sanatçının edebiyat tarihindeki spesifik rolünü belirlemek gerekir.
2
Tiyatro ve uyarlamalar alanında öne çıkan isimleri belirleyin.
Ahmet Vefik Paşa Molière uyarlamaları ve Bursa'daki tiyatro binasıyla; Direktör Ali Bey ise Ayyar Hamza komedisi ve Seyahat Jurnali ile eşleşir.
Tiyatro alanındaki iki önemli ismi eserleri ve devlet hizmetindeki tiyatro faaliyetleri üzerinden ayırt etmek gerekir.
3
Dil, sözlük, roman ve halk edebiyatı alanındaki çalışmaları değerlendirin.
Şemsettin Sami dil-sözlük çalışmaları ve ilk yerli roman ile; Ahmet Mithat Efendi ise popüler halk romancılığı ve ilk öykü serisiyle eşleşir.
Sözlükçülük ve halk için popüler roman yazımı gibi farklı edebi kulvarlardaki isimleri doğru tespit etmek için bu ayrım gereklidir.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem sanatçılarının edebi özellikleri, kurucu çalışmaları ve Türk edebiyatına kazandırdıkları ilkler
Soru 1792Soru

İlk Türk-İslam devletlerinde devletin idari, adli ve sosyo-ekonomik yapısını oluşturan çeşitli görevliler bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda verilen yönetim ve yargı görevlilerini, üstlendikleri temel sorumluluklarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kadı'l-kudat
Emir-i dad
Muhtesip
Melik

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kadı'l-kudat şer'i yargıdan; Emir-i dad örfi yargıdan; Muhtesip belediye ve çarşı denetiminden; Melik ise eyalet yönetiminden sorumludur.
Kadı'l-kudat şer'i yargının, Emir-i dad örfi yargının en üst yöneticisidir; Muhtesip çarşı ve pazarı denetleyen belediye görevlisidir; Melik ise eyalet yönetimindeki hanedan üyesidir. Bu eşleştirmeler idari ve hukuki teşkilatın yapısal özelliklerini tam olarak yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı sistemindeki şer'i ve örfi ayrımını analiz etmek.
Kadı'l-kudat teriminin 'kadıların kadısı' anlamına geldiği ve şer'i yargının başında yer aldığı belirlenir. Örfi yargının başında ise Emir-i dad görevlisinin bulunduğu tespit edilir.
İlk Türk-İslam devletlerinde adalet mekanizması şer'i ve örfi olmak üzere iki ana kola ayrılmıştı.
2
Taşra idaresi ve yerel yönetim birimlerindeki görevlileri tespit etmek.
Muhtesip görevlisinin çarşı, pazar ve esnaf denetimini (belediye işleri) yürüttüğü; Melik'in ise eyaletlerde yöneticilik yapan hanedan üyesi (şehzade) olduğu belirlenir.
İlk Türk-İslam devletlerinde eyaletlerin idari yapısında hanedan üyeleri ve yerel denetim mekanizmaları kritik roller üstlenmiştir.
3
Kavramları eşleştirerek nihai tabloyu oluşturmak.
Kadı'l-kudat şer'i yargı başkanıyla, Emir-i dad örfi yargı başkanıyla, Muhtesip belediye denetçisiyle ve Melik eyalet yöneticisi şehzadeyle doğru şekilde eşleşir.
Bütün terimlerin kendi tanımlarıyla eksiksiz ve doğru eşleşmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

İlk Türk-İslam Devletlerinde Hukuk, Taşra ve Belediye Teşkilatı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1793Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda yer alan en belirgin edebî sanatlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem
Yâ muhît olmuş gözümden akan ya��tır dönen
Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl
Başını taştan taşa vurup gezer âvâre su
Aşk derdiyle hoşem el çek ilâcımdan tabib
Kılma derman kim helâkim zehri dermanındadır
Marmara’da her yelken uçar gibi hafifken
Süzülür engine doğru sessiz ve derinden

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk dize tecahülüarif ile, ikinci dize hüsnütalil ile, üçüncü dize tezat ile ve dördüncü dize mecazımürsel ile eşleşmelidir.
Dizelerdeki edebi sanatlar çözümlendiğinde; bilinen bir durumun bilmezlikten gelindiği ilk dize tecahülüarif ile; doğa olayının güzel bir sebebe bağlandığı ikinci dize hüsnütalil ile; zıt durumların bir arada sunulduğu üçüncü dize tezat ile ve parça-bütün ilişkisiyle ad aktarması yapılan son dize mecazımürsel ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerdeki anahtar kelimeleri ve anlam ilişkilerini çözümleme.
İlk dizedeki 'bilmezem' (bilmiyorum) ifadesi, ikinci dizedeki suyun akış nedeninin sevgiliye bağlanması, üçüncü dizedeki 'dert' ve 'derman' tezatlığı, dördüncü dizedeki 'yelken' ile gemi kastı tespit edilir.
Dizelerde yer alan edebi sanatları saptamak için kelime düzeyinde anlam ve bağlam analizi yapılması gerekir.
2
Dizelerde öne çıkan edebi sanatları sağ sütundaki terimlerle eşleştirme.
Belirlenen edebi sanatlar sırasıyla tecahülüarif, hüsnütalil, tezat ve mecazımürsel olarak sağ sütundaki ilgili kavramlarla eşleştirilir.
Sanat tanımları ile dizelerdeki dilsel özelliklerin örtüştürülmesi doğru eşleştirmeye ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Edebi sanatların (söz sanatlarının) beyit ve dizelerde tespiti ve sınıflandırılması.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1794Soru

Edimsel koşullanma sürecinde pekiştirme ve ceza ilkeleri, organizmanın davranışlarının sıklığını doğrudan etkiler. Pekiştirme davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırırken, ceza bu olasılığı azaltır.

Buna göre, aşağıda verilen günlük yaşam durumlarını (Sol Sütun), bu durumlarda örneklendirilen edimsel koşullanma süreçleriyle (Sa�� Sütun) doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ders çalışırken dışarıdan gelen inşaat gürültüsünden rahatsız olan bir öğrencinin, kulaklık takarak bu rahatsız edici durumdan kurtulması ve sonraki çalışmalarında kulaklık takma sıklığının artması
Derste izinsiz konuşan bir öğrencinin, çok sevdiği resim dersi malzemelerinin öğretmen tarafından geçici olarak elinden alınması sonucu derste izinsiz konuşma davranışının azalması
Sınıf içi etkinliklere aktif katılan bir öğrenciye öğretmeni tarafından yıldız verilmesi sonucunda öğrencinin etkinliklere katılma isteğinin ve sıklığının artması
Temizlik kurallarına uymayan bir fabrika işçisinin müdürü tarafından herkesin önünde sert bir şekilde uyarılması (azarlanması) sonucu kuralları ihlal etme davranışının azalması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki durumlar ile sağ sütundaki süreçlerin doğru eşleşmesi: Ders çalışırken gürültüden kaçınmak amacıyla kulaklık takılması davranışının artması 'Olumsuz Pekiştirme' ile; derste konuşan öğrencinin resim malzemelerinin alınarak konuşmasının azaltılması 'II. Tip Ceza' ile; aktif katılan öğrenciye yıldız verilerek bu davranışın artırılması 'Olumlu Pekiştirme' ile; kurallara uymayan işçinin azarlanarak bu davranışının azaltılması ise 'I. Tip Ceza' ile eşleşir.
Sol sütundaki durumlar ile sağ sütundaki süreçlerin doğru eşleşmesi: Ders çalışırken gürültüden kaçınmak amacıyla kulaklık takılması davranışının artması 'Olumsuz Pekiştirme' ile; derste konuşan öğrencinin resim malzemelerinin alınarak konuşmasının azaltılması 'II. Tip Ceza' ile; aktif katılan öğrenciye yıldız verilerek bu davranışın artırılması 'Olumlu Pekiştirme' ile; kurallara uymayan işçinin azarlanarak bu davranışının azaltılması ise 'I. Tip Ceza' ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Durumlardaki davranışların sonuçlarını ve davranış sıklığındaki değişimi analiz edin.
Birinci durumda gürültüden kurtulma ve davranışın artması; ikinci durumda resim malzemelerinin gitmesi ve davranışın azalması; üçüncü durumda yıldız kazanma ve davranışın artması; dördüncü durumda azar işitme ve davranışın azalması görülmektedir.
Davranışın artması pekiştirmeyi, azalması ise cezayı gösterir.
2
Davranışı izleyen uyarıcının ortama eklenip eklenmediğini veya ortamdan çıkarılıp çıkarılmadığını belirleyin.
Birinci durumda gürültü ortamdan çıkmıştır (olumsuz pekiştirme). İkinci durumda sevilen resim malzemeleri ortamdan çıkmıştır (II. Tip ceza). Üçüncü durumda yıldız ortama eklenmiştir (olumlu pekiştirme). Dördüncü durumda ise azar ortama eklenmiştir (I. Tip ceza).
Bu adımlarla pekiştirme ve cezanın türleri (olumlu/olumsuz veya I. Tip/II. Tip) doğru bir şekilde ayırt edilir.
3
Durumları ilgili kavramlarla eşleştirin.
İlk durum Olumsuz Pekiştirme ile, ikinci durum II. Tip Ceza ile, üçüncü durum Olumlu Pekiştirme ile, dördüncü durum ise I. Tip Ceza ile eşleşir.
Eşleştirmenin doğruluğunu teyit etmek için her kavramın tanımına uygunluğu kontrol edilmiştir.

Anahtar Kavram

Edimsel Koşullanma İlkeleri (Pekiştirme ve Ceza Türleri)
Soru 1795Soru

İslam felsefesinde irade özgürlüğü ve insan eylemleri problemi; yaratılış, kader ve sorumluluk ilişkisi bağlamında farklı ekollerce ele alınmıştır. Aşağıda sol sütunda bu problemi tartışan İslam felsefesi ekolleri, sağ sütunda ise bu ekollerin insan eylemleri ve iradeye dair temel savunuları verilmiştir. Sol sütundaki ekolleri, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Cebriye
Mu'tezile
Eş'ariye
Maturidiye

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cebriye - İnsanın eylemlerinde hiçbir irade gücü bulunmadığını savunan yaklaşım; Mu'tezile - İnsanın fiillerinde tamamen hür olduğunu ve eylemlerinin yaratıcısı olduğunu savunan yaklaşım; Eş'ariye - İnsanın eylemlerini kesbeden olduğunu ve yaratmanın Tanrı'ya ait olduğunu savunan yaklaşım; Maturidiye - İnsana cüzi irade verildiğini ve aklın vahiy olmadan da yaratıcıyı kavrayabileceğini savunan yaklaşım.
Doğru eşleştirmede; insan iradesini tamamen yok sayan Cebriye ekolü mutlak zorunluluk (cebr) ilkesiyle; insanın eylemlerinde tamamen hür ve kendi fiillerinin yaratıcısı olduğunu savunan Mu'tezile ekolü adalet ilkesiyle; iradeyi 'kesb' teorisiyle temellendirerek yaratmanın sadece Tanrı'ya ait olduğunu ve naklin önceliğini savunan Eş'ariye ekolüyle; insana cüzi irade tanıyan ve aklın vahiy olmadan da Tanrı'yı bulabileceğini kabul eden Maturidiye ekolüyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki ekollerin temel felsefi tezleri ve insan iradesi konusundaki konumları analiz edilir.
Dört farklı kelami ve felsefi yaklaşımın ayırt edici nitelikleri belirlenir.
Eşleştirme sürecinde kavram kargaşasını önlemek.
2
İradeyi tamamen reddeden Cebriye ile mutlak kaderci ve zorlayıcı fiil açıklaması eşleştirilir.
Cebriye ekolü, eylemlerde iradenin olmadığını savunan tanım ile eşleşir.
Cebriye kelimesinin zorunluluk (cebr) kökünden gelmesi ve eylemleri rüzgardaki yaprağa benzetmesi.
3
İradeyi mutlak özgürlük ve adalet bağlamında sorumluluk olarak tanımlayan Mu'tezile ile insan fiillerinin yaratıcısının insan olduğu fikri eşleştirilir.
Mu'tezile ekolü, insanın fiillerinde tamamen hür olduğunu belirten tanım ile eşleşir.
Mu'tezile'nin Tanrı'nın adalet sıfatını korumak için kötülüğü insana yüklemesi ve aklı öncelemesi.
4
Eş'ariye'nin insan eylemini açıklamak için kullandığı 'kesb' (kazanım) teorisi ve vahyin akla önceliği ilkesi tespit edilerek eşleştirilir.
Eş'ariye ekolü, eylemleri kesbeden ve yaratmanın Tanrı'ya ait olduğunu savunan tanım ile eşleşir.
Eş'ariye'nin insan iradesini sınırlı tutarak yaratma tekelini Tanrı'ya vermesi ve nakil merkezli olması.
5
Maturidiye'nin cüzi irade anlayışı ile aklın vahiy olmadan da yaratıcının varlığını kavrama yetisi eşleştirilerek tüm çiftler tamamlanır.
Maturidiye ekolü, cüzi irade ve aklın bağımsız kavrayış gücünü savunan tanım ile eşleşir.
Maturidiye'nin akıl ile vahiy arasında kurduğu dengeli ilişki ve insan sorumluluğunu cüzi iradeye dayandırması.

Anahtar Kavram

İslam Felsefesinde İrade Özgürlüğü ve İnsan Eylemleri Problemi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1796Soru

Servet-i Fünun şiirinin iki büyük temsilcisi olan Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin’in yapıtlarına dair sol sütunda verilen edebi uygulamaları, sağ sütundaki estetik ve tematik açıklamalarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tevfik Fikret’in *Sis* şiirinde İstanbul’u ahlaki çöküşün ve zulmün merkezi olarak karamsar bir atmosferde tasvir etmesi
Cenap Şahabettin’in *Elhan-ı Şita* şiirinde kış mevsimini ve karın yağışını ahenk unsurları ve 'siyah nurlar' gibi alışılmamış imgelerle sunması
Tevfik Fikret’in *Promete* şiirinde mitolojik bir kahramandan hareketle Türk gençliğine Batı'nın bilimini ve ışığını getirme vazifesi yüklemesi
Cenap Şahabettin'in *Yakazat-ı Leyliyye* şiirinde gece vakti uyanan hisleri ve doğa manzaralarını adeta resim çizer gibi kelimelerle işlemesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tevfik Fikret’in Sis şiiri parnasist tasvirli toplumsal karamsarlıkla; Cenap Şahabettin’in Elhan-ı Şita şiiri sembolist müzikaliteyle; Tevfik Fikret’in Promete şiiri didaktik ve toplumsal Batılılaşma ülküsüyle; Cenap Şahabettin’in Yakazat-ı Leyliyye şiiri ise parnasist tablo-şiir anlayışıyla eşleşir.
Sis şiiri toplumsal eleştiriyle, Elhan-ı Şita sembolist müzikaliteyle, Promete gençliğe didaktik mesajla ve Yakazat-ı Leyliyye parnasist tablo-şiir tekniğiyle eşleştiği için bu eşleştirme doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk olarak toplumsal yönü ağır basan Sis ve Promete şiirleri belirlenir ve Tevfik Fikret'in toplumsal sanat anlayışı doğrultusunda elenir.
Sis şiiri toplumsal karamsarlık ve parnasist tasvirle, Promete ise didaktik Batılılaşma ülküsüyle eşleştirilir.
Fikret'in sanat yaşamının ikinci döneminde toplumsal konulara yönelmesi, bu şiirlerde didaktik ve sosyal temaların öne çıkmasını sağlamıştır.
2
Ardından bireysel duyarlılığı ve estetik zevki ön plana çıkaran Cenap Şahabettin'in Elhan-ı Şita ve Yakazat-ı Leyliyye şiirleri incelenir.
Elhan-ı Şita sembolist müzikaliteyle, Yakazat-ı Leyliyye ise parnasist tablo-şiir tekniğiyle eşleştirilir.
Cenap Şahabettin şiirde müziği ön planda tutan sembolizmi ve resimsel ögeleri kullanan parnasizmi sentezlemiş, toplumsal konulara hiç değinmemiştir.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Şiirinde Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in Bireysel ve Toplumsal Sanat Anlayışları ile Edebi Akımların Etkileri
Soru 1797Soru

Bir insan davranışının nedenlerini araştıran psikologların, benimsedikleri ekollere göre sordukları temel araştırma soruları farklılık göstermektedir. Aşağıda sol sütunda psikolojideki bazı yaklaşımlar, sağ sütunda ise bu yaklaşımların odaklandığı temel sorular verilmiştir. Sol sütundaki yaklaşımlar ile sağ sütundaki soruları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Davranışçı Yaklaşım
Bilişsel Yaklaşım
Hümanist Yaklaşım
Biyolojik Yaklaşım

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Davranışçı Yaklaşım somut çevresel uyarıcılara odaklanan soruyla, Bilişsel Yaklaşım bilginin zihinde işlenmesi ve depolanmasına odaklanan soruyla, Hümanist Yaklaşım bireyin potansiyeli ve seçimlerine odaklanan soruyla, Biyolojik Yaklaşım ise nörokimyasal salgılar ve genetik faktörlere odaklanan soruyla eşleşmelidir.
Davranışçı yaklaşım organizmanın gözlemlenebilen tepkilerini ve bunları başlatan çevresel uyarıcıları sorgular. Bilişsel yaklaşım dış dünyadaki bilgilerin zihinde nasıl kodlandığını ve işlendiğini inceler. Hümanist yaklaşım insanın kendi yaşamını şekillendirme gücüne ve potansiyeline değer verir. Biyolojik yaklaşım ise sinir sistemi ve hormonlar gibi biyolojik mekanizmaların davranış üzerindeki etkisini arar. Bu nedenle eşleştirmeler kuramların temel varsayımlarına göre tam olarak birbirini karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki psikolojik yaklaşımların temel çalışma alanlarını analiz edin.
Davranışçı yaklaşım dışsal ve gözlemlenebilir etkenleri, bilişsel yaklaşım zihinsel bilgi süreçlerini, hümanist yaklaşım insan doğasının biricikliğini ve özgür iradeyi, biyolojik yaklaşım ise organizmanın biyolojik yapılarını temel alır.
Yaklaşımların kuramsal odaklarını belirlemek doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Sağ sütundaki araştırma sorularında geçen anahtar kavramları tespit edin.
Sorulardaki 'somut uyarıcılar ve pekiştireçler' dışsal davranış odağını, 'bilgiyi işlemleme ve depolama' zihinsel süreç odağını, 'kendini gerçekleştirme ve özgür irade' insani potansiyel odağını, 'nörokimyasal salgılar ve genetik' ise biyolojik yapıyı gösterir.
Soruların odağındaki kavramlar ilgili ekollerin temel savlarıyla doğrudan örtüşmektedir.
3
Elde edilen analizleri birleştirerek eşleştirmeleri tamamlayın.
Davranışçı yaklaşım somut uyarıcı sorusuyla; bilişsel yaklaşım bilgiyi işlemleme sorusuyla; hümanist yaklaşım kendini gerçekleştirme sorusuyla; biyolojik yaklaşım nörokimyasal süreçler sorusuyla eşleşir.
Tüm eşleştirmeler ilgili yaklaşımların metodolojik ve kuramsal çerçevesine tam uyum sağlamaktadır.

Anahtar Kavram

Psikolojide Ekoller ve Yaklaşımların Davranışı Ele Alma Biçimleri
ÖncekiSayfa 90 / 90
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin