Tüm alıştırma soruları

1052 soru

Soru 401Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen bilgi örneklerini, sağ sütundaki ait oldukları bilgi türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir tarım işçisinin, gökyüzündeki bulutların rengine ve havadaki nem oranının hissiyatına dayanarak o gün yağmur yağacağını öngörmesi.
Bir zanaatkârın, metallerin esneme özelliklerinden yararlanarak dayanıklı tarım aletleri tasarlayıp üretmesi.
Bir sanatçının, tuval üzerine yağlı boya kullanarak doğadaki nesneleri kendi duygusal süzgecinden geçirip özgün bir kompozisyonla yansıtması.
Bir filozofun, ahlaki eylemlerin temelini sorgularken zihnin kavramsal yapısını kendi üzerine yönelerek tutarlı biçimde temellendirmesi.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Pratik tecrübeye dayalı yağmur öngörüsü gündelik bilgiyle; tarım aletleri üretimi teknik bilgiyle; özgün kompozisyon yaratımı sanat bilgiyle; refleksif zihinsel temellendirme ise felsefi bilgiyle eşleşmektedir.
Verilen durumlarda; yağmur tahmini gündelik bilgiyle, tarım aletleri yapımı teknik bilgiyle, özgün sanatsal üretim sanat bilgisiyle ve refleksif ahlak sorgulaması felsefi bilgiyle örtüşür.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci öncülün analiz edilmesi.
Gözlem ve kişisel tecrübe içeren sistemsiz öngörü Gündelik Bilgi kapsamına girer.
Gündelik bilgi, yaşam tecrübelerine ve duyu algılarına dayanan, yöntemsiz bilgidir.
2
Sol sütundaki ikinci öncülün analiz edilmesi.
Maddi nesneleri biçimlendirerek araç-gereç üretme etkinliği Teknik Bilgi sınıfına girer.
Teknik bilgi, insan hayatını kolaylaştırmak amacıyla araç-gereç üretme ve pratik beceriyle ilgilidir.
3
Sol sütundaki üçüncü öncülün analiz edilmesi.
Özgünlük, güzellik ve yaratıcılık barındıran duygusal ifade Sanat Bilgisi sınıfına girer.
Sanat bilgi, sanatçının sezgisel ve yaratıcı gücüyle estetik kaygıyı yansıtmasıdır.
4
Sol sütundaki dördüncü öncülün analiz edilmesi.
Refleksif düşünceye ve rasyonel temellendirmeye dayalı sorgulama Felsefi Bilgi sınıfına girer.
Felsefi bilgi, rasyonel, sistemli ve kendi üzerine düşünen (refleksif) bir yapıya sahiptir.

Anahtar Kavram

Bilgi türlerinin temel özellikleri ve örnek olaylarla eşleştirilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 402Soru

Aşağıda sol sütunda verilen kıyı tiplerini, sağ sütunda verilen ve bu kıyı tiplerinin oluşum süreçlerini açıklayan tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Dalmaçya kıyı tipi
Fiyort kıyı tipi
Rias kıyı tipi
Haliçli kıyı tipi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dalmaçya kıyı tipi dağların kıyıya paralel uzandığı alanlardaki vadilerin sular altında kalmasıyla oluşan adalar zinciriyle; fiyort kıyı tipi buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla; rias kıyı tipi akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla; haliçli kıyı tipi ise gelgit etkisiyle nehir ağızlarının aşınmasıyla oluşan huni biçimli yapıyla eşleşir.
Eşleştirmede her kıyı tipi, kendi oluşum sürecine uygun jeolojik ve jeomorfolojik etmenle doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Dalmaçya tipi kıyılar kıyıya paralel uzanan dağların sular altında kalmasıyla, fiyort tipi kıyılar buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla, rias tipi kıyılar akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla ve haliçli kıyılar gelgit genliğinin yüksek olduğu okyanus kıyılarında akarsu ağızlarının aşındırılmasıyla oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Dalmaçya kıyı tipinin tanımını belirleme.
Dalmaçya kıyı tipi, kıyıya paralel uzanan dağ sıralarının arasındaki vadilerin sular altında kalmasıyla oluşan adalı kıyılardır. Bu durum birinci tanım ile örtüşmektedir.
Kıyı tiplerinin jeomorfolojik ve topoğrafik özelliklerine göre eşleştirilmesini sağlamak.
2
Fiyort kıyı tipinin tanımını belirleme.
Fiyort kıyı tipi, buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşan kıyılardır. Bu durum ikinci tanım ile örtüşmektedir.
Buzul aşındırmasının etkili olduğu kıyı tiplerini ayırt etmek.
3
Rias kıyı tipinin tanımını belirleme.
Rias kıyı tipi, akarsu vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşan kıyılardır. Bu durum üçüncü tanım ile örtüşmektedir.
Eski akarsu vadilerinin deniz ilerlemesiyle sular altında kalması durumunu analiz etmek.
4
Haliçli kıyı tipinin tanımını belirleme.
Haliçli kıyı tipi, gelgit genliğinin yüksek olduğu okyanus kıyılarında nehir ağızlarının aşınmasıyla oluşan huni biçimli kıyılardır. Bu durum dördüncü tanım ile örtüşmektedir.
Gelgit olayının kıyı şekillenmesine etkisini ve okyanus kıyısı özelliklerini kavramak.

Anahtar Kavram

Kıyı tiplerinin oluşum mekanizmaları ve coğrafi özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 403Soru

Ahlak felsefesinde evrensel bir ahlak yasasının varlığını reddeden görüşlere ait aşağıdaki açıklamaları, ilişkili oldukları felsefi akımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ahlakın kaynağı bireysel hazlardır. Bireye keyif veren şeyler kişiden kişiye değiştiği için herkes için geçerli genelgeçer bir ahlak yasasından söz etmek imkansızdır.
İnsan doğası gereği bencil bir yapıya sahiptir ve eylemlerinde sadece kendi çıkarını düşünür. Bu bencillik durumu, ortak bir ahlaki paydada buluşmayı engeller.
Bireyin biricikliğini ve özgürlüğünü kısıtlayan devlet, din ve hukuk gibi tüm kurumsal yapılar ortadan kaldırılmalıdır. Bu kurumların dayattığı ahlak kuralları da geçersizdir.
İnsanın önceden belirlenmiş bir özü yoktur; insan eylemleri ve tercihleriyle kendi özünü kendisi kurar. Bu mutlak özgürlük, dışarıdan dayatılan ahlak yasalarını dışlar.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hazcılık ile hazların bireyselliği; Bencillik ile çıkarcılık; Anarşizm ile otoritelerin reddi; Varoluşçuluk ile insanın kendi özünü yaratması eşleşmelidir.
Verilen akımların ahlaki eylemin temelini dayandırdığı ilkeler (haz, benlik, sınırsız özgürlük, otoritesizlik) evrensel ahlak yasasını reddederken kullanılan temel argümanları yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadedeki 'bireysel haz' vurgusu analiz edilir.
Bunun hazzın değişken ve göreceli yapısını savunan Hazcılık (Hedonizm) ile ilişkili olduğu belirlenir.
Hazcılık, ahlaki eylemin ölçütünün haz olduğunu ve hazzın öznelliği nedeniyle evrensel ahlak yasasının kurulamayacağını savunur.
2
İkinci ifadedeki 'bencillik' ve 'kendi çıkarı' kavramları incelenir.
Bu kavramların ahlaki eylemde bireyin kendi benliğini merkeze alan Bencillik (Egoizm) akımına ait olduğu görülür.
Egoizm, insanın doğası gereği bencil olduğunu ve bu nedenle ortak bir ahlaki yasanın mümkün olamayacağını ileri sürer.
3
Üçüncü ifadedeki 'devlet, din, hukuk gibi otoritelerin ve kuralların reddi' tahlil edilir.
Bu yaklaşımın her türlü otoriteyi ve dolayısıyla ahlak yasalarını reddeden Anarşizm olduğu anlaşılır.
Anarşizm, bireysel özgürlüğün önündeki en büyük engeller olarak gördüğü otoriteleri ve onların dayattığı kuralları geçersiz sayar.
4
Dördüncü ifadedeki 'insanın özünü kendisinin kurması ve mutlak özgürlük' teması değerlendirilir.
Bu düşüncenin insanı kendi değerlerini yaratmakla yükümlü kılan Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm) ile eşleştiği saptanır.
Varoluşçuluk, insanın varoluşunun özünden önce geldiğini, dolayısıyla onu bağlayacak önceden hazır bir ahlak yasasının bulunamayacağını iddia eder.

Anahtar Kavram

Evrensel Ahlak Yasasını Reddeden Görüşler ve Argümanları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 404Soru

Aşağıda sol sütunda bazı beşerî şekilsel bölge özellikleri ve örnekleri, sağ sütunda ise bu özelliklere karşılık gelen bölge türleri verilmiştir. Sol sütundaki bölge özelliklerini sağ sütundaki doğru bölge türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

NATO ve Avrupa Birliği gibi, sınırları üye ülkelerin idari sınırlarıyla çakışan ve yeni üye katılımlarıyla kısa sürede değişebilen bölgeler.
Konya Ovası ve Çukurova gibi, belirli kültür bitkilerinin yoğun olarak yetiştirildiği ve beşerî faaliyetlerle sınırları şekillenen bölgeler.
Zonguldak ve Batman gibi, yer altı kaynaklarının işletilmesine bağlı olarak ortaya çıkan ve rezerv durumuna göre sınırları değişebilen bölgeler.
Kocaeli ve Bursa gibi, sanayi tesisleri ile iş gücünün yoğunla��tığı ve ekonomik faaliyetlerin dağılışına göre sınırlandırılan bölgeler.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

NATO ve Avrupa Birliği gibi siyasi yapılar Siyasi Bölge ile; Konya Ovası ve Çukurova gibi tarımsal alanlar Tarım Bölgesi ile; Zonguldak ve Batman gibi maden sahaları Maden Bölgesi ile; Kocaeli ve Bursa gibi üretim merkezleri ise Sanayi Bölgesi ile eşleşmektedir.
Beşerî şekilsel bölgeler, insan faaliyetleri temel alınarak sınırları belirlenen bölgelerdir. NATO ve Avrupa Birliği gibi siyasi yapılar üye ülkelerin sınırlarını esas aldığından idari sınırlarla tam çakışır ve sınırları yeni katılımlarla hızlı değişir. Çukurova ve Konya Ovası tarımsal faaliyetlere göre belirlenir. Zonguldak ve Batman madencilik faaliyetleriyle ön plana çıkar. Kocaeli ve Bursa ise sanayi tesisleri ve iş gücü yoğunluğuna göre sınırlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
NATO ve Avrupa Birliği gibi örgütlerin kuruluşu ve sınır özellikleri incelenir.
Bu örgütlerin üye ülkelerin sınırlarına göre kurulduğu ve siyasi nitelikte olduğu saptanarak Siyasi Bölge ile eşleştirilir.
Siyasi örgütlerin sınırlarının idari sınırlarla çakışma özelliğini doğrulamak amacıyla.
2
Konya Ovası ve Çukurova'daki ekonomik faaliyetlerin türü incelenir.
Bu alanların tarımsal üretimle ön plana çıktığı saptanarak Tarım Bölgesi ile eşleştirilir.
Tarım faaliyetlerinin yapıldığı beşerî alanları sınıflandırmak amacıyla.
3
Zonguldak ve Batman'ın gelişimini sağlayan temel faktör incelenir.
Bu merkezlerin sırasıyla taş kömürü ve petrol çıkarımıyla bilindiği saptanarak Maden Bölgesi ile eşleştirilir.
Doğal kaynak çıkarımına dayalı beşerî bölge türünü belirlemek amacıyla.
4
Kocaeli ve Bursa şehirlerindeki baskın ekonomik faaliyet incelenir.
Bu şehirlerin fabrika ve üretim odaklı sanayi merkezleri olduğu saptanarak Sanayi Bölgesi ile eşleştirilir.
Sanayi ve iş gücü yoğunluğuna dayalı beşerî bölge sınırlarını belirlemek amacıyla.

Anahtar Kavram

Beşerî Şekilsel Bölgelerin sınıflandırılması, sınırlarının belirlenmesindeki beşerî kriterler ve sınırlarının fiziki bölgelere göre daha hızlı değişebilirliği.
Soru 405Soru

Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesinin elips şeklinde olmasının çeşitli coğrafi sonuçları vardır. Aşağıda verilen durumları, bu durumların ortaya çıkmasında doğrudan etkili olan yörünge özellikleri veya konumlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Şubat ayının 28 gün sürmesi
Eylül ekinoksunun 23 Eylül'de gerçekleşmesi
Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminin kış mevsiminden daha uzun sürmesi
Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının yıl boyunca değişmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şubat ayının 28 gün sürmesi -> Dünya'nın Ocak ayında (günberi dönemi) Güneş'e yaklaşması ve yörünge hızının artması; Eylül ekinoksunun 23 Eylül'de gerçekleşmesi -> Dünya'nın yörüngedeki hızının Temmuz ayında (günöte dönemi) azalması; Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminin kış mevsiminden daha uzun sürmesi -> Dünya'nın Güneş'e en uzak olduğu dönemde Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminin yaşanması ve yörünge hızının düşmesi; Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının yıl boyunca değişmesi -> Dünya'nın Güneş etrafındaki y��rüngesinin elips biçiminde olması
Dünya'nın yörüngesi elips şeklinde olduğu için Güneş'e olan uzaklığı yıl boyunca değişir. Bu durum yörünge hızının değişmesine neden olur. Ocak ayında (günberi) yörünge hızı arttığı için Şubat ayı 28 gün sürer. Temmuz ayında (günöte) yörünge hızı azaldığı için Eylül ekinoksu 2 gün gecikir (23 Eylül olur) ve Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsimi daha uzun sürer.

Adım Adım Çözüm

1
Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının değişmesinin temel nedenini belirlemek.
Güneş etrafındaki yörüngenin elips şeklinde olması, Dünya'nın Güneş'e yaklaşıp uzaklaşmasına neden olur. Bu durum 'Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının yıl boyunca de��işmesi' ile eşleşir.
Yörünge elips şeklinde olduğundan Güneş ile Dünya arasındaki mesafe sabit kalmaz.
2
Güneş'e en yakın olunan dönemin (Ocak ayı) yörünge hızına ve takvime etkisini analiz etmek.
Güneş'e en yakın olunan 3 Ocak (günberi) döneminde çekim kuvveti arttığı için Dünya'nın yörüngedeki hızı artar. Bu hızlı hareket nedeniyle Şubat ayı normalden kısa sürerek 28 gün çeker. Bu durum 'Şubat ayının 28 gün sürmesi' ile eşleşir.
Yörünge hızının artması, Dünya'nın bu yörünge kesitini daha hızlı geçmesini sağlar.
3
Güneş'e en uzak olunan dönemin (Temmuz ayı) hız ve ekinoks takvimi üzerindeki etkisini incelemek.
Güneş'e en uzak olunan 4 Temmuz (günöte) döneminde çekim kuvveti azaldığı için yörünge hızı yavaşlar. Dünya ekinoks noktasına ulaşmakta gecikir ve Eylül ekinoksu 21 Eylül yerine 23 Eylül'de gerçekleşir. Bu durum 'Eylül ekinoksunun 23 Eylül'de gerçekleşmesi' ile eşleşir.
Yörünge hızının azalması, Eylül ekinoks konumuna ulaşmayı 2 gün geciktirir.
4
Yarım kürelerdeki mevsim sürelerinin farklılığını yörünge hızıyla ilişkilendirmek.
Temmuz ayında yörünge hızının yavaş olması, Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminin (Güney Yarım Küre'de kış) daha uzun sürmesine neden olur. Bu durum 'Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminin kış mevsiminden daha uzun sürmesi' ile eşleşir.
Mevsimlerin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki süreyi yörüngedeki hareket hızı belirler.

Anahtar Kavram

Dünya'nın yörüngesinin elips olmasının sonuçları ve yörünge hızının mevsim/takvim süreleri üzerindeki etkileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 406Soru

Haritacılıkta yeryüzü şekillerini göstermek amacıyla kullanılan yöntemler ile bu yöntemlerin temel özellikleri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki yöntemleri, sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Renklendirme Yöntemi
Gölgelendirme Yöntemi
Kabartma Yöntemi
İzohips Yöntemi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Renklendirme yöntemi yükselti basamaklarının renk tonlarıyla eşleşir; gölgelendirme yöntemi ışık ve gölge ilişkisiyle eşleşir; kabartma yöntemi üç boyutlu maket modeliyle eşleşir; izohips yöntemi ise eş yükselti eğrileriyle eşleşir.
Renklendirme yöntemi yükselti basamaklarını renk tonlarıyla belirtir. Gölgelendirme yöntemi yamaçların ışık alma durumuna göre gölgelendirilmesidir. Kabartma yöntemi yeryüzü şekillerinin üç boyutlu kabartılmış maketidir. İzohips yöntemi ise eş yükselti eğrileriyle yer şekillerini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Yöntemlerin temel tanımlarını incelemek
Dört yöntemin de kendine has görselleştirme teknikleri olduğunu belirlemek.
Yöntemlerin ayırt edici özelliklerini kavramak doğru eşleştirmeyi kolaylaştırır.
2
Anahtar kelimeler üzerinden eşleştirme yapmak
Renklendirme için 'renk tonları', gölgelendirme için 'ışık ve karanlık', kabartma için 'üç boyutlu model', izohips için 'kapalı eğriler' ifadelerini eşleştirmek.
Bu kelimeler yöntemlerin temel çalışma prensipleridir.

Anahtar Kavram

Yeryüzü Şekillerini Gösterme Yöntemlerinin Tanımları ve Özellikleri
Soru 407Soru

Aşağıda verilen felsefe tarihinin ��nemli idealist düşünürlerini, varlık anlayışlarını yansıtan temel açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Platon
Aristoteles
Farâbî
Hegel

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Platon idealar kuramıyla; Aristoteles madde-form teorisiyle; Farâbî Vacib-ül Vücud ve sudûr teorisiyle; Hegel ise Geist ve diyalektik oluş süreciyle eşleşmektedir.
Filozofların felsefe tarihindeki en temel ontolojik kavramları açıklamalarla birebir örtüşmektedir: Platon idealarla, Aristoteles madde-form ile, Farâbî Vacib-ül Vücud ile, Hegel ise Geist ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen filozofların (Platon, Aristoteles, Farâbî, Hegel) idealist sistemlerinde öne çıkan temel kavramları belirlemek.
Platon için 'idealar dünyası', Aristoteles için 'madde ve form', Farâbî için 'Vacib-ül Vücud ve sudûr', Hegel için ise 'Geist ve diyalektik süreç' kavramları öne çıkmaktadır.
Eşleştirilecek olan düşünsel sistemlerin kavramsal çerçevesini netleştirmek.
2
Belirlenen anahtar kavramları sağ sütundaki tanımlarla karşılaştırarak eşleştirmeyi gerçekleştirmek.
Tüm filozoflar kendilerine ait olan özgün ontolojik açıklamalarla hatasız olarak eşleşmiştir.
Tanımların doğru düşünüre atfedildiğini teyit ederek nihai cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

İdealist Varlık Görüşleri (Platon, Aristoteles, Farâbî, Hegel)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 408Soru

Aşağıda felsefi tavır veya durumları içeren örnek senaryolar ile felsefi düşüncenin ayırt edici bazı özellikleri verilmiştir. Bu örnek senaryoları ilgili oldukları felsefi düşünce özelliğiyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir filozofun, bilgi üzerine geliştirdiği kendi kuramının hangi mantıksal sınırlılıklara sahip olduğunu incelemek amacıyla zihinsel yönelimini kendi düşünceleri ve iddiaları üzerine çevirmesi.
Sokrates'in, Atina sokaklarında dolaşarak insanların doğru kabul ettiği yargıların gerekçelerini sorması ve onları sorgulanmamış bir yaşamın yaşanmaya değer olmadığı fikriyle yüzleştirmesi.
Doğa felsefesinden günümüze kadar varlık hakkındaki açıklamaların birbirini dışlamadan, farklı perspektifler sunarak ortak bir düşünce mirası oluşturacak şekilde üst üste yığılması.
Spinoza'nın ahlak felsefesindeki önermelerinin, geometrik bir yöntemle birbirini izleyen mantıksal adımlarla inşa edilmesi ve sistem içinde hiçbir iç çelişki barındırmaması.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci senaryo refleksiflik ile, ikinci senaryo eleştirellik ile, üçüncü senaryo kümülatiflik ile, dördüncü senaryo ise tutarlılık özelliğiyle eşleşmelidir.
Eşleştirmelerin doğru olmasının nedeni, her bir senaryonun felsefi düşüncenin ilgili ayırt edici özelliğine ait temel tanım ve işlevleri doğrudan yansıtmasıdır. Kendi üzerine düşünme refleksifliği, sorgulama eleştirelliği, birikme kümülatifliği, çelişmezlik ise tutarlılığı gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk senaryodaki 'kendi düşünceleri üzerine düşünme' eylemini analiz edin.
Bu durum, düşüncenin kendisine yönelmesini ifade eden 'refleksiflik' kavramı ile eşleşir.
Refleksiflik, felsefi düşüncenin kendi kendini konu edinmesi, kendi üzerine dönmesi anlamına gelir.
2
İkinci senaryodaki Sokrates'in sorgulama ve gerekçe arama tutumunu inceleyin.
Kabul görmüş yargıları sorgulama ve körü körüne inanmama 'eleştirellik' özelliği ile eşleşir.
Eleştirel tavır, felsefede ön kabullerin sorgulanmasını ve temellendirilmesini gerektirir.
3
Üçüncü senaryodaki düşüncelerin üst üste yığılması ve ortak miras oluşturması ifadesini değerlendirin.
Görüşlerin tarihsel süreçte birikerek ilerlemesi 'kümülatiflik' kavramı ile eşleşir.
Felsefede kümülatiflik, bilgilerin bilimlerdeki gibi doğrulanarak değil, farklı bakış açılarının üst üste yığılmasıyla birikmesini ifade eder.
4
Dördüncü senaryodaki Spinoza'nın sisteminin mantıksal bütünlüğünü ve çelişmezliğini analiz edin.
Argümanlar arasındaki mantıksal uyum ve çelişki barındırmama durumu 'tutarlılık' özelliği ile eşleşir.
Tutarlılık, felsefi bir sistemin kendi içinde çelişkili önermeler barındırmaması ve akla uygun olmasıdır.

Anahtar Kavram

Felsefi düşüncenin refleksiflik, kümülatiflik, tutarlılık ve eleştirellik gibi ayırt edici özelliklerinin senaryolar üzerinden ayırt edilmesi.
Soru 409Soru

Aşağıdaki din felsefesi kavramlarını, bu kavramların temel iddialarını içeren açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Teizm (Tanrıcılık)
Deizm (Yaradancılık)
Panteizm (Tümtanrıcılık)
Agnostisizm (Bilinemezcilik)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Teizm kavramı evreni yaratan ve ona müdahale eden Tanrı inancıyla; Deizm kavramı evreni yarattıktan sonra müdahale etmeyen Tanrı inancıyla; Panteizm kavramı Tanrı ile evreni bir tutan yaklaşımla; Agnostisizm kavramı ise Tanrı'nın varlığının bilinemeyeceği iddiasıyla eşleşmelidir.
Teizm, evreni yaratan ve müdahale eden Tanrı inancını; Deizm, yaratan ama müdahale etmeyen Tanrı anlayışını; Panteizm, Tanrı ile evrenin bir ve aynı olduğunu; Agnostisizm ise Tanrı'nın varlığının bilinemeyeceğini savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Teizm kavramının tanımını incelemek.
Teizm, evreni yaratan ve vahiy yoluyla insanlığa müdahale eden etkin Tanrı inancıdır. Bu nedenle evrene müdahale eden Tanrı açıklamasıyla eşleşir.
Teizm kelime kökeni olarak Tanrıcılık anlamına gelir ve dinlerin aktif Tanrı tasavvurunu temel alır.
2
Deizm kavramının tanımını incelemek.
Deizm, Tanrı'nın evreni mükemmel bir makine gibi yarattığını fakat sonrasında ona müdahale etmediğini savunur. Dolayısıyla yaratıp müdahale etmeyen Tanrı açıklamasıyla eşleşir.
Deizm dinlerin peygamber ve vahiy gibi unsurlarını kabul etmez, aklı ve doğayı temel alır.
3
Panteizm ve Agnostisizm kavramlarının tanımlarını incelemek.
Panteizm Tanrı ve doğayı bir ve özdeş tutarken, Agnostisizm Tanrı'nın varlığının insan zihniyle bilinemeyeceğini ifade eder. Bu doğrultuda ilgili tanımlarla eşleştirilir.
Her iki kavram da din felsefesinde Tanrı-evren ilişkisini ve Tanrı'nın bilinebilirliği problemini ele alan temel kavramlardandır.

Anahtar Kavram

Din Felsefesinin Temel Kavramları
Soru 410Soru

Aşağıda yerin iç yapısını oluşturan katmanlar ve bu katmanlara ait bazı temel özellikler verilmiştir. Katmanları doğru özellikleri ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yer Kabuğu
Manto
Çekirdek

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yer kabuğu, üzerinde yaşadığımız ve yoğunluğu en az olan katmanla; Manto, konveksiyonel akımların gerçekleştiği magma tabakasıyla; Çekirdek ise sıcaklık ve yoğunluğun en fazla olduğu en iç katmanla eşleşir.
Yerin iç yapısı dıştan içe doğru yer kabuğu, manto ve çekirdek olarak sıralanır. Yer kabuğu en dışta bulunan, yoğunluğu en az olan katmandır. Manto, magma akışkanlığına sahip olup konveksiyonel akımlarla levha hareketlerini yönlendirir. Çekirdek ise en içte yer alan, demir ve nikelden oluşan en yoğun ve sıcak katmandır.

Adım Adım Çözüm

1
Yer kabuğunun temel özelliğini belirlemek
Yer kabuğu, üzerinde yaşadığımız ve yoğunluğu en az olan en dış katmandır. Bu nedenle ilk kavram birinci özellikle eşleşir.
Yerkürenin katmanlarının dıştan içe doğru yoğunluk sırasını bilmek doğru eşleştirmeyi yapmayı sağlar.
2
Mantonun temel özelliğini belirlemek
Manto, yer kabuğunun altındaki akışkan magma katmanıdır ve konveksiyonel akımlara ev sahipliği yapar. Bu nedenle ikinci kavram üçüncü özellikle eşleşir.
Mantonun akışkan yapısı ve konveksiyonel akımların levha tektoniğindeki rolünü anlamak.
3
Çekirdeğin temel özelliğini belirlemek
Çekirdek, yerin en içteki, en sıcak ve en yoğun katmanıdır. Demir ve nikelden oluşur. Bu nedenle üçüncü kavram ikinci özellikle eşleşir.
Çekirdeğin yüksek sıcaklık, basınç ve yoğunluk özelliklerini ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Yerin katmanlarının (Yer kabuğu, Manto, Çekirdek) temel fiziksel ve kimyasal özellikleri
Soru 411Soru

Aşağıda sol sütunda verilen büyük iklim tiplerini, sağ sütundaki oluşum kökenleri ile sıcaklık, yağış ve toprak özellikleri dikkate alındığında doğru olan açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Savan İklimi
Muson İklimi
Akdeniz İklimi
Tundra İklimi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Savan İklimi - Konveksiyonel yağış ve kış kuraklığı; Muson İklimi - Mevsimlik rüzgarlar ve teak ormanları; Akdeniz İklimi - Cephesel yağışlar ve terra rossa toprağı; Tundra İklimi - Permafrost topraklar ve likenler.
Büyük iklim tiplerinin her birinin yağış oluşum mekanizmaları (cephesel, konveksiyonel, yamaç), yıllık sıcaklık rejimleri ve zonal toprak türleri (lateritleşmiş savan toprakları, terra rossa, permafrost vb.) farklılık gösterir. Bu farklılıklar doğrultusunda Savan iklimi konveksiyonel köken ve kış kuraklığıyla; Muson iklimi mevsimlik rüzgarlar ve teak ormanlarıyla; Akdeniz iklimi cephesel yağışlar ve terra rossa toprağıyla; Tundra iklimi ise permafrost topraklar ve liken örtüsüyle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Savan ikliminin yaz aylarındaki konveksiyonel yağış mekanizmasını ve kış aylarında dinamik yüksek basıncın alçalıcı hava hareketlerine bağlı olarak yaşanan kuraklığı belirlemek.
Savan İklimi ile birinci açıklama eşleşir.
Savan iklimi 10°-20° enlemleri arasında yer alır ve tropikal sirkülasyona bağlı olarak yağış alır.
2
Muson ikliminin oluşumunda temel etken olan kara ve denizlerin farklı ısınmasına bağlı mevsimlik muson rüzgarlarını ve buna bağlı yamaç yağışları ile tipik teak ağaçlarını analiz etmek.
Muson İklimi ile ikinci açıklama eşleşir.
Asya muson bölgesinin karakteristik rüzgar yön değişimi ve bitki örtüsü bu eşleşmeyi doğrular.
3
Akdeniz ikliminin kışın polar cephe sistemlerinin etkisiyle cephesel yağışlar almasını, yazın ise subtropikal yüksek basınç nedeniyle kurak geçmesini ve terra rossa toprağını saptamak.
Akdeniz İklimi ile üçüncü açıklama eşleşir.
Akdeniz havzası ve benzer enlemlerdeki bu karakteristik özellikler Akdeniz iklimine özgüdür.
4
Tundra ikliminde düşük sıcaklıklar nedeniyle yılın en az 9 ayı donmuş halde bulunan permafrost toprakları ve çok kısa yaz aylarında çözünen bataklık alanlar ile likenleri tespit etmek.
Tundra İklimi ile dördüncü açıklama eşleşir.
Kutup altı kuşağının bu ekstrem toprak ve bitki koşulları tundraya özgüdür.

Anahtar Kavram

Büyük İklim Tipleri ve Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 412Soru

Bölgelerin sınırlarının değişebilme hızı ve yeni koşullara uyum süreci, bölgeyi belirleyen kriterlerin fiziki ya da beşerî olmasına göre farklılık gösterir. Ayrıca bazı doğal unsurların coğrafi dağılışları birbirini doğrudan etkilediği için bazı bölge sınırları büyük oranda benzerlik taşır ve çakışır.

Buna göre, sol tarafta verilen bölge örneklerini, sağ tarafta verilen bölge sınırlarının özellikleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Himalaya Dağlık Bölgesi
Avrupa Birliği (AB) Bölgesi
Akdeniz İklim Bölgesi ile Maki Bitki Örtüsü Bölgesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Himalaya Dağlık Bölgesi, sınırları son derece yavaş değişen fiziki bölge özelliğiyle; Avrupa Birliği Bölgesi, sınırları siyasi kararlarla aniden değişebilen beşerî bölge özelliğiyle; Akdeniz İklim Bölgesi ile Maki Bitki Örtüsü Bölgesi ise coğrafi dağılış alanları çakışan bölgeler özelliğiyle eşleşmektedir.
Himalaya Dağlık Bölgesi fiziki bir bölge olduğu için sınırları insan ömrüyle kıyaslandığında değişmez kabul edilecek kadar yavaş değişir. Avrupa Birliği siyasi/beşerî bir bölge olup sınırları idari kararlarla aniden değişebilir. Akdeniz iklimi ile maki bitki örtüsü bölgeleri ise iklim ve bitki ilişkisi nedeniyle sınırları coğrafi olarak çakışan bölgelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Himalaya Dağlık Bölgesi'nin özelliklerini analiz etmek.
Himalaya Dağlık Bölgesi yeryüzü şekillerini esas alan fiziki bir bölgedir. Dağ gibi fiziki coğrafya unsurlarının sınırlarının değişmesi jeolojik zaman dilimlerinde (milyonlarca yılda) gerçekleştiği için bu bölgenin sınırları insan ömrü ölçeğinde neredeyse hiç değişmeyen fiziki bölge özelliğiyle eşleşir.
Doğal/fiziki sınırların değişim hızını tespit etmek.
2
Avrupa Birliği (AB) Bölgesi'nin özelliklerini analiz etmek.
Avrupa Birliği beşerî, siyasi ve ekonomik amaçlarla oluşturulmuş bir bölgedir. Bu tür bölgelerin sınırları üye ülkelerin katılımı veya ayrılması gibi siyasi kararlarla çok kısa sürede değişebilir. Dolayısıyla sınırları siyasi kararlarla aniden değişebilen beşerî bölge özelliğiyle eşleşir.
Beşerî ve siyasi sınırların değişim özelliğini tespit etmek.
3
Akdeniz İklim Bölgesi ile Maki Bitki Örtüsü Bölgesi arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Maki, Akdeniz ikliminin karakteristik bitki örtüsüdür. Bir yerde Akdeniz iklimi görülüyorsa orada maki bitki örtüsünün de yayılış göstermesi beklenir. Bu durum, sınırları birbiriyle çakışan doğal bölgeler özelliğiyle eşleşir.
Farklı kriterlere göre oluşturulmuş bölge sınırlarının çakışma durumunu tespit etmek.

Anahtar Kavram

Bölge sınırlarının değişim hızı, bölge sınırlarının belirlenmesinde kullanılan kriterlerin fiziki (doğal) ya da beşerî/ekonomik olmasına göre belirlenir. Fiziki bölgelerin sınırları çok yavaş değişirken, beşerî bölgelerin sınırları çok hızlı değişebilir. Ayrıca iklim ve bitki örtüsü gibi doğal unsurlar arasında yüksek çakışma ilişkisi bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 413Soru

Varlık felsefesinde ontoloji ile metafizik alanlarının konu ve sınır farkı göz önüne alındığında, sol sütunda verilen açıklama ve araştırma sorularını sağ sütunda yer alan kavramsal çerçevelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Duyular üstü olan, deneyle doğrulanamayan ruh, Tanrı, ölüm sonrası hayat gibi aşkın (transandantal) konuların bilgisine ulaşma çabası.
Var olanı, var olması bakımından (somut ve soyut yönleriyle) rasyonel ve mantıksal bir bütünlük içinde açıklama çabası.
Varlığın nihai nedeni ve ilk ilkeleri (arkhe) nelerdir? Evrenin amacı var mıdır?
Zihinden bağımsız bir dış dünya var mıdır? Varlık tek bir tözden mi yoksa birden fazla tözden mi oluşur?

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Duyular üstü aşkın konular metafiziğin alanıyla; varlığın bir bütün olarak incelenmesi ontolojinin alanıyla; ilk neden ve arkhe soruları metafiziğin sorularıyla; dış dünya ve tözün niceliği soruları ise ontolojinin sorularıyla eşleşir.
Duyular üstü aşkın konular metafiziğin araştırma alanı ve ilk neden soruları metafiziğin soruları ile; varlığın rasyonel bütünlüğü ontolojinin araştırma alanı ve gerçeklik/töz soruları ontolojinin soruları ile doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Aşkın ve duyular üstü alanın incelenmesini ifade eden belirlemeyi incelemek.
Duyular üstü olan ruh, Tanrı ve ölüm sonrası gibi konuların metafiziğin araştırma alanı olduğu belirlenir.
Metafizik, kelime anlamı olarak 'fizik ötesi' demektir ve doğayı aşan konuları konu edinir.
2
Varlığı 'var olması bakımından' inceleyen tanımı incelemek.
Bu tanımın ontolojinin (varlık bilimi) temel yönelimi olduğu belirlenir.
Ontoloji, var olanı varlık olarak ele alır ve rasyonel çerçevede bütünüyle inceler.
3
Arkhe ve ilk neden sorularını analiz etmek.
Evrenin nihai amacı ve ilk nedenleri metafiziksel sorgulamaya aittir.
Metafizik, kurucusu Aristoteles'ten bu yana varlığın ilk ilkelerini ve nedenlerini araştırır.
4
Dış dünya gerçekliği ve töz niceliği sorularını analiz etmek.
Bu soruların ontolojinin temel soruları olduğu belirlenir.
Varlığın nicel ve nitel özellikleri ile realizm-nihilizm tartışması ontolojinin kapsamındadır.

Anahtar Kavram

Ontoloji ve Metafizik Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 414Soru

Aşağıda, yeryüzünde farklı nüfus özelliklerine sahip bazı bölgeler ile bu bölgelerin nüfus yoğunluğunu belirleyen temel faktörler verilmiştir. Sol sütunda yer alan bölgeleri, sağ sütundaki nüfus özellikleri ve bunların gerekçeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Batı Avrupa ve Kuzey Amerika'nın doğu kıyıları
Ganj ve Gökırmak (Yangtze) nehir havzaları
Amazon ve Kongo havzalarının alçak kesimleri
Kuzey Sibirya ve Grönland kıyıları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki b��lgeler sırasıyla sağ sütundaki şu açıklamalarla eşleşir: Batı Avrupa ve Kuzey Amerika'nın doğu kıyıları -> Sanayileşme, gelişmiş ulaşım ağları ve yoğun ticaret faaliyetleri; Ganj ve Gökırmak (Yangtze) nehir havzaları -> Verimli alüvyal topraklar, elverişli iklim şartları ve köklü tarımsal faaliyetler; Amazon ve Kongo havzalarının alçak kesimleri -> Yüksek sıcaklık, aşırı nem ve gür orman örtüsü; Kuzey Sibirya ve Grönland kıyıları -> Düşük sıcaklıklar, uzun süren kış şartları ve donmuş topraklar.
Eşleştirme, bölgelerin fiziki (iklim, toprak yapısı, nem) ve beşerî (sanayi, tarım, ulaşım) özelliklerinin nüfus dağılışı üzerindeki belirleyici etkilerine dayanmaktadır. Batı Avrupa ve Kuzey Amerika'nın doğusu gelişmiş sanayi ve ticaret faaliyetleriyle; Ganj ve Yangtze havzaları verimli tarım toprakları ve muson yağışlarıyla; Amazon ve Kongo havzaları ekvatoral iklimin getirdiği aşırı nem ve gür bitki örtüsüyle; Kuzey Sibirya ve Grönland ise kutup altı soğuk şartlar ve donmuş topraklar nedeniyle kendilerine uygun nüfus özellikleriyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Bölgelerin coğrafi konumlarını ve fiziki/beşerî şartlarını belirleme.
Batı Avrupa ve Kuzey Amerika sanayi bölgesi, Ganj ve Yangtze tarım havzası, Amazon ve Kongo ekvatoral nemli bölge, Sibirya ve Grönland ise soğuk kutup kuşağıdır.
Doğru eşleştirme için öncelikle bölgelerin genel özellikleri analiz edilmelidir.
2
Her bölgenin nüfus yoğunluğunu etkileyen temel faktörü analiz etme.
Ekonomik faaliyetlerin yoğun olduğu alanlar sık nüfuslu, ekstrem iklim koşullarına sahip alanlar seyrek nüfusludur.
Bölgelerin fiziki ve beşerî sınırlandırıcı/kolaylaştırıcı etkenlerini tespit etmek doğru eşleşmeyi sağlar.
3
Eşleştirmeyi gerçekleştirme.
Batı Avrupa sanayi ile, Ganj tarım ile, Amazon nem ve bitki örtüsü ile, Sibirya soğuk iklim ile eşleşir.
Bölge adı ile bu bölgedeki nüfuslanma sebebini eşleştirmek hedeflenir.

Anahtar Kavram

Dünya Nüfusunun Dağılışı ve Yoğunluğu
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 415Soru

Evrensel bir ahlak yasasının varlığını savunan filozoflar, bu yasanın kaynağı konusunda iki ana gruba ayrılır. Yasanın kaynağını insanın öznel yapısında, sezgilerinde ya da haz ve fayda arayışında bulan 'öznel temelli' yaklaşım ile yasanın kaynağını insandan bağımsız nesnel bir alanda (tanrısal irade, doğa düzeni ya da rasyonel ödev) arayan 'nesnel temelli' yaklaşım karşı karşıya gelir. Öznel temelde evrensel yasayı kabul eden düşünürler, ahlakı insan doğasının içsel bir yönelimiyle açıklayarak onu evrensel kılmaya çalışırlar.

Aşağıda evrensel ahlak yasasını öznel temelde kabul eden filozoflar ve onların ahlaki eylemin temel ölçütüne dair görüşleri verilmiştir. Bu filozofları, savundukları ahlaki ölçütlerin açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Jeremy Bentham
Henri Bergson
John Stuart Mill

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Jeremy Bentham'ın niceliksel haz hesabı ile, Henri Bergson'ın içsel sezgi (entüisyonizm) ile, John Stuart Mill'in ise niteliksel fayda anlayışı ile eşleşmesi gerekir.
Jeremy Bentham niceliksel haz hesabı ile, John Stuart Mill niteliksel fayda anlayışı ile ve Henri Bergson da içsel sezgi yoluyla ahlak yasasını bireyin öznel yapısına dayandırarak evrensel kılarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Bentham'ın ahlak felsefesindeki temel kavramları analiz etme.
Bentham'ın ahlakı en fazla insana en yüksek faydayı (hazzı) sağlama amacıyla ve niceliksel haz hesabı ile temellendirdiği belirlenir.
Bentham'ın ahlaki eylemin ölçütünü matematiksel haz hesabına bağlayan öznelci yaklaşımını saptamak için.
2
Bergson'ın ahlak görüşünün ayırt edici niteliğini inceleme.
Bergson'ın ahlak yasasını akla veya fayda hesabına değil, insanın iç sesine ve dolaysız kavrayışa (sezgiye) dayandırdığı bulunur.
Bergson'ın entüisyonist (sezgici) ahlak anlayışını diğer öznelci kuramlardan ayırt etmek için.
3
Mill'in ahlak felsefesinde haz ve fayda kavramlarını nasıl ele aldığını değerlendirme.
Mill'in, Bentham'ın niceliksel faydacılığına karşı çıkarak hazların niteliğini (zihinsel/entelektüel hazları) ahlak yasasının temeline koyduğu tespit edilir.
Bentham ile Mill arasındaki niteliksel ve niceliksel faydacılık ayrımını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Evrensel ahlak yasasını öznel temelde kabul edenler (Faydacılık ve Sezgicilik)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 416Soru

Aşağıda verilen Tanrı'nın varlığını kabul eden felsefi görüşleri, bu görüşlerin temel açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Teizm
Deizm
Panteizm
Panenteizm

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Teizm ile 'Evreni yaratan, yöneten, müdahale eden kişisel Tanrı'; Deizm ile 'Evreni yaratan ama sonrasında müdahale etmeyen Tanrı'; Panteizm ile 'Tanrı ve evreni bir ve aynı kabul eden görüş'; Panenteizm ile 'Her şeyin Tanrı'da olduğunu ama Tanrı'nın evreni aştığını savunan görüş' eşleşmelidir.
Verilen felsefi akımların tanımları doğru yapılmıştır. Teizm aşkın ve müdahaleci Tanrı'yı, deizm müdahale etmeyen yaratıcı Tanrı'yı, panteizm evren ile özdeş Tanrı'yı, panenteizm ise evreni kapsayan ama onu aşan Tanrı'yı savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Teizm kavramının tanımı incelenir.
Teizm, dinlerin kabul ettiği gibi vahiy gönderen, evrene müdahale eden aşkın bir Tanrı inancını temsil ettiğinden ilgili açıklamayla eşleştirilir.
Teizmin din ve kişisel Tanrı vurgusunu ayırt etmek için.
2
Deizm kavramının tanımı incelenir.
Deizm, Tanrı'yı sadece ilk neden veya yaratıcı olarak kabul edip aşkın müdahaleleri reddettiğinden ilgili aç��klamayla eşleştirilir.
Deizm ile teizm arasındaki müdahale farkını belirlemek için.
3
Panteizm kavramının tanımı incelenir.
Panteizm (kamutanrıcılık), Tanrı ile evreni/doğayı bir tuttuğu için evrenin kendisini Tanrı gören açıklamayla eşleştirilir.
Panteizmin içkinlik ve özdeşlik ilkesini belirlemek için.
4
Panenteizm kavramının tanımı incelenir.
Panenteizm (diyalektik teizm), her şeyin Tanrı'da olduğunu savunurken Tanrı'nın evrenden ibaret olmadığını belirten açıklamayla eşleştirilir.
Panenteizmin hem içkinlik hem de aşkınlık boyutunu tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Tanrı'nın Varlığını Kabul Eden Görüşler (Teizm, Deizm, Panteizm, Panenteizm)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 417Soru

Materyalist felsefe geleneğinde yer alan aşağıdaki düşünürleri, varlığın niteliğine dair savundukları temel ontolojik açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Demokritos
Thomas Hobbes
Julien Offray de La Mettrie
Karl Marx

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Demokritos atomcu mekanik hareketle, Hobbes yer kaplayan cisimlerin mekanik hareket yasalarıyla, La Mettrie makine-insan modeliyle, Karl Marx ise diyalektik süreçlerle eşleşmektedir.
Demokritos ilk çağda atom teorisini kurarak varlığı bölünemez atomların mekanik hareketiyle açıklamıştır. Thomas Hobbes, var olan her şeyin cisim olduğunu ve cisimlerin mekanik hareket yasalarına göre hareket ettiğini savunmuştur. La Mettrie, insanı karmaşık bir makineye benzeterek tüm zihinsel süreçleri fizyolojik yapıya indirgemiştir. Karl Marx ise varlığı diyalektik süreçlerle, yani çelişkilerin yarattığı dönüşümle açıklayan tarihsel ve diyalektik materyalizmi savunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Düşünürlerin ontolojik yaklaşımlarını analiz edin.
Demokritos'un atomculukla, Hobbes'un cisimsel hareketle, La Mettrie'nin makine-insan kuramıyla ve Marx'ın diyalektik materyalizmle ilişkili olduğu belirlenir.
Her bir düşünürün materyalist felsefede temsil ettiği farklı alt ekolü veya görüşü ayırt etmek gerekir.
2
Eşleştirmeleri yapın ve doğruluğunu kontrol edin.
Demokritos bölünemez parçacıklar (atom) tanımıyla, Hobbes yer kaplayan cisimlerle, La Mettrie fizyolojik süreçlere indirgenen makine-insan modeliyle ve Marx da çelişkilerle ilerleyen diyalektik süreçle eşleşir.
Eşleştirilen tanımların felsefi kavramlarla birebir örtüşmesi sağlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Materyalist felsefe içindeki farklı ontolojik ekoller ve temsilcileri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 418Soru

Aşağıda verilen doğal afetleri, oluşum kökenlerine göre sınıflandırıldıkları afet gruplarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tsunami
Heyelan
Çığ
Sel ve Taşkın

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tsunami jeolojik kökenli, heyelan jeomorfolojik kökenli, çığ klimatolojik-meteorolojik kökenli, sel ve taşkın ise hidrolojik kökenli afetler grubunda yer alır.
Eşleştirmede tsunami yer kabuğu hareketleriyle (jeolojik), heyelan yer şekilleri ve eğimle (jeomorfolojik), çığ atmosferik koşullarla (klimatolojik-meteorolojik), sel ve taşkın ise su süreçleriyle (hidrolojik) ilişkilendirilmiştir. Bu eşleştirme MEB coğrafya müfredatındaki doğal afetlerin kökenlerine göre sınıflandırılmasına tam uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tsunami afetinin oluşum kökenini belirlemek.
Tsunami, yer kabuğunun sismik hareketleri (deprem, volkanizma) sonucu okyanuslarda oluşan dalgalardır, dolayısıyla jeolojik kökenlidir.
Afetin tetikleyici kaynağının yerin iç yapısı olduğunu saptamak.
2
Heyelan afetinin oluşum kökenini belirlemek.
Heyelan, eğimli yamaçlarda yer çekiminin etkisiyle toprağın hareket etmesidir, dolayısıyla jeomorfolojik kökenlidir.
Afetin yer şekillerinin özelliklerine bağlı olarak geliştiğini belirlemek.
3
Çığ afetinin oluşum kökenini belirlemek.
Çığ, kar yağışı ve sıcaklık gibi atmosferik olaylarla tetiklenir, dolayısıyla klimatolojik-meteorolojik kökenlidir.
Afetin hava ve iklim koşullarından kaynaklandığını ortaya koymak.
4
Sel ve taşkın afetinin oluşum kökenini belirlemek.
Sel ve taşkın, akarsu debilerinin yükselmesi ve su taşkınları ile ilgili olduğundan hidrolojik kökenlidir.
Afetin su döngüsü ve hidrografik özelliklerle olan ilişkisini tespit etmek.

Anahtar Kavram

Doğal afetlerin kökenlerine göre (jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, hidrolojik) sınıflandırılması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 419Soru

Aşağıda sol sütunda verilen rasyonalist filozofları, sağ sütundaki kendilerine ait temel felsefi kavram veya yaklaşımlarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sokrates
Platon
Descartes

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sokrates - Doğurtma yöntemi (maieutik); Platon - İdealar dünyası; Descartes - Metodik şüphe.
Eşleştirmede Sokrates doğuştan gelen bilgileri açığa çıkaran doğurtma yöntemiyle, Platon duyuları dışlayan idealar kuramıyla, Descartes ise sarsılmaz bilgiye ulaşmayı amaçlayan metodik şüphe yaklaşımıyla doğru şekilde ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sokrates'in bilgi yöntemini eşleştirme
Sokrates, bilgilerin doğuştan ruhumuzda var olduğunu savunur ve sorgulama yoluyla bu bilgileri gün yüzüne çıkarmayı hedefler. Bu yaklaşım, doğuştan gelen bilgileri soru-cevap yöntemiyle açığa çıkarma tanımıyla eşleşir.
Sokrates'in maieutik (doğurtma) yönteminin temel tanımını belirlemek.
2
Platon'un bilgi kuramını eşleştirme
Platon, gerçek bilginin yalnızca akılla kavranabilen idealar dünyasına ait olduğunu ve duyusal dünyanın yanıltıcı gölgelerden ibaret olduğunu savunur. Bu yaklaşım, idealar dünyası tanımıyla eşleşir.
Platon'un İdealar Kuramı'nın bilgi felsefesindeki yerini belirlemek.
3
Descartes'ın bilgi metodunu eşleştirme
Descartes, kesin bilgiye ulaşabilmek için tüm bilgileri sarsıcı bir sorgulamadan geçirir ve şüpheyi bir yöntem olarak kullanır. Bu yaklaşım, metodik şüphe tanımıyla eşleşir.
Descartes'ın metodik şüphe yaklaşımını tanımlamak.

Anahtar Kavram

Rasyonalizm (Akılcılık) temsilcilerinin bilgiye ulaşma yöntemleri ve temel epistemolojik kabulleri.
Soru 420Soru

Yeryüzünü oluşturan levhaların birbirine göre hareket yönleri ve kabuk tipleri, yeryüzünün şekillenmesinde doğrudan rol oynayan farklı tektonik süreçleri ve yer şekillerini meydana getirir. Aşağıda verilen levha sınır tipleri ile haritada işaretlenmiş olan jeolojik yapı ve coğrafi bölge örneklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İki okyanusal levhanın yakınlaşması (çarpışması)
Okyanusal levha ile kıtasal levhanın yakınlaşması
İki kıtasal levhanın yakınlaşması (çarpışması)
İki okyanusal levhanın birbirinden uzaklaşması (ıraksaması)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İki okyanusal levhanın yakınlaşması Mariana Çukuru ve volkanik ada yaylarıyla; okyanusal ve kıtasal levha yakınlaşması And Dağları kıyı sıradağlarıyla; iki kıtasal levhanın yakınlaşması Himalaya Dağları ve kalınlaşmış kıtasal kabukla; iki okyanusal levhanın uzaklaşması ise Atlas Okyanusu Ortası Sırtı ve İzlanda ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede; iki okyanusal levhanın yakınlaşması Mariana Çukuru'nu; okyanusal-kıtasal yakınlaşma And Dağları kıyı sıradağlarını; iki kıtasal levhanın yakınlaşması Himalaya Dağları'nı; iki okyanusal levhanın uzaklaşması ise Atlas Okyanusu Ortası Sırtı ve İzlanda'yı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Levhaların kabuk tipleri (okyanusal/kıtasal) ve hareket yönleri (yakınsayan/ıraksayan) belirlenir.
Dört farklı levha sınırı etkileşimi sınıflandırılır: okyanusal-okyanusal yakınsama, okyanusal-kıtasal yakınsama, kıtasal-kıtasal yakınsama ve okyanusal-okyanusal ıraksama.
Jeolojik süreçlerin yer şekilleri üzerindeki etkisini gruplandırmak.
2
Dünya haritası üzerindeki numaralı bölgelerin jeolojik özellikleri analiz edilir.
I numaralı İzlanda okyanus ortası sırtında, II numaralı And Dağları dalar-batar zonunda, III numaralı Himalayalar kıtasal çarpışma kuşağında, IV numaralı Mariana Çukuru ise okyanusal dalar-batar zonundadır.
Teorik sınır tiplerini dünya haritası üzerindeki gerçek örneklerle eşleştirmek.
3
Tanımlanan levha sınır tipleriyle bu coğrafi bölgeler eşleştirilerek doğrulama yapılır.
Sol taraftaki her levha etkileşimi, sağ taraftaki karşılık gelen morfolojik yapı ve coğrafi alanla doğru bir şekilde eşleştirilir.
Sorunun çözümünü tamamlamak ve her bir çiftin jeolojik doğruluğunu onaylamak.

Anahtar Kavram

Levha sınır tipleri ve bu sınırlarda oluşan yeryüzü şekillerinin coğrafi dağılışı
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 21 / 53Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin