Examkin

Tüm alıştırma soruları

1052 soru

Tüm türler6,755Çoktan seçmeli4,123Çoklu seçim2Doğru / Yanlış394Sayısal689Eşleştirme1,052Sıralama324Boşluk doldurma130Kısa cevap41
Soru 1Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen atmosfer ve iklim bilgisine ait kavramları, sağ sütundaki doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hava Durumu
İklim
Meteoroloji

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hava Durumu kavramı dar bir alanda kısa süreli atmosfer olaylarını tanımlayan ifadeyle; İklim kavramı geniş sahalardaki uzun süreli ortalama atmosfer durumunu tanımlayan ifadeyle; Meteoroloji ise hava olaylarını kısa süreli ve anlık inceleyen bilim dalı tanımıyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede Hava Durumu kısa süreli ve dar alanlı olayları tanımlayan açıklamayla, İklim uzun süreli ve geniş alanlı ortalamaları tanımlayan açıklamayla, Meteoroloji ise hava olaylarını inceleyen yardımcı bilim dalıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Hava Durumu kavramının özelliklerini belirlemek.
Hava durumunun dar bir alanda, gün veya hafta gibi kısa süreler içinde değişkenlik gösteren atmosfer durumunu ifade ettiği tespit edilir.
Hava durumu kavramının tanımını bulmak.
2
İklim kavramının özelliklerini analiz etmek.
İklimin geniş sahalarda çok uzun yıllar boyunca gerçekleşen atmosfer olaylarının ortalama durumu olduğu saptanır.
İklim kavramının tanımını belirlemek.
3
Meteoroloji biliminin çalışma alanını belirlemek.
Meteorolojinin atmosfer olaylarını kısa süreli ve anlık olarak inceleyen bilim dalı olduğu belirlenir.
Hava olaylarını inceleyen yardımcı bilim dalını tanımlamak.

Anahtar Kavram

Hava durumu, iklim ve meteoroloji tanımları ile aralarındaki temel farklar.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 2Soru →

Aşağıdaki sol sütunda yer alan numaralanmış metin parçalarını, sağ sütunda verilen anlatım ilkeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kurgusundaki derinlikle dikkat çeken bu romanda, her cümle adeta birer kristal gibidir. Yazarın seçtiği az sayıda sözcük, okurun zihninde sayfalarca sürecek düşünsel fırtınalar koparmakta, her okumada yeni anlam katmanları keşfedilmektedir.
Hikâyede ne yabancı dillerden devşirilmiş yapay kelimelere ne de anlatımı ağırlaştıran süslü sanatlı ifadelere yer verilmiştir. Yazar, halkın günlük yaşamında kullandığı en sıcak ve samimi sözcüklerle dünyasını kurmuştur.
Bu eseri okurken dilin akışında hiçbir engele çarpmıyorsunuz. Sözcükler öyle ustalıkla yan yana dizilmiş ki hiçbir ses pürüzü barındırmayan cümleler, okuyucuyu yormadan, su gibi akıp gidiyor.
Yazarın ifadelerinde belirsizliğe, çift anlamlılığa yer yoktur. Metindeki her bir cümle, tüm okurların zihninde tek ve net bir anlam dairesi çizmekte, yoruma açık karanlık noktalar bırakmamaktadır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Az sözle çok şey anlatmayı ifade eden ilk metin özlülük; yabancı kelime ve süsten uzak olan ikinci metin yalınlık; dilin pürüzsüzce akmasını betimleyen üçüncü metin akıcılık; tek ve net bir anlamı savunan dördüncü metin ise açıklık ilkesiyle eşleşmektedir.
Metinlerin dil ve üslup özellikleri incelendiğinde; derin anlamları barındıran ilk metin özlülük ile, yabancı kelime ve süsten uzak olan ikinci metin yalınlık ile, pürüzsüz okumayı sağlayan üçüncü metin akıcılık ile, tek ve net anlamı savunan dördüncü metin ise açıklık ilkesiyle doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk metin parçasındaki anahtar ifadeleri belirlemek.
Metinde geçen 'az sayıda sözcük' ve 'yeni anlam katmanları' ifadelerinin, az sözle derin anlamlar üretmek anlamına gelen özlülük ilkesiyle eşleştiği tespit edilir.
Özlülük (yoğunluk), bir yazıda az kelime ile çok şey ifade edebilme sanatıdır.
2
İkinci metin parçasındaki anahtar ifadeleri incelemek.
Metinde geçen 'yapay kelimelere ve süslü sanatlı ifadelere yer verilmemesi' özelliğinin yalınlık ilkesini yansıttığı tespit edilir.
Yalınlık, dilin süsten, abartıdan, özentili sözlerden ve sanatlı anlatımlardan uzak olmasıdır.
3
Üçüncü metin parçasındaki anahtar ifadeleri değerlendirmek.
Metinde geçen 'akışta engele çarpmamak' ve 'ses pürüzü barındırmamak' durumunun akıcılık ilkesiyle örtüştüğü belirlenir.
Akıcılık, anlatımın pürüzsüz olması, dilin telaffuzu zor kelimelere ve engellere takılmadan akıp gitmesidir.
4
Dördüncü metin parçasındaki ifadeleri analiz etmek.
Metinde geçen 'belirsizliğe yer olmaması' ve 'tek ve net bir anlam çizmesi' niteliklerinin açıklık ilkesine uygun olduğu saptanır.
Açıklık, metinde kapalılığın bulunmaması, her okuyanın aynı yargıyı zahmetsizce anlayabilmesidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Aşağıdaki cümlelerde kalın yazılmış sözcükleri, temsil ettikleri zamir (adıl) türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kitapların birkaçını dün akşam kütüphaneden aldım.
Öteki senin aradığın sözl��k olabilir.
Bu zor günlerde bizi hiç yalnız bırakmadı.
Masadaki anahtarlardan hangisini aldın?

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

"birkaçını" belgisiz zamirle, "Öteki" işaret zamiriyle, "bizi" kişi zamiriyle, "hangisini" ise soru zamiriyle eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki zamirler türlerine göre doğru şekilde eşleştirilmiştir. Belgisizlik anlamı taşıyan "birkaçını" belgisiz zamirle; işaret anlamı taşıyan "Öteki" işaret zamiriyle; şahıs anlamı taşıyan "bizi" kişi zamiriyle; soru anlamı taşıyan "hangisini" ise soru zamiriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
"birkaçını" sözcüğünün işlevini belirlemek
Belgisiz zamir
Sözcük, netlik kazandırmadan birden fazla kitabın yerini tutmaktadır.
2
"Öteki" sözcüğünün işlevini belirlemek
İşaret zamiri
Sözcük, gösterilen bir kitabın ya da nesnenin yerini işaret yoluyla tutmaktadır.
3
"bizi" sözcüğünün işlevini belirlemek
Kişi (şahıs) zamiri
Sözcük, doğrudan insan şahıslarını (birinci çoğul şahıs) karşılamaktadır.
4
"hangisini" sözcüğünün işlevini belirlemek
Soru zamiri
Sözcük, bir ismin yerini soru ifadesiyle tutmaktadır.

Anahtar Kavram

Zamirler, isim olmadıkları halde cümlede isimlerin yerini tutan sözcüklerdir.
Soru 4Soru →

Aşağıdaki sol sütunda numaralanmış cümleleri, sağ sütunda harflerle belirtilen anlatım özellikleri ve yapısal işlevleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Türkiye İstatistik Kurumunun son verilerine göre, ülkemizde kütüphaneye üye olan kişi sayısı bir önceki yıla göre yüzde on iki artış göstermiştir.
Yazar, dün katıldığı panelde modern kentin birey üzerindeki yabancılaştırıcı etkisini işlerken geriye dönüş tekniklerinden yararlandığını ifade etti.
Üç yılı aşkın bir çalışmanın ürünü olan ve beş yüz sayfadan oluşan bu görkemli eser, edebiyat dünyasındaki yerini şimdiden sağlamlaştırdı.
Şairin dizelerinde kullandığı canlı renk imgeleri, okuyucunun zihninde adeta bir tablo canlandırarak ��iire lirik ve büyüleyici bir derinlik katıyor.
İnsan ruhunun en karanlık dehlizlerini bu kadar duru ve etkileyici bir dille anlatmayı başarmış başka kaç yazar vardır ki bu topraklarda?

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türkiye İstatistik Kurumunun verilerini aktaran birinci cümle kanıtlanabilir nesnel olgu bildiren tanımla; yazarın paneldeki ifadesini aktaran ikinci cümle nesnel aktarım tanımıyla; sayfa sayısı verip 'görkemli' nitelemesi yapan üçüncü cümle nicel verili öznel tanımla; şiirin derinliğini yorumlayan dördüncü cümle estetik beğeni içeren öznel tanımla; sözde soruyla takdir bildiren beşinci cümle ise soru yoluyla duygu aktaran öznel tanımla eşleşir.
Verilen eşleştirmede nesnel ve öznel anlatım yapıları en ince ayrıntılarına kadar sınıflandırılmıştır. İstatistiksel bilgi içeren cümle doğrudan kanıtlanabilir nesnel cümleyle; yazarın ifadesini aktaran cümle ise aktarımın kanıtlanabilirliği üzerinden nesnel cümleyle eşleşir. Sayısal veri barındıran ancak 'görkemli' kelimesiyle yorum katılan cümle nicel verilere rağmen öznel olan tanımla; estetik beğeni dile getiren cümle doğrudan sanatsal/estetik öznel cümleyle; sözde soruyla kurulan ve takdir belirten cümle ise soru yoluyla duygu aktaran cümleyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kelimelerin kanıtlanabilir olgular mı yoksa kişisel yorum ve beğeniler mi içerdiğini saptayın.
Birinci ve ikinci cümlelerin kanıtlanabilir, doğruluğu/yanlışlığı test edilebilir yargılar taşıdığı; üçüncü, dördüncü ve beşinci cümlelerin ise kişisel değer yargısı barındırdığı görülür.
Öznel ve nesnel anlatımları birbirinden ayırt etmek analiz sürecinin ilk adımıdır.
2
Nesnel olan cümlelerin kendi aralarındaki yapısal ve anlamsal farkı analiz edin.
İstatistiksel veri sunan cümlenin doğrudan nesnel olgu bildirdiği, yazarın paneldeki sözünü bildiren cümlenin ise aktarım olgusunun kendisinin kanıtlanabilir olması yönüyle nesnel nitelik taşıdığı belirlenir.
Aktarım cümlelerindeki 'aktarılan fikrin öznelliği' ile 'aktarma eyleminin nesnelliği' farkı YKS düzeyindeki en önemli çeldiricilerden biridir.
3
Öznel olan üç cümledeki öznelliğin hangi anlamsal ve söz dizimsel yollarla kurulduğunu belirleyin.
Üçüncü cümlenin nicel verilere rağmen 'görkemli' sıfatıyla, dördüncü cümlenin estetik değerlendirmelerle, beşinci cümlenin ise sözde soru yapısı ve hayranlık duygusuyla öznelleştiği tespit edilir.
Farklı öznellik kurma biçimlerini tanımlamak, eşleştirmenin eksiksiz yapılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümlelerin Yapısal ve Anlamsal Ayrımı
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 5Soru →

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükler ile bu sözcüklerin kazandığı anlam özelliklerine dair yapılan açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yolculuk sırasında aracın arka tekerleği çivi batması yüzünden tamamen sönmüştü.
Toplantıda sunulan o parlak fikirler, yönetim kurulunun soğuk tavrı karşısında kısa sürede söndü.
Fırtınanın şiddeti azalınca denizdeki o devasa dalgalar yavaş yavaş yattı.
Haftalardır üzerinde çalıştığımız o büyük ortaklık projesi, son anda bürokratik engellere takılarak yattı.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Aracın arka tekerleğinin sönmesi fiziksel bir sönme eyleminden yola çıkarak havalı bir nesnenin hacimce küçülmesini belirten yan anlam kullanımıyla; toplantıdaki fikirlerin sönmesi soyut fikir veya heveslerin sönmesini ifade eden mecaz anlam kullanımıyla; denizdeki dalgaların yatması dalga gibi somut bir doğa unsurunun sakinleşmesini bildiren yan anlam kullanımıyla; ortaklık projesinin yatması ise bir işin sonuçsuz kalmasını anlatan mecaz anlam kullanımıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; somut ve fiziksel bir benzetmeyle havalı bir nesnenin hacminin inmesini belirten 'sönmek' ve dalgaların düzleşerek sakinleşmesini belirten 'yatmak' eylemleri yan anlam açıklamalarıyla eşleşir. Buna karşılık, soyut düzeyde fikirlerin heyecanını kaybetmesini bildiren 'sönmek' ve projenin iptal olmasını bildiren 'yatmak' eylemleri ise mecaz anlam açıklamalarıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen koyu yazılmış 'sönmek' ve 'yatmak' eylemlerinin temel (gerçek) anlamlarını belirleyiniz.
'Sönmek' kelimesinin temel anlamı 'ateş, ışık vb.nin sönmesi'; 'yatmak' kelimesinin temel anlamı ise 'düz/yatay duruma gelmek, uzanmak' olarak belirlenir.
Anlam değişimlerini (yan veya mecaz) doğru analiz edebilmek için öncelikle kelimenin zihinde ilk uyanan somut anlamını saptamak gerekir.
2
İlk cümledeki 'tekerleğin sönmesi' durumunu inceleyiniz.
Tekerleğin/lastiğin içindeki havanın boşalması, hacminin küçülmesi fiziksel ve somut bir değişimdir. Temel anlamdaki gaz/hava çıkışı ile doğrudan ilişkili olduğundan bu bir yan anlam kullanımıdır.
Gerçek anlamla somut/fiziksel bağını yitirmemiş, şekilsel veya işlevsel yakıştırma içeren kullanımların yan anlam olduğunu saptamak için.
3
İkinci cümledeki 'fikirlerin sönmesi' durumunu inceleyiniz.
Fikirlerin veya coşkunun heyecanını kaybetmesi durumu tamamen soyut bir olgudur. Somut ateş veya ışık kaynağının sönmesiyle hiçbir fiziksel bağ kalmamıştır, bu nedenle mecaz anlamdır.
Somut anlamın tamamen soyutlaşarak yeni bir kavramı karşılamasının mecaz anlam oluşturduğunu ayırt etmek için.
4
Üçüncü cümledeki 'dalgaların yatması' durumunu inceleyiniz.
Dalgaların dikey konumdan yatay/düz bir konuma geçerek sakinleşmesi, kelimenin 'yatay duruma gelmek' gerçek anlamıyla somut ve fiziksel bağını korur. Dolayısıyla bu da yan anlamdır.
Fiziksel doğa olaylarındaki konumsal değişimlerin yan anlam kategorisine girdiğini belirlemek için.
5
Dördüncü cümledeki 'projenin yatması' durumunu inceleyiniz.
Bir projenin engellere takılarak gerçekleşememesi soyut bir durumdur. Somut yatay duruma geçmekle anlam bağı tamamen kopmuştur, bu nedenle mecaz anlamdır.
Somut eylemlerin iş/girişimlerin başarısızlığı anlamında soyutlanarak mecazlaştığını göstermek için.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin bağlam içinde kazandığı yan ve mecaz anlamların, somutluk-soyutluk ve temel anlamla olan fiziksel bağ kriterleri doğrultusunda ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

Aşağıdaki sol sütunda bir eleştirmenin farkl�� eserler hakkında yaptığı değerlendirmeler, sağ sütunda ise bu değerlendirmelerde öne çıkan anlatım ilkeleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki değerlendirme metinlerini sağ sütundaki anlatım ilkeleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Onun denemelerinde kelimeler sadece sözlük anlamlarıyla var olmaz; her bir cümlenin ardında felsefi bir derinlik, tarihin ve kültürün süzgecinden geçmiş zengin bir çağrışım dünyası gizlidir. Okur, tek bir sayfayı bitirdiğinde bile saatlerce düşünecek malzeme bulur.
Kitabı elinize aldığınızda sayfaların nasıl hızla akıp gittiğini fark etmiyorsunuz. Yazar, okurun zihnini yoracak pürüzlü ifadelere, telaffuzu zor kelime gruplarına veya ahengi bozan uzun ve karmaşık cümle yapılarına yer vermemiştir.
Bu romanda şatafatlı kelimelere, okuru büyülemeyi amaçlayan sanatsal gösterişe ve ağır benzetmelere rastlayamazsınız. Yazar, meramını günlük hayatın en sade ve doğal anlatım kalıplarıyla, olduğu gibi aktarır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci metin yoğunluk ilkesiyle, ikinci metin akıcılık ilkesiyle, üçüncü metin ise yalınlık ilkesiyle eşleşmektedir.
Değerlendirmeler incelendiğinde; derinlik ve çağrışım zenginliğinden bahseden birinci metin yoğunluk ilkesiyle, pürüzsüzlük ve telaffuz kolaylığından bahseden ikinci metin akıcılık ilkesiyle, süssüzlük ve sadelikten bahseden üçüncü metin ise yalınlık ilkesiyle doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci metnin anahtar ifadelerini analiz etme
Metindeki 'felsefi derinlik', 'çağrışım dünyası' ve 'saatlerce düşünecek malzeme bulma' ifadeleri belirlendi.
Bu ifadeler, metnin anlam derinliğine ve katmanlı yapısına işaret ettiği için yoğunluk (derinlik) ilkesini doğrulamaktadır.
2
İkinci metnin anahtar ifadelerini analiz etme
Metindeki 'sayfaların hızla akıp gitmesi', 'telaffuzu zor kelimelerin bulunmaması' ve 'ahengi bozan unsurlardan kaçınılması' ifadeleri belirlendi.
Anlatımda pürüzlerin olmaması, telaffuz kolaylığı ve ahenk doğrudan akıcılık ilkesini göstermektedir.
3
Üçüncü metnin anahtar ifadelerini analiz etme
Metindeki 'şatafatlı kelimelerin, sanatsal gösterişin olmaması' ve 'sade ve doğal anlatım kalıpları' ifadeleri belirlendi.
Söz sanatlarından, süsten ve gösterişten uzak durulması doğrudan yalınlık (sadelik) ilkesine işaret eder.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım İlkeleri (Yoğunluk, Akıcılık, Yalınlık)
Soru 7Soru →

A��ağıda sol sütunda verilen yazınsal metin parçalarını, sağ sütunda verilen ve bu parçalarda belirgin biçimde örneklendirilen anlatım ilkeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanatçı, zihnindekileri kâğıda dökerken kelimeleri adeta birer kuyumcu titizliğiyle eler; cümleye fazladan tek bir sıfatın, gereksiz bir zarfın sızmasına müsaade etmez. Metindeki her bir yapı taşı, anlam bütünlüğünün vazgeçilmez bir parçasıdır.
Onun nesirlerinde anlatım, hiçbir yapay süse ve sanatsal gösterişe teslim olmaz. Yazar, okurun dikkatini kelimelerin parıltısıyla dağıtmak yerine, iletmek istediği düşünceyi en sade ve doğrudan biçimde sunmayı yeğler.
Bu eserin asıl gücü, kelimelerin niceliğinde değil, niteliğinde ve satır aralarındaki derinlikte gizlidir. Birkaç kelimelik bir cümlenin ardında koca bir felsefi arka plan barındırır ve okuru her seferinde yeni anlam katmanlarıyla buluşturur.
Metin boyunca sözcükler birbirine öyle pürüzsüz eklemlenmiştir ki okurken zihniniz hiçbir ses engeline çarpmaz; yabancı dillerin dil kurallarına aykırı yapılarında veya telaffuzu güç tamlamalarda takılıp kalmazsınız.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci metin durulukla, ikinci metin yalınlıkla, üçüncü metin özlülükle, dördüncü metin ise akıcılıkla eşleşmelidir.
Verilen parçalar sırasıyla duruluk, yalınlık, özlülük ve akıcılık niteliklerini tanımlamaktadır veya bu niteliklere sahip metinleri örneklendirmektedir. Dolayısıyla birinci metin durulukla, ikinci metin yalınlıkla, üçüncü metin özlülükle, dördüncü metin ise akıcılıkla eşleştirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci metindeki anahtar kelimeleri ve anlatılmak isteneni analiz edin.
Metinde 'gereksiz zarf ve sıfatların elenmesi' ve 'her kelimenin vazgeçilmez olması' vurgulanmaktadır. Bu durum bizi 'duruluk' ilkesine götürür.
Anlatımda gereksiz sözcük barındırmama özelliği duruluk ilkesinin temel tanımıdır.
2
İkinci metindeki anahtar ifadeleri belirleyin.
Metinde 'yapay süse, sanatsal gösterişe yer vermeme' ve 'en sade şekilde doğrudan sunma' üzerinde durulmuştur. Bu durum 'yalınlık' ilkesini gösterir.
Yalınlık, anlatımın süs, sanat ve mecazlardan arındırılmış, sade bir dille yapılmasıdır.
3
Üçüncü metindeki derinliği ve kelime tasarrufunu inceleyin.
Metinde 'az kelimeyle felsefi arka plan sunma' ve 'satır aralarındaki derinlik' vurgulanmıştır. Bu durum 'özlülük' ilkesiyle ilişkilidir.
Özlülük, az sözle zengin ve yoğun bir anlam dünyası kurabilmektir.
4
Dördüncü metindeki okunuş kolaylığını değerlendirin.
Metinde 'ses engeline çarpmama', 'pürüzsüz eklemlenme' ve 'telaffuzu güç yapılardan kaçınma' dile getirilmiştir. Bu durum 'akıcılık' ilkesini belirtir.
Akıcılık, metnin ses ve ritim yönünden kolayca okunabilmesi, pürüzsüz olması durumudur.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri (Yalınlık, Duruluk, Özlülük, Akıcılık)
Soru 8Soru →

Aşağıdaki parçalarda öne çıkarılan anlatım özelliklerini, sağdaki ilgili anlatım ilkeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Dönemin ruhunu yansıtan bu romanda, yazarın kahramanın ruh hâlini tasvir ederken başvurduğu tasvirlerdeki kelimelerin adeta birer tablo gibi gözümüzün önünde canlanması ve bu canlandırmanın zihinde hiçbir ikinci yola sapmadan doğrudan hedeflenen o tek duyguyu uyandırması, eserin g��cünü artırıyor.
Onun şiirlerinde her dize, ilk okunuşta berrak bir su gibi görünse de dibe doğru daldıkça yeni dünyaların kapılar��nı aralayan, her okurun kendi birikimiyle genişletebileceği anlamsal birer dehliz barındırır.
Yazar, son makalesinde günümüz insanının yalnızlığını anlatırken kelime oyunlarının ve imgesel çağrışımların albenisine kapılmamış; düşüncelerini pürüzsüz, gösterişten uzak ve en çıplak hâliyle kağıda dökmüştür.
Romanın bu bölümünde, karakterin içinde bulunduğu karmaşık duygusal buhran, uzun ve çetrefilli cümlelerin arasında kaybolmadan, dilin kendi do��al ritmi içinde adeta çağlayan bir su gibi engelsizce akıp gidiyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci parça açıklık, ikinci parça yoğunluk, üçüncü parça yalınlık ve dördüncü parça akıcılık anlatım ilkeleriyle eşleşmelidir.
Birinci parça, metnin tek anlama gelmesi ve netliği üzerinden açıklık ilkesiyle; ikinci parça, anlam derinliği ve katmanlılığı üzerinden yoğunluk ilkesiyle; üçüncü parça, süs ve sanattan uzaklık üzerinden yalınlık ilkesiyle; dördüncü parça ise dilin pürüzsüzce akıp gitmesi üzerinden akıcılık ilkesiyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci parçadaki üslup özelliklerini analiz etmek.
'hiçbir ikinci yola sapmadan doğrudan hedeflenen o tek duyguyu uyandırması' ifadesi belirlenmiştir.
Anlamda belirsizlik ve çift anlamlılık olmaması açıklık ilkesine karşılık gelir.
2
İkinci parçanın anlamsal yapısını incelemek.
'dibe doğru daldıkça yeni dünyaların kapılarını aralayan, anlamsal birer dehliz' ifadesi belirlenmiştir.
Anlam derinliği ve çok katmanlılık anlatımda yoğunluk (derinlik) ilkesini ifade eder.
3
Üçüncü parçadaki dil tercihlerini değerlendirmek.
'kelime oyunlarının albenisine kapılmamış, gösterişten uzak ve en çıplak hâliyle' ifadeleri belirlenmiştir.
Söz sanatlarından, imgesel anlatımlardan ve süsten kaçınma yalınlık ilkesidir.
4
Dördüncü parçanın ritim ve akışını incelemek.
'dilin kendi doğal ritmi içinde adeta çağlayan bir su gibi engelsizce akıp gidiyor' ifadesi belirlenmiştir.
Cümlelerin pürüzsüzce, okuru yormadan ve engellere takılmadan ilerlemesi akıcılık ilkesini gösterir.
5
Belirlenen tüm anlatım özelliklerini ilgili ilkelerle eşleştirmek.
Tüm parçalar doğru ilkelerle ilişkilendirilmiştir.
Her parçanın anahtar ifadeleri, dil bilgisi teorisindeki tanımlarla tam uyum sağlamaktadır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

A��ağıda numaralanmış paragrafları, bu paragraflarda öne çıkan anlatım biçimlerinin belirleyici özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kimi ele��tirmenler, şiirin sadece hece ve kafiyeden ibaret olduğunu, bu unsurlar olmadan estetik bir hazzın yakalanamayacağını iddia eder. Oysa şiir, kelimelerin kalıplara dökülmesinden çok daha derin bir anlam işçiliğidir. Ölçüyü ve uyağı şiirin yegâne şartı sayanlar, onun ruhunu ve imgelerin sınırsız gücünü göz ardı etmektedirler. Gerçek şiir, biçimsel prangaları kırıp duygu dünyamıza yeni pencereler açabildiği ölçüde değer kazanır.
Divan edebiyatında şairlerin şiirlerini topladıkları eserlere 'divan' adı verilir. Bu eserler belirli bir düzen dâhilinde hazırlanır; genellikle kasidelerle başlar, gazellerle devam eder ve rubailer, kıtalar gibi nazım şekilleriyle son bulur. Divanlar, şairlerin sanat güçlerini ortaya koydukları en önemli yapıtlar olup dönem zihniyetini, dil özelliklerini ve estetik anlayışını günümüze taşıyan birer tarihî belge niteliğindedir.
Yıllardır ayak basmadığı o eski sokağın köşesinde durdu. Elindeki eski çantayı yavaşça yere bıraktı ve ceketinin yakasını kaldırdı. Yağmur damlaları yüzüne çarparken karşıdaki ahşap evin penceresine dikti gözlerini. Tam o sırada kapı yavaşça aralandı; içeriden hafif bir ışık sızdı ve tanıdık bir gölge eşikte belirdi. Adımları kendiliğinden o yöne doğru hızlandı.
Vadinin yamacına kurulu küçük köy, beyaz bir örtünün altında sessizliğe gömülmüştü. Evlerin dik çatılarından sarkan buz saçaklar, kış güneşinin altında kristal avizeler gibi parıldıyordu. Sokakların tenhalığında sadece tahta bacalardan yükselen grimsi, yoğun dumanlar rüzgârla savruluyor; köyün girişindeki donmuş çeşmenin etrafında biriken kar yığınları, rüzgârın etkisiyle tepecikler oluşturuyordu.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşmeler şu şekildedir: Şiir estetiği hakkındaki eleştirel paragraf tartışmacı anlatımla; divan edebiyatı hakkındaki bilgilendirici paragraf açıklayıcı anlatımla; sokaktaki hareketli olay kesiti öyküleyici anlatımla; kış köyünü resmeden tasvir paragrafı ise betimleyici anlatımla eşleşmektedir.
Verilen paragrafların dil, anlatım ve işlevsel özellikleri incelendiğinde; birinci paragrafta yerleşik bir kanıya karşı çıkılarak kendi tezini savunma (tartışmacı anlatım), ikinci paragrafta nesnel olarak bir kavramı tanıtma (açıklayıcı anlatım), üçüncü paragrafta bir olayı zaman akışı içinde kahramanın devinimiyle aktarma (öyküleyici anlatım) ve dördüncü paragrafta ise bir mekânı sıfatlar aracılığıyla zihinde canlandırma (betimleyici anlatım) özellikleri açıkça görülmektedir. Yapılan eşleştirmeler bu temel niteliklerle tam uyum göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci paragrafın ana amacını belirlemek
Yazarın 'kimi eleştirmenler' ifadesiyle başlayan yerleşik bir görüşe karşı çıktığı ve kendi sanat anlayışını savunduğu görülür. Bu üslup tartışmacı anlatıma aittir.
Paragraftaki düşünceyi aktarma tarzını saptayarak doğru eşi bulmak.
2
İkinci paragraftaki bilgi verme yönelimini analiz etmek
Paragrafta divanların yapısı ve işlevi üzerine tamamen öğretici ve nesnel bilgiler sunulmaktadır. Bu yapı açıklayıcı anlatımın göstergesidir.
Metnin yazılış amacının okuru bilgilendirmek olduğunu belirlemek.
3
Üçüncü paragraftaki eylem ve zaman ögelerini incelemek
Karakterin durması, çantasını bırakması, kapının aralanması gibi peş peşe gerçekleşen hareketler bir olay örgüsü oluşturur. Bu durum öyküleyici anlatımı doğrular.
Metindeki devinimi ve olay akışını tespit etmek.
4
Dördüncü paragraftaki görselliği ve tasvir gücünü değerlendirmek
Köy, dik çatılar, buz saçaklar, dumanlar gibi unsurlar nitelik bildiren sözcüklerle okuyucunun gözünde canlandırılmıştır. Bu durum betimleyici anlatımdır.
Metindeki durağan tasviri ve kelimelerle resmetme amacını saptamak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım Biçimleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru →

Aşağıda verilen numaralanmış metin parçalarını, içlerinde ağır basan düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Felsefe; insanın varlığı, bilgiyi, ahlakı ve estetiği rasyonel, sistemli ve bütüncül bir yaklaşımla ele alarak temellendirme ve sorgulama çabasıdır. Yaşamı ve evreni anlamlandırma arayışından beslenen bu disiplin, bilinenlerin sınırlarını aşarak bilincin kendi üzerine dönmesini sağlayan eleştirel bir düşünce pratiğidir.
Tarihsel bellek, rüzgârın önünde savrulan kum tepelerine benzer; sürekli yer değiştirir, şekillenir ve yeniden kurulur. Geçmişin izleri sabit görünse de her yeni kuşak, kendi rüzgârıyla o izleri farklı bir biçimde örter ve yarına bambaşka bir manzara bırakır.
Sanat eserinin kalıcıl��ğı, onun alımlayıcıda yarattığı estetik sarsıntının sürekliliğiyle ölçülür. Nitekim Ahmet Hamdi Tanpınar bu gerçeği, 'Sanat eseri, zamanın dışına çıkabilen ve her çağda kendi kendisiyle konuşabilen bir mucizedir.' diyerek estetik algının tarihsel sınırları aştığını savunur.
Yazılı edebiyat, sözcüklerin kâğıt üzerinde dondurulmuş kararlılığıyla kurallı ve kalıcı bir zemin inşa ederken sözlü anlatı, sesin anlık titreşimiyle dinamik ve değişken bir yapı sergiler. İlkinde yazarın mutlak otoritesi hâkimken ikincisinde anlatıcı ile dinleyici arasındaki etkileşim metni sürekli yeniden biçimlendirir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Felsefenin sorgulama çabası olarak açıklandığı birinci metin tanımlama ile, tarihsel belleğin kum tepelerine benzetildiği ikinci metin benzetme ile, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın sözünün aktarıldığı üçüncü metin tanık gösterme ile, yazılı edebiyat ve sözlü anlatının kıyaslandığı dördüncü metin karşılaştırma ile eşleşir.
Eşleştirmede her bir metin parçasında belirgin olarak öne çıkan düşünceyi geliştirme yolu doğru şekilde eşleştirilmiştir. Felsefenin niteliğinin açıklandığı metin tanımlama ile; tarihsel belleğin kum tepelerine benzetildiği metin benzetme ile; Ahmet Hamdi Tanpınar'ın sözünün doğrudan aktarıldığı metin tanık gösterme ile; yazılı edebiyat ve sözlü anlatının mukayese edildiği metin ise karşılaştırma ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci metnin incelenmesi ve düşünceyi geliştirme yolunun belirlenmesi.
Metinde 'Felsefe; insanın varlığı... sorgulama çabasıdır.' ifadesi yer almaktadır. Bu cümle 'Felsefe nedir?' sorusuna doğrudan bir yanıt oluşturduğu için tanımlama yapılmıştır.
Tanımlama, bir kavramın ne olduğunu belirten açıklamalardır.
2
İkinci metnin incelenmesi ve düşünceyi geliştirme yolunun belirlenmesi.
Metinde 'Tarihsel bellek, rüzgârın önünde savrulan kum tepelerine benzer' ifadesiyle iki kavram arasında benzerlik ilişkisi kurulmuştur. Dolayısıyla benzetme kullanılmıştır.
Benzetme, aralarında ilgi bulunan iki şeyden zayıf olanı güçlü olana benzeterek anlatımı güçlendirmektir.
3
Üçüncü metnin incelenmesi ve düşünceyi geliştirme yolunun belirlenmesi.
Metinde sanat eserinin kalıcılığı savı savunulurken Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Sanat eseri, zamanın dışına çıkabilen...' şeklindeki sözü doğrudan aktarılmıştır. Bu nedenle tanık gösterme yapılmıştır.
Tanık gösterme, yazarın kendi görüşünü desteklemek amacıyla alanında yetkin bir kişinin sözünü doğrudan veya dolayli aktarmasıdır.
4
Dördüncü metnin incelenmesi ve düşünceyi geliştirme yolunun belirlenmesi.
Metinde yazılı edebiyat ile sözlü anlatı 'yazılı edebiyat ... kurallı ve kalıcı bir zemin inşa ederken sözlü anlatı ... dinamik ve değişken bir yapı sergiler' ifadesiyle karşılaştırılmıştır.
Karşılaştırma, iki kavram veya durum arasındaki benzerlik ve farkları ortaya koyma yoludur.

Anahtar Kavram

Paragrafta Düşünceyi Geliştirme Yolları (Tanımlama, Benzetme, Tanık Gösterme, Karşılaştırma)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru →

Aşağıdaki numaralanmış metin parçalarını, bu parçalarda belirgin olarak kullanılan düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Biyomimikri; doğadaki karmaşık tasarımları, süreçleri ve sistemleri inceleyerek bunları insanların karşılaştığı modern teknolojik sorunlara sürdürülebilir çözümler üretmek amacıyla taklit eden uygulamalı bir disiplindir.
Geleneksel kerpiç mimari, yerel malzemelerle inşa edilip yüksek ısı depolama kapasitesi sunarken modern betonarme yapılar ise çevreye verdikleri karbon yükü ve yüksek enerji tüketimiyle öne çıkmaktadır.
Doğada bazı organizmalar, hayatta kalabilmek için çevrelerindeki diğer türlerle ortak faydaya dayalı simbiyotik ili��kiler kurarlar. Mantarlar ile alglerin bir araya gelmesiyle oluşan liken birlikteliği, bu karşılıklı yaşam stratejisinin en somut göstergelerindendir.
Bir kentin caddelerindeki araç sirkülasyonu, canlı bir organizmanın damarlarında kesintisiz dolaşan kan akışına benzer; ana arterlerdeki en ufak bir tıkanıklık, tüm metropol hayatını bir anda felç eder.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci metin tanımlama ile, ikinci metin karşılaştırma ile, üçüncü metin örneklendirme ile, dördüncü metin ise benzetme ile eşleşir.
Metinlerde yer alan düşünceyi geliştirme yolları sırasıyla tanımlama (biyomikri nedir sorusuna yanıt), karşılaştırma (kerpiç ve betonarme kıyası), örneklendirme (simbiyotik ilişkiye liken örneği) ve benzetmedir (trafik akışının kan akışına benzetilmesi).

Adım Adım Çözüm

1
Birinci metnin yapısını incelemek
Metinde 'Biyomimikri' teriminin 'nedir' sorusuna yanıt verecek şekilde açıklandığı görülür. Bu durum 'tanımlama' yapıldığını gösterir.
Tanımlama cümleleri genellikle '-dir/-dır' ekleriyle biter ve kavramın sınırlarını çizer.
2
İkinci metnin yapısını incelemek
Metinde geleneksel kerpiç mimari ile modern betonarme yapıların özellikleri kıyaslanmıştır. Bu kıyaslama 'karşılaştırma' yoluyla yapılmıştır.
Karşılaştırma, iki farklı unsurun benzer ya da farklı yönlerinin ortaya konmasıdır.
3
Üçüncü metnin yapısını incelemek
Metinde doğadaki simbiyotik ilişkilere dair verilen genel yargıyı somutlaştırmak üzere 'liken birlikteliği' bir örnek olarak sunulmuştur. Bu durum 'örneklendirme' yapıldığını gösterir.
Örneklendirme, soyut düşünceleri somutlaştırmak amacıyla ilgili örneklerin sunulmasıdır.
4
Dördüncü metnin yapısını incelemek
Metinde kentin caddelerindeki araç sirkülasyonu ile organizmadaki kan akışı arasında benzerlik ilgisi kurulmuştur. Bu durum 'benzetme' yapıldığını gösterir.
Benzetme, zayıf olan unsuru güçlü olan unsura benzeterek anlatımı kuvvetlendirmektir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Düşünceyi Geliştirme Yolları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru →

Aşağıdaki paragrafları, ağır basan anlatım biçiminin belirleyici özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kutup yıldızı, gökyüzünün kuzey yarım küresinde yer alan ve antik çağlardan beri denizcilere yön bulmada rehberlik eden bir yıldız sistemidir. Aslında tek bir yıldız olmayıp üçlü bir yıldız sisteminden oluşur. Bu sistem içindeki en parlak bileşen olan Polaris A, Güneş'ten yaklaşık bin kat daha parlaktır. Konumu neredeyse tam olarak yerin dönme ekseni hizasında olduğu için gece boyunca gökyüzünde sabit kalıyormuş gibi görünür.
Bazı eleştirmenler, modern edebiyatın dijitalleşme süreciyle birlikte derinliğini kaybettiğini iddia ediyor. Bu iddiaya katılmak mümkün müdür? Kesinlikle hayır. Dijital mecralar, edebiyatı sıradanlaştırmamış; aksine daha geniş kitlelere ulaştırarak demokratikleştirmiştir. İnternet olmasaydı, bugün taşrada yazan kaç genç yeteneğin sesini duyabilirdik? Sanat, duvarların arkasından çıkıp hayatın içine karışmışt��r ve bu bir kayıp değil, kazanımdır.
İhtiyar balıkçı, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte kayığının iplerini çözdü. Deniz sakin görünüyordu fakat ufuktaki kurşuni bulutlar yaklaşan fırtınanın habercisiydi. Kürekleri güçlü kollarının son kuvvetiyle çekerek limandan uzaklaşmaya başladı. Tam bu sırada arkasından gelen martı çığlıkları sessizliği böldü. Cebinden çıkardığı bayat ekmek kırıntılarını suya serperek yavaşça gülümsedi.
Köyün girişindeki eski değirmen, yılların yorgunluğunu sırtında taşıyan ahşap çarkıyla öylece duruyordu. Çarkın üzerini kaplayan yeşil yosunlar, nemli havanın etkisiyle parıldıyor; sızan sular küçük damlalar hâlinde aşağıdaki taş oluğa dökülüyordu. Değirmenin hemen arkasında ise göğe doğru yükselen devasa ç��narların gölgesi, toprak yolu serin bir karanlığa bürümüştü.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci paragraf açıklayıcı, ikinci paragraf tartışmacı, üçüncü paragraf öyküleyici, dördüncü paragraf ise betimleyici anlatımın belirleyici özellikleriyle eşleşmelidir.
Verilen paragrafların birincisi bilgi verici (açıklama), ikincisi bir tezi çürütmeye yönelik (tartışma), üçüncüsü olay akışına dayalı (öyküleme) ve dördüncüsü varlıkların niteliklerini tasvir edici (betimleme) özelliklere sahip olduğundan belirtilen tanımlarla doğru bir şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci paragraftaki dil ve anlatım özelliklerini inceleme
Kutup yıldızı hakkında nesnel veriler kullanılarak açıklayıcı bir yol izlendiği saptanmıştır.
Paragrafın amacının bilgi vermek olduğunu belirleyerek uygun anlatım biçimi tanımını bulmak.
2
İkinci paragraftaki yazarın tutumunu ve tekniğini inceleme
Yazarın eleştirmenlerin iddialarına karşı çıkarak soru-cevaplarla kendi görüşünü savunduğu belirlenmiştir.
Yargıların tartışmacı anlatımla örtüştüğünü tespit etmek.
3
Üçüncü paragraftaki olay akışını inceleme
İhtiyar balıkçının limandan ayrılması ve hareket unsurları zaman sırasıyla verilmiştir.
Paragrafın öyküleyici anlatım özelliklerini taşıdığını belirlemek.
4
Dördüncü paragraftaki niteleyici ögeleri ve görsel ayrıntıları inceleme
Eski değirmen, yeşil yosunlar ve çınar gölgeleri gibi betimleyici unsurlar tespit edilmiştir.
Paragrafın kelimelerle resim çizme amacı taşıyan betimleyici anlatıma ait olduğunu saptamak.

Anahtar Kavram

Paragraftaki anlatım biçimlerinin (açıklama, tartışma, öyküleme, betimleme) temel özelliklerini ayırt etme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru →

Aşağıda verilen tarihsel gelişmeleri, olay ve olgu kavramlarının özelliklerini dikkate alarak uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Malazgirt Savaşı'nın kazanılması
Anadolu'nun Türkleşmesi
Fransız İhtilali'nin gerçekleşmesi
Milliyetçilik fikrinin yayılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Malazgirt Savaşı'nın kazanılması ile somut askeri olay; Anadolu'nun Türkleşmesi ile soyut kültürel olgu; Fransız İhtilali'nin gerçekleşmesi ile somut siyasi-toplumsal olay; Milliyetçilik fikrinin yayılması ile soyut siyasi olgu eşleşmelidir.
Tarihsel olaylar belirli bir yer ve zamanda gerçekleşen, başlangıcı ve bitişi net olan somut durumlardır. Tarihsel olgu ise olayların bir sonucu olarak ortaya çıkan, uzun sürede gerçekleşen, soyut ve genel nitelikteki değişimlerdir. Bu doğrultuda Malazgirt Savaşı ve Fransız İhtilali 'olay'; Anadolu'nun Türkleşmesi ve Milliyetçiliğin yayılması ise 'olgu' olarak doğru tanımlarla eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel olay ve olgu kavramlarının tanımlarını analiz etme
Olayın yer ve zaman bildiren, kısa süreli ve somut; olgunun ise zamana yayılan, soyut ve genel bir süreç olduğu tespit edilir.
Gelişmeleri doğru kategorize etmek için temel kavramsal ayrımı netleştirmek gerekir.
2
Malazgirt Savaşı ve Fransız İhtilali gelişmelerini inceleme
Malazgirt Savaşı (1071) ve Fransız İhtilali (1789) belirli bir tarihte ve coğrafyada gerçekleştikleri için olay sınıfına dahil edilir.
Başlangıç ve bitiş sınırları net olan somut gelişmeler tarihsel olaydır.
3
Anadolu'nun Türkleşmesi ve Milliyetçilik fikrinin yayılması süreçlerini inceleme
Anadolu'nun Türkleşmesi ve milliyetçiliğin yayılması gibi uzun süreli, soyut ve genel nitelikteki gelişmeler olgu sınıfına dahil edilir.
Belirli bir başlangıç ve bitiş anı olmayan, geniş zamana yayılan tarihsel süreçler tarihsel olgudur.

Anahtar Kavram

Tarihsel olay (kendine has, somut, kısa süreli gelişme) ve tarihsel olgu (genel, soyut, uzun süreli süreç) ayrımı.
Soru 14Soru →

Aşağıda tarih biliminin bazı temel metodolojik özellikleri ve ilkeleri ile bu ilkelerin tarih yazımındaki yansımalarını gösteren tarihsel durumlar verilmiştir. Bu ilke ve özellikleri, ilgili oldukları tarihsel durumlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tarih biliminin konusu doğrudan insan faaliyetleri olup, doğa olayları ancak insanı etkilediği ölçüde bu konuya dahil edilir.
Tarih biliminde deney ve gözlem yapılamadığından, geçmişe ait izlerin ve belgelerin analizi yöntemin temelini oluşturur.
Tarihsel olaylar değerlendirilirken kendi döneminin değer yargıları göz önünde bulundurulmalı, günümüzün bakış açısıyla yorumlanmamalıdır.
Tarihsel bilgi mutlak ve değişmez değildir; yeni belgelerin keşfiyle var olan bilgilerin yönü değişebilir veya zenginleşebilir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmeler şu şekilde olmalıdır: Tarihin konusu doğrudan insan faaliyetleri ilkesi Hunların batıya göç etmesiyle; deney ve gözlem yapılamaması ilkesi arşiv belgelerinin analiz edilmesiyle; olayların kendi döneminin şartlarına göre değerlendirilmesi ilkesi Sultan Alparslan'ın tutumunun XI. yüzyıl töresine göre açıklanmasıyla; tarihsel bilginin değişebilir olması ilkesi ise Osmanlı kuruluş tarihinin yeni araştırmalarla güncellenmesiyle eşleşir.
Tarih biliminin temel ilkeleri ile tarihi olayların eşleştirilmesi doğru yapılmıştır. Tarihin konusunu insan faaliyetleri oluşturduğundan iklim değişikliğinin Kavimler Göçü'ne yol açması konusuyla; deney ve gözlem yapılamaması yöntemsel olarak arşiv incelemelerine dayanılmasıyla; olayların kendi döneminin şartlarına göre değerlendirilmesi ilkesi esir imparatora yapılan muamelenin XI. yüzyıl töresine göre incelenmesiyle; tarihsel bilginin yeni belgelerle değişebilirliği ise Osmanlı kuruluş tarihinin yeni araştırmalarla güncellenmesiyle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarih biliminin konusu ile ilgili ilkeyi belirlemek ve uygun senaryoyu bulmak.
Tarih doğrudan insan faaliyetlerini inceler; doğa olayları ise insan faaliyetlerine etkisi oranında tarihin konusu olur. Bu durum, kuraklığın göçe (insan faaliyetine) yol açtığı Hun göçü örneğiyle eşleşir.
Tarih biliminin sınırlarını ve konusunun kapsamını doğru tespit etmek amacıyla bu adım gerçekleştirilir.
2
Tarih biliminin yöntemi ile ilgili ilkeyi incelemek ve deney/gözlem yapılamaması durumunu analiz etmek.
Tarihte doğrudan deney yapılamaz, geçmişteki bir olay laboratuvarda tekrarlanamaz. Bu yüzden tarihçiler kaynaklara ve belgelere dayanarak çıkarım yapar. Bu durum, İstanbul'un fethini yapay bir kuşatmayla test etmek yerine arşiv ve defterleri inceleyen tarihçi örneğiyle eşleşir.
Tarih biliminin metodolojik farkını ve kaynak incelemesine dayalı yapısını ayırt etmek için bu adım gereklidir.
3
Tarihsel nesnellik ve dönemin şartlarına göre değerlendirme ilkesini analiz etmek.
Geçmişteki bir olay, günümüz değerleriyle değil, olayın gerçekleştiği çağın zihniyetiyle ele alınmalıdır (anakronizmden kaçınılmalıdır). Bu durum, Romen Diyojen'e gösterilen muamelenin XI. yüzyılın töre ve hukukuna göre yorumlanması örneğiyle eşleşir.
Tarih araştırmalarında objektifliği sağlamak ve anakronizm hatasından kaçınmak için bu analiz yapılır.
4
Tarihsel bilginin mutlak olmayıp yeni belgelerle değişebileceği ilkesini incelemek.
Tarihsel bilgi yeni kanıtlarla güncellenebilir. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin kuruluş tarihinin yeni kaynaklar doğrultusunda 1299 yerine 1302 olarak önerilmesi ve kabul görmesi örneğiyle eşleşir.
Tarihsel bilgilerin dinamik yapısını kavramak ve yeni bulguların önemini anlamak için bu adım tamamlanır.

Anahtar Kavram

Tarih Biliminin Özellikleri ve Tarihsel Araştırma Yöntemleri
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 15Soru →

Aşağıdaki numaralanmı�� metin parçalarını, bu parçalarda belirgin olarak kullanılan düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Sibernetik; canlı ve cansız tüm karmaşık sistemlerin denetim, iletişim ve bilgi işleme mekanizmalarını inceleyen disiplinler arası bir bilim dalıdır. Bu bilim, sistemlerin çevreleriyle kurduğu dinamik etkileşimi ve kendi kendilerini düzenleme becerilerini temel alır.
II. Edebiyatta zaman kavramı, kronolojik bir akıştan ziyade insanın içsel yaşantısıyla şekillenen esnek bir yapıya sahiptir. Nitekim yazar Ahmet Hamdi Tanpınar bu konuda, 'Ne içindeyim zamanın ne de büsbütün dışında, yekpare geniş bir anın parçalanmaz akışında.' diyerek zamanın doğrusal değil, döngüsel ve bütünsel bir algıyla kavranması gerektiğini savunur.
III. Geleneksel üretim yöntemlerinde malzemeler milimetre boyutlarında işlenirken modern nanoteknolojide atomik ve moleküler düzeyde çalışılır. Klasik fizik kurallarının geçerli olduğu makro boyutlardaki maddeler ile kuantum mekaniğinin devreye girdiği nano boyuttaki maddelerin gösterdiği kimyasal ve fiziksel reaksiyonlar birbirinden tamamen farklıdır.
IV. Kentleşmenin hızla artması, doğal ekosistemlerde yaşayan birçok türün yaşam alanını daraltarak onları yok olma eşiğine getirmektedir. Örneğin, İstanbul'un kuzey ormanlarındaki kontrolsüz yapılaşma; başta yaban domuzları, karacalar ve yırtıcı kuşlar olmak üzere onlarca yaban hayvanının göç yollarını tahrip etmiş, kent merkezlerine inmelerine neden olmuştur.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I numaralı parça Tanımlama, II numaralı parça Tanık Gösterme, III numaralı parça Karşılaştırma, IV numaralı parça ise Örneklendirme düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleşmektedir.
Metin parçaları analiz edildiğinde; I. parça 'bilim dalıdır' ifadesiyle 'Tanımlama'ya, II. parça Tanpınar'ın sözüne doğrudan yer vererek 'Tanık Gösterme'ye, III. parça geleneksel yöntemlerle nanoteknolojiyi kıyaslayarak 'Karşılaştırma'ya, IV. parça ise kuzey ormanlarındaki durumu somutlaştırarak 'Örneklendirme'ye karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci parçanın yüklemine odaklanılarak 'Bu nedir?' sorusu yöneltilir.
'Sibernetik nedir?' sorusunun yanıtı '...bilim dalıdır.' şeklinde verildiği için bu parça 'Tanımlama' ile eşleşir.
Tanımlama cümleleri bir kavramın ne olduğunu nesnel veya öznel olarak açıklayan cümlelerdir.
2
İkinci parçada yazarın düşüncesini kanıtlamak için kullandığı yönteme bakılır.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın şiirinden doğrudan bir alıntı yapıldığı ve yazarın görüşü desteklendiği için bu parça 'Tanık Gösterme' ile eşleşir.
Tanık gösterme, savunulan görüşün inandırıcılığını artırmak için alanında yetkin bir kişinin görüşüne veya sözüne doğrudan ya da dolaylı yer verilmesidir.
3
Üçüncü parçadaki kavramlar arasındaki ilişki incelenir.
'Geleneksel üretim yöntemleri' ile 'modern nanoteknoloji' ve 'makro boyutlar' ile 'nano boyutlar' karşılaştırıldığı için bu parça 'Karşılaştırma' ile eşleşir.
İki veya daha fazla kavram ya da durum arasındaki benzerlik veya farklılıkların ortaya konması karşılaştırma yöntemidir.
4
Dördüncü parçada sunulan düşüncenin somutlaştırılma biçimi incelenir.
Kentleşmenin zararlarını göstermek amacıyla İstanbul'un kuzey ormanları ve oradaki canlı türleri örnek verildiği için bu parça 'Örneklendirme' ile eşleşir.
Soyut bir düşünceyi görünür kılmak ve pekiştirmek için somut örnekler sunulması örneklendirme olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Düşünceyi geliştirme yolları, yazarın savunduğu tezi inandırıcı kılmak, açıklamak veya somutlaştırmak için başvurduğu tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme ve tanık gösterme gibi anlatım tekniklerini kapsar.
Soru 16Soru →

Aşağıdaki cümlelerde kullanılan çizgilerin (kısa çizgi, uzun çizgi) ve eğik çizginin işlevlerini, verilen kurallarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yazarın son romanı -ki kendisi bunu başyapıtı olarak görür- edebiyat dünyasında büyük bir yankı uyandırdı.
Dil bilgisinde yönelme durumu eki olan -a / -e, eklendiği sözcüğün son ünlüsüne göre değişiklik gösterir.
Türk-Alman ilişkilerinin tarihsel gelişimi üzerine hazırlanan rapor yarın kurulda detaylıca tartışılacak.
— Bunca yıldan sonra seni buralarda g��rmek ne büyük sürpriz!

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk cümle ara sözü ayırma kuralıyla, ikinci cümle eklerin farklı biçimlerini gösterme kuralıyla, üçüncü cümle kelimeler arasında 've, ile' anlamı katma kuralıyla, dördüncü cümle ise konuşmaları gösterme kuralıyla eşleşmektedir.
Ara sözleri ayırma işlevi ilk cümledeki kısa çizgilerle, dil bilgisindeki ek varyantlarını gösterme işlevi ikinci cümledeki eğik çizgiyle, kelimeler arası ilişki kurma işlevi üçüncü cümledeki kısa çizgiyle ve satır başı konuşmayı gösterme işlevi dördüncü cümledeki uzun çizgiyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlede yer alan iki kısa çizgi arasındaki ifade incelenir.
Bu ifadenin bir ara cümle olduğu ve kısa çizgilerin ara cümleyi belirtmek amacıyla kullanıldığı belirlenir.
Kısa çizgi, cümledeki ara söz ve ara cümlelerin başında ve sonunda sınırlandırıcı olarak kullanılır.
2
İkinci cümlede yer alan eğik çizgi sembolü incelenir.
Buradaki eğik çizginin yönelme ekinin kalınlık-incelik uyumuna göre '-a' veya '-e' olabileceğini gösterdiği belirlenir.
Eğik çizgi, Türkçede dil bilgisel eklerin farklı ses varyasyonlarını göstermek için kullanılır.
3
Üçüncü cümledeki 'Türk-Alman' ifadesinde yer alan kısa çizgi incelenir.
Bu işaretin iki ülke veya kavram arasındaki bağı ('ve/ile' anlamında) sağladığı belirlenir.
Kısa çizgi, kelimeler veya sayılar arasında ortaklık, sınır veya süreç belirtmek için 've, ile, ila' anlamlarında kullanılır.
4
Dördüncü cümlede satır başında yer alan uzun çizgi incelenir.
Bu çizginin doğrudan bir konuşmayı aktarmak amacıyla kullanıldığı belirlenir.
Uzun çizgi, edebi metinlerde ve diyaloglarda satır başına gelen doğrudan konuşmaları göstermek amacıyla konuşma çizgisi işleviyle kullanılır.

Anahtar Kavram

Kısa Çizgi, Uzun Çizgi ve Eğik Çizginin İşlevleri
Soru 17Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen açıklamaları, sağ sütundaki Osmanlı Devleti'ni kurtarma fikir akımlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Balkan Savaşları sırasında Osmanlı vatandaşı olan Hristiyan milletlerin bağımsızlıklarını elde etmesiyle imparatorluk bünyesinde uygulanabilirliği sona eren fikir akımı.
I. Dünya Savaşı sırasında halifenin cihat ça��rısına rağmen bazı Arap liderlerin İngilizlerle iş birliği yaparak ayaklanması sonucu önemini yitiren fikir akımı.
Yusuf Akçura'nın 1904 yılında kaleme aldığı 'Üç Tarz-ı Siyaset' adlı makalesiyle ilk defa sistemli ve detaylı bir yol haritası çizilen fikir akımı.
Prens Sabahattin öncülüğünde savunulan, devletin merkezi yapısının gevşetilmesi ve yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılması gerektiğini öne süren fikir akımı.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki açıklamalarla sağ sütundaki fikir akımlarının doğru eşleşmesi şu şekildedir: Balkan Savaşları ile çöken akım Osmanlıcılık; I. Dünya Savaşı'ndaki Arap isyanıyla önemini yitiren akım İslamcılık; Üç Tarz-ı Siyaset makalesiyle sistemleşen akım Türkçülük; Prens Sabahattin'in savunduğu yerinden yönetim modeli ise Adem-i Merkeziyetçilik akımıyla eşleşmektedir.
Sol sütundaki her bir tarihsel gelişme ve yayın, sağ sütundaki fikir akımlarının tarihsel süreçleri, temsilcileri ve son bulma nedenleriyle birebir uyuşmaktadır. Balkan Savaşları Osmanlıcılığı, I. Dünya Savaşı'ndaki Arap İsyanı İslamcılığı sonlandırırken; Üç Tarz-ı Siyaset makalesi Türkçülüğün teorisini kurmuş, Prens Sabahattin ise Adem-i Merkeziyetçilik akımına öncülük etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk açıklamadaki Balkan Savaşları sonrasında Hristiyan unsurların bağımsız olması durumunu analiz etme.
Bu durum, din ve ırk farkı gözetmeden tüm tebaayı eşit gören Osmanlıcılık akımının çöktüğünü gösterir. Dolayısıyla ilk açıklama Osmanlıcılık ile eşleşir.
Osmanlıcılık akımı, gayrimüslimleri devlete bağlı tutmayı hedeflemiştir ancak milliyetçi ayaklanmalar ve Balkan Savaşları bu akımın geçersizliğini kanıtlamıştır.
2
İkinci açıklamadaki I. Dünya Savaşı'ndaki cihat çağrısına uyulmaması ve Arap liderlerin İngilizlerle iş birliğini inceleme.
Müslüman unsurların hilafet etrafında birleşmesini amaçlayan İslamcılık (Panislamizm) akımının etkisini yitirdiğini ortaya koyar. Dolayısıyla ikinci açıklama İslamcılık ile eşleşir.
İslamcılık akımı, Müslümanların birliğini savunmaktaydı; ancak savaş sürecindeki milliyetçi temelli Arap ayaklanmaları bu fikrin başarısız olduğunu göstermiştir.
3
Üçüncü açıklamadaki Yusuf Akçura'nın 'Üç Tarz-ı Siyaset' eseriyle sistemleşen akımı tespit etme.
Bu makale Türkçülük akımının ilk olgun siyasi beyannamesi olarak kabul edilir. Dolayısıyla üçüncü açıklama Türkçülük ile eşleşir.
Yusuf Akçura bu makalede Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük siyasetlerini karşılaştırmış ve Türkçülüğü savunmuştur.
4
Dördüncü açıklamadaki Prens Sabahattin ve yerinden yönetim vurgusunu değerlendirme.
Prens Sabahattin, bireysel girişim (teşebbüs-ü şahsi) ve yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılmasını savunan Adem-i Merkeziyetçilik akımının kurucusudur. Dolayısıyla dördüncü açıklama Adem-i Merkeziyetçilik ile eşleşir.
Adem-i merkeziyetçilik kelime anlamı olarak merkezin dışı (yerinden yönetim) anlamına gelir ve Prens Sabahattin ile özdeşleşmiştir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'ni kurtarma fikir akımlarının tarihsel süreçleri, savunucuları ve etkilerini kaybetme nedenleri.
Soru 18Soru →

Aşağıda pragmatist (faydacı) bilgi felsefesinin önde gelen temsilcilerine ait temel kavramsal yaklaşımlar ve bunların epistemolojik açıklamaları verilmiştir. Bu yaklaşımlar ile doğru açıklamaları eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

John Dewey'in Araçsallığı (Enstrümantalizm)
William James'in Değişken Hakikat Anlayışı
Charles Sanders Peirce'ün Pragmatik Maksimi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

John Dewey'in Araçsallığı (Enstrümantalizm) ifadesi problem çözme ve çevreye uyum aracı açıklamasıyla; William James'in Değişken Hakikat Anlayışı ifadesi doğruluğun durağan olmayıp süreç içinde inşa edildiği açıklamasıyla; Charles Sanders Peirce'ün Pragmatik Maksimi ifadesi ise kavramın anlamının pratik ve gözlemlenebilir sonuçların toplamı olduğu açıklamasıyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede John Dewey'in enstrümantalist (araçsal) yaklaşımı, bilginin sorun çözme ve çevreye uyum aracı olmasıyla; William James'in hakikat anlayışı, doğruluğun durağan olmayıp eylem sürecinde inşa edilmesiyle; Peirce'ün pragmatik maksimi ise kavramların anlamının eylemsel pratik sonuçların toplamı olmasıyla ilişkilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
John Dewey'in bilgi felsefesindeki temel iddiası olan 'Araçsallık' (Enstrümantalizm) kavramı analiz edilir.
Dewey'e göre bilginin, çevreye uyum sağlama ve pratik yaşamdaki problemleri çözmeye yarayan bir araç olduğu belirlenir.
Bu kavramı problem çözme aparatına vurgu yapan açıklama ile eşleştirmek gerekir.
2
William James'in pragmatist hakikat/doğruluk anlayışı incelenir.
James'in doğruluğu durağan bir nesnel uyum olarak değil, eylemlerin sonuçlarında ortaya çıkan dinamik ve 'doğru kılınan' bir süreç olarak gördüğü saptanır.
Bu yaklaşımı doğruluğun süreç içinde inşa edildiğini belirten açıklama ile eşleştirmek gerekir.
3
Charles Sanders Peirce'ün pragmatik maksimi (ilkesi) değerlendirilir.
Peirce'e göre bir düşünce veya kavramın anlamının, onun eylemsel alanda doğuracağı pratik ve gözlemlenebilir sonuçların toplamı olduğu belirlenir.
Bu ilkeyi eylemsel etkilerin toplamına vurgu yapan açıklama ile eşleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Pragmatizm (Faydacılık) Epistemolojisi
Soru 19Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine göre sağ sütundaki uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanatçı, son öykü kitabında büyük kentin gölgesinde unutulmuş insanların günlük yaşam mücadelelerini ve ayakta kalma çabalarını konu edinmiştir.
Yapıtta, sözcüklerin alışılmış anlam sınırlarının dışına çıkılarak çağrışım gücü yüksek, imgeli ve oldukça yoğun bir anlatım tercih edilmiştir.
Yazar, Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu halkının gösterdiği fedakarlıkları, kahramanların yöresel ağız özelliklerini taşıyan canlı ve kıvrak bir dille aktarmaktadır.
Okuyucuyu derinden etkileyen bu sürükleyici eserin, edebiyat dünyasında uzun yıllar adından söz ettirecek nitelikte bir şaheser olduğunu düşünüyorum.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk cümle içerik cümlesiyle, ikinci cümle üslup cümlesiyle, üçüncü cümle hem içerik hem üslup cümlesiyle, dördüncü cümle ise öznel değerlendirme cümlesiyle eşleşmektedir.
Cümlelerin doğru eşleştirmesi, her cümlenin taşıdığı anlam özelliğine göre yapılmıştır. İlk cümle eserin konusunu (büyük kentteki insanların günlük yaşam mücadelelerini) verdiğinden sadece içerik cümlesidir. İkinci cümle eserin dil ve anlatım özelliklerini (çağrışım gücü yüksek, imgeli anlatım) belirttiğinden sadece üslup cümlesidir. Üçüncü cümle eserin konusunu (Kurtuluş Savaşı yıllarındaki fedakarlıklar) ve bu konunun aktarılış tarzını (yöresel ağız özellikleri, canlı ve kıvrak dil) birlikte verdiğinden hem içerik hem üslup cümlesidir. Dördüncü cümle ise eserin niteliğine dair kişisel, öznel bir beğeni içerdiğinden nesnel bir içerik veya üslup bilgisi taşımayan öznel değerlendirme cümlesidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki 'unutulmuş insanların günlük yaşam mücadelelerini ve ayakta kalma çabalarını konu edinmiştir' ifadesi incelenir.
Bu ifadenin eserin konusuna (içeriğine) yönelik olduğu tespit edilir ve içerik cümlesiyle eşleştirilir.
Yazarın neyi anlattığı sorusunun cevabı içerik cümlesini verir.
2
İkinci cümledeki 'sözcüklerin alışılmış anlam sınırlarının dışına çıkılarak çağrışım gücü yüksek, imgeli ve oldukça yoğun bir anlatım tercih edilmiştir' ifadesi incelenir.
Bu ifadenin eserin dil ve anlatım özelliklerine (üslubuna) yönelik olduğu tespit edilir ve üslup cümlesiyle eşleştirilir.
Yazarın eseri nasıl anlattığı, dili nasıl kullandığı sorusunun cevabı üslup cümlesini verir.
3
Üçüncü cümledeki 'Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu halkının gösterdiği fedakarlıkları' ve 'kahramanların yöresel ağız özelliklerini taşıyan canlı ve kıvrak bir dille aktarmaktadır' ifadeleri incelenir.
Cümlede hem konunun (neyin anlatıldığının) hem de anlatım tarzının (nasıl anlatıldığının) bir arada verildiği tespit edilir ve hem içerik hem üslup seçeneğiyle eşleştirilir.
Eserde ele alınan tema ile dil özelliklerinin aynı cümlede bulunması durumunda hem içerik hem üslup özelliği taşınır.
4
Dördüncü cümledeki 'sürükleyici eserin... adından söz ettirecek nitelikte bir şaheser olduğunu düşünüyorum' ifadesi incelenir.
Bu ifadenin nesnel bir içerik veya üslup unsuru barındırmadığı, tamamen öznel bir değerlendirme olduğu saptanarak öznel değerlendirme cümlesiyle eşleştirilir.
Kişisel beğeniler ve yorumlar nesnel içerik veya üslup cümleleri kapsamında değerlendirilmez.

Anahtar Kavram

İçerik ve Üslup Cümleleri
Soru 20Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütundaki anlamca en yakın eşleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir düşüncenin tarihsel süreçte ayakta kalması, onun mutlak doğruluğundan ziyade, değişen koşullara uyum sağlayabilecek esnek bir yapıya sahip olmasıyla ilgilidir.
Bilimsel ilerleme, eski doğruların kesin bir şekilde terk edilmesiyle değil; onların, yeni veriler ışığında daha kapsamlı kuramların içinde eritilmesiyle gerçekleşir.
Edebiyatta özgünlük, yepyeni bir dünya yaratmakta değil; herkesin gördüğü tanıd��k dünyayı, kimsenin bakmadığı bir pencereden sunabilmektedir.
Geçmişin kültürel mirasını olduğu gibi korumaya çalışmak, onu müzelerin soğukluğuna hapsetmekten farksızdır; oysa miras, ancak bugünün yaşamıyla harmanlandığında canlı kalabilir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki cümlelerin sağ sütundaki en yakın anlamlı karşılıklarıyla doğru eşleşmesi sırasıyla şu şekildedir: Düşüncelerin kalıcılığını esnekliğe bağlayan cümle fikirlerin kalıcılığını yenilenebilme becerisine bağlayan cümle ile; bilimsel ilerlemeyi eski doğruları yeni kuramlar içinde eritmeye bağlayan cümle bilimde gelişimi geçmiş bilgilerin yeni teorilerin bünyesine katılmasına bağlayan cümle ile; edebiyatta özgünlüğü bilinen dünyayı kimsenin bakmadığı pencereden sunmaya bağlayan cümle yazınsal yaratıcılığı bilinen yaşamı alışılmadık bakış açısıyla yorumlamaya bağlayan cümle ile; son olarak kültürel mirası bugünün yaşamıyla harmanlama gerekliliğini savunan cümle tarihsel değerleri güncel hayatın parçası yapma gerekliliğiyle eşleşir.
Verilen cümle çiftleri, temel kavramlar (düşüncelerin esnekliği, bilimsel ilerlemenin kapsayıcılığı, edebiyatta bilineni farklı sunma ve kültürel mirası güncel kılma) yönünden birbirleriyle tamamen örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki 'tarihsel süreçte ayakta kalma' ve 'esnek yapı' anahtar kelimelerini belirleme.
Tarihsel kalıcılığın değişime ayak uydurabilme (esneklik) ile ilişkili olduğunu saptama.
İlk cümleyi en doğru şekilde karşılayan yargıyı diğer sütunda bulabilmek için temel anlam eksenini kurmak.
2
İkinci cümledeki bilimsel ilerlemenin 'eski doğruları terk etmek' değil, 'yeni kuramlar içinde eritmek' olduğu ifadesini analiz etme.
Gelişimin geçmişi yok sayarak değil, onu daha geniş bir çerçeveye dahil ederek gerçekleştiğini belirleme.
Bilim felsefesi bağlamındaki bu yargının karşılığını aramak.
3
Üçüncü cümledeki edebiyatta 'özgünlük' kavramını 'tanıdık dünyayı kimsenin bakmadığı bir pencereden sunmak' ifadesiyle bağdaştırma.
Yaratıcılığın yeni bir şey uydurmak değil, bilineni farklı bir tarzda yorumlamak anlamına geldiğini görme.
Sanat ve edebiyat odaklı cümlenin anlamdaşını doğru tespit etmek.
4
Dördüncü cümledeki kültürel mirası aynen korumanın onu işlevsizleştireceği, 'bugünün yaşamıyla harmanlama' gerekliliği düşüncesini değerlendirme.
Mirasın güncel hayata entegre edilerek süreklilik kazanabileceğini anlama.
Son cümlenin de anlamca özdeşini bulup tüm eşleştirmeleri tamamlamak.

Anahtar Kavram

Yakın ve Özdeş Anlamlı Cümleler
Sayfa 1 / 53Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin