Tüm alıştırma soruları

Soru 821Soru →

Simyadan kimyaya geçiş sürecinde katkı sağlayan tarihsel figürler ile bu figürlerin kimya bilimine temel oluşturan en önemli çalışmaları veya buluşları aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki bilim insanı/simyacı isimleri ile sağ sütundaki çalışmaları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cabir bin Hayyan ile mineral asitlerin eldesi ve imbik kullanımı; Ebubekir er-Razi ile karıncaların damıtılması ve laboratuvar gereçleri; Robert Boyle ile klasik dört element teorisini yıkan element tanımı; Antoine Lavoisier ile kütlenin korunumu ve yanma teorisi eşleşmektedir.

Cabir bin Hayyan imbik ile mineral asitleri sentezlemiştir; Ebubekir er-Razi karıncalardan formik asit elde etmiş ve maddeleri sınıflandırmıştır; Robert Boyle element tanımını yapıp Aristo'nun kuramını sonlandırmıştır; Antoine Lavoisier ise kütlenin korunumu kanununu deneysel olarak kanıtlayıp filojiston kuramını çürütmüştür.

Adım Adım Çözüm

1

Cabir bin Hayyan'ın katkılarını incelemek

Cabir bin Hayyan damıtma işlemleri için imbiği tasarlamış, tuz ruhu ve kezzap gibi mineral asitleri sentezlemiştir.

Simya döneminde laboratuvar araç gereçlerinin ve asitlerin tarihsel gelişimini belirlemek.

2

Ebubekir er-Razi'nin çalışmalarını analiz etmek

Er-Razi karıncaları damıtarak formik asit üretmiş, maddeleri sınıflandırmış ve kroze, fırın gibi aletleri kullanmıştır.

Sentezlenen organik asitler ile er-Razi'nin deneysel katkılarını eşleştirmek.

3

Robert Boyle'un element kavramını değerlendirmek

Robert Boyle, kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf maddeleri element olarak tanımlayarak antik element görüşünü çürütmüştür.

Modern element tanımının Boyle'un eseri olan Kuşkucu Kimyager ile başladığını doğrulamak.

4

Antoine Lavoisier'in modern kimyaya katkısını belirlemek

Lavoisier, teraziyi hassas bir şekilde kullanarak kütlenin korunduğunu göstermiştir.

Kütlenin korunumu kanununun modern açıklamasını Lavoisier ile ilişkilendirmek.

Anahtar Kavram

Simyadan kimyaya geçiş sürecinde rol oynayan önemli bilim insanlarının/simyacıların kimya bilimine katkıları ve keşfettikleri maddeler/yöntemler.

Soru 822Soru →

Aşağıda verilen katı örneklerini, bu katıların kristal örgü yapısını oluşturan tanecikleri bir arada tutan etkin etkileşim türü/katı sınıfı tanımları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Silisyum karbür kovalent katı ile, buz moleküler katı ile, magnezyum oksit iyonik katı ile ve gümüş metalik katı ile eşleşir.

Verilen katı örnekleri ile kristal türlerinin doğru eşleştirilmesi; silisyum karbürün dev kovalent ağ yapısıyla, buzun hidrojen bağlarıyla tutulan moleküler yapısıyla, magnezyum oksitin iyonik elektrostatik yapısıyla ve gümüşün metalik bağ yapısıyla açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1

Kimyasal formülü verilen katıların kristal türlerini belirleme

Silisyum karbür (

SiC

) kovalent kristal, buz (

H_2O

) moleküler kristal, magnezyum oksit (

MgO

) iyonik kristal ve gümüş (

Ag

) metalik kristal olarak sınıflandırılır.

Katıların kimyasal türleri ve formülleri, kristal yapılarının belirlenmesinde doğrudan belirleyicidir.

2

Belirlenen kristal türlerini tanımlarıyla eşleştirme

Silisyum karbürün kovalent ağ örgüsü kovalent katı tanımıyla, buzun zayıf moleküller arası etkileşimleri moleküler katı tanımıyla, magnezyum oksitin iyonik bağları iyonik katı tanımıyla ve gümüşün elektron denizi metalik katı tanımıyla eşleşir.

Her kristal katının fiziksel özellikleri ve örgü yapısı, tanecikleri bir arada tutan kuvvetlere dayanır.

Anahtar Kavram

Kristal katıların türleri ve tanecikler arası etkileşimler

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 823Soru →

Derinliği her yerde aynı olan bir dalga leğeninde oluşturulan doğrusal ve dairesel su dalgalarının çukur veya tümsek engellerden yansıması, optikteki çukur ve tümsek aynalardaki yansıma kuralları ile büyük bir benzerlik gösterir. Dalga leğeninde engellerin odak noktası $F$ , merkez noktası ise $M$ olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki sol sütunda verilen gelen su dalgaları ve engel durumlarını, sağ sütundaki yansıma sonrasında dalgaların sergileyeceği biçimsel davranışlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Çukur engelin odak ile tepe noktası arasından gönderilen dairesel su dalgaları, engelin arkasındaki sanal bir odaktan yayılan dairesel dalgalarla; tümsek engelin odak noktasına doğru daralacak biçimde gönderilen dairesel dalgalar, asal eksene dik doğrusal dalgalarla; çukur engelin odak ile merkez arasından gönderilen dairesel dalgalar, engelin merkezinin dışındaki bir noktada odaklanıp tekrar dağılan dairesel dalgalarla; tümsek engelin merkezinin dışındaki bir noktadan gönderilen dairesel dalgalar ise engelin arkasında odak ile tepe noktası arasındaki sanal bir noktadan yayılan dairesel dalgalarla eşleşir.

Çukur engelin odak ile tepe noktası arasından gelen dairesel dalgalar engelin arkasındaki sanal odaktan dairesel yayılarak yansır. Tümsek engelin odağına doğru daralan dairesel dalgalar doğrusal yansır. Çukur engelin odak ile merkez arasından gelen dairesel dalgalar merkezin dışında odaklanarak yansır. Tümsek engelin önündeki merkez dışı noktadan yayılan dairesel dalgalar ise engelin arkasında odak ile tepe noktası arasındaki sanal bir noktadan yayılarak yansır. Bu durumlar kurallara tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Odak ile tepe noktası arasından gönderilen dairesel dalgaların çukur engelden yansımasını analiz etmek.

Bu dalgalar çukur aynada odak ile ayna arasındaki cismin sanal görüntüsünün oluşması kuralına uygun olarak, engelin arkasındaki sanal odaktan dairesel olarak dağılarak yansır.

Çukur aynada odağın içindeki bir noktadan yayılan ışınların uzantısı ayna arkasında kesişir.

2

Tümsek engelin odağına doğru yönelen dairesel dalgaların yansımasını analiz etmek.

Tümsek aynada odağı hedefleyen ışınların paralel yansıması kuralına uygun olarak, dalgalar doğrusal dalga olarak yansır.

Tümsek aynanın odağına gelen ışınlar asal eksene paralel olarak yansır.

3

Çukur engelin odak ile merkez arasından gönderilen dairesel dalgaların yansımasını analiz etmek.

Çukur aynada odak-merkez arasındaki cismin görüntüsünün merkezin dışında oluşması kuralına uygun olarak, dalgalar merkezin dışında bir noktada odaklanıp tekrar dağılır.

Çukur aynada odak ile merkez arasındaki kaynaktan çıkan ışınlar merkezin dışında bir noktada kesişir.

4

Tümsek engelin önündeki merkez dışı kaynaktan yayılan dairesel dalgaların yansımasını analiz etmek.

Tümsek aynada gerçek cismin görüntüsünün odak ile tepe noktası arasında sanal olarak oluşması kuralına uygun olarak, dalgalar engelin arkasında odak-tepe noktası arasındaki sanal bir noktadan dağılarak yansır.

Tümsek ayna önündeki herhangi bir gerçek kaynaktan çıkan ışınların uzantıları ayna arkasında odak ile ayna arasında kesişir.

Anahtar Kavram

Dairesel su dalgalarının çukur ve tümsek engellerden yansımasının küresel aynalardaki ışık yansıması ve görüntü oluşumu kurallarıyla analiz edilmesi.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 824Soru →

Aşağıda verilen kimyasal tepkime denklemlerini, karşılarında yer alan tepkime türleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Propanın yanması yanma tepkimesiyle, suyun ayrışması analiz tepkimesiyle, nitrik asit ile potasyum hidroksit tepkimesi asit-baz tepkimesiyle, sodyum klorür ile gümüş nitrat tepkimesi ise çözünme-çökelme tepkimesiyle eşleşir.

Verilen reaksiyon denklemleri incelendiğinde; propanın oksijenle tepkimesi yanma, suyun elementlerine parçalanması analiz, nitrik asit ile potasyum hidroksit sulu çözeltilerinin reaksiyonu asit-baz ve gümüş klorür katısının oluşumu çözünme-çökelme tepkimesi tanımlarına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Tepkimeye giren maddeler arasında oksijen gazının bulunup bulunmadığını kontrol ediniz.

İlk tepkimede propan gazı oksijen (

O_2

) gazı ile tepkimeye girmektedir. Bu durum yanma tepkimesinin en temel göstergesidir.

Maddelerin oksijen gazı ile verdikleri tepkimeler yanma tepkimesidir.

2

Tek bir bileşiğin daha basit maddelere parçalanıp parçalanmadığını inceleyiniz.

İkinci tepkimede sıvı su, kendisini oluşturan hidrojen ve oksijen gazlarına ayrışmıştır.

Bir bileşiğin ısı veya elektrik enerjisi ile daha küçük kimyasal türlere ayrışması analiz (ayrışma) tepkimesidir.

3

Asit ve baz çözeltileri arasındaki reaksiyonu ve su oluşumunu kontrol ediniz.

Üçüncü tepkimede bir asit olan nitrik asit (

HNO_3

) ile bir baz olan potasyum hidroksit (

KOH

) sulu ortamda tepkimeye girerek tuz (

KNO_3

) ve su (

H_2O

) oluşturmuştur.

Asit ve bazların sulu çözeltilerinin tepkimeye girerek tuz ve su oluşturması nötrleşme özellikli asit-baz tepkimesidir.

4

İki sulu çözeltinin karışması sonucunda katı bir çökeleğin oluşup oluşmadığını belirleyiniz.

Dördüncü tepkimede sodyum klorür ve gümüş nitrat sulu çözeltileri karıştırıldığında suda az çözünen gümüş klorür (

AgCl

) katısı çökmüştür.

Sulu çözeltilerin etkileşmesiyle suda çözünmeyen bir katı fazın (çökelek) oluşması çözünme-çökelme tepkimesidir.

Anahtar Kavram

Kimyasal tepkime türlerinin (yanma, analiz, asit-baz, çözünme-çökelme) giren ve ürün yapılarına göre ayırt edilmesi.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 825Soru →

Aşağıda verilen kimya disiplinleri ile bu disiplinlerin çalışma alanlarına ait araştırma örneklerini en uygun şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fizikokimya, tepkime hızı ve pil verimi üzerindeki etkileri inceleyen çalışma ile; Analitik Kimya, atık sudaki metal iyonlarının tayiniyle; Biyokimya, idrardaki protein ve glikoz düzeylerinin tespitiyle; Polimer Kimyası ise naylon, pet şişe ve kauçuk senteziyle eşleşir.

Doğru eşleştirmede; fizikokimya iş/enerji ve hız ile, analitik kimya nitel/nicel analizle, biyokimya canlı molekülleriyle, polimer kimyası ise çoklu molekül yapılarıyla (monomer/polimer) ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Fizikokimya disiplini ile ilgili tanımı belirlemek.

Sıcaklık ve basınç değişimlerinin kimyasal tepkime hızı ve pillerdeki enerji verimine etkisini inceleyen çalışma fizikokimya (left_1 - right_3) olarak eşleşir.

Fizikokimya; fiziksel etkenlerin (sıcaklık, basınç vb.) kimyasal sistemlere etkisini ve enerji dönüşümlerini inceler.

2

Analitik kimya disiplini ile ilgili tanımı belirlemek.

Atık sudaki ağır metal iyonlarının türünü ve miktarını belirleyen çalışma analitik kimya (left_2 - right_2) olarak eşleşir.

Analitik kimya; maddelerin bileşenlerini nitel (tür) ve nicel (miktar) yönünden analiz eder.

3

Biyokimya disiplini ile ilgili tanımı belirlemek.

Hastanın idrar örneğindeki glikoz ve protein düzeylerini inceleyen çalışma biyokimya (left_3 - right_1) olarak eşleşir.

Biyokimya; canlı organizmaların kimyasal yapısını ve buralardaki kimyasal süreçleri inceler.

4

Polimer kimyası disiplini ile ilgili tanımı belirlemek.

Monomerlerin birleşerek oluşturduğu naylon, pet şişe ve kauçuk sentezi çalışmaları polimer kimyası (left_4 - right_4) olarak eşleşir.

Polimer kimyası; polimer maddelerin yapılarını, sentezini ve özelliklerini inceler.

Anahtar Kavram

Kimya disiplinlerinin (fizikokimya, analitik kimya, biyokimya, polimer kimyası) tanımı ve çalışma alanlarının ayırt edilmesi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 826Soru →

Kimya bilimi, çalışma alanlarının genişliği ve çeşitliliği nedeniyle birçok alt disipline ayrılmıştır. Aşağıda verilen kimya disiplinleri ile bu disiplinlerin çalışma alanlarına ait örnekleri do��ru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Biyokimya canlı yapısındaki süreçlerle, Fizikokimya tepkimelerdeki enerji ve hız değişimleriyle, Analitik Kimya analiz ve miktar tayiniyle, Polimer Kimyası ise plastik ve benzeri polimerlerin senteziyle eşleşir.

Biyokimya canlı organizmaların kimyasını inceler ve kan/idrar tahlilleriyle eşleşir. Fizikokimya kimyasal sistemlerdeki fiziksel davranışları, iş, ısı ve tepkime hızlarını inceleyerek bunlarla ilgili seçenekle eşleşir. Analitik kimya kimyasal bileşenlerin nitel ve nicel analizini yaparak su analiziyle eşleşir. Polimer kimyası ise çok sayıda monomerin birleşmesiyle oluşan plastik, teflon ve naylon gibi malzemelerin senteziyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Biyokimya disiplininin tanımını ve canlı tahlilleriyle ilişkisini belirleme.

Biyokimya canlı organizmaların kimyasal süreçlerini incelediği için kan tahlili ve glukoz düzeyi gibi ifadelerin yer aldığı seçenekle eşleşir.

Biyokimya disiplininin çalışma alanını ayırt etmek.

2

Fizikokimya disiplininin fiziksel parametreler ve enerji ile ilişkisini belirleme.

Fizikokimya ısı, iş, enerji dönüşümleri ve tepkime hızlarını incelediği için fiziksel etkenlerin tepkime hızına etkisini içeren seçenekle eşleşir.

Fizikokimya disiplininin çalışma alanını ayırt etmek.

3

Analitik kimya disiplininin analiz ve miktar saptama süreçleriyle ilişkisini belirleme.

Analitik kimya nitel ve nicel analizi kapsadığından su kaynağındaki kirletici türlerinin ve miktarlarının saptanması seçeneğiyle eşleşir.

Analitik kimya disiplininin çalışma alanını ayırt etmek.

4

Polimer kimyası disiplininin polimerik malzemelerle ilişkisini belirleme.

Polimer kimyası plastik, teflon ve naylon gibi çok sayıda küçük birimin bağlanmasıyla oluşan maddeleri incelediğinden bu maddelerin sentezi seçeneğiyle eşleşir.

Polimer kimyası disiplininin çalışma alanını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Kimya Disiplinleri ve Çalışma Alanları

Soru 827Soru →

Kimya dersinde elementlerin sembolleri ve bileşiklerin formülleri konusunu çalışan bir öğrenci, bazı maddelerin adları ile bu maddeleri gösteren kimyasal sembol veya formülleri eşleştirmek istemektedir. Buna göre, sol sütundaki maddeleri sağ sütundaki doğru kimyasal gösterimleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kobalt elementi

\text{Co}

sembolüyle, Karbonmonoksit bileşiği

\text{CO}

formülüyle, Potasyum elementi

\text{K}

sembolüyle, Fosfor elementi

\text{P}

sembolüyle ve Kurşun elementi

\text{Pb}

sembolüyle eşleşmelidir.

Doğru eşleştirmede; kobalt elementi tek büyük ve tek küçük harften oluşan

\text{Co}

sembolüyle, karbonmonoksit bileşiği iki büyük harften oluşan

\text{CO}

formülüyle, potasyum

\text{K}

sembolüyle, fosfor

\text{P}

sembolüyle ve kurşun ise

\text{Pb}

sembolüyle eşleşir. Bu eşleştirme element ve bileşiklerin yazım kurallarına ve Latince kökenli sembollere tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1

Kobalt ve karbonmonoksit maddelerinin kimyasal türlerini ve sembol/formül yazım kurallarını analiz edin.

Kobalt bir element olduğundan sembolü

\text{Co}

olarak yazılır. Karbonmonoksit ise bir bileşik olduğundan formülü

\text{CO}

olarak yazılır.

Element sembollerinin ilk harfi her zaman büyük, varsa diğer harfleri küçük yazılır. Bileşik formüllerinde ise her elementin sembolü büyük harfle gösterilir.

2

Potasyum ve fosfor elementlerinin sembollerini belirleyin ve aralarındaki farkı ayırt edin.

Potasyum elementinin sembolü

\text{K}

, fosfor elementinin sembolü ise

\text{P}

'dir.

Türkçe isimlerinin baş harfleri nedeniyle potasyumun sembolü sıklıkla fosforun sembolüyle karıştırılır. Ancak potasyumun sembolü Latince adı olan 'Kalium' kelimesinden dolayı

\text{K}

'dir.

3

Kurşun elementinin sembolünü belirleyin.

Kurşun elementinin sembolü

\text{Pb}

'dir.

Kurşun elementinin sembolü Latince adı olan 'Plumbum' kelimesinden dolayı

\text{Pb}

ile gösterilir.

Anahtar Kavram

Element sembollerinin yazım kuralları (Berzelius sistemi) ve yaygın elementlerin sembolleri ile bileşik formülleri arasındaki farklar.

Soru 828Soru →

Aşağıda verilen kimyasal tepkime denklemlerini, karşılarında karışık olarak belirtilen tepkime türleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Demir katısının oksijen ile tepkimesi yanma tepkimesiyle; sodyum klorür ve gümüş nitrat çözeltilerinin tepkimesi çözünme-çökelme tepkimesiyle; suyun elektrolizi analiz tepkimesiyle; hidroklorik asit ve sodyum hidroksit tepkimesi ise asit-baz tepkimesiyle eşleşir.

Verilen tepkimeler sırasıyla girenlerdeki

O_2

varlığına göre yanma; çöken katı (

AgCl

) oluşumuna göre çözünme-çökelme; su molekülünün elementlerine ayrışmasına göre analiz; asit ve bazın etkileşimine göre ise asit-baz tepkimesidir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci tepkimeyi inceleyiniz:

3Fe(k) + 2O_2(g) \rightarrow Fe_3O_4(k)

Girenler kısmında elementel oksijen (

O_2

) gazı bulunmaktadır. Bu durum tepkimenin bir yanma tepkimesi olduğunu gösterir.

Bir maddenin oksijen gazıyla verdiği tepkimeler yanma tepkimesi olarak sınıflandırılır.

2

İkinci tepkimeyi inceleyiniz:

NaCl(suda) + AgNO_3(suda) \rightarrow AgCl(k) + NaNO_3(suda)

İki sulu çözelti karıştırılmış ve neticede çözünmeyen gümüş klorür (

AgCl(k)

) katısı (çökelek) ile çözünmüş halde kalan sodyum nitrat (

NaNO_3(suda)

) iyonları oluşmuştur.

İki tuz çözeltisi karıştırıldığında çözünmeyen bir katının oluşması çözünme-çökelme tepkimesinin en belirgin özelliğidir.

3

Üçüncü tepkimeyi inceleyiniz:

2H_2O(s) \rightarrow 2H_2(g) + O_2(g)

Tek bir bileşik (

H_2O

), kendisini oluşturan daha basit maddelere (

H_2

ve

O_2

) ayrışmıştır.

Bir bileşiğin ısı veya elektrik enerjisi yardımıyla kendinden daha basit maddelere ayrıştırılması analiz (ayrışma) tepkimesidir.

4

Dördüncü tepkimeyi inceleyiniz:

HCl(suda) + NaOH(suda) \rightarrow NaCl(suda) + H_2O(s)

Asit (

HCl

) ve baz (

NaOH

) tepkimeye girerek tuz (

NaCl

) ve su (

H_2O

) oluşturmuştur.

Asit ve baz çözeltilerinin tepkimeye girerek tuz ve su oluşturduğu bu tür tepkimeler asit-baz (nötrleşme) tepkimeleridir.

Anahtar Kavram

Kimyasal tepkimelerin türlerine göre (yanma, analiz, sentez, asit-baz, çözünme-çökelme) ayırt edilmesi

Soru 829Soru →

Katıların sınıflandırılması ve özellikleri konusuyla ilgili kimya dersinde bir eşleştirme etkinliği düzenlenmiştir. Buna göre, sol sütunda verilen katı örneklerini, sağ sütunda verilen kristal katı türü ve bu türün karakteristik fiziksel özellik tanımlarıyla doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki maddelerin sağ sütundaki tanımlarla doğru eşleşmesi: Kuvars -> Kovalent örgüye sahip yüksek erime noktalı kristal; Kuru buz -> Zayıf London etkileşimli moleküler kristal; Çinko metali -> Katı halde elektrik ileten metalik kristal; Yemek tuzu -> Sıvı halde elektrik ileten iyonik kristal şeklindedir.

Sol sütundaki maddelerin her biri, örgü noktalarındaki tanecik türü ve bunları bir arada tutan etkileşimlerin karakterine göre doğru sınıflandırılmıştır: Kuvars devasa kovalent bağ ağına (kovalent kristal), kuru buz zayıf London etkileşimli moleküllere (moleküler kristal), çinko serbest değerlik elektronlarına (metalik kristal) ve sodyum klorür elektrostatik çekimli zıt yüklü iyonlara (iyonik kristal) sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1

Kuvarsın örgü yapısı ve etkileşim türü belirlenir.

Kuvars (

\text{SiO}_2

) katısında atomlar kovalent bağlarla üç boyutlu ağ yapısı oluşturur. Bu durum kovalent kristal tanımıyla eşleşir.

Kovalent kristallerde atomlar güçlü kovalent bağlarla birbirine bağlıdır.

2

Kuru buzun moleküller arası etkileşimleri değerlendirilir.

Kuru buz (

\text{CO}_2

), apolar moleküllerden oluştuğu için tanecikleri arasında yalnızca London kuvvetleri etkindir ve moleküler kristal tanımıyla eşleşir.

Moleküler kristallerde örgü noktalarında moleküller bulunur ve zayıf etkileşimlerle tutunurlar.

3

Çinko metalinin iletkenlik mekanizması incelenir.

Çinko (

\text{Zn}

), metal katyonları ile serbest hareketli elektron denizi arasındaki metalik bağlar sayesinde bir arada tutulur ve katı halde de iletkendir, bu durum metalik kristal tanımıyla eşleşir.

Metalik kristaller serbest elektronlar sayesinde hem katı hem sıvı halde elektriği iletir.

4

Yemek tuzunun iyonik örgü yapısı analiz edilir.

Yemek tuzu (

\text{NaCl}

), sodyum ve klorür iyonlarının elektrostatik çekim kuvveti ile bir arada tutulur, katı halde elektriği iletmezken sıvı/çözelti halinde iletir ve iyonik kristal tanımıyla eşleşir.

İyonik katıların örgü noktalarında iyonlar bulunur ve zıt yükler birbirini çeker.

Anahtar Kavram

Kristal katıların türleri (iyonik, kovalent, moleküler, metalik) ve bunları oluşturan tanecikler arası çekim kuvvetleri ile bu kuvvetlerin fiziksel özelliklere (erime noktası, elektrik iletkenliği) etkisi.

Soru 830Soru →

Günlük hayatta ve laboratuvar çalışmalarında sıklıkla karşılaşılan bazı bileşiklerin formülleri ile yaygın adları verilmiştir. Bu kimyasal formülleri doğru yaygın adlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

CaCO_3

bileşiği kireç taşıyla,

NaOH

bileşiği sud kostikle,

NH_4Cl

bileşiği nişadırla ve

HCl

bileşiği ise tuz ruhuyla eşleşir.

Bileşik formülleri ile halk arasındaki yaygın adlar karşılaştırıldığında; kalsiyum karbonat (

CaCO_3

) kireç taşı, sodyum hidroksit (

NaOH

) sud kostik, amonyum klorür (

NH_4Cl

) nişadır ve hidroklorik asit (

HCl

) tuz ruhu şeklinde eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Bileşik formüllerinin sistematik adlarını belirleyin.

CaCO_3

kalsiyum karbonat,

NaOH

sodyum hidroksit,

NH_4Cl

amonyum klorür ve

HCl

hidroklorik asit olarak belirlenir.

Bileşiklerin sistematik adları üzerinden halk arasındaki yaygın adlarına geçiş yapmak kolaylaşır.

2

Her bileşiğin MEB müfredatında yer alan yaygın adını tespit ederek eşleştirin.

Kalsiyum karbonat kireç taşıyla, sodyum hidroksit sud kostikle, amonyum klorür nişadırla ve hidroklorik asit tuz ruhuyla eşleştirilir.

Soruda istenen doğru eşleştirmeyi tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Bileşikler ve Yaygın Adları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 831Soru →

Aşağıda verilen kimyasal tepkime denklemlerini, karşılarında yer alan tepkime türleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci denklem çözünme-çökelme tepkimesiyle, ikinci denklem asit-baz tepkimesiyle, üçüncü denklem analiz tepkimesiyle, dördüncü denklem ise yanma tepkimesiyle eşleşmelidir.

Verilen kimyasal tepkime denklemleri incelendiğinde; kurşun(II) iyodür çökeleğinin oluşumu çözünme-çökelme tepkimesinin net iyon denklemiyle, amonyak ve hidroklorik asidin gaz fazındaki tepkimesi asit-baz tepkimesiyle, potasyum kloratın parçalanması analiz tepkimesiyle ve demirin oksijenle etkileşimi yanma tepkimesiyle doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci tepkime denklemini analiz etme

Pb^{2+}(suda) + 2I^-(suda) \rightarrow PbI_2(k)

tepkimesinde çözünmüş iyonlar katı bir faz oluşturmuştur. Bu durum çözünme-çökelme tepkimelerinin net iyon denklemine karşılık gelir.

Çözünme-çökelme tepkimelerinde net iyon denklemi her zaman oluşan çökeleğe göre yazılır.

2

İkinci tepkime denklemini analiz etme

NH_3(g) + HCl(g) \rightarrow NH_4Cl(k)

tepkimesinde asit (

HCl

) ve baz (

NH_3

) etkileşerek bir tuz (

NH_4Cl

) oluşturur. Su açı��a çıkmadığı için bu susuz bir asit-baz tepkimesidir.

Asit ve bazın etkileşimi asit-baz tepkimesidir; nötrleşme olarak adlandırılabilmesi için sulu ortamda gerçekleşmesi veya su oluşması gerekir.

3

Üçüncü tepkime denklemini analiz etme

2KClO_3(k) \rightarrow 2KCl(k) + 3O_2(g)

tepkimesinde tek bir katı bileşik ısıtılarak daha basit maddelere ayrıştırılmıştır.

Bir bileşiğin ısı veya elektrik enerjisiyle parçalanması analiz (ayrışma) tepkimesidir.

4

Dördüncü tepkime denklemini analiz etme

3Fe(k) + 2O_2(g) \rightarrow Fe_3O_4(k)

tepkimesinde demir metali doğrudan serbest haldeki oksijen gazıyla tepkimeye girmiştir.

Maddelerin serbest oksijen (

O_2

) gazı ile verdiği tepkimeler yanma tepkimesidir; alev oluşmaması yavaş yanma (oksitlenme/paslanma) olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Kimyasal tepkime denklemlerinin karakteristik özelliklerine göre yanma, analiz (ayrışma), sentez (birleşme), asit-baz (nötrleşme) ve çözünme-çökelme olarak sınıflandırılması.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 832Soru →

Kimyasal türler; atom, molekül ve iyon olmak üzere sınıflandırılır.

Buna göre, sol sütunda verilen kimyasal türleri sağ sütundaki en uygun sınıflandırma tanımları ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme sırasıyla şu şekildedir: Argon (Ar) - Tek atomlu yüksüz tanecik (Atom), Oksijen (O2) - Çok atomlu element taneciği (Element molekülü), Karbondioksit (CO2) - Çok atomlu bileşik taneciği (Bileşik molekülü), Amonyum (NH4+) - Çok atomlu yüklü tanecik (Poliatomik iyon).

Doğru eşleştirmede; tek atomlu

Ar

bir atomdur; aynı tür atomlardan oluşan

O_2

element molekülüdür; farklı tür atomlardan oluşan

CO_2

bileşik molekülüdür; yüklü tanecik olan

NH_4^+

ise çok atomlu bir iyondur.

Adım Adım Çözüm

1

Ar

taneciğinin yapısını incelemek.

Ar

tek atomlu ve nötr bir elementtir. Dolayısıyla atom sınıfına girer.

Tek çekirdekli ve yüksüz kimyasal türler atomdur.

2

O_2

taneciğinin yapısını incelemek.

O_2

aynı cins ametal atomlarından oluşmuş yüksüz bir gruptur. Dolayısıyla element molekülüdür.

Kovalent bağlı aynı tür atom grupları element molekülü olarak adlandırılır.

3

CO_2

taneciğinin yapısını incelemek.

CO_2

farklı cins ametal atomlarından oluşmuş yüksüz bir gruptur. Dolayısıyla bileşik molekülüdür.

Kovalent bağlı farklı tür atom grupları bileşik molekülü olarak adlandırılır.

4

NH_4^+

taneciğinin yapısını incelemek.

NH_4^+

artı yüke sahip çok atomlu bir taneciktir. Dolayısıyla poliatomik iyon (kök) sınıfındadır.

Artı veya eksi yüklü atom ya da atom grupları iyon olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Kimyasal türlerin (atom, molekül, iyon) sınıflandırılması ve ayırt edilmesi.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 833Soru →

Bir üniversitenin kimya bölümünde okuyan dört lisans öğrencisi, bitirme projeleri için farklı araştırma laboratuvarlarında çalışmalar yürütmektedir. Öğrencilerin araştırma konuları şu şekildedir:

* I. Öğrenci: Bir seramik fabrikasında, üretilen fırın tepsilerinin yüksek sıcaklığa dayanıklılığını artırmak için kil ve kuvars minerallerinin kimyasal yapısını incelemektedir.
* II. Öğrenci: Petrol türevlerinden yararlanarak günlük hayatta yaygın kullanılan bir koku maddesini (parfüm esansı) laboratuvarda sentezlemektedir.
* III. Öğrenci: Elektroliz yöntemiyle metal kaplamacılığı yaparken kullanılan elektrik akımı miktarı ile biriken metal kütlesi arasındaki enerji dönüşüm ilişkilerini belirlemektedir.
* IV. Öğrenci: Sanayi tipi bir gübre fabrikasında, ham maddelerden amonyak gazı eldesinin en ekonomik biçimde gerçekleştirilebilmesi için üretim hattı parametrelerini optimize etmektedir.

Buna göre, öğrencilerin bitirme projelerinde çalıştığı bu konular ile ilgili kimya alt disiplinlerini en uygun şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. Öğrenci - Anorganik Kimya; II. Öğrenci - Organik Kimya; III. Öğrenci - Fizikokimya; IV. Öğrenci - Endüstriyel Kimya

Çalışmalarda incelenen konuların özellikleri kimya alt disiplinlerinin tanımlarıyla doğrudan örtüşmektedir: Karbon içermeyen minerallerin incelenmesi anorganik kimya, karbon temelli koku esansının sentezi organik kimya, elektrolizde enerji-kütle ilişkisi fizikokimya ve fabrikadaki üretim hattı verimlilik çalışması endüstriyel kimya ile ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1

I. Öğrencinin çalışmasını analiz etme

Kil ve kuvars gibi karbon dışı mineral kökenli maddelerin yüksek sıcaklığa karşı davranışları ve yapılarının incelenmesi Anorganik Kimya'nın ilgi alanına girer.

Anorganik kimya, organik olmayan (genellikle asit, baz, tuz, mineral, metal) maddeleri inceler.

2

II. Öğrencinin çalışmasını analiz etme

Petrol türevi karbon esaslı bir parfüm esansının sentezlenmesi Organik Kimya disiplinine aittir.

Organik kimya, temel yapısı karbon olan bileşiklerin eldesini ve özelliklerini araştırır.

3

III. Öğrencinin çalışmasını analiz etme

Elektroliz sürecinde elektrik akımı ile biriken kütle arasındaki enerji dönüşümü ilişkilerini matematiksel ve fiziksel olarak belirlemek Fizikokimya kapsamındadır.

Fizikokimya; kimyasal sistemlerde iş, enerji dönüşümleri ve fiziksel etkenlerin (sıcaklık, akım vb.) tepkimeye etkilerini inceler.

4

IV. Öğrencinin çalışmasını analiz etme

Amonyak gazının sanayi tesisinde en düşük maliyetle, yüksek verimle ve verimli üretim süreçleriyle eldesi Endüstriyel Kimya alanıdır.

Endüstriyel kimya, kimyasal ham maddelerin sanayideki verimli ve ekonomik üretim süreçlerini tasarlar ve optimize eder.

Anahtar Kavram

Kimya alt disiplinlerinin çalışma alanları ve endüstriyel uygulama sahaları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 834Soru →

Günlük hayatta ve laboratuvarda karşılaşılan bazı kimyasal olaylar şu şekildedir:

I. Demir metalinin nemli havada oksijen gazı ile tepkimeye girerek paslanması
II. Sönmemiş kireç ( $CaO$ ) katısının su ( $H_2O$ ) ile tepkimeye girerek sönmüş kireç ( $Ca(OH)_2$ ) katısını oluşturması
III. Pamukkale travertenlerinin oluşumu sırasında kalsiyum ve karbonat iyonlarının suda birleşerek kalsiyum karbonat ( $CaCO_3$ ) katısını oluşturması
IV. Kabartma tozunun ( $NaHCO_3$ ) ısı etkisiyle sodyum karbonat ( $Na_2CO_3$ ) katısına, su buharına ( $H_2O$ ) ve karbondioksit ( $CO_2$ ) gazına dönüşmesi

Buna göre, verilen olaylar ile kimyasal tepkime türlerinin doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Demir metalinin paslanması yanma tepkimesi ile; sönmemiş kirecin suya atılması sentez tepkimesi ile; traverten oluşumu çözünme-çökelme tepkimesi ile; kabartma tozunun ısıtılması ise analiz tepkimesi ile eşleşir.

Demir metalinin paslanması yavaş yanmadır, bu yüzden yanma tepkimesi sınıfındadır. Kirecin söndürülmesi iki maddeden tek bir madde oluşturduğu için sentez tepkimesidir. Travertenlerin oluşması çözünmeyen kalsiyum karbonat katısının çökmesiyle gerçekleşir, bu çözünme-çökelme tepkimesidir. Kabartma tozunun ısıtılması ise tek bir bileşiğin daha basit maddelere ayrışması olduğundan analiz tepkimesidir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci olayın incelenmesi

Demirin paslanması tepkimesinde demir metali havadaki oksijen gazıyla (

O_2

) birleşir. Oksijen gazı ile olan tepkimeler yanma tepkimesi sınıfındadır.

Oksijenin girenler tarafında olduğu tepkimeler yanmadır.

2

İkinci olayın incelenmesi

Sönmemiş kirecin (

CaO

) su (

H_2O

) ile tepkimesi sonucu sönmüş kireç (

Ca(OH)_2

) oluşur. İki farklı madde tek bir maddeyi oluşturduğu için bu bir sentez (oluşum) tepkimesidir.

Sentez tepkimelerinde birden çok maddeden tek bir ürün elde edilir.

3

Üçüncü olayın incelenmesi

Pamukkale travertenlerinde suda çözünmüş olan kalsiyum (

Ca^{2+}

) ve karbonat (

CO_3^{2-}

) iyonları birleşerek çözünmeyen kalsiyum karbonat (

CaCO_3

) katısını oluşturur ve çöker.

İyonların suda birleşip çökelek oluşturması çözünme-çökelme tepkimesidir.

4

Dördüncü olayın incelenmesi

Kabartma tozu (

NaHCO_3

) katısı ısıtıldığında üç farklı ürüne (

Na_2CO_3

,

H_2O

,

CO_2

) ayrışır.

Tek bir bileşiğin daha basit maddelere parçalanması analiz tepkimesidir.

Anahtar Kavram

Kimyasal tepkime türlerinin günlük hayattaki karşılıkları ve tepkime denklemleriyle ilişkilendirilmesi.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 835Soru →

Katıların sınıflandırılması ve bu katıların fiziksel özelliklerini belirleyen kuvvetlerle ilgili çalışan bir öğrenci, bazı katı örneklerini türlerine göre sınıflandırmak istemektedir. Buna göre, sol sütunda verilen katı maddeleri sağ sütundaki uygun katı türü ve tanecikleri bir arada tutan etkin etkileşim açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Naptalin moleküler kristal (London kuvvetleri), elmas kovalent kristal (kovalent bağlar), sodyum florür iyonik kristal (elektrostatik çekim kuvvetleri) ve alüminyum metalik kristal (metalik bağlar) ile eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede naptalin moleküler kristal (London kuvvetleri), elmas kovalent kristal (güçlü kovalent bağlar), sodyum florür iyonik kristal (elektrostatik çekim kuvvetleri) ve alüminyum metalik kristal (metalik bağlar) ile eşleştirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Naptalin (

C_{10}H_8

) katısının kimyasal yapısını ve tanecikler arası etkileşimlerini belirleyin.

Naptalin apolar kovalent bağlı moleküllerden oluşur. Molekülleri katı hâlde bir arada tutan etkin çekim kuvvetleri zayıf London etkileşimleridir. Bu durum onu moleküler kristal yapar.

Katının moleküler yapıda olup olmadığını ve zayıf etkileşimlerin rolünü tespit etmek için.

2

Elmas (

C

) katısının örgü yapısını ve bağ türünü analiz edin.

Elmas, karbon atomlarının kovalent bağlarla birbirine bağlanarak dev bir ağ yapısı oluşturduğu kovalent kristal katıdır.

Kovalent kristallerde atomların kovalent bağlarla bağlandığını ayırt etmek için.

3

Sodyum florür (

NaF

) katısının bileşenlerini ve çekim kuvvetini inceleyin.

Sodyum florür metal ve ametal atomlarından oluşmuş iyonik bir bileşiktir. Katyon ve anyonlar arasındaki elektrostatik çekim kuvveti nedeniyle iyonik kristal katı sınıfındadır.

Zıt yüklü iyonların oluşturduğu kristal yapıyı belirlemek için.

4

Alüminyum (

Al

) katısının metalik özelliklerini değerlendirin.

Alüminyum bir metaldir. Metal katyonları ile serbest değerlik elektronlarının oluşturduğu elektron denizi arasındaki elektrostatik çekim kuvveti (metalik bağ) nedeniyle metalik kristaldir.

Metal atomlarının oluşturduğu kristal kafesi tanımlamak için.

Anahtar Kavram

Kristal katı türleri (iyonik, kovalent, moleküler, metalik) ve bunları bir arada tutan etkileşim türleri

Soru 836Soru →

Aşağıda verilen element adlarını doğru kimyasal sembolleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Azot -

\text{N}

, Kalsiyum -

\text{Ca}

, Bakır -

\text{Cu}

, Sodyum -

\text{Na}

eşleştirmeleri doğrudur.

Verilen elementler ile sembolleri eşleştirildiğinde; Azot

\text{N}

, Kalsiyum

\text{Ca}

, Bakır

\text{Cu}

ve Sodyum

\text{Na}

sembolleri ile eşleşir. Bu durum elementlerin Latince kökenli adlarına dayanan evrensel sembolleme kurallarına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1

Azot elementinin sembolünü belirleme

Azot elementinin sembolünün

\text{N}

olduğu tespit edilir.

Azot, Latince 'Nitrogenium' isminden dolayı

\text{N}

harfiyle gösterilir.

2

Kalsiyum elementinin sembolünü belirleme

Kalsiyum elementinin sembolünün

\text{Ca}

olduğu tespit edilir.

Kalsiyum 'Calcium' isminden dolayı

\text{Ca}

sembolüyle gösterilir.

3

Bakır elementinin sembolünü belirleme

Bakır elementinin sembolünün

\text{Cu}

olduğu tespit edilir.

Bakır, Latince 'Cuprum' isminden dolayı

\text{Cu}

sembolüyle gösterilir.

4

Sodyum elementinin sembolünü belirleme

Sodyum elementinin sembolünün

\text{Na}

olduğu tespit edilir.

Sodyum, Latince 'Natrium' isminden dolayı

\text{Na}

sembolüyle gösterilir.

Anahtar Kavram

Element adlarının ve sembollerinin doğru bir şekilde eşleştirilmesi.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 837Soru →

Aşağıda verilen günlük hayattan karışım örneklerini, karşılarında bulunan en uygun karışım sınıflandırmasıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tuzlu su çözeltiyle, zeytinyağı-su emülsiyonla, tebeşir tozu-su ise süspansiyonla eşleşir.

Tuzlu su homojen bir karışım olup çözeltidir. Zeytinyağı-su birbiri içinde çözünmeyen sıvı-sıvı heterojen karışımı (emülsiyon), tebeşir tozu-su ise katı-sıvı heterojen karışımıdır (süspansiyon).

Adım Adım Çözüm

1

Tuzlu suyun bileşenlerini incelemek.

Tuz su içinde tamamen çözünür ve tek bir faz oluşturur.

Çözeltiler homojen karışımlardır ve çözünme olayı sonucunda oluşurlar.

2

Zeytinyağı-su karışımının faz durumunu incelemek.

Birbiri içinde çözünmeyen iki sıvı fazı gözlenir.

Sıvı-sıvı heterojen karışımlar emülsiyon olarak sınıflandırılır.

3

Tebeşir tozu-su karışımını incelemek.

Katı tebeşir tozu tanecikleri su içerisinde çözünmeden dağılır.

Katı-sıvı heterojen karışımlar süspansiyon olarak sınıflandırılır.

Anahtar Kavram

Karışımların homojen ve heterojen olarak sınıflandırılması ve bu karışımların günlük hayattaki karşılıkları.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 838Soru →

Kimya bilimiyle ilgili aşağıda verilen meslekleri, bu mesleklerin çalışma alanlarını ve üstlendikleri temel sorumlulukları gösteren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kimyager mesleği laboratuvar analizleri ve madde senteziyle; Kimya Mühendisi mesleği endüstriyel tasarım ve reaktör işletimiyle; Eczacı mesleği ilaç süreçleri ve hastaya ulaştırılmasıyla; Metalurji Mühendisi mesleği metal ve alaşım üretimiyle; Kimya Öğretmeni mesleği ise MEB öğretim programı çerçevesinde kimya bilgilerinin aktarılmasıyla eşleşmektedir.

Kimyager, laboratuvar düzeyinde analiz ve sentez yaparken; kimya mühendisi endüstriyel boyuttaki tasarım ve üretim süreçlerini yönetir. Eczacı ilaç geliştirme ve dağıtımıyla, metalurji mühendisi metal alaşımların eldesi ve işlenmesiyle, kimya öğretmeni ise eğitim müfredatını aktarmakla görevlidir.

Adım Adım Çözüm

1

Kimyager tanımının incelenmesi

Kimyager mesleği laboratuvar ortamında maddelerin nitel ve nicel analizi, yapılarının incelenmesi ve yeni madde senteziyle ilgilendiğinden laboratuvar analizlerine yönelik açıklamayla eşleşir.

Laboratuvar ölçeğindeki araştırma-geliştirme ve analiz çalışmaları kimyagerlerin temel ayırt edici özelliğidir.

2

Kimya Mühendisi tanımının incelenmesi

Kimya mühendisi, endüstriyel ölçekteki üretim süreçlerinin tasarımı, fabrikalardaki reaktörlerin işletimi ve verimlilik denetimiyle ilgilendiğinden bu açıklamaya karşılık gelir.

Endüstriyel ölçek ve süreç tasarımı kimya mühendisliğinin kimyagerlikten en temel farkıdır.

3

Eczacı tanımının incelenmesi

Eczacı, ilaçların sentezi, analizi, hazırlanması, hastaya ulaştırılması ve ilaç etkileşimleri danışmanlığı ile eşleşir.

İlaç sektörü ve doğrudan hastaya ilaç ulaştırma sorumluluğu eczacılık mesleğinin odağıdır.

4

Metalurji Mühendisi tanımının incelenmesi

Metalurji mühendisi, maden cevherlerinden metal ve alaşım elde etme, bunları işleme ve malzeme geliştirme açıklamasıyla eşleşir.

Metal ve alaşımların mühendislik süreçleri metalurji mesleğinin konusudur.

5

Kimya Öğretmeni tanımının incelenmesi

Kimya öğretmeni, MEB öğretim programı çerçevesinde öğrencilere kimya bilgilerini aktarma açıklamasıyla eşleşir.

Eğitim ve müfredat aktarımı öğretmenlik mesleğinin temel göredir.

Anahtar Kavram

Kimya ile ilgili başlıca mesleklerin görev tanımları, çalışma alanları ve aralarındaki farklar.

Soru 839Soru →

Aşağıda verilen tanecik çiftlerini, bu tanecikler arasındaki ilişkiyi ve özelliklerini en doğru açıklayan ifadelerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Verilen tanecik çiftlerinin doğru eşleşmesi: Klor atomu ve klorür iyonu çifti kimyasal özellikleri farklı olan izotop taneciklerle; potasyum atomu ve kalsiyum iyonu çifti izobar taneciklerle; potasyum iyonu ve kalsiyum iyonu çifti izoelektronik taneciklerle; bor atomu ve karbon atomu çifti ise izoton taneciklerle eşleşir.

Klor atomu ve klorür iyonu çiftinin proton sayıları aynı, nötron sayıları farklı ve elektron sayıları farklı olduğundan kimyasal özellikleri farklı izotop taneciklerdir. Potasyum atomu ve kalsiyum iyonu çiftinin kütle numaraları aynı, proton sayıları farklı olduğundan izobardır. Potasyum iyonu ve kalsiyum iyonu çiftinin elektron sayıları ve dizilimleri aynı, proton sayıları farklı olduğundan izoelektroniktir. Bor ve karbon atomlarının nötron sayıları aynı, proton sayıları farklı olduğundan izotondur.

Adım Adım Çözüm

1

^{35}_{17}\text{Cl}

ve

^{37}_{17}\text{Cl}^{-}

taneciklerinin proton, nötron ve elektron sayılarını hesaplamak.

^{35}_{17}\text{Cl}

için

p = 17

,

n = 35 - 17 = 18

,

e = 17

olur.

^{37}_{17}\text{Cl}^{-}

için

p = 17

,

n = 37 - 17 = 20

,

e = 17 - (-1) = 18

olur.

Proton sayıları aynı (

17

) fakat nötron sayıları farklı (

18

ve

20

) olduğu için bu tanecikler izotoptur. Ancak elektron sayıları farklı (

17

ve

18

) olduğundan kimyasal özellikleri farklıdır.

2

^{40}_{19}\text{K}

ve

^{40}_{20}\text{Ca}^{2+}

taneciklerinin kütle ve proton sayılarını karşılaştırmak.

Her iki taneciğin de kütle numarası (nükleon sayısı)

40

iken proton sayıları sırasıyla

19

ve

20

'dir.

Kütle numaraları aynı, proton sayıları farklı olan bu tanecikler izobardır. Farklı elementlere ait oldukları için hem fiziksel hem de kimyasal özellikleri farklıdır.

3

^{39}_{19}\text{K}^{+}

ve

^{40}_{20}\text{Ca}^{2+}

iyonlarının elektron sayılarını ve dizilimlerini bulmak.

^{39}_{19}\text{K}^{+}

için

e = 19 - 1 = 18

olup katman elektron dizilimi

2, 8, 8

şeklindedir.

^{40}_{20}\text{Ca}^{2+}

için

e = 20 - 2 = 18

olup katman elektron dizilimi

2, 8, 8

şeklindedir.

Elektron sayıları ve katman elektron dizilimleri aynı, proton sayıları farklı (

19

ve

20

) olduğu için bu tanecikler izoelektroniktir.

4

^{11}_{5}\text{B}

ve

^{12}_{6}\text{C}

atomlarının nötron sayılarını hesaplamak.

^{11}_{5}\text{B}

için

n = 11 - 5 = 6

olur.

^{12}_{6}\text{C}

için

n = 12 - 6 = 6

olur.

Nötron sayıları aynı (

6

), proton sayıları farklı (

5

ve

6

) olan bu tanecikler izotondur.

Anahtar Kavram

Tanecik Türleri (İzotop, İzobar, İzoton, İzoelektronik)

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 840Soru →

Kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırılmasında genellikle bağ enerjileri temel alınır. Bağ enerjisi $40\text{ kJ/mol}$ sınırının altındaysa zayıf (fiziksel), üstündeyse güçlü (kimyasal) etkileşim olarak kabul edilir. Ancak zayıf etkileşimlerin kopması için gereken enerjinin bu sınırın üzerinde olduğu veya güçlü etkileşimler için daha düşük enerji gerektiği bazı istisnai durumlar da bulunur.

Buna göre, aşağıda verilen değişimlerde kopan etkileşim türlerini en uygun sınıflandırma adıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Suyun buharlaşmasında kopan etkileşim Hidrojen bağıyla, sodyum klorürün iyonlarına ayrışması İyonik bağla, argonun gaz fazına geçmesi London kuvvetleriyle ve hidrojen florürün atomlarına ayrışması Polar kovalent bağla eşleşir.

Doğru eşleştirmede her bir olay kendi fiziksel/kimyasal doğasına ve kopan bağın türüne uygun şekilde sınıflandırılmıştır. Suyun buharlaşması hidrojen bağıyla, sodyum klorür ayrışması iyonik bağla, argon buharlaşması London kuvvetleriyle ve hidrojen florürün atomlaşması polar kovalent bağla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Verilen olayların fiziksel mi yoksa kimyasal mı olduğunu belirleyin.

Suyun buharlaşması ve argonun sıvıdan gaz fazına geçmesi fiziksel; sodyum klorür ve hidrojen florürün bileşenlerine ayrışması ise kimyasal olaylardır.

Fiziksel olaylarda zayıf etkileşimler koparken, kimyasal olaylarda güçlü etkileşimler (kimyasal bağlar) kopar.

2

Fiziksel olaylardaki zayıf etkileşim türlerini teşhis edin.

Su molekülleri arasında etkin olan kuvvet hidrojen bağıdır. Argon atomları apolar olduğundan aralarında sadece indüklenmiş dipol - indüklenmiş dipol (London) kuvvetleri etkindir.

Polar moleküllerde F, O, N atomlarına doğrudan bağlı H atomu varsa hidrojen bağı kurulur. Soygazlarda ise sadece London çekimleri bulunur.

3

Kimyasal olaylardaki güçlü etkileşim türlerini teşhis edin.

Sodyum klorür katısı metal ve ametal atomlarından oluşan iyonik bir bileşiktir, dolayısıyla iyonik bağ içerir. Hidrojen florür molekülü farklı ametal atomlarından oluştuğu için atomlar arasında polar kovalent bağ bulunur.

Metal-ametal arasında elektron alışverişiyle iyonik, ametal-ametal arasında elektron ortaklaşmasıyla kovalent bağ oluşur.

4

Elde edilen bilgiler doğrultusunda sol taraftaki maddeleri sağ taraftaki en uygun etkileşim türleriyle eşleştirin.

İlgili maddeler sırasıyla Hidrojen bağı, İyonik bağ, London kuvvetleri ve Polar kovalent bağ ile eşleşir.

Her olayın gerektirdiği enerji ve tanecik yapısı doğru etkileşim sınıfıyla örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Kimyasal türler arası etkileşimlerin güçlü (kimyasal) ve zayıf (fiziksel) olarak sınıflandırılması, bağ enerjisi kriteri ve istisnaları.

Tahmini Süre:2m 0s

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram