All practice questions

2563 questions

Question 2261Question

Nöromimari, mekân tasarımının insan beyni, bilişsel süreçleri ve genel psikolojisi üzerindeki derin etkilerini nörobilimsel yöntemlerle inceleyen disiplinler arası öncü bir alandır. Bu disiplin; yapıların tavan yüksekliğinden aydınlatma açılarına, kullanılan malzemelerin dokusundan mekânsal düzenlemelere kadar her fiziksel detayın insan deneyimini nasıl şekillendirdiğini gösterir. Estetik ve işlevsellik odaklı geleneksel mimari yaklaş��mlardan farklı olarak nöromimari, çevre ile sinir sistemi arasındaki etkileşimin biyolojik karşılıklarını bulmaya odaklanır. Yapılan çalışmalar; yüksek tavanların soyut düşünme ve yaratıcılığı tetiklerken alçak tavanların ise odaklanmayı ve analitik faaliyetleri kolaylaştırdığını ortaya koymaktadır. Benzer şekilde, doğal ışık alan alanların sirkadiyen ritim üzerindeki düzenleyici etkisi, mekândaki bireysel stres seviyesini düşürür. Dolayısıyla mimari, sadece fiziksel bir barınak değil; bilişsel performansı ve ruh sağlığını doğrudan inşa eden aktif bir çevresel uyarandır. Gelecekte hastanelerin, okulların ve çalışma ofislerinin bu veriler doğrultusunda yeniden tasarlanması, sadece bireysel yaşam kalitesini artırmakla kalmayıp toplumsal düzeyde üretkenlik ve esenlik artışını da beraberinde getirecektir.

Bu parçadan hareketle nöromimari ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Show answer & explanation

Answer: Mekânlardaki tavan yüksekliğinin azaltılmasının, bireyin soyut düşünme ve yaratıcı fikir geliştirme süreçlerini hızlandırdığına

Answer

Mekânlardaki tavan yüksekliğinin azaltılmasının, bireyin soyut düşünme ve yaratıcı fikir geliştirme süreçlerini hızlandırdığına
Parçada yüksek tavanların soyut düşünmeyi ve yaratıcılığı tetiklediği, alçak tavanların ise odaklanmayı ve analitik çalışmaları kolaylaştırdığı belirtilmiştir. Dolayısıyla tavan yüksekliğinin azaltılmasının soyut düşünme ve yaratıcılığı hızlandırdığı yargısı parçadaki bilgilerle çelişmektedir ve ulaşılamaz bir yargıdır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusu ve nöromimarinin genel tanımı analiz edilir.
Nöromimarinin fiziksel mekân ile insan beyni ve psikolojisi arasındaki ilişkiyi inceleyen disiplinler arası bir alan olduğu anlaşılır.
Soru kökündeki olumsuz ifadeye göre seçenekleri değerlendirmek için paragrafın genel çerçevesini çizmek gerekir.
2
Parçada geçen detaylı yargılar ile seçenekler eşleştirilir.
Geleneksel mimariden farkı, doğal ışığın etkisi ve gelecekteki toplumsal katkılarıyla ilgili ifadelerin paragrafta yer aldığı görülür.
Yardımcı düşünce sorularında her seçeneğin paragraftaki bir cümleyle veya çıkarımla eşleşmesi beklenir.
3
Tavan yüksekliği ve etkileriyle ilgili bölüm incelenir.
Parçada yüksek tavanın soyut düşünmeyi, alçak tavanın ise odaklanmayı ve analitik çalışmaları kolaylaştırdığı belirtilmişken, seçenekte tavan yüksekliğinin azaltılmasının soyut düşünmeyi hızlandırdığı iddia edilmiştir.
Parçadaki bilginin tam tersi bir mantıkla sunulan hatalı yargıyı tespit ederek doğru seçeneğe ulaşılır.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce Sorularında Olumsuz Soru Kökü ve Bilgi Eşleştirme
Estimated Time:2m 0s
Question 2262Question

38. - 39. soruları a��ağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Walter Benjamin, 'Teknik Çoğaltılabilirlik Çağında Sanat Yapıtı' adlı çığır açıcı makalesinde, modern teknolojik gelişmelerin sanat üzerindeki dönüştürücü etkisini felsefi bir boyutta inceler. Benjamin’e göre, geleneksel bir sanat eseri, üretim teknolojilerinden önceki dönemde kendine özgü bir 'aura'ya (hale) sahiptir. Aura; eserin biricikliğini, özgünlüğünü, belirli bir zamanda ve mekanda bulunma durumunu ve tüm tarihselliğini ifade eder. Klasik bir tablo ya da heykel, yapıldığı andan itibaren yaşadığı tüm geçmişin fiziksel ve tarihsel izlerini üzerinde taşır; bu da ona seküler ya da kutsal bir ritüel değeri kazandırır. Ancak fotoğraf ve sinema gibi teknik araçlarla eserin aslına sad��k kalarak sınırsızca çoğaltılması, sanat yapıtını bu biricik ve tarihsel bağlamından koparır. Çoğaltılan nesne, alımlayıcının kendi güncel durumuna ve mekanına taşınırken, eserin o özgün tarihsel ve coğrafi uzaklığı yok olur. Benjamin, bu durumu 'auranın gerilemesi' olarak adlandırır. Teknik çoğaltma, sanat eserini ritüelistik işlevinden sıyırarak ona politik ve sergileme değeri kazandırır. Sanat, tapınaklardaki gizemli konumundan çıkıp kitlesel olarak erişilebilir ve tartışılabilir hale gelir. Bu süreç, bir yandan sanatı elitlerin tekelinden kurtarıp demokratikleştirirken diğer yandan da onun geleneksel estetik değerini aşındırır. Sonuç olarak Benjamin, auranın kaybını tamamen olumsuz bir gerileme olarak değil, sanatın toplumsal işlevinde köklü bir demokratikleşme ve politikleşme potansiyeli taşıyan diyalektik bir dönüşüm olarak değerlendirir.

38. Bu parçadan hareketle Walter Benjamin'in 'aura' kavramıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Show answer & explanation

Answer: Sanat eserlerinin teknik yöntemlerle çoğaltılmasının, yapıtın özgün zaman ve mekan sınırlarını aşarak onun aurasını güçlendirdiğine

Answer

Sanat eserlerinin teknik yöntemlerle çoğaltılmasının, yapıtın özgün zaman ve mekan sınırlarını aşarak onun aurasını güçlendirdiğine
Sanat eserlerinin teknik yöntemlerle çoğaltılmasının auranın gerilemesine ve kaybına neden olduğu parçada açıkça belirtilmektedir. Bu yüzden çoğaltmanın aurayı güçlendirdiğini öne süren seçenek parçayla doğrudan çelişmektedir ve ulaşılamaz olan doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genelinde ele alınan ana konuyu ve 'aura' kavramının tanımını belirlemek.
Paragrafta Walter Benjamin'in 'aura' kavramını geleneksel eserin biricikliği, özgünlüğü ve tarihsel bağlamı olarak tanımladığı görülür.
Soruda aura kavramına dair ulaşılamayacak olan yargıyı bulmak için öncelikle kavramın metindeki tanımını kavramak gerekir.
2
Teknik çoğaltmanın (fotoğraf, sinema vb.) aura üzerindeki etkisini paragraftan incelemek.
Teknik çoğaltmanın auranın gerilemesine ve kaybına yol açtığı tespit edilir.
Çoğaltılabilirlik ve aura ilişkisini belirleyerek seçeneklerdeki iddiaları sınamak için bu adım gereklidir.
3
Seçeneklerde verilen iddiaları paragraftaki ifadelerle tek tek karşılaştırmak.
Çoğaltmanın aurayı güçlendirdiğini iddia eden seçeneğin, metindeki 'auranın gerilemesi' ve 'auranın kaybı' ifadeleriyle çeliştiği ve bu yargıya ulaşılamayacağı belirlenir.
Metinle çelişen veya metinde yer almayan seçeneği doğru yanıt olarak işaretlemek gerekir.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce ve Olumsuz Soru Kökü Analizi
Estimated Time:2m 30s
Question 2263Question

Yukarıda karışık olarak verilen sözcük gruplarını anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Modern bilim felsefesinde gözlem yalnızca nesnelerin pasif bir şekilde algılanması değil aksine belirli bir kuramsal arka plan ışığında verilerin etkin bir biçimde yorumlanması sürecidir.
Cümlenin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturması için öznenin başta, yüklemin sonda olması ve 'değil, aksine' karşıtlık yapısının ortada doğru bağlanması gerekir. Bu sayede 'Modern bilim felsefesinde gözlem yalnızca nesnelerin pasif bir şekilde algılanması değil aksine belirli bir kuramsal arka plan ışığında verilerin etkin bir biçimde yorumlanması sürecidir.' cümlesi elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Yüklemin ve son ögenin belirlenmesi
Cümlenin ana y��klemini içeren 'verilerin etkin bir biçimde yorumlanması sürecidir.' ifadesinin sonda yer alması gerektiği saptanır.
Türkçede kurallı cümle yapısında yüklem cümlenin sonunda bulunur.
2
Öznenin ve başlangıç ögesinin tespit edilmesi
Cümlenin öznesi olmaya aday 'modern bilim felsefesinde gözlem' ifadesinin cümlenin başlangıç ögesi olduğu belirlenir.
Anlam akışını ve ana konuyu başlatan temel öge öznedir.
3
Özneyi takip eden olumsuz yargının bağlanması
'gözlem' kavramının ne olmadığını açıklayan 'yalnızca nesnelerin pasif bir şekilde' ve 'algılanması değil' sözcük grupları birleştirilerek öznenin hemen ardına getirilir.
Cümledeki 'yalnızca ... değil' yapısı bir sonraki ögede kurulacak karşıtlık ilişkisine zemin hazırlar.
4
Karşıtlık bağlacının ve yüklem öncesi ögenin yerleştirilmesi
'algılanması değil' ifadesinden sonra karşıt görüşü başlatan 'aksine belirli bir kuramsal arka plan ışığında' söz grubu yerleştirilerek yükleme bağlanır.
'... değil, aksine ...' yapısı düşünce akışında olumsuz durumdan olumlu duruma geçişi sağlar.

Key Concept

Cümle oluşturmada öge dizilimi, anlam bütünlüğü ve karşıtlık bağlaçlarının işlevi.
Question 2264Question

Bir üniversitede çalışan Oğuz, Pelin, Rüzgar ve Selin adlı dört araştırmacı; Astrofizik, Klimatoloji, Nanoteknoloji ve Nörobilim alanlarında çalışmalar yapmaktadır. Bu araştırmacılar araştırma ve iş birli��i amacıyla Almanya, İtalya, Japonya ve Kanada ülkelerine gitmişlerdir.

Araştırmacıların çalışma alanları ve gittikleri ülkelere ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:
* Her bir araştırmacı farklı bir alanda çalışmakta ve farklı bir ülkeye gitmektedir.
* Pelin, İtalya'ya gitmemiştir ve çalışma alanı Klimatoloji veya Nörobilim değildir.
* Nanoteknoloji alanında çalışan araştırmacı Japonya'ya gitmiştir.
* Nörobilim alanında çalışan araştırmacı Almanya'ya gitmemiştir.
* Oğuz, Kanada'ya gitmiştir ve çalışma alanı Astrofizik değildir.
* Rüzgar'ın çalışma alanı Klimatoloji'dir.

Buna g��re, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Oğuz'un çalışma alanı Nörobilim'dir.

Answer

Oğuz'un çalışma alanının Nörobilim olduğudur.
Oğuz'un çalışma alanının Nörobilim olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur. Oğuz Kanada'ya gitmiştir. Rüzgar Klimatoloji alanında çalıştığı için Oğuz bu alanda çalışıyor olamaz. Nanoteknoloji alanında çalışan kişi Japonya'ya gittiği için, Kanada'ya giden Oğuz bu alanda da çalışıyor olamaz. Oğuz'un Astrofizik alanında çalışmadığı da soruda verildiğine göre, geriye kalan tek alan olan Nörobilim alanı Oğuz'a ait olmak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Oğuz'un çalışma alanını belirlemek için bilinen kısıtlamaları listelemek.
Oğuz Kanada'ya gitmiştir. Alanı Astrofizik değildir. Rüzgar'ın alanı Klimatoloji olduğundan Oğuz'un alanı Klimatoloji de olamaz.
Oğuz için olası çalışma alanlarını daraltmak.
2
Nanoteknoloji alanı ile ülke eşleştirmesini Oğuz için değerlendirmek.
Nanoteknoloji alanında çalışan araştırmacı Japonya'ya gitmiştir. Oğuz Kanada'ya gittiği için alanı Nanoteknoloji olamaz.
Oğuz'un gidemeyeceği ülkeye bağlı olan çalışma alanını elemek.
3
Kalan seçenekleri analiz ederek Oğuz'un alanını kesinleştirmek.
Oğuz'un alanı Astrofizik, Klimatoloji veya Nanoteknoloji olamaz. Geriye kalan tek seçenek olan Nörobilim, Oğuz'un kesin çalışma alanıdır.
Dört alandan üçü elendiği için kesin sonuca ulaşmak.
4
Oluşan iki farklı senaryoyu inceleyip diğer seçeneklerin kesinliğini test etmek.
Durum 1: Pelin Nanoteknoloji (Japonya) ise Selin Astrofizik (Almanya/İtalya) olur. Durum 2: Pelin Astrofizik (Almanya) ise Selin Nanoteknoloji (Japonya) olur. Her iki durumda da Oğuz kesinlikle Nörobilim alanındadır.
Diğer şıkların neden kesinlik taşımadığını doğrulamak.

Key Concept

Tablo ve eşleştirme problemlerinde değişkenlerin kısıtlamalarını eleyerek kesin durumu tespit etme.

Hints

1
Oğuz'un gittiği ülkeye (Kanada) ve çalışma alanıyla ilgili kısıtlamaya odaklanın.
2
Hangi çalışma alanının hangi ülke ile eşleştiğini bulup bu durumun Oğuz'u nasıl etkilediğine bakın.
3
Oğuz için Astrofizik, Klimatoloji ve Nanoteknoloji alanlarının neden olamayacağını tek tek açıklayın.

Practice More

Benzer kısıtlamalara sahip 3 değişkenli sözel mantık soruları çözerek eşleştirme becerilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Olası tüm durumları gösteren 2 adet tablo oluşturarak seçeneklerin doğruluğunu tablodan kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 2265Question

Çevre uzunluğu 600 metre600\text{ metre} olan dairesel bir parkurda, aynı noktadan aynı anda ve aynı yönde bir koşucu ile bir bisikletli harekete başlıyor. Koşucu saniyede sabit 4 metre4\text{ metre} hızla koşmaktadır. Bisikletli ise ilk 10 saniye10\text{ saniye} boyunca saniyede sabit 8 metre8\text{ metre} hızla gitmekte, sonraki her 10 saniyelik10\text{ saniyelik} zaman diliminde ise hızını saniyede 2 metre2\text{ metre} artırarak yoluna devam etmektedir.

Buna göre, bisikletli ile koşucu ilk kez karşılaştıklarında bisikletli toplam kaç metre yol almıştır?

Show answer & explanation

Answer: 855

Answer

Bisikletli ile koşucu ilk kez karşılaştıklarında bisikletli toplam 855 metre yol almıştır.
Dairesel pist üzerinde aynı noktadan aynı yönde harekete başlayan iki aracın karşılaşması için hızlı olanın yavaş olana tam bir tur (600 metre) fark atması gerekir. Kümülatif farklar hesaplandığında 60. saniyede fark 540 metreye ulaşır. Kalan 60 metrelik fark, bu aralıktaki hız farkı olan saniyede 16 metre ile 3,75 saniyede kapatılır. Böylece bisikletli toplam 63,75 saniye hareket ederek 855 metre yol almış olur.

Step-by-Step Solution

1
Koşucu ve bisikletlinin zamana göre aldıkları yolları ve aralarındaki mesafe farkını belirlemek amacıyla 10 saniyelik periyotları inceleyelim.
10'ar saniyelik aralıklarla hızlar ve mesafeler belirlenir.
Dairesel pistte aynı yöne giden iki aracın ilk kez karşılaşması için aralarındaki yol farkının pistin çevresine (600 metre) eşit olması gerekir.
2
Her periyotta bisikletlinin ve koşucunun aldığı yolları ve oluşan net yol farkını hesaplayalım:
- 0-10 sn: Bisikletli 10×8=80 m10 \times 8 = 80\text{ m}, Koşucu 10×4=40 m10 \times 4 = 40\text{ m}, Fark = 40 m40\text{ m}.
- 10-20 sn: Bisikletli hızı 10 m/sn10\text{ m/sn}. Alınan yol 100 m100\text{ m}, Koşucu 40 m40\text{ m}, Fark = 60 m60\text{ m} (Toplam fark: 100 m100\text{ m}).
- 20-30 sn: Bisikletli hızı 12 m/sn12\text{ m/sn}. Alınan yol 120 m120\text{ m}, Koşucu 40 m40\text{ m}, Fark = 80 m80\text{ m} (Toplam fark: 180 m180\text{ m}).
- 30-40 sn: Bisikletli hızı 14 m/sn14\text{ m/sn}. Alınan yol 140 m140\text{ m}, Koşucu 40 m40\text{ m}, Fark = 100 m100\text{ m} (Toplam fark: 280 m280\text{ m}).
- 40-50 sn: Bisikletli hızı 16 m/sn16\text{ m/sn}. Alınan yol 160 m160\text{ m}, Koşucu 40 m40\text{ m}, Fark = 120 m120\text{ m} (Toplam fark: 400 m400\text{ m}).
- 50-60 sn: Bisikletli hızı 18 m/sn18\text{ m/sn}. Alınan yol 180 m180\text{ m}, Koşucu 40 m40\text{ m}, Fark = 140 m140\text{ m} (Toplam fark: 540 m540\text{ m})
60. saniye sonunda bisikletli toplam 780 m780\text{ m} yol almış ve koşucu ile arasındaki mesafe farkı 540 metre540\text{ metre} olmuştur.
Kümülatif farkın hangi 10 saniyelik dilimde 600 metreye ulaşacağını bulmak.
3
Hedeflenen 600 metrelik farka ulaşmak için kalan 60 metrelik farkın 60. saniyeden sonra ka�� saniyede tamamlanacağını bulalım. 60-70 saniye aralığında bisikletlinin hızı 20 m/sn20\text{ m/sn}, koşucunun hızı ise sabit 4 m/sn4\text{ m/sn}'dir. Bu aralıktaki saniyelik fark açma hızı (ba��ıl hız) 204=16 m/sn20 - 4 = 16\text{ m/sn} olur. Kalan 60 metrelik fark için gereken süre: t0=60/16=3,75 saniyet_0 = 60 / 16 = 3,75\text{ saniye}.
Karşılaşma toplam 60+3,75=63,75 saniye60 + 3,75 = 63,75\text{ saniye} sonra gerçekleşir.
Buluşma anındaki toplam süreyi belirlemek.
4
Bisikletlinin bu sürede aldığı toplam yolu hesaplayalım: İlk 60 saniyede alınan yol 780 metre780\text{ metre} idi. Son 3,75 saniyede saniyede 20 metre20\text{ metre} hızla alınan yol: 20×3,75=75 metre20 \times 3,75 = 75\text{ metre}. Toplam yol: 780+75=855 metre780 + 75 = 855\text{ metre}.
Bisikletlinin aldığı toplam yol 855 metredir.
Soruda istenen nihai sonuca ulaşmak.

Key Concept

Dairesel pist hareket problemlerinde bağıl hız ve kümülatif mesafe farkı hesabı.

Hints

1
İki hareketlinin dairesel bir pistte aynı noktadan aynı yöne doğru giderek karşılaşması için hızlı olanın yavaş olana 1 tur fark atması (mesafe farkının 600 metre olması) gerekir.
2
İlk 60 saniyedeki 10'ar saniyelik periyotları ayrı ayrı hesaplayarak 60. saniye sonundaki toplam mesafe farkını bulun. Bu değerin 600 metreden az ama 600'e çok yakın olduğunu göreceksiniz.
3
60. saniyede fark 540 metredir. Kalan 60 metrelik farkı kapatmak için 60-70 saniye aralığındaki bağıl hızı (20 - 4 = 16 m/sn) kullanarak ek süreyi bulun.

Practice More

Hızların zıt yönlü olması veya dairesel pist yerine doğrusal bir hatta belirli sürelerle hız artırma senaryoları içeren soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Her 10 saniyelik periyot için bağıl hızları doğrudan yazabiliriz: Hız farkları sırasıyla 4, 6, 8, 10, 12, 14 m/sn'dir. Her periyotta açılan farklar sırasıyla 40, 60, 80, 100, 120, 140 metredir. Toplam fark 540 metredir. 60. saniyeden sonraki hız farkı 16 m/sn olduğundan, kalan 60 metrelik fark 60/16 = 3,75 saniyede kapanır. Buradan bisikletlinin toplam aldığı yol 780 + 3,75 * 20 = 855 metre olarak pratikçe bulunur.
Estimated Time:2m 30s
Question 2266Question

1. - 2. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Gaston Bachelard, bilim tarihinin doğrusal, birikimsel ve kesintisiz bir çizgide ilerlediği yönündeki klasik pozitivist kabulü kökten sarsarak 'epistemolojik kopuş' kuramını ortaya atar. Bachelard’a göre bilimsel ilerleme, eski doğruların üzerine yenilerinin eklenmesiyle oluşan pürüzsüz bir süreç değildir; tam aksine geçmişin kabulleriyle, gündelik deneyimin sağduyusal algısıyla ve yerleşik zihinsel alışkanlıklarla radikal bir biçimde bağların koparılmasıyla gerçekleşir. Bilimsel zihin, nesnesine yönelirken öncelikle kendi ön yargılarını ve gündelik dilin dayattığı yanılsamaları aşmak zorundadır. Bu bağlamda, gündelik yaşamın ve sağduyunun sunduğu dolaysız bilgi, yeni bilimsel kavrayışların önündeki en büyük engeli teşkil eder; çünkü bu bilgi, sorgulanmadan kabul edilen hazır pratik şablonlar sunar. Dolayısıyla bilimsel bilgi, verili olanın pasif bir kaydı değil, aksine onun aktif bir inşası ve sürekli yapı sökümüdür. Bachelard, bilimsel gelişmenin önündeki bu tür zihinsel engelleri 'epistemolojik engeller' olarak adlandırır ve gerçek bilimin ancak bu engelleri aşan bir kopuşla başlayabileceğini savunur. Yeni bir teorinin doğuşu, eski teorinin eksikliklerinin basitçe yamalanmasından ziyade, o teoriye zemin hazırlayan temel kavramsal çerçevenin tamamen terk edilmesini gerektirir. Bu durum, bilim insanının nesnesiyle kurduğu ilişkiyi sıfırlamasını ve dünyaya yeni bir kavramsal dizgeyle bakmasını zorunlu kılar. Sonuç olarak, epistemolojik kopuş, bilimsel düşüncenin kendi ge��mişine, alışkanlıklarına ve doğrularına karşı giriştiği kesintisiz bir arınma, sorgulama ve özeleştiri mücadelesidir.

Bu parçadan hareketle Gaston Bachelard'ın 'epistemolojik kopuş' kuramıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Show answer & explanation

Answer: Eski kuramların eksikliklerinin giderilmesinin ve bu kuramların geliştirilmesinin yeni teorilerin ortaya çıkması için kâfi geldiği

Answer

Eski kuramların eksikliklerinin giderilmesinin ve bu kuramların geliştirilmesinin yeni teorilerin ortaya çıkması için kâfi geldiği yargısına ulaşılamaz.
Doğru cevap olan yargıya parçadan ulaşılamaz çünkü metinde yeni bir teorinin doğuşu için eski teorinin eksikliklerinin basitçe giderilmesinin yeterli olmadığı, aksine o teoriye zemin hazırlayan temel kavramsal çerçevenin tamamen terk edilmesinin gerektiği belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki temel kavramları ve yazarın ana savını belirlemek üzere metni analiz etmek.
Bachelard'ın bilimsel ilerlemeyi doğrusal bir birikim olarak değil, epistemolojik engellerin ve sağduyunun aşılmasıyla gerçekleşen bir kopuş olarak tanımladığı saptanmıştır.
Soru kökündeki olumsuz ifadeyi yanıtlayabilmek için parçanın ana fikrini ve kavramsal altyapısını kavramak gerekir.
2
Seçeneklerde verilen yargıları parçadaki ifadelerle karşılaştırarak doğruluklarını sınamak.
Seçeneklerde yer alan ve bilimsel ilerlemenin doğrusal olmadığı, sağduyunun engel teşkil ettiği, bilimsel bilginin edilgen olmadığı ve zihnin arınması gerektiği yönündeki yargıların parçadaki açıklamalarla doğrudan örtüştüğü görülmüştür.
Ulaşılabilecek yargıları eleyerek ulaşılamayacak olan tek yargıyı tespit etmek hedeflenmektedir.
3
Ulaşılamayan seçeneğin parçayla çelişen yönünü ortaya koyarak doğru cevabı netleştirmek.
Eski kuramların geliştirilmesinin yeni teoriler için yeterli olduğu yargısının, parçada vurgulanan 'temel kavramsal çerçevenin tamamen terk edilmesi' gerekliliğiyle çeliştiği tespit edilmiştir.
Doğru cevabın parçadaki hangi bilgiyle çeliştiğini gerekçelendirerek doğrulamak amacıyla bu adım gerçekleştirilir.

Key Concept

Çoklu Paragraf Sorularında Yardımcı Düşünce ve Çıkarım Analizi
Question 2267Question

Kessler Sendromu, alçak Dünya yörüngesindeki uzay çöplerinin yoğunluğunun, nesnelerin birbiriyle çarpışarak yeni enkazlar ürettiği ve bu döngünün kendi kendini besleyen kontrolsüz bir zincirleme reaksiyona dönüştüğü teorik bir senaryoyu ifade eder. 1978 yılında NASA bilim insanı Donald J. Kessler tarafından ortaya konan bu öngörü, yörüngedeki aktif uyduların yanı sıra işlevini yitirmiş roket gövdelerini ve ömrünü tamamlamış uzay araçlarını da potansiyel birer tehdit hâline getirmektedir. Çarpışmalar sonucu ortaya çıkan ve boyutları milimetrelerle ölçülen mikro enkazlar bile yörüngede mermi hızında hareket ettiklerinden, aktif uzay araçlarında ve astronot koruma kalkanlarında telafisi imkânsız hasarlar yaratabilmektedir. Günümüzde yörüngeyi temizlemeye yönelik aktif enkaz kaldırma teknolojileri üzerinde çalışılsa da bu girişimlerin yüksek maliyeti ve uluslararası uzay hukukundaki boşluklar çözümü geciktirmektedir. Gerekli adımlar atılmadığı takdirde bu sendrom, insanlığın uzay keşiflerini ve yörünge tabanlı iletişim altyapısını gelecekte tamamen çökertebilir.

Bu parçaya göre Kessler Sendromu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Kessler Sendromu'nun yalnızca aktif durumdaki uyduların kendi aralarında çarpışması sonucu ortaya çıktığı

Answer

Kessler Sendromu'nun yalnızca aktif durumdaki uyduların kendi aralarında çarpışması sonucu ortaya çıktığı
Doğru cevap, Kessler Sendromu'nun yalnızca aktif durumdaki uyduların kendi aralarında çarpışması sonucu ortaya çıktığı yönündeki yargıdır. Çünkü parçada bu sendromun yalnızca aktif uyduların çarpışmasıyla değil, aynı zamanda işlevini yitirmiş roket gövdeleri ve ömrünü tamamlamış uzay araçları gibi pasif nesnelerin de sürece dahil olmasıyla gerçekleştiği açıkça ifade edilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünü ve parçayı dikkatlice okuyarak ana konuyu ve yardımcı düşünceleri belirleme.
Parçanın alçak Dünya yörüngesindeki uzay çöplerinin (aktif ve pasif tüm nesnelerin) çarpışarak kontrolsüz bir zincirleme reaksiyona yol açması (Kessler Sendromu) hakkında olduğunu tespit etme.
Parçanın kapsamını ve sınırlarını belirlemek, yanlış seçenekleri elemeyi kolaylaştırır.
2
Seçenekleri parça ile tek tek karşılaştırarak eşleştirme yapma.
Kendi kendini besleyen zincirleme reaksiyon (A seçeneği), işlevsiz nesnelerin ve roket parçalarının tehdit oluşturması (B seçeneği), temizlik girişimlerinin mali ve yasal engelleri (D seçeneği) ve uzay keşifleri ile iletişim altyapısının zarar göreceği (E seçeneği) yargılarının parçada doğrudan yer aldığını görme.
Yardımcı düşünce sorularında doğrudan parçada yer alan ifadeleri eleyerek parçayla çelişen yargıyı bulmak gerekir.
3
Kessler Sendromu'nun sadece aktif uydularla sınırlı olup olmadığını parçadan kontrol etme.
Parçada 'aktif uyduların yanı sıra işlevini yitirmiş roket gövdelerini ve ömrünü tamamlamış uzay araçlarını da potansiyel birer tehdit hâline getirmektedir' denilmektedir. Dolayısıyla, sendromun yalnızca aktif durumdaki uyduların çarpışmasıyla ortaya çıktığı yargısı yanlıştır ve parçadan çıkarılamaz.
Parçadaki 'yanı sıra' ifadesi, olayın yalnızca aktif uydularla sınırlı olmadığını, pasif enkazların da sürece katıldığını gösterir.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Estimated Time:2m 0s
Question 2268Question

1. - 2. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Zygmunt Bauman, modernitenin geçirdiği yapısal dönüşümü açıklamak amacıyla 'akışkan modernite' kavramını ortaya atar. Bauman’a göre klasik ya da katı modernite dönemi; yerleşik toplumsal kurumlar, öngörülebilir mesleki kariyerler ve uzun vadeli bağlılıklarla karakterize edilirken akışkan modernite, her şeyin sürekli bir değişim ve geçicilik girdabında eridiği yeni bir evreyi temsil eder. Bu yeni dönemde bireyler; iş gücü piyasalarındaki esneklikten özel yaşamlarındaki kırılgan ortaklıklara kadar hayatın her alanında köksüzlük ve belirsizlik hissiyle karşı karşıyadır. Katı dönemin dayanıklı sınıfsal ve kurumsal yapıları zamanla aşınarak yerini şekilsiz, akıcı ve anlık çıkarlara göre yeniden müzakere edilen ağ tipi ilişkilere bırakmıştır. Bu yapı çözülmesi bireye ilk bakışta eşsiz bir özerklik ve seçim özgürlüğü sunuyor gibi görünse de aslında onu sürekli bir güvencesizlik ve ontolojik kaygı sarmalına sürükler. Çünkü akışkan dünyada birey, kendi yaşam öyküsünün yegane tasarımcısı ilan edilirken aynı zamanda karşılaştığı sistemik başarısızlıkların da tek sorumlusu haline getirilir. Devletin ve kolektif mekanizmaların sunduğu koruma kalkanlarının zayıflaması, insanı kendi sorunlarını bireysel olarak çözmeye zorlarken onu derin bir yalnızlığın içine iter. Dolayısıyla akışkan modernitede özgürlük, yapısal desteklerden ve kolektif güvencelerden yoksun bırakılmış, bireyin omuzlarına ağır bir yük bindiren trajik bir serbestlik halidir.

Bu parçaya göre akışkan modernite döneminde yaşayan bir bireyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Kendisine sunulan geniş seçim özgürlüğünü kaygı ve güvensizlikten uzak bir biçimde deneyimlediği

Answer

Kendisine sunulan geniş seçim özgürlüğünü kaygı ve güvensizlikten uzak bir biçimde deneyimlediği
Parçada akışkan modernitedeki bireyin sahip olduğu özgürlüğün sanal bir durum olduğu, arka planda bireyi sürekli bir güvencesizlik ve ontolojik kaygı sarmalına sürüklediği vurgulanmaktadır. Bu nedenle bireyin bu özgürlüğü kaygı ve güvensizlikten uzak bir biçimde yaşadığı ifadesi parçayla çelişmektedir ve söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünü ve parçayı dikkatlice okuyarak akışkan modernitenin birey üzerindeki etkilerini belirlemek.
Akışkan modernitenin esneklik, geçicilik, güvencesizlik, bireyselleşme ve kurumsal korumaların zayıflaması gibi özelliklerle karakterize edildiği tespit edilir.
Parçadaki temel argümanları ve kavramsal çerçeveyi anlamak için ilk analiz adımıdır.
2
Seçeneklerde verilen yargıları parçadaki ifadelerle karşılaştırmak ve doğruluğunu sorgulamak.
Bireyin uzun vadeli plan yapmakta zorlanması, başarısızlığın tek sorumlusu olması, koruyucu mekanizmaların yokluğunda yalnız kalması ve ilişkilerinin geçici çıkarlara dayanması yargılarının parçada doğrudan veya dolaylı olarak desteklendiği görülür.
Olumsuz soru köküne göre elenebilecek doğru yargıları belirlemek için gereklidir.
3
Parçada çelişen veya parçada yer almayan yanlış yargıyı tespit etmek.
Parçada özgürlüğün bireye kaygı ve güvensizlik getirdiği açıkça belirtilmişken, ilgili seçenekte bireyin bu özgürlüğü kaygı ve güvensizlikten uzak yaşadığı iddia edilmektedir. Bu yargının parçayla doğrudan çeliştiği belirlenir.
Doğru seçeneğe ulaşmak ve soruyu çözümlemek için son adımdır.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce ve Çıkarım Yapma
Question 2269Question

Vezüv Yanardağı'nın MS 79 yılındaki patlamasında lav akıntılarının ulaşmadığı ancak yüksek sıcaklıktaki kül bulutunun etkisiyle kömürleştiği için günümüze değin korunabilen Herculaneum papirüsleri, geleneksel fiziksel yöntemlerle açılmaya çalışıldığında ufalanarak yok olurken son yıllarda geliştirilen X-ışını faz-kontrast tomografisi sayesinde artık rulo halinde açılmadan da okunabilmektedir.

Bu cümleden Herculaneum papirüsleri ile ilgili olarak çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Rulo hallerinin bozulmadan okunabilmesi, yakın dönemdeki teknolojik gelişmeler öncesinde mümkün değildir.

Answer

Rulo hallerinin bozulmadan okunabilmesi, yakın dönemdeki teknolojik gelişmeler öncesinde mümkün değildir.
Cümlede geçen 'son yıllarda geliştirilen X-ışını faz-kontrast tomografisi sayesinde artık rulo halinde açılmadan da okunabilmektedir' ifadesi, bu yeni görüntüleme teknolojisinden önce ruloları fiziksel yapısını bozmadan (açmadan) okumanın mümkün olmadığını kesin olarak ortaya koymaktadır. 'Artık' kelimesi bu durumun yeni bir imkân olduğunu vurgulamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki temel yargıları ve koşulları ayrıştırmak.
Papirüslerin lavlardan korunup kül bulutuyla kömürleşerek günümüze ulaştığı, geleneksel açma yöntemlerinin onlara zarar verdiği ve son yıllarda geliştirilen yeni bir teknoloji sayesinde artık açılmadan okunabildiği belirlenir.
Soruda istenen kesin yargıya ulaşmak için metindeki neden-sonuç ve zaman bağlamını net bir şekilde kurmak gerekir.
2
Seçenekleri cümledeki kesin verilerle karşılaştırarak eleme yapmak.
Geliştirilen yeni yöntem sayesinde papirüslerin 'artık' rulo halinde açılmadan okunabildiği bilgisi, bu yöntem öncesinde rulo formunu koruyarak okumanın imkânsız olduğunu zorunlu kılar. Diğer seçeneklerin ise aşırı genelleme veya kişisel yorum barındırdığı görülür.
Çıkarılabilecek kesin yargının metindeki sınırları aşmaması ve öznel çıkarımlardan uzak olması şarttır.

Key Concept

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Estimated Time:2m 0s
Question 2270Question

Bir anne ile oğlunun doğum yılları sırasıyla 19ab19ab ve 20ba20ba olmak üzere, 20262026 yılında annenin yaşı oğlunun yaşının 44 katından 77 fazladır. Buna göre, oğlu doğduğunda anne kaç yaşındaydı?

Show answer & explanation

Answer: 28

Answer

Oğlu doğduğunda annenin yaşı 28'dir.
Doğru cevap olan yaş farkı seçeneği, annenin ve oğlunun doğum yıllarının basamak analizinden elde edilen denklemin çözülmesiyle bulunur. Bulunan rakamlar a=9a=9 ve b=1b=1 olduğundan, anne 1991, oğlu 2019 doğumludur. Oğlu doğduğunda annenin yaşı 20191991=282019 - 1991 = 28 olur.

Step-by-Step Solution

1
Annenin ve oğlunun doğum yılları sırasıyla 19ab19ab ve 20ba20ba olarak verilmiştir. 20262026 yılındaki yaşlarını belirlemek için doğum yıllarını basamaklarına çözümleyerek çıkarma işlemi yaparız.
Annenin yaşı: 2026(1900+10a+b)=12610ab2026 - (1900 + 10a + b) = 126 - 10a - b
Oğlunun yaşı: 2026(2000+10b+a)=26a10b2026 - (2000 + 10b + a) = 26 - a - 10b olarak bulunur.
Kişilerin belirli bir yıldaki yaşları, o yıldan doğum yıllarının çıkarılmasıyla elde edilir.
2
20262026 yılında annenin yaşının, oğlunun yaşının 44 katından 77 fazla olduğunu belirten denklemi kurup düzenleriz.
12610ab=4(26a10b)+7    15+39b=6a126 - 10a - b = 4(26 - a - 10b) + 7 \implies 15 + 39b = 6a denklemi elde edilir.
Soruda verilen yaş ilişkisini cebirsel olarak ifade etmek için denklem kurulur.
3
aa ve bb birer rakam olduğu için 15+39b=6a15 + 39b = 6a denklemini sağlayan rakam değerlerini buluruz.
b=1b = 1 için 15+39=54=6a    a=915 + 39 = 54 = 6a \implies a = 9 bulunur. b2b \ge 2 için 6a546a \le 54 koşulu sağlanamaz. Dolayısıyla tek çözüm a=9a = 9 ve b=1b = 1 dir.
Bilinmeyenlerin rakam olma özelliğinden yararlanarak denklemin tekil çözümünü buluruz.
4
Bulduğumuz rakamlarla doğum yıllarını belirler ve oğlu doğduğunda annenin kaç yaşında olduğunu hesaplarız.
Annenin doğum yılı 19911991, oğlunun doğum yılı 20192019'dur. Oğlu doğduğunda annenin yaşı 20191991=282019 - 1991 = 28 olarak hesaplanır.
İki kişinin doğum yılları arasındaki fark, birinin doğduğu andaki diğerinin yaşını verir.

Key Concept

Yaş Problemleri ve Basamak Çözümleme
Estimated Time:2m 30s
Question 2271Question

Kare şeklindeki bir yemek masasının köşelerinde birer, kenarlarının tam ortalarında da birer olmak üzere toplam 88 koltuk bulunmaktadır. Kemal, Lale, Mine, Numan, Osman, Ömer, Pelin ve Rüya isimli sekiz kişi bu masaya oturmuştur. Kişilerin tamamı masanın merkezine bakacak şekilde oturmaktadır.

Bu kişilerin oturma düzenine ilişkin bilinenler şunlardır:
* Köşelerdeki koltuklarda sadece kadınlar oturmaktadır.
* Lale ile Rüya karşı karşıya oturmaktadır.
* Osman, Lale'nin hemen sağındaki koltukta oturmaktadır.
* Kemal, Mine'nin hemen solundaki koltukta oturmaktadır.
* Ömer ile Pelin yan yana oturmamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Numan, Rüya'nın hemen solundaki koltukta oturmaktadır.

Answer

Numan'ın Rüya'nın hemen solundaki koltukta oturduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.
Oluşturulan kesin yerleşim planına göre, Rüya 55 numaralı köşede oturmaktadır ve masanın merkezine bakmaktadır. Bu durumda Rüya'nın sol kolu saat yönünü (yani 66 numaralı koltuğu) gösterir. 66 numaralı koltukta Numan oturduğu için, Numan'ın Rüya'nın hemen solundaki koltukta oturduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Masa yapısını ve cinsiyete göre koltuk dağılımını belirlemek.
Köşelerdeki koltuklarda kadınlar (Lale, Mine, Pelin, Rüya), kenar ortalarındaki koltuklarda ise erkekler (Kemal, Numan, Osman, Ömer) oturmaktadır. Masadaki koltukları saat yönünde sırasıyla 11 (köşe), 22 (kenar orta), 33 (köşe), 44 (kenar orta), 55 (köşe), 66 (kenar orta), 77 (köşe), 88 (kenar orta) olarak numaralandırabiliriz.
Kare masadaki köşe ve kenar orta ayrımını netleştirmek ve kişileri doğru kategorilere yerleştirmek için.
2
Karşı karşıya oturan kadınları yerleştirmek.
Lale ve Rüya karşı karşıyadır. Lale'yi 11 numaralı köşeye yerleştirdiğimizde, karşısındaki 55 numaralı köşede Rüya oturur. Diğer kadınlar olan Pelin ve Mine ise 33 ve 77 numaralı köşelerdedir.
Karşılıklı köşe ilişkilerini kullanarak kadınların olası konumlarını sınırlandırmak için.
3
Osman ve Kemal'in konumlarını belirlemek.
Osman, Lale'nin (11) hemen sağındadır. İçe bakan Lale için sağ taraf saat yönünün tersidir, yani 88 numaralı koltuktur. Osman 88'e oturur. Kemal, Mine'nin hemen solundadır. Mine 33 numaralı köşede olmalıdır ki solundaki (saat yönündeki) 44 numaralı koltuğa Kemal oturabilsin. Mine 77'de olsaydı solu 88 olurdu fakat orada Osman oturmaktadır. Böylece Pelin 77 numaralı köşeye yerleşir.
Sağ-sol yön kurallarına göre erkek ve kadınların kesin konumlarını tespit etmek için.
4
Kalan erkekleri yerleştirmek ve tüm düzeni doğrulamak.
Boş kalan erkek koltukları 22 ve 66'dır. Ömer ile Pelin (77) yan yana oturmadığına göre Ömer Pelin'in komşusu olan 66'ya oturamaz; bu durumda Ömer 22'ye, Numan ise 66'ya oturur. Oturma düzeni saat yönünün tersine sırasıyla Lale (11), Osman (88), Pelin (77), Numan (66), Rüya (55), Kemal (44), Mine (33), Ömer (22) şeklindedir. Rüya'nın (55) hemen solunda (saat yönünde) Numan (66) oturmaktadır.
Kısıtlamaları uygulayarak tek ve kesin oturma planına ulaşmak için.

Key Concept

Dairesel ve kare masa düzenlerinde içe dönük oturma kurallarına göre sağ, sol ve karşı karşıya olma ilişkilerinin çözümlenmesi.
Question 2272Question

Bir tüccar, elindeki ürünlerin %40\%40'ını %50\%50 kârla satmıştır. Daha sonra kalan ürünlerin %50\%50'sini %10\%10 zararla satan bu tüccar, geriye kalan tüm ürünleri ilk satış fiyatı üzerinden yüzde kaç indirimle satarsa tüm satıştan elde ettiği toplam kâr %23\%23 olur?

Show answer & explanation

Answer: 20

Answer

Geriye kalan tüm ürünlerin ilk satış fiyatı üzerinden %20 indirimle satılması durumunda toplam kâr %23 olur.
Toplam ciro hedefi olan 12300 TL'ye ulaşmak için son 30 ürünün tanesi 120 TL'den satılmalıdır. İlk satış fiyatı 150 TL olduğuna göre, yapılan indirim miktarı 30 TL'dir. Bu indirim miktarının ilk satış fiyatına (150 TL) oranı %20 olduğundan doğru cevaba ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Kolay hesaplama yapmak için toplam ürün miktarını ve birim maliyeti belirleyin.
Toplam ürün miktarı 100100 adet ve birim maliyet 100 TL100\text{ TL} kabul edilirse, toplam maliyet 100×100=10000 TL100 \times 100 = 10000\text{ TL} olur.
Yüzdelik hesaplamaları kolayca tam sayılara dönüştürerek işlem hatası riskini azaltmak amaçlanmıştır.
2
İlk iki satış aşamasındaki ürün adetlerini ve bu satışlardan elde edilen gelirleri bulun.
İlk satış: %40\%40'ı (4040 adet) %50\%50 kârla (150 TL150\text{ TL}'den) satılır: 40×150=6000 TL40 \times 150 = 6000\text{ TL}. İkinci satış: Kalan 6060 ürünün %50\%50'si (3030 adet) %10\%10 zararla (90 TL90\text{ TL}'den) satılır: 30×90=2700 TL30 \times 90 = 2700\text{ TL}. Toplam elde edilen ara gelir: 6000+2700=8700 TL6000 + 2700 = 8700\text{ TL} olur.
Son aşamadaki ürünlerin satışından elde edilmesi gereken net geliri bulmak için ön aşamalardaki toplam geliri hesaplamak gerekir.
3
Toplam kâr hedefi doğrultusunda geriye kalan ürünlerin satılması gereken birim fiyatı hesaplayın.
Tüm satıştan hedeflenen toplam kâr %23\%23 olduğundan, toplam ciro 10000×1,23=12300 TL10000 \times 1,23 = 12300\text{ TL} olmalıdır. Son satıştan elde edilmesi gereken gelir 123008700=3600 TL12300 - 8700 = 3600\text{ TL}'dir. Geriye kalan 3030 ürünün birim satış fiyatı ise 3600/30=120 TL3600 / 30 = 120\text{ TL} olmalıdır.
Genel kâr hedefini tutturmak için kalan ürünlerin satılması gereken fiyatı bulmak gerekir.
4
Son satış fiyatındaki indirim oranını ilk satış fiyatı üzerinden hesaplayın.
İlk satış fiyatı 150 TL150\text{ TL}, son satış fiyatı ise 120 TL120\text{ TL}'dir. Yapılan indirim miktarı 150120=30 TL150 - 120 = 30\text{ TL}'dir. İndirim oranı ise 30150×100=%20\frac{30}{150} \times 100 = \%20 olarak bulunur.
Soruda indirim oranının ilk satış fiyatı temel alınarak hesaplanması istendiği için oranlama ilk fiyata göre yapılır.

Key Concept

Kar ve Zarar Problemleri

Alternative Method

Soruyu oranlar üzerinden de çözebiliriz. Ürünlerin %40'ı 0,4; kalan 0,6'nın %50'si 0,3; geriye kalan ise 0,3 ağırlığa sahiptir. Denklem: 0,4×1,5+0,3×0,9+0,3×x=1,230,4 \times 1,5 + 0,3 \times 0,9 + 0,3 \times x = 1,23 şeklinde kurulur. Buradan 0,6+0,27+0,3x=1,23    0,87+0,3x=1,23    0,3x=0,36    x=1,200,6 + 0,27 + 0,3x = 1,23 \implies 0,87 + 0,3x = 1,23 \implies 0,3x = 0,36 \implies x = 1,20 bulunur. İlk satış fiyatı 1,5 olduğuna göre indirim oranı: 1,51,21,5=0,31,5=%20\frac{1,5 - 1,2}{1,5} = \frac{0,3}{1,5} = \%20 olur.
Estimated Time:2m 30s
Question 2273Question

Bir yazarlık atölyesine katılan Arda, Burcu, Ceyda, Deniz, Eren, Fatih ve Gizem adlı yedi yazar adayı; çalışmalarını sürdürmek için Polisiye, Bilimkurgu ve Fantastik kurgu gruplarından birini seçecektir. Yazar adaylarının gruplara dağılımına ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Her grupta en az iki yazar adayı yer almaktadır.
* Eren ve Gizem aynı gruptadır.
* Arda ve Ceyda farklı gruplardadır.
* Fatih, Fantastik grubundadır.
* Bilimkurgu grubunda yer alanlar arasında Burcu yoktur.
* Deniz ve Fatih farklı gruplardadır.

Eren'in Fantastik grubunda yer ald��ğı biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Burcu, Polisiye grubundadır.

Answer

Burcu, Polisiye grubundadır.
Verilen bilgilere göre, Fantastik grubunda Fatih, Eren ve Gizem yer almaktadır. Toplam 7 kişi olduğundan ve her grupta en az iki kişi bulunması gerektiğinden, geriye kalan Polisiye ve Bilimkurgu gruplarının her birinde ikişer kişi bulunmak zorundadır. Burcu'nun Bilimkurgu grubunda olmadığı belirtildiğine göre, Burcu kesinlikle Polisiye grubunda yer almalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kesin bilgileri ve başlangıç k��sıtlamalarını belirleme.
Fatih Fantastik grubundadır. Eren de Fantastik grubunda yer almaktadır. Eren ve Gizem aynı grupta olduğuna göre Gizem de Fantastik grubundadır. Böylece Fantastik grubunda Fatih, Eren ve Gizem olmak üzere en az 3 kişi bulunur.
Tablonun iskeletini oluşturmak ve gruplardaki kişi sayılarını belirlemek için kesin bilgileri yerleştirmek gerekir.
2
Grupların kapasitelerini ve kalan kişileri analiz etme.
Toplam 7 yazar adayı vardır. Fantastik grubunda 3 kişi olduğuna göre, geriye kalan 4 kişi (Arda, Burcu, Ceyda, Deniz) Polisiye ve Bilimkurgu gruplarına dağıtılmalıdır. Her grupta en az 2 kişi olması gerektiğinden, Polisiye ve Bilimkurgu gruplarının her birinde tam olarak 2'şer kişi yer almalıdır.
Kalan kişilerin diğer gruplara kaçar kişi olarak dağılacağını belirlemek, olasılıkları daraltır.
3
Burcu'nun konumunu belirleme.
Burcu Bilimkurgu grubunda değildir. Fantastik grubu da 3 kişiyle (Fatih, Eren, Gizem) doludur (eğer Burcu Fantastik grubuna girerse diğer iki gruba 3 kişi kalır ve en az ikişer kişi kuralı bozulur). Bu nedenle Burcu kesinlikle Polisiye grubundadır.
Burcu'ya yönelik kısıtlamaları kullanarak onun kesin yerini bulmak çözüme ulaştırır.
4
Diğer kişilerin (Arda, Ceyda, Deniz) dağılımını kesinleştirme.
Arda ve Ceyda farklı gruplarda olmalıdır. Bu durumda biri Polisiye, diğeri Bilimkurgu grubuna gider. Polisiye grubunda Burcu ve (Arda veya Ceyda) bulunur. Bilimkurgu grubunda ise 2 kişi olması gerektiğinden, bir kişilik boş yere Deniz, diğer kişilik boş yere ise (Ceyda veya Arda) yerleşir. Dolayısıyla Deniz kesinlikle Bilimkurgu grubundadır.
Seçeneklerdeki diğer yargıların doğruluğunu ve yanlışlığını test etmek için tüm değişkenleri yerleştirmek gerekir.

Key Concept

Gruplandırma kurallarına göre kişi sayıları ve kısıtlamalar üzerinden kesinlik analizi yapma

Hints

1
Öncelikle gruptaki toplam kişi sayısını ve her grubun alabileceği minimum üye sayısını hesaplayın.
2
Eren'in Fantastik grupta olması durumunda, Gizem ve Fatih ile birlikte bu grubun kaç kişi olduğunu belirleyin.
3
Fantastik grubunda 3 kişi varken kalan 4 kişiyi diğer iki gruba tam olarak ikişer kişi olacak şekilde paylaştırmalısınız. Burcu'nun olamayacağı grubu eleyerek doğru sonuca ulaşın.

Practice More

Benzer bir gruplandırma sorusunda, bu kez grupların kapasitelerinin üst sınırları verildiğinde kesin yerleşimi nasıl bulacağınızı pratik edebilirsiniz.

Alternative Method

Kişi sayıları üzerinden gitmek yerine, Polisiye, Bilimkurgu ve Fantastik adlarında 3 adet küme çizip elemanları yerleştirerek olasılıkları görselleştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 2274Question

Bir restorasyon projesinde; Alper, Büşra, Ceyhun ve Defne adlı dört mimar; Kervansaray, Kütüphane, Medrese ve Saat Kulesi eserlerinin restorasyonunu üstlenmiştir. Bu eserler; Bizans, Osmanlı, Roma ve Selçuklu dönemlerine aittir.

Mimarların üstlendikleri eserler ve bu eserlerin ait olduğu dönemlerle ilgili şunlar bilinmektedir:
* Her mimar yalnızca bir eserin restorasyonunu üstlenmiştir ve her eser farklı bir döneme aittir.
* Defne, Medrese'nin restorasyonunu üstlenmiştir.
* Kütüphane; Roma veya Bizans dönemine ait değildir.
* Ceyhun'un üstlendiği eser Selçuklu dönemine aittir.
* Büşra, Osmanlı dönemine ait bir eserin restorasyonunu üstlenmemiştir.
* Kervansaray, Bizans dönemine aittir.
* Saat Kulesi, Roma dönemine ait değildir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Medrese, Roma dönemine aittir.

Answer

Medrese, Roma dönemine aittir.
Her iki olası durumda da Defne'nin üstlendiği Medrese, Roma dönemine ait olmaktadır. Bu durum her iki tabloda da değişmediği için kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri ve mimar-eser-dönem eşleştirmeleri için temel kuralları belirleyin.
Mimarlar: Alper (AA), Büşra (BB), Ceyhun (CC), Defne (DD). Eserler: Kervansaray (KvKv), Kütüphane (KtKt), Medrese (MM), Saat Kulesi (SKSK). Dönemler: Bizans (BiBi), Osmanlı (OO), Roma (RR), Selçuklu (SS).
Sorudaki tüm verilerin ve kısıtlar��n sistemli bir şekilde analiz edilebilmesi için temel bileşenleri ayrıştırmak gerekir.
2
Doğrudan verilen öncülleri kullanarak kesin eşleşmeleri yazın.
Defne Medrese'yi üstlenmiştir (D=MD = M). Ceyhun Selçuklu dönemi eserini üstlenmiştir (C=SC = S). Kervansaray Bizans dönemine aittir (Kv=BiKv = Bi).
Sorunun çözümünde en kesin ve doğrudan hareket noktalarını belirlemek olasılıkları azaltır.
3
Büşra'nın üstlendiği dönemi belirlemek için kısıtları analiz edin.
Büşra Osmanlı döneminde çalışmamaktadır (BOB \neq O) ve Ceyhun Selçuklu'dur. Kütüphane Roma veya Bizans olamaz. Büşra Roma döneminde çalışıyor olsaydı, eseri Roma veya Bizans olamayacak Kütüphane olamazdı, Saat Kulesi de Roma olamayacağı için olamazdı, Bizans olan Kervansaray da olamazdı. Bu durumda Büşra'ya eser kalmazdı. Dolayısıyla Büşra kesinlikle Bizans dönemindeki Kervansaray'ı üstlenmiştir (B=Kv(Bi)B = Kv (Bi)).
Dolaylı kısıtlardan yararlanarak diğer mimarların kesin durumlarını ortaya çıkarmak gerekir.
4
Geriye kalan mimarlar ve eserler için olasılık durumlarını oluşturun.
Büşra = Kervansaray (Bizans) ve Ceyhun = Selçuklu kesinleştikten sonra geriye Osmanlı ve Roma dönemleri ile Alper ve Defne kalır. Kütüphane Roma olamayacağına göre ya Selçuklu ya da Osmanlı'dır. Bu iki durumu incelediğimizde: 1. Durumda (Kütüphane Selçuklu ise) Alper = Saat Kulesi (Osmanlı), Ceyhun = Kütüphane (Selçuklu), Defne = Medrese (Roma) olur. 2. Durumda (Kütüphane Osmanlı ise) Alper = Kütüphane (Osmanlı), Ceyhun = Saat Kulesi (Selçuklu), Defne = Medrese (Roma) olur.
Kalan belirsizlikleri gidermek için mantıklı olasılık senaryolarını kurmak gerekir.
5
Her iki durumda da kesinlikle ortak olan doğru seçeneği bulun.
Her iki durumda da Defne, Roma dönemine ait Medrese'nin restorasyonunu üstlenmektedir.
Olasılıklı durumlardan bağımsız olarak kesin doğru olan yargıya ulaşmak sorunun nihai hedefidir.

Key Concept

Eşleştirme problemlerinde kısıtlar yardımıyla olasılık tabloları oluşturma ve kesin yargılara ulaşma.
Question 2275Question

Bir atölyede çalışan usta, kalfa ve çırağın bugünkü yaşları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Kalfanın bugünkü yaşı, çırağın bugünkü yaşının 22 katıdır.
* Ustanın 55 yıl sonraki yaşı, kalfanın 55 yıl önceki yaşının 33 katına eşit olacaktır.
* Çırak kalfanın bugünkü yaşına geldiğinde ustanın yaşı, çırağın o günkü yaşının 22 katından 1010 fazla olacaktır.

Buna göre, ustanın bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

Soruda verilen bilgilerin doğru denklemlerle çözülmesiyle ustanın bugünkü yaşı 40 olarak bulunur.
Ustanın bugünkü yaşının 40 olması, soruda verilen tüm koşulları doğrulamaktadır. Kalfa 20 ve çırak 10 yaşındayken, 5 yıl sonra usta 45, kalfa 5 yıl önce 15 yaşında olur ve 45 sayısı 15'in 3 katıdır. Ayrıca çırak kalfanın yaşına (20 yaşına) geldiğinde 10 yıl geçer ve usta 50 yaşında olur; bu da çırağın yaşının (20) 2 katından 10 fazladır.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenlerin tanımlanması ve ilk oranın belirlenmesi
Çırağın bugünkü yaşına CC, kalfanın bugünkü yaşına KK, ustanın bugünkü yaşına UU diyelim. Birinci koşula göre K=2CK = 2C olur.
Kişilerin yaşları arasındaki matematiksel ilişkileri kurabilmek amacıyla değişken ataması yapılır.
2
İkinci koşula ait denklemin kurulması
U+5=3(K5)    U+5=3(2C5)    U=6C20U + 5 = 3(K - 5) \implies U + 5 = 3(2C - 5) \implies U = 6C - 20 elde edilir.
Usta ile kalfanın geçmiş ve gelecekteki yaş ilişkisi çırak değişkeni (CC) cinsinden ifade edilir.
3
Üçüncü koşula ait denklemin kurulması
Çırağın kalfanın yaşına gelmesi için KC=2CC=CK - C = 2C - C = C yıl geçmelidir. Bu süre sonunda çırağın yaşı 2C2C olurken ustanın yaşı U+CU + C olacaktır. Koşula göre U+C=2(2C)+10    U=3C+10U + C = 2(2C) + 10 \implies U = 3C + 10 elde edilir.
Çırağın yaşının kalfanın bugünkü yaşına ulaştığı andaki usta ve çırak yaş ilişkisi modellenir.
4
Denklemlerin eşitlenmesi ve ustanın yaşının bulunması
6C20=3C+10    3C=30    C=106C - 20 = 3C + 10 \implies 3C = 30 \implies C = 10 bulunur. Buradan ustanın bugünkü yaşı U=3(10)+10=40U = 3(10) + 10 = 40 olarak hesaplanır.
Ustanın yaşı için elde edilen iki farklı ifade birbirine eşitlenerek çırağın ve ardından ustanın bugünkü yaşı tespit edilir.

Key Concept

Yaş problemlerinde zaman geçişlerinin tüm kişilerin yaşlarına eşit miktarda yansıtılması ve doğru denklem sistemlerinin kurulması.
Estimated Time:2m 30s
Question 2276Question

Taban kenar uzunluğu 63 cm6\sqrt{3}\text{ cm} olan düzgün üçgen dik piramidin yanal yüz yüksekliği 5 cm5\text{ cm}'dir. Buna göre, bu piramidin hacmi kaç 3 cm3\sqrt{3}\text{ cm}^3 tür?

Show answer & explanation

Answer: 36

Answer

Doğru cevap 36'dır.
Taban kenarı 63 cm6\sqrt{3}\text{ cm} olan eşkenar üçgenin yüksekliği 9 cm9\text{ cm}'dir. Ağırlık merkezinin kenara uzaklığı bu yüksekliğin üçte biri olup 3 cm3\text{ cm}'dir. Yanal yüz yüksekliği 5 cm5\text{ cm} ve ağırlık merkezinin kenara uzaklığı 3 cm3\text{ cm} olan dik üçgende Pisagor bağıntısı uygulandığında piramidin yüksekliği 4 cm4\text{ cm} bulunur. Taban alanı 273 cm227\sqrt{3}\text{ cm}^2 olan piramidin hacmi V=13×273×4=363 cm3V = \frac{1}{3} \times 27\sqrt{3} \times 4 = 36\sqrt{3}\text{ cm}^3 olarak elde edilir. Hacmin 3\sqrt{3}'e oranı 3636'dır.

Step-by-Step Solution

1
Tabanı oluşturan eşkenar üçgenin yüksekliğini hesaplamak
Taban yüksekliği 9 cm9\text{ cm} olarak bulunur.
Ağırlık merkezinin kenara olan uzaklığını bulabilmek için önce tabanın kendi yüksekliğini bulmamız gerekir.
2
Ağırlık merkezinin kenara olan dik uzaklığını bulmak
Ağırlık merkezinin bir kenara uzaklığı 3 cm3\text{ cm} olarak bulunur.
Eşkenar üçgende ağırlık merkezi yüksekliği kenardan 1 birim, köşeden 2 birim uzakl��kta olacak şekilde 1:21:2 oranında böler.
3
Piramidin cisim yüksekliğini hesaplamak
Cisim yüksekliği 4 cm4\text{ cm} olarak bulunur.
Cisim yüksekliği, ağırlık merkezinin kenara uzaklığı ve yanal yüz yüksekliği arasında oluşan dik üçgende Pisagor teoremi uygulanır.
4
Taban alanını hesaplamak
Taban alanı 273 cm227\sqrt{3}\text{ cm}^2 olarak bulunur.
Eşkenar üçgenin alan formülü a234\frac{a^2\sqrt{3}}{4} uygulanır.
5
Piramidin hacmini hesaplamak
Piramidin hacmi 363 cm336\sqrt{3}\text{ cm}^3 olarak bulunur.
Piramit hacim formülü olan V=13×Taban Alanı×Yu¨kseklikV = \frac{1}{3} \times \text{Taban Alanı} \times \text{Yükseklik} kullanılır.

Key Concept

Düzgün piramitlerin hacmi ve yükseklik bağıntıları
Question 2277Question

İki araç, A kentinden B kentine gitmek üzere aynı anda yola çıkıyor. Birinci araç, yolun ilk yarısını saatte 60 km60\text{ km} hızla, kalan yarısını ise saatte 90 km90\text{ km} hızla giderek B kentine ulaşıyor. İkinci araç ise tüm yolculuk süresinin ilk yarısını saatte 60 km60\text{ km} hızla, kalan yarısını ise saatte 90 km90\text{ km} hızla giderek B kentine ulaşıyor. İkinci araç, B kentine birinci araçtan 1010 dakika önce ulaştığına göre, A ile B kentleri arasındaki uzaklık kaç kilometredir?

Show answer & explanation

Answer: 300300

Answer

A ile B kentleri arasındaki uzaklık 300 km300\text{ km}'dir.
Birinci aracın toplam yolculuk süresi T1=x72T_1 = \frac{x}{72} saat, ikinci aracın toplam yolculuk süresi T2=x75T_2 = \frac{x}{75} saattir. İki araç arasındaki 1010 dakikalık (yani 16\frac{1}{6} saat) zaman farkı denklemine döküldüğünde x72x75=16\frac{x}{72} - \frac{x}{75} = \frac{1}{6} eşitliğinden yolun uzunluğu 300 km300\text{ km} olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci aracın B kentine ulaşma süresini (T1T_1) belirlemek için yolun her iki yarısında geçen süreleri ayrı ayrı yazarak toplam süreyi bulalım.
Yolun tamamına xx km dersek; yolun ilk yarısı için geçen süre t1=x/260=x120t_1 = \frac{x/2}{60} = \frac{x}{120} saat, ikinci yarısı için geçen süre t2=x/290=x180t_2 = \frac{x/2}{90} = \frac{x}{180} saattir. Buradan toplam süre T1=x120+x180=5x360=x72T_1 = \frac{x}{120} + \frac{x}{180} = \frac{5x}{360} = \frac{x}{72} saat olur.
Hızlar yolun farklı bölümlerine (mesafeye) göre tanımlandığı için süre, her bir bölümün uzunluğunun o bölümdeki hıza bölünmesiyle hesaplanır.
2
İkinci aracın B kentine ulaşma süresini (T2T_2) belirlemek için yolculuk süresinin yarısında alınan mesafeleri toplayıp toplam mesafeye eşitleyelim.
Toplam yolculuk süresine T2T_2 saat dersek; ilk yarıda (T2/2T_2/2 saat) alınan yol 60×T22=30T260 \times \frac{T_2}{2} = 30T_2 km, ikinci yarıda (T2/2T_2/2 saat) alınan yol 90×T22=45T290 \times \frac{T_2}{2} = 45T_2 km'dir. Toplam yol x=30T2+45T2=75T2x = 30T_2 + 45T_2 = 75T_2 km olur. Buradan T2=x75T_2 = \frac{x}{75} saat olarak bulunur.
Hızlar zamana göre tanımlandığı için her bir zaman diliminde alınan yolların toplamı toplam mesafeyi verir.
3
İki aracın varış süreleri arasındaki farkı saat cinsine çevirerek mesafeyi bulalım.
İkinci araç birinci araçtan 1010 dakika önce ulaştığına göre süre farkı T1T2=10 dakika=1060=16T_1 - T_2 = 10\text{ dakika} = \frac{10}{60} = \frac{1}{6} saattir. Denklemimizi kuralım: x72x75=16\frac{x}{72} - \frac{x}{75} = \frac{1}{6}. Paydaları 18001800 değerinde eşitleyelim: 25x24x1800=16    x1800=16    x=300 km\frac{25x - 24x}{1800} = \frac{1}{6} \implies \frac{x}{1800} = \frac{1}{6} \implies x = 300\text{ km}.
Hızlar km/saat cinsinden olduğundan, verilen sürenin de saate çevrilerek denklemde yerine yazılması gerekir.

Key Concept

Ortalama Hız ve Hareket Denklemleri

Hints

1
Birinci aracın hızları yolun farklı bölümlerine (mesafeye) göre belirlenmiştir. Bu durumda ortalama hızın harmonik ortalamayla ilişkili olduğunu unutmayın.
2
İkinci aracın hızları zaman dilimlerine göre belirlenmiştir. Bu durumda ortalama hız aritmetik ortalama ile hesaplanır. İki aracın varış sürelerini xx cinsinden yazın.
3
Birinci aracın toplam süresi T1=x72T_1 = \frac{x}{72} saat, ikinci aracın toplam süresi T2=x75T_2 = \frac{x}{75} saattir. Aralarındaki farkın 10 dakika=16 saat10\text{ dakika} = \frac{1}{6}\text{ saat} olduğunu kullanarak denklemi çözün.

Practice More

Benzer mantıkla, hızların ve sürelerin farklı oranlarda bölündüğü durumları içeren ortalama hız problemlerini çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Ortalama hız formüllerini doğrudan kullanabiliriz. Birinci araç eşit mesafeleri farklı hızlarla gittiği için ortalama hızı: Vort1=2609060+90=72 km/saV_{ort1} = \frac{2 \cdot 60 \cdot 90}{60 + 90} = 72\text{ km/sa} olur. İkinci araç eşit zaman sürelerinde bu hızlarla gittiği için ortalama hızı: Vort2=60+902=75 km/saV_{ort2} = \frac{60 + 90}{2} = 75\text{ km/sa} olur. Birinci aracın süresi T1=x72T_1 = \frac{x}{72}, ikinci aracın süresi T2=x75T_2 = \frac{x}{75}'tir. T1T2=16T_1 - T_2 = \frac{1}{6} saat denklemi çözüldüğünde x=300 kmx = 300\text{ km} bulunur.
Estimated Time:2m 30s
Question 2278Question

Bir şirketin Pazarlama, Satış, Muhasebe, İnsan Kaynakları, Üretim ve Ar-Ge olmak üzere altı farklı departmanı, yıllık faaliyet raporlarını sunmak amacıyla 11'den 66'ya kadar numaralandırılmış sırayla sunum yapacaklardır. Sunum sırasıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Üretim departmanı, Satış departmanından hemen sonra sunum yapacaktır.
* Muhasebe departmanı ile Pazarlama departmanı arasında tam olarak iki departman sunum yapacaktır.
* İnsan Kaynakları departmanı, son sırada sunum yapmayacaktır.
* Ar-Ge departmanı, Pazarlama departmanından önce sunum yapacaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üretim departmanı üçüncü sırada sunum yapmıştır.

Answer

Üretim departmanının üçüncü sırada sunum yapması seçeneği kesinlikle yanlıştır.
Üretim departmanının üçüncü sırada sunum yapması ifadesi kesinlikle yanlıştır. Eğer Üretim departmanı üçüncü sırada sunum yapmış olsaydı, kendisinden hemen önce gelen Satış departmanı ikinci sırada olmak zorundaydı. Bu durumda Muhasebe ve Pazarlama departmanları arasındaki iki kişilik mesafe kuralı gereği bu iki departman ancak birinci ve dördüncü sıralara yerleşebilirdi (Muhasebe birinci, Pazarlama dördüncü sırada). Geriye kalan beşinci ve altıncı sıralara ise Ar-Ge ve İnsan Kaynakları departmanları yerleşmek zorunda kalırdı. Ancak bu durumda Ar-Ge departmanı kaçınılmaz olarak Pazarlama departmanından (dördüncü sıradan) sonra sunum yapacaktır. Bu durum 'Ar-Ge departmanı, Pazarlama departmanından önce sunum yapacaktır' öncülüyle çelişir. Dolayısıyla Üretim departmanı hiçbir koşulda üçüncü sırada sunum yapamaz.

Step-by-Step Solution

1
Verilen kısıtlamaları sembolik hale getirelim.
Değişkenler: Pazarlama (PP), Satış (SS), Muhasebe (MM), İnsan Kaynakları (I˙İ), Üretim (U¨Ü), Ar-Ge (AA).
Kurallar:
1. SS'den hemen sonra U¨Ü gelir (SU¨S-Ü bloğu).
2. MM ile PP arasında tam iki departman vardır (M__PM \_ \_ P veya P__MP \_ \_ M).
3. I˙6İ \neq 6.
4. A<PA < P.
Problemi daha kolay çözebilmek ve kuralları sistematik şekilde uygulayabilmek için.
2
MM ve PP çiftinin olası konumlarını A<PA < P kuralı çerçevesinde inceleyelim.
MM ve PP'nin olası yerleşimleri şunlardır:
- M=1,P=4M = 1, P = 4 (A<PA < P kuralına uygun olarak AA ilk üç sırada yer alabilir).
- P=1,M=4P = 1, M = 4 (A<PA < P kuralı nedeniyle geçersizdir, çünkü PP'den önce AA gelemez).
- M=3,P=6M = 3, P = 6 (A<PA < P kuralına uygundur).
- P=3,M=6P = 3, M = 6 (A<PA < P kuralına uygundur, AA ilk iki sırada yer alabilir).
En kısıtlayıcı kurallardan biri olan MM ve PP mesafesi ile A<PA < P ilişkisini daraltmak için.
3
Kalan boşluklara SU¨S-Ü bloğunu ve I˙6İ \neq 6 kuralını uygulayarak geçerli tüm senaryoları yazalım.
Analiz sonucunda elde edilen 8 geçerli senaryo şöyledir:
1. M,A,I˙,P,S,U¨M, A, İ, P, S, Ü
2. M,I˙,A,P,S,U¨M, İ, A, P, S, Ü
3. S,U¨,M,A,I˙,PS, Ü, M, A, İ, P
4. S,U¨,M,I˙,A,PS, Ü, M, İ, A, P
5. A,I˙,M,S,U¨,PA, İ, M, S, Ü, P
6. I˙,A,M,S,U¨,Pİ, A, M, S, Ü, P
7. A,I˙,P,S,U¨,MA, İ, P, S, Ü, M
8. I˙,A,P,S,U¨,Mİ, A, P, S, Ü, M
Seçeneklerin kesinliğini test edebilmek için tüm geçerli durumları listelemek gerekir.
4
Üretim departmanının sunum yapabileceği sıraları kontrol edelim.
Tüm senaryolar incelendiğinde, Üretim (U¨Ü) departmanının yalnızca 2.2., 5.5. veya 6.6. sıralarda yer alabildiği görülür. Üretim departmanının 3.3. sırada yer aldığı hiçbir geçerli senaryo yoktur. Bu nedenle Üretim departmanının üçüncü sırada sunum yapması kesinlikle yanlıştır.
Soruda istenen kesinlikle yanlış olan ifadeyi doğrulamak için.

Key Concept

Sıralama Problemlerinde Kısıtlamaları Analiz Etme ve Olası Senaryoları Türetme
Question 2279Question

Roland Barthes'ın 1967 yılında yayımlanan 'Yazarın Ölümü' adlı makalesi, edebiyat eleştirisinde devrimsel bir dönüşümü simgeler. Barthes, metnin anlamının kaynağını yazarda arayan geleneksel eleştiri yöntemlerine karşı çıkar. Ona göre yazar, metni var eden yegane otorite değil, yalnızca dili bir araya getiren bir 'yazıcı'dır. Bir metin tek bir kaynaktan çıkan tekil bir anlama sahip olamaz; aksine, farklı kültürlerden gelen binlerce sesin bir araya geldiği, harmanlandığı çok boyutlu bir alandır. Dolayısıyla metne nihai bir anlam atfetmek, ona bir sınır çizmek ve okumayı sonlandırmaktır. Anlamın gerçek yeri yazarın zihni değil, metnin tüm bu çok sesliliğini kendinde birleştiren okurun alımlama dünyasıdır. Bu bağlamda, metnin birliği kökeninde değil, varış noktasında yani okurda yatar. Barthes, bu düşüncesini okurun doğumunun yazarın ölümüyle mümkün olabileceği teziyle noktalar.

Bu parçadan hareketle Roland Barthes'ın edebiyat kuramı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Metnin nihai anlamına ulaşabilmek için okurun, yazarın kültürel ve tarihsel arka planını analiz etmesi gerekti��i

Answer

Metnin nihai anlamına ulaşabilmek için okurun, yazarın kültürel ve tarihsel arka planını analiz etmesi gerektiği yönündeki yargı
Metnin nihai anlamına ulaşmak için yazarın tarihsel ve kültürel arka planının analiz edilmesi gerektiği yönündeki yargı, parçada anlatılanlarla doğrudan çelişir. Barthes, metnin anlamının kaynağını yazarda arayan geleneksel yöntemlere karşı çıkmakta, yazarın otoritesini reddetmekte ve metne nihai bir anlam atfetmenin okumayı sınırlayacağını savunmaktadır. Bu nedenle bu yargıya ulaşılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel konusunu ve ana düşüncesini belirlemek.
Metinde Roland Barthes'ın geleneksel, yazar odaklı edebiyat eleştirisine karşı çıkışı ve anlamın merkezine okuru yerleştiren kuramı ele alınmaktadır.
Seçeneklerdeki yargıların paragrafın bütünüyle olan ilişkisini kurabilmek için temel konunun anlaşılması gerekir.
2
Ulaşılabilir olan yargıları belirlemek için metindeki ifadelerle seçenekleri eşleştirmek.
Yazarın otorite olmaması (C seçeneği), metnin çoğulcu yapısı (B seçeneği), okurun anlamın kurulmasındaki rolü (E seçeneği) ve yazarın niyetinden bağımsızlık (A seçeneği) metinde doğrudan desteklenen yargılardır.
Olumsuz soru köklerinde, metinden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerin elenmesi gerekir.
3
Metinle çelişen veya metinden çıkarılamayacak yargıyı saptamak.
Yazarın kültürel ve tarihsel arka planının analiz edilmesi gerektiği düşüncesi, yazarın niyetini ve otoritesini reddeden Barthes'ın kuramıyla tamamen çelişmektedir. Metinde nihai bir anlama karşı çıkılmaktadır.
Doğru cevaba ulaşmak için parçanın savunduğu ana düşünceyle taban tabana zıt olan yargıyı bulmak gerekir.

Key Concept

Çoklu Paragraf Sorularında Yardımcı Düşünce ve Çıkarım Analizi
Estimated Time:2m 0s
Question 2280Question

Taban yarıçapı 3 cm3\text{ cm} ve yüksekliği 12 cm12\text{ cm} olan dik dairesel silindir biçimindeki bir kap tamamen suyla doludur. Bu kap, tabanı yatay düzlemle 4545^\circ lik açı yapacak biçimde eğilerek bir miktar suyun dökülmesi sağlanıyor. Kap tekrar dik konuma getirildikten sonra içine yarıçapı 3 cm3\text{ cm} olan küre şeklinde demir bir bilye atılıyor.

Buna göre, son durumda kapta kalan suyun hacmi kaç π cm3\pi\text{ cm}^3 olur?

Show answer & explanation

Answer: 72

Answer

Son durumda kapta kalan suyun hacmi 72π cm372\pi\text{ cm}^3 olur.
Silindir 4545^\circ eğildiğinde dökülen suyun hacmi 27π cm327\pi\text{ cm}^3 olarak bulunur ve geriye 81π cm381\pi\text{ cm}^3 su kalır. Kaptaki boş hacim 27π cm327\pi\text{ cm}^3 olur. Kaba yarıçapı 3 cm3\text{ cm} olan bir demir bilye atıldığında, bilyenin hacmi 36π cm336\pi\text{ cm}^3 olduğundan bu hacim kaptaki boşluğu aşar ve 9π cm39\pi\text{ cm}^3 suyun taşmasına neden olur. Sonuç olarak kapta kalan su hacmi 81π9π=72π cm381\pi - 9\pi = 72\pi\text{ cm}^3 olur.

Step-by-Step Solution

1
Silindirin toplam hacmini hesaplama.
Vsilindir=πr2h=π3212=108π cm3V_{\text{silindir}} = \pi \cdot r^2 \cdot h = \pi \cdot 3^2 \cdot 12 = 108\pi\text{ cm}^3
Kabın başlangıçtaki toplam su kapasitesini bulmak için silindirin hacim formülü uygulanır.
2
Kap 4545^\circ eğildiğinde dökülen suyun (oluşan hava boşluğunun) hacmini hesaplama.
Eğik konumdaki hava boşluğunun yüksekliği x=2rtan45=61=6 cmx = 2r \cdot \tan 45^\circ = 6 \cdot 1 = 6\text{ cm} olur. Boşluğun hacmi: Vbos¸=12πr2x=12π326=27π cm3V_{\text{boş}} = \frac{1}{2} \pi r^2 x = \frac{1}{2} \pi \cdot 3^2 \cdot 6 = 27\pi\text{ cm}^3
Eğilme sonucu dökülen su miktarını bulmak için oluşan kesik silindir şeklindeki boşluğun hacmi hesaplanır.
3
Kap tekrar dik konuma getirildiğinde kalan suyun hacmini ve boşluğun hacmini belirleme.
Kalan su hacmi: 108π27π=81π cm3108\pi - 27\pi = 81\pi\text{ cm}^3. Kaptaki boş kısmın hacmi ise dökülen suyun hacmine eşit olup 27π cm327\pi\text{ cm}^3 olur.
Bilye atılmadan önceki su ve boşluk hacimlerini netleştirerek taşma durumunu analiz etmek için.
4
İçeri atılan küre şeklindeki demir bilyenin hacmini hesaplama.
Vbilye=43πR3=43π33=36π cm3V_{\text{bilye}} = \frac{4}{3} \pi R^3 = \frac{4}{3} \pi \cdot 3^3 = 36\pi\text{ cm}^3
Bilyenin ne kadarlık bir hacim kaplayacağını ve ne kadar su taşıracağını belirlemek için küre hacim formülü kullanılır.
5
Bilye atıldıktan sonra taşan su miktarını ve kalan su hacmini hesaplama.
Bilyenin hacmi (36π cm336\pi\text{ cm}^3) kaptaki boşluk hacminden (27π cm327\pi\text{ cm}^3) büyük olduğu için su taşar. Taşan su hacmi: 36π27π=9π cm336\pi - 27\pi = 9\pi\text{ cm}^3 olur. Son durumda kalan su hacmi: 81π9π=72π cm381\pi - 9\pi = 72\pi\text{ cm}^3 olur.
Kaba atılan bilyenin taşırdığı su hacmi düşüldükten sonra kapta kalan net su hacmini bulmak için.

Key Concept

Eğik silindir hacim ilişkisi ve cisimlerin sıvı içinde yer değiştirdiği hacim prensibi.

Hints

1
Silindir eğildiğinde dökülen suyun hacmi, oluşan kesik silindir biçimindeki hava boşluğunun hacmine eşittir.
2
Küre kaba atıldığında hacmi kadar suyu yer değiştirir. Eğer kürenin hacmi kaptaki boş hacimden büyükse su taşacaktır.

Practice More

Silindirin eğim açısının daha büyük olduğu ve bilyenin tamamen batmadığı veya suyun taşmadığı durumları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Bilye kaba atıldığında tamamen batmaktadır. Son durumda kap ağzına kadar su ve bilye ile dolu olacağından, kapta kalan suyun hacmi doğrudan silindirin toplam hacminden bilyenin hacmi çıkarılarak da bulunabilir: Vkalan su=VsilindirVbilye=108π36π=72π cm3V_{\text{kalan su}} = V_{\text{silindir}} - V_{\text{bilye}} = 108\pi - 36\pi = 72\pi\text{ cm}^3.
Estimated Time:2m 30s
PreviousPage 114 / 129Next
All practice questions — ALES | Examkin