All practice questions

2563 questions

Question 2281Question

İki torbadan birincisinde 3 kırmızı ve 2 beyaz, ikincisinde ise 1 kırmızı ve 3 beyaz bilye bulunmaktadır. Rastgele bir torba seçilip içinden rastgele bir bilye çekiliyor. Çekilen bilyenin kırmızı olduğu bilindiğine göre, bu bilyenin birinci torbadan çekilmiş olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1217\frac{12}{17}

Answer

Çekilen bilyenin birinci torbadan gelme olasılığı 1217\frac{12}{17}'dir.
Çekilen bilyenin kırmızı olduğu bilindiği için örnek uzayımız tüm kırmızı bilye çekilme durumları ile sınırlandırılmıştır. Toplam kırmızı çekilme olasılığı 1740\frac{17}{40}'tır. Bu kırmızı bilyelerin birinci torbadan gelme olasılığı (kesişim) ise 310\frac{3}{10}'dur. Koşullu olasılık tanımı gereği, birinci torbadan gelme olasılığı kesişim olasılığının toplam kırmızı olasılığına bölünmesiyle elde edilir: 310/1740=1217\frac{3}{10} / \frac{17}{40} = \frac{12}{17}. Bu nedenle doğru yanıt 1217\frac{12}{17} olan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Torbaların seçilme olasılıklarını ve her bir torbadan kırmızı bilye çekilme olasılıklarını belirlemek.
Birinci torbanın seçilme olasılığı P(Birinci)=12P(\text{Birinci}) = \frac{1}{2}, bu torbadan kırmızı çekilme olasılığı P(KırmızıBirinci)=35P(\text{Kırmızı} | \text{Birinci}) = \frac{3}{5}'tir. İkinci torbanın seçilme olasılığı P(I˙kinci)=12P(\text{İkinci}) = \frac{1}{2}, bu torbadan kırmızı çekilme olasılığı P(KırmızıI˙kinci)=14P(\text{Kırmızı} | \text{İkinci}) = \frac{1}{4}'tür.
Koşullu olasılık hesabında kullanılacak kesişim ve toplam olasılıkları bulmak için bu temel olasılıklara ihtiyaç vardır.
2
Kırmızı bilye çekilmesinin toplam olasılığını (P(Kırmızı)P(\text{Kırmızı})) hesaplamak.
P(Kırmızı)=P(Birinci)×P(KırmızıBirinci)+P(I˙kinci)×P(KırmızıI˙kinci)=12×35+12×14=310+18=1240+540=1740P(\text{Kırmızı}) = P(\text{Birinci}) \times P(\text{Kırmızı} | \text{Birinci}) + P(\text{İkinci}) \times P(\text{Kırmızı} | \text{İkinci}) = \frac{1}{2} \times \frac{3}{5} + \frac{1}{2} \times \frac{1}{4} = \frac{3}{10} + \frac{1}{8} = \frac{12}{40} + \frac{5}{40} = \frac{17}{40}'tır.
Koşullu olasılık formülünde payda kısmını oluşturacak olan kısıtlanmış örnek uzayın olasılığını bulmak gerekir.
3
Koşullu olasıl��k formülünü uygulayarak sonucu bulmak.
P(BirinciKırmızı)=P(Birinci ve Kırmızı)P(Kırmızı)=3101740=310×4017=1217P(\text{Birinci} | \text{Kırmızı}) = \frac{P(\text{Birinci ve Kırmızı})}{P(\text{Kırmızı})} = \frac{\frac{3}{10}}{\frac{17}{40}} = \frac{3}{10} \times \frac{40}{17} = \frac{12}{17}'dir.
Çekilen bilyenin kırmızı olduğu bilindiğine göre, bu bilyenin birinci torbadan gelme olasılığı koşullu olasılık tanımına göre bu şekilde hesaplanır.

Key Concept

Koşullu Olasılık

Alternative Method

Alternatif bir yol olarak, bilye sayılarını ortak bir paydada eşitleyerek doğrudan eleman sayıları üzerinden gidebiliriz. Birinci torbadaki bilye sayılarını 8 ile genişletirsek 24 kırmızı ve 16 beyaz (toplam 40) bilye elde ederiz. İkinci torbadaki bilye sayılarını 10 ile genişletirsek 10 kırmızı ve 30 beyaz (toplam 40) bilye elde ederiz. Torbaların seçilme olasılıkları eşit olduğu için, toplam kırmızı bilye sayısı temsilcisi 24+10=3424 + 10 = 34 olur. Bu kırmızı bilyelerin 24 tanesi birinci torbadan geldiği için olasılık 2434=1217\frac{24}{34} = \frac{12}{17} olarak bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 2282Question

Edebiyat eleştirmenlerinin bir yapıtı yalnızca yazarın yaşam öyküsüyle sınırlandırarak çözümlemeye çalışmaları, metnin kendi içsel dinamiklerini ---- yol açar; oysa nitelikli bir edebi metin, yazarının biyografisini aşan ve her okumada ---- bir anlam katmanına sahiptir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: ıskalamalarına - yeniden üretilen

Answer

ıskalamalarına - yeniden üretilen
Doğru yanıt olan 'ıskalamalarına - yeniden üretilen' kelime çifti cümledeki mantıksal kurguyu eksiksiz tamamlar. İlk kısımda yazar odaklı kısıtlayıcı eleştiri tarzının, metnin kendi dinamiklerini 'ıskalamaya' (gözden kaçırmaya) yol açtığı açıklanır. İkinci kısımda ise 'oysa' bağlacıyla bu kısıtlılığın tam tersi bir durum kurulur ve nitelikli metinlerin yazar biyografisini aşarak her okumada okuyucu zihninde 'yeniden üretilen' katmanlı yapısı vurgulanır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin ilk kısmında yer alan 'yalnızca yazarın yaşam öyküsüyle sınırlandırarak çözümleme' yaklaşımının metin üzerindeki etkisini saptamak.
Bu sınırlandırma, eleştirmenlerin metnin kendi içsel dinamiklerini kaçırmasına sebep olacağından, ilk boşluğa olumsuz bir durumu niteleyen 'ıskalamalarına' veya 'göz ardı etmelerine' sözcükleri getirilmelidir.
Sınırlandırılmış ve tek yönlü bir çözümleme yaklaşımı, metnin diğer önemli unsurlarının gözden kaçırılması sonucunu doğurur.
2
Cümledeki 'oysa' karşıtlık bağlacını ve ikinci kısımdaki 'yazarının biyografisini aşan ve her okumada' ifadesini analiz etmek.
'Oysa' bağlacı düşüncenin yönün�� değiştirerek olumlu ya da dinamik bir durumu işaret eder. Biyografiyi aşan ve her okumada canlanan bir metin, durağan olamaz; bu durum ancak 'yeniden üretilen' ifadesiyle tamamlanabilir.
Nitelikli bir metnin zaman içinde ve farklı okuyucular tarafından sürekli farklı şekillerde yorumlanıp zenginleşmesi, anlamın her okumada yeniden kurulduğunu gösterir.
3
Seçenekleri her iki boşluktaki kelimelerin uyumu açısından bütüncül olarak değerlendirmek.
İlk boşluk için 'ıskalamalarına' ve ikinci boşluk için 'yeniden üretilen' kelimeleri bir araya geldiğinde cümle hem mantıksal hem de anlamsal açıdan tam bir bütünlük kazanmaktadır.
Diğer seçeneklerde yer alan ikinci sözcükler (durağanlaşan, daralan, tek tipleşen, sabitleşen) cümlenin ikinci kısmında hedeflenen dinamizm ve anlam zenginliği ile çelişmektedir.

Key Concept

Cümle tamamlamada anlam akışını sağlayan olumlu-olumsuz durum geçişlerini ve 'oysa' gibi karşıtlık bağlaçlarının kurduğu mantıksal köprüleri belirleme.

Hints

1
Cümledeki 'yalnızca... sınırlandırarak' ifadesinin olumsuz bir eleştiri tonu taşıdığına dikkat edin.
2
İlk boşluk için olumsuz bir durum bildiren kelimeleri seçtikten sonra, 'oysa' bağlacının cümlenin ikinci yarısında bu durumun tam zıddı olan dinamik bir nitelik gerektirdiğini unutmayın.
3
Yazarın yaşam öyküsünün sınırlarını aşan ve her yeni okumada okur tarafından aktif bir şekilde anlamlandırılan bir metin, sabit veya tek tip olamaz, sürekli yeni baştan var edilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 2283Question

Bir kütüphanedeki kitapların %60\%60’ı Türkçe, geri kalanı ise yabancı dilde yazılmıştır. Bu kütüphaneye yeni kitaplar satın alınarak kütüphanedeki toplam kitap sayısı %25\%25 oranında artırılmıştır. Satın alınan bu yeni kitapların %36\%36’sı Türkçe olduğuna göre, son durumda küt��phanedeki Türkçe kitapların sayısı başlangıçtaki Türkçe kitapların sayısına göre yüzde kaç artmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Türkçe kitapların sayısı başlangıçtakine göre yüzde 15 artmıştır.
Kütüphanedeki başlangıçtaki kitap sayısı 100 kabul edildiğinde, Türkçe kitap sayısı 60 olur. Toplam kitap sayısı %25 artarak 125'e yükselmiş, yani 25 yeni kitap gelmiştir. Bu yeni kitapların %36'sı (9 kitap) Türkçe'dir. Türkçe kitap sayısındaki 9 adetlik artış, başlangıçtaki 60 Türkçe kitabın %15'ine karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki kitap sayılarını belirleme
Kütüphanedeki başlangıçtaki toplam kitap sayısına 100x100x diyelim. Bu durumda Türkçe kitap sayısı 60x60x, yabancı dildeki kitap sayısı ise 40x40x olur.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için başlangıç değerini 100 cinsinden seçmek kolaylık sağlar.
2
Yeni eklenen kitapların sayısını ve bu kitaplar arasındaki Türkçe olanları hesaplama
Toplam kitap sayısı %25\%25 arttığı için eklenen yeni kitap sayısı 100x×%25=25x100x \times \%25 = 25x olur. Bu yeni kitapların %36\%36’sı Türkçe olduğundan, yeni eklenen Türkçe kitap sayısı 25x×%36=9x25x \times \%36 = 9x olarak bulunur.
Son durumdaki artış miktarını belirlemek için eklenen Türkçe kitap sayısını bulmamız gerekir.
3
Türkçe kitap sayısındaki yüzdesel artışı hesaplama
Türkçe kitap sayısı 9x9x artmıştır. Başlangıçtaki Türkçe kitap sayısı 60x60x olduğuna göre, artış oranı 9x60x=320=15100=%15\frac{9x}{60x} = \frac{3}{20} = \frac{15}{100} = \%15 olarak hesaplanır.
Soruda artışın başlangıçtaki Türkçe kitap sayısına göre yüzdesi sorulduğu için artış miktarı başlangıçtaki Türkçe kitap sayısına bölünür.

Key Concept

Yüzde problemlerinde artış miktarının doğru temel (referans) değer üzerinden hesaplanması.
Estimated Time:1m 30s
Question 2284Question

Taban yarıçapı 6 cm6\text{ cm} ve yüksekliği 8 cm8\text{ cm} olan dik dairesel koni biçimindeki boş bir kabın içine; koninin tabanına ve yan yüzeyine teğet olacak şekilde bir küre yerleştiriliyor.

Buna göre, koninin içinde kürenin dışında kalan boş bölgenin hacminin, kürenin hacmine oranı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 53\frac{5}{3}

Answer

Boş bölgenin hacminin kürenin hacmine oranı beş bölü üç olur.
Koni içine yerleştirilen teğet kürenin yarıçapı, koninin dikey kesitindeki ikizkenar üçgenin iç teğet çember yarıçapına eşittir ve benzerlikten 3 cm3\text{ cm} olarak hesaplanır. Koninin hacmi 96π cm396\pi\text{ cm}^3, kürenin hacmi 36π cm336\pi\text{ cm}^3 ve boş bölgenin hacmi 60π cm360\pi\text{ cm}^3 olduğundan, boş bölgenin kürenin hacmine oranı beş bölü üç olur.

Step-by-Step Solution

1
Koninin taban yarıçapı (R=6 cmR = 6\text{ cm}) ve yüksekliği (H=8 cmH = 8\text{ cm}) kullanılarak toplam hacmi hesaplanır.
Vkoni=13πR2H=13π(62)(8)=96π cm3V_{\text{koni}} = \frac{1}{3} \pi R^2 H = \frac{1}{3} \pi (6^2) (8) = 96\pi\text{ cm}^3
Kürenin dışında kalan boş bölgenin hacmini bulmak için öncelikle koninin toplam hacmi bilinmelidir.
2
Koninin tepe noktasından geçen dikey kesit düzlemi çizilerek koninin ana doğrusunun (LL) uzunluğu hesaplanır.
L=R2+H2=62+82=10 cmL = \sqrt{R^2 + H^2} = \sqrt{6^2 + 8^2} = 10\text{ cm}
Kürenin yarıçapını hesaplamak için kesit üçgeninin kenar uzunluklar��na ihtiyaç duyulur.
3
Kesit düzleminde oluşan ikizkenar üçgenin (tabanı 12 cm12\text{ cm}, yan kenarları 10 cm10\text{ cm}) iç teğet çemberinin yarıçapı (rr) benzerlik veya alan bağıntısı (Alan=urAlan = u \cdot r) kullanılarak bulunur.
Üçgenin alanı A=1282=48 cm2A = \frac{12 \cdot 8}{2} = 48\text{ cm}^2 ve yarı çevre u=10+10+122=16 cmu = \frac{10 + 10 + 12}{2} = 16\text{ cm} olduğundan, r=4816=3 cmr = \frac{48}{16} = 3\text{ cm} bulunur.
Kürenin yarıçapı, koninin dikey kesitindeki ikizkenar üçgenin iç teğet çemberinin yarıçapına eşittir.
4
Yarıçapı r=3 cmr = 3\text{ cm} olan kürenin hacmi hesaplanır.
Vku¨re=43πr3=43π(33)=36π cm3V_{\text{küre}} = \frac{4}{3} \pi r^3 = \frac{4}{3} \pi (3^3) = 36\pi\text{ cm}^3
Kürenin hacmi, oran hesabında kullanılacaktır.
5
Koninin hacminden kürenin hacmi çıkarılarak boş bölgenin hacmi bulunur.
Vbos¸=VkoniVku¨re=96π36π=60π cm3V_{\text{boş}} = V_{\text{koni}} - V_{\text{küre}} = 96\pi - 36\pi = 60\pi\text{ cm}^3
Soruda istenen oran boş bölgenin hacmini temel almaktadır.
6
Bulunan boş bölge hacmi, kürenin hacmine oranlanır.
Oran = Vbos¸Vku¨re=60π36π=53\frac{V_{\text{boş}}}{V_{\text{küre}}} = \frac{60\pi}{36\pi} = \frac{5}{3}
İstenen nihai sonuca ulaşmak için oranlama yapılır.

Key Concept

Dik dairesel koni ve kürenin hacim formülleri ile 3D katı cisimlerin kesit alanlarındaki geometrik benzerlikler ve iç teğet çember özellikleri.
Question 2285Question

aa, bb ve cc birer tam sayı olmak üzere,

* a2+a+ba^2 + a + b ifadesi bir tek sayı,
* b(c+1)b \cdot (c + 1) ifadesi bir çift sayı

olduğu bilinmektedir.

Buna göre, aşa��ıdaki ifadelerden hangisinin değeri her zaman bir tek sayıdır?

Show answer & explanation

Answer: a2+a+ca^2 + a + c

Answer

Ardışık iki tam sayının çarpımı şeklinde yazılabilen terimi içeren ve tek olan terimle toplanan ifade her zaman tek sayıdır.
Verilen bilgilere göre, ardışık iki tam sayının çarpımı olan a(a+1)a(a + 1) yani a2+aa^2 + a ifadesi her zaman çift sayıdır. Dolayısıyla ilk öncülde verilen a2+a+ba^2 + a + b ifadesinin tek sayı olabilmesi için bb sayısı tek sayı olmalıdır. İkinci öncülde yer alan b(c+1)b \cdot (c + 1) ifadesinin çift sayı olabilmesi ve bb'nin tek olması nedeniyle c+1c + 1 ifadesi çift olmalı, yani cc sayısı tek sayı olmalıdır. Seçenekler incelendiğinde, a2+a+ca^2 + a + c ifadesinde a2+aa^2 + a her zaman çift, cc ise tek sayı olduğundan bu toplamın sonucu her zaman tek sayı çıkacaktır.

Step-by-Step Solution

1
a2+aa^2 + a ifadesinin karakterini incelemek.
a2+a=a(a+1)a^2 + a = a(a + 1) ifadesi ardışık iki tam sayının çarpımıdır. Ardışık iki tam sayıdan biri mutlaka çift sayı olacağından, çarpımları olan a2+aa^2 + a ifadesi aa tam sayısının değerinden bağımsız olarak her zaman bir çift sayıdır.
İlk öncülde verilen ifadedeki bb değişkeninin tekliğini veya çiftliğini bulabilmek için diğer terimi analiz etmek gerekir.
2
bb sayısının tekliğini veya çiftliğini belirlemek.
a2+a+ba^2 + a + b ifadesinin tek sayı olduğu verilmiştir. a2+aa^2 + a çift bir sayı olduğuna göre, sonucun tek olabilmesi için bb sayısının tek sayı olması gerekir (Çift + Tek = Tek).
bb değişkeninin durumunu netleştirerek ikinci öncüldeki cc değişkenine geçiş yapmak.
3
cc sayısının tekliğini veya çiftliğini belirlemek.
b(c+1)b \cdot (c + 1) ifadesinin çift sayı olduğu verilmiştir. bb sayısının tek sayı olduğunu bulmuştuk. İki sayının çarpımının çift olabilmesi için çarpanlardan en az birinin çift olması gerekir. bb tek olduğuna göre, c+1c + 1 ifadesi çift sayı olmalıdır. Buradan cc sayısının tek sayı olduğu sonucuna ulaşılır (Tek + Tek = Çift).
Soruda verilen öncüllerden elde edilebilecek tüm kesin bilgileri tamamlamak.
4
Seçenekleri analiz etmek.
Bulgularımıza göre: bb tek sayı, cc tek sayı ve aa sayısı hakkında kesin bir bilgi yoktur (tek veya çift olabilir). Bu durumda, a(a+1)+ca(a+1) + c ifadesinde a(a+1)a(a+1) her zaman çift ve cc her zaman tek olduğundan, toplamın sonucu olan a2+a+ca^2 + a + c ifadesi her zaman tek bir sayıdır.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Key Concept

Tam sayılarda teklik ve çiftlik özellikleri ile ardışık tam sayıların çarpımının çift sayı olması kuralı.

Alternative Method

aa değişkeninin çift ve tek durumları için ayrı ayrı değerler vererek (örneğin a=0a=0 ve a=1a=1 için) seçeneklerin doğruluğu test edilebilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 2286Question

Bir şirketteki çalışanların yabancı dil bilgileriyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Çalışanların %60\%60'ı İngilizce, %50\%50'si Almanca bilmektedir.
* Bu dillerin en az birini bilenlerin sayısı, hiçbirini bilmeyenlerin sayısının 44 katıdır.
* Her iki dili de bilenlerin sayısı, sadece Almanca bilenlerin sayısından 88 fazladır.

Buna göre, bu şirkette sadece İngilizce bilen çalışan sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 24

Answer

Sadece İngilizce bilen çalışan sayısı 24'tür.
Toplam çalışan sayısı 100x100x kabul edildiğinde, hiçbir dil bilmeyenler 20x20x, en az bir dil bilenler 80x80x olur. İngilizce ve Almanca kümelerinin birleşimi üzerinden kesişim kümesi (her iki dili bilenler) 30x30x, sadece Almanca bilenler 20x20x ve sadece İngilizce bilenler 30x30x olarak hesaplanır. 30x=20x+830x = 20x + 8 denklemi çözüldüğünde 10x=810x = 8 ve sadece İngilizce bilenlerin sayısı olan 30x=2430x = 24 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam çalışan sayısını 100x100x olarak belirleyip, verilen oranları kullanarak hiçbir yabancı dil bilmeyenler ile en az bir yabancı dil bilenlerin oranını denklem haline getirmek.
Hiçbir dil bilmeyenler 20x20x ve en az bir dil bilenler (birleşim kümesi) 80x80x olarak bulunur.
Soruda verilen 'en az birini bilenlerin sayısı, hiçbirini bilmeyenlerin sayısının 4 katıdır' ifadesini matematiksel olarak modellemek için.
2
İngilizce (II) ve Almanca (AA) kümelerinin birleşim formülünü (s(IA)=s(I)+s(A)s(IA)s(I \cup A) = s(I) + s(A) - s(I \cap A)) kullanarak her iki dili de bilenlerin oranını bulmak.
80x=60x+50xs(IA)    s(IA)=30x80x = 60x + 50x - s(I \cap A) \implies s(I \cap A) = 30x (her iki dili de bilenler) bulunur. Buradan sadece İngilizce bilenler 30x30x, sadece Almanca bilenler ise 20x20x olur.
Kesişim ve yalnız bir dili bilenlerin oranlarını belirleyerek verilen kişi sayısı ilişkisini kurmak için.
3
Her iki dili de bilenlerin sayısı ile sadece Almanca bilenlerin sayısı arasındaki ilişkiyi kullanarak xx değerini bulmak ve sadece İngilizce bilen çalışan sayısını hesaplamak.
30x=20x+8    10x=8    x=0,830x = 20x + 8 \implies 10x = 8 \implies x = 0,8 bulunur. Buradan sadece İngilizce bilen çalışan sayısı 30x=30×0,8=2430x = 30 \times 0,8 = 24 olarak hesaplanır.
Sorudaki kişi sayısı bilgisini oranlarla eşleştirip kesin sonuca ulaşmak için.

Key Concept

Küme Problemleri ve Evrensel Küme İlişkisi
Estimated Time:2m 30s
Question 2287Question
a,b,ca, b, c ve dd sayıları
S={4,3,2,1,1,2,3,4}S = \{-4, -3, -2, -1, 1, 2, 3, 4\}
kümesinin birbirinden farklı elemanlarıdır.
\begin{align*}
a - b &= 5 \\
c \cdot d &= -6
\end{align*}
olduğuna göre, a+bca + b \cdot c ifadesinin alabileceği en küçük değer kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: -11

Answer

İfadenin alabileceği en küçük değer -11'dir.
En küçük değeri elde etmek için ab=5a - b = 5 ve cd=6c \cdot d = -6 eşitliklerini sağlayan elemanlar arasından a=1a = 1, b=4b = -4 ve c=3c = 3 seçilir. İşlem önceliği kuralına göre önce çarpma işlemi yapıldığında 1+(4)3=112=111 + (-4) \cdot 3 = 1 - 12 = -11 sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
ab=5a - b = 5 eşitliğini sağlayan (a,b)(a, b) tam sayı ikililerini SS kümesinden belirleme.
(a,b)(a, b) ikilileri (4,1)(4, -1), (3,2)(3, -2), (2,3)(2, -3) ve (1,4)(1, -4) olabilir.
Sayıların farkının 5 olması ve elemanların SS kümesinde yer alması gerektiği için bu ikililer seçilmiştir.
2
cd=6c \cdot d = -6 eşitliğini sağlayan {c,d}\{c, d\} ikililerini belirleme.
{c,d}\{c, d\} kümesi {2,3}\{2, -3\} veya {3,2}\{3, -2\} olabilir.
SS kümesinde çarpımları 6-6 olan yegâne eleman çiftleri bunlardır.
3
Elemanların birbirinden farklı olması koşulunu gözeterek a+bca + b \cdot c ifadesini en küçük yapacak değerleri bulma.
a=1a = 1, b=4b = -4 ve c=3c = 3 seçildiğinde tüm koşullar sağlanır ve sayılar birbirinden farklı olur.
İfadeyi en küçük yapmak için negatif katsayılı terimi (bcb \cdot c) mümkün olduğunca küçültmek (mutlak değerce büyütüp negatif yapmak) gerekir.
4
İşlem önceliğine göre önce çarpma işlemini yaparak sonucu hesaplama.
a+bc=1+(4)3=112=11a + b \cdot c = 1 + (-4) \cdot 3 = 1 - 12 = -11 bulunur.
Matematiksel işlemlerde çarpma işleminin toplama işlemine g��re önceliği vardır.

Key Concept

Sayı kümelerinde dört işlem, işaret kuralları ve işlem önceliği.
Question 2288Question

Bir kırtasiyeci, tanesini 10 TL10\text{ TL}'den satın aldığı kalemleri %60\%60 kârla fiyatlandırarak etiketlemiştir. Bu kırtasiyeci, düzenlediği bir kampanya kapsamında müşterilerine '3 kalem alana 4. kalem bedava' fırsatı sunmaktad��r. Bu kampanyadan yararlanarak 4 adet kalem alan bir müşterinin yaptığı bu alışverişten kırtasiyecinin elde ettiği kâr oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 20

Answer

Kırtasiyecinin bu satıştan elde ettiği kâr oranı %20'dir.
Kırtasiyeci müşteriye 4 kalem vermiş olup bu kalemlerin toplam maliyeti 40 TL40\text{ TL}'dir. Müşteri ise 3 kalemin fiyatını ödemiştir, yani toplam gelir 48 TL48\text{ TL}'dir. Bu durumda kırtasiyeci 8 TL8\text{ TL} kâr elde etmiştir. 8 TL8\text{ TL} kârın 40 TL40\text{ TL} maliyete oranı 840=%20\frac{8}{40} = \%20 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Bir adet kalemin etiket fiyatını hesaplama
Etiket fiyatı = 10×160=16 TL10 \times 1{}60 = 16\text{ TL}
Kalemlerin etiket fiyatı maliyet üzerinden %60 kâr payı eklenerek belirlenmiştir.
2
Kampanyalı satıştan elde edilen toplam geliri (ciroyu) hesaplama
Toplam Gelir = 3×16=48 TL3 \times 16 = 48\text{ TL}
Müşteri 4 kalem alıp sadece 3 kalemin ücretini ödemektedir.
3
Satılan 4 kalemin toplam maliyetini hesaplama
Toplam Maliyet = 4×10=40 TL4 \times 10 = 40\text{ TL}
Hediye edilen kalem de dahil olmak üzere toplamda 4 kalem verilmiştir ve her birinin maliyeti 10 TL'dir.
4
Kâr oranını yüzde olarak hesaplama
Kâr Oranı = 484040×100=%20\frac{48 - 40}{40} \times 100 = \%20
Elde edilen net kâr tutarının toplam maliyete oranı kâr yüzdesini verir.

Key Concept

Kampanyalı ve hediyeli satışlarda toplam maliyet ve toplam gelir üzerinden net kâr yüzdesi hesaplama
Question 2289Question

A şehrinden B şehrine 3 farklı yol, B şehrinden C şehrine ise 4 farklı yol vardır. Ayrıca A şehrinden C şehrine, B şehrine uğramadan giden 2 farklı doğrudan yol bulunmaktadır.

Buna göre, A şehrinden C şehrine gidip tekrar A şehrine dönecek olan bir kişi, giderken kullandığı hiçbir yol bağlantısını (yolu) dönüşte kullanmamak şartıyla bu gidiş-dönüş seyahatini kaç farklı şekilde gerçekleştirebilir?

Show answer & explanation

Answer: 122

Answer

Gidiş ve dönüş yolları analiz edilerek toplam farklı seyahat sayısı 122 olarak hesaplanır.
Doğru cevap olan seçenekteki sayı (122), seyahatin gidiş rotasına göre iki farklı duruma ayrılarak hesaplanmasıyla elde edilir. Eğer doğrudan yollardan biriyle gidilirse dönüşte 1313 yol kalır (2×13=262 \times 13 = 26). Eğer B üzerinden gidilirse dönüşte 88 yol kalır (12×8=9612 \times 8 = 96). Bu iki durumun toplamı olan 26+96=12226 + 96 = 122 seyahat olasılığı doğru sonucu verir.

Step-by-Step Solution

1
B şehri üzerinden A'dan C'ye gidiş yolu sayısını hesaplayın.
3×4=123 \times 4 = 12 yol.
Çarpım kuralına göre, A'dan B'ye giden 3 yol ile B'den C'ye giden 4 yol çarpılarak B üzerinden gidiş alternatifleri bulunur.
2
A'dan C'ye doğrudan giden yolları ekleyerek toplam gidiş alternatiflerini belirleyin.
Toplam gidiş yolu = 1212 (B üzerinden) + 22 (doğrudan) = 1414 yol.
Toplama kuralına göre, B üzerinden gidiş ile doğrudan gidiş ayrık olaylar olduğu için toplanır.
3
Birinci Durum: Gidişin doğrudan yollardan biriyle yapıldığı senaryoyu analiz edin.
Gidiş için 22 yol. Dönüş için: 11 doğrudan yol + 1212 B üzerinden yol = 1313 yol. Bu durumdan gelen seyahat sayısı: 2×13=262 \times 13 = 26.
Giderken kullanılan 1 doğrudan yol dönüşte kullanılamaz (1 yol kalır). B üzerinden hiç gidilmediği için oradaki tüm yollar (4×3=124 \times 3 = 12) kullanılabilir.
4
İkinci Durum: Gidi��in B şehri üzerinden yapıldığı senaryoyu analiz edin.
Gidiş için 1212 yol. Dönüş için: 22 doğrudan yol + 3×2=63 \times 2 = 6 B üzerinden yol = 88 yol. Bu durumdan gelen seyahat sayısı: 12×8=9612 \times 8 = 96.
B üzerinden gidildiğinde kullanılan 1 adet B-C yolu ve 1 adet A-B yolu dönüşte kullanılamaz. Dönüşte C-B arası 3 yol, B-A arası ise 2 yol kalır (3×2=63 \times 2 = 6). Doğrudan yollar hiç kullanılmadığı için 2 seçenek de dönüşte mevcuttur.
5
İki ayrı durumdan elde edilen seyahat sayılarını toplayarak sonuca ulaşın.
26+96=12226 + 96 = 122.
Bu iki durum birbirini dışlayan ayrık durumlar olduğu için toplama kuralı uygulanır.

Key Concept

Saymanın temel kuralları olan toplama ve çarpım kurallar��nın, koşullu durumlar altında ayrık olaylara uygulanması.

Hints

1
Gidiş rotanızı B şehri üzerinden gidenler ve B şehrine uğramayan doğrudan yollar olmak üzere iki ayrı durumda inceleyin.
2
B üzerinden gidildiğinde, A-B arasındaki 3 yoldan biri ve B-C arasındaki 4 yoldan biri kullanılmış olur. Dönüşte bu iki yol parçası artık kullanılamaz.
3
Gidiş doğrudan yol ile yapıldığında dönüş için 1 doğrudan yol ve B üzerinden 12 yol kalır. Gidiş B üzerinden yapıldığında dönüş için 2 doğrudan yol ve B üzerinden 3×2=63 \times 2 = 6 yol kalır.

Practice More

Bu sorunun ardından, yol bağlantısı yerine şehirlerin de tekrar ziyaret edilemeyeceği (A'ya dönene kadar B veya C'ye tekrar uğranamayacağı) durumlar için sayma kurallarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Tüm durumlardan kısıtlamayı bozan durumları çıkarma yöntemi de denenebilir, ancak durumların karmaşıklığı nedeniyle doğrudan durum analizi yapmak işlem hatası riskini azaltır ve daha pratiktir.
Estimated Time:2m 30s
Question 2290Question

Taban yarıçapı RR ve yüksekliği HH olan dik dairesel silindir biçimindeki boş bir kabın içerisine; taban yarıçapı ve yüksekliği bu silindirle aynı olan bir dik dairesel koni, tepe noktası silindirin taban merkezine gelecek ve tabanı silindirin üst tabanıyla çakışacak biçimde yerleştiriliyor. Silindir ile koni arasında kalan boşluğa, su seviyesi silindirin yüksekliğinin yarısına gelene kadar su dolduruluyor. Buna göre, doldurulan suyun hacminin silindirin toplam hacmine oranı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1124\frac{11}{24}

Answer

Doldurulan suyun hacminin silindirin toplam hacmine oranı 1124\frac{11}{24}'tür.
Su seviyesinin yarısına kadar olan silindir hacminden, tepe noktası tabanda bulunan koninin bu seviyenin altında kalan (benzerlik oranı 1/2 olan) küçük koni parçasının hacmi çıkarıldığında suyun hacmi elde edilir. Bu hesaplama 12124=1124\frac{1}{2} - \frac{1}{24} = \frac{11}{24} oranını verir.

Step-by-Step Solution

1
Silindir ve koninin toplam hacimlerini sembolik olarak ifade edin.
Silindirin hacmi Vsilindir=πR2HV_{\text{silindir}} = \pi R^2 H ise koninin hacmi Vkoni=13πR2H=13VsilindirV_{\text{koni}} = \frac{1}{3}\pi R^2 H = \frac{1}{3}V_{\text{silindir}} olur.
Su hacmini silindirin toplam hacmi cinsinden oranlamak i��in her iki cismin hacim ilişkisini kurmak gerekir.
2
Su seviyesinin ulaştığı yüksekliğe kadar olan silindir hacmini hesaplayın.
Yarı yüksekliğe (H/2H/2) kadar olan silindir hacmi Vyarım_silindir=πR2(H2)=12VsilindirV_{\text{yarım\_silindir}} = \pi R^2 \left(\frac{H}{2}\right) = \frac{1}{2}V_{\text{silindir}} olur.
Doldurulan su bu seviyedeki silindir bölgesini kaplayacaktır.
3
Koninin bu yükseklikte kalan batan kısmının (küçük koninin) hacmini bulun.
Tepe noktası tabanda olduğundan, H/2H/2 yüksekliğindeki kısım tüm koni ile 12\frac{1}{2} benzerlik oranına sahiptir. Hacimler oranı benzerlik oranının küpü olduğundan, Vbatan_koni=(12)3Vkoni=18Vkoni=1813Vsilindir=124VsilindirV_{\text{batan\_koni}} = \left(\frac{1}{2}\right)^3 V_{\text{koni}} = \frac{1}{8}V_{\text{koni}} = \frac{1}{8} \cdot \frac{1}{3}V_{\text{silindir}} = \frac{1}{24}V_{\text{silindir}} olur.
Koni içindeki boşluğa su giremeyeceği için koninin batan kısmının hacmini silindir hacminden düşmemiz gerekir.
4
Su hacmini ve bunun silindir hacmine oranını bulun.
Vsu=Vyarım_silindirVbatan_koni=12Vsilindir124Vsilindir=1124VsilindirV_{\text{su}} = V_{\text{yarım\_silindir}} - V_{\text{batan\_koni}} = \frac{1}{2}V_{\text{silindir}} - \frac{1}{24}V_{\text{silindir}} = \frac{11}{24}V_{\text{silindir}} olur. Buradan oran 1124\frac{11}{24} bulunur.
Suyun hacmi, yarım silindirin hacminden koninin batan kısmının hacmi çıkarılarak elde edilir.

Key Concept

Koni ve silindir hacim formülleri ile katı cisimlerde benzerlik oranı ve hacim ilişkisi.
Estimated Time:2m 30s
Question 2291Question

Her bir terimi bir öncekinden 33 fazla olan bir sayı dizisinin ilk nn teriminin toplamı 122122, son nn teriminin toplamı ise 218218'dir.

Bu dizideki tüm terimlerin toplam�� 510510 olduğuna göre, bu dizinin toplam terim sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

Bu dizinin toplam terim sayısı 12'dir.
Doğru yanıt, terim sayısı 12 olan seçenektir. İlk ve son n terim toplamlarının simetrisinden N = 3n oranı kurulur. İki toplamın farkından n = 4 hesaplanır. Buradan toplam terim sayısı N = 12 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
İlk nn terim ile son nn terimin toplamını toplayarak ardışık sayı dizisinin simetri özelliğini kullanın.
İlk nn terim ve son nn terimin toplamı 122+218=340122 + 218 = 340 olarak bulunur. Bu toplam, n(a1+aN)=340n \cdot (a_1 + a_N) = 340 eşitliğine karşılık gelir.
Dizinin başından ve sonundan eşit uzaklıktaki terimlerin toplamı sabittir ve ilk terim ile son terimin toplamına (a1+aNa_1 + a_N) eşittir.
2
Tüm terimlerin toplamı formülü ile elde edilen eşitliği oranlayarak toplam terim sayısı NN ile nn arasındaki ilişkiyi belirleyin.
Tüm terimlerin toplamı Sall=N2(a1+aN)=510    N(a1+aN)=1020S_{all} = \frac{N}{2}(a_1 + a_N) = 510 \implies N(a_1 + a_N) = 1020 olur. Bu eşitlik ile n(a1+aN)=340n(a_1 + a_N) = 340 eşitliği oranlandığında Nn=1020340=3    N=3n\frac{N}{n} = \frac{1020}{340} = 3 \implies N = 3n bulunur.
İlk ve son terimin toplamı ortak olduğu için iki toplamı oranlayarak terim sayıları arasında doğrudan bir oran kurabiliriz.
3
İlk nn terimin toplamı ile son nn terimin toplamının farkından yararlanarak ortak fark yardımıyla nn değerini hesaplayın.
Son nn terimin toplamı ile ilk nn terimin toplamı arasındaki fark 218122=96218 - 122 = 96'dır. Bu fark, terimlerin indis farklarından kaynaklanır ve 3n(Nn)=96    n(Nn)=323 \cdot n(N - n) = 96 \implies n(N - n) = 32 eşitliğini verir. N=3nN = 3n yazıldığında n(3nn)=32    2n2=32    n2=16    n=4n(3n - n) = 32 \implies 2n^2 = 32 \implies n^2 = 16 \implies n = 4 bulunur.
Terimlerin artış miktarı 33 olduğundan, son nn terim ile ilk nn terim arasındaki her bir eşleşen terim farkı (Nn)3(N-n) \cdot 3 kadardır.
4
Bulunan nn değerini terim sayısı bağıntısında yerine yazarak toplam terim sayısını bulun.
N=3n    N=3×4=12N = 3n \implies N = 3 \times 4 = 12 olarak elde edilir.
Toplam terim sayısı N=3nN = 3n olarak tanımlandığı için n=4n = 4 değeri doğrudan sonucu verir.

Key Concept

Ardışık sayı dizilerinde terim toplamı, terim sayısı ve simetri özelliği kullanılarak bilinmeyen terim sayısının bulunması.
Estimated Time:1m 30s
Question 2292Question

A=50!49!7A = \frac{50! - 49!}{7}

olduğuna göre, AA sayısının asal çarpanlarına ayrılmış biçimindeki 77 asal çarpanının üssü kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

A sayısının asal çarpanlarına ayrılmış biçimindeki 7 asal çarpanının üssü 9'dur.
Doğru cevap 9'dur. 50!49!50! - 49! ifadesi ortak paranteze alındığında 49!×49=49!×7249! \times 49 = 49! \times 7^2 elde edilir. Bu ifade paydadaki 7 ile bölündüğünde A=49!×7A = 49! \times 7 olur. 49!49! içindeki 7 asal çarpanı sayısı Legendre yöntemiyle 49/7=749/7 = 7 ve 7/7=17/7 = 1 şeklinde bölünerek 7+1=87 + 1 = 8 olarak bulunur. Dışarıdaki 7 çarpanı da eklendiğinde toplam 7 asal çarpanının üssü 8+1=98 + 1 = 9 olur.

Step-by-Step Solution

1
Pay kısmındaki 50!49!50! - 49! ifadesini ortak çarpan parantezine alarak sadeleştirin.
50!49!=49!×(501)=49!×49=49!×7250! - 49! = 49! \times (50 - 1) = 49! \times 49 = 49! \times 7^2 elde edilir.
Ardışık faktöriyel ifadelerini ortak paranteze alarak ifadeyi daha sade bir hale getirmek için.
2
Bulunan pay ifadesini paydadaki 77 sayısına bölün.
A=49!×7271=49!×71A = \frac{49! \times 7^2}{7^1} = 49! \times 7^1 elde edilir.
AA sayısının en sade halini belirlemek için.
3
Legendre formülünü kullanarak 49!49! sayısının içindeki 77 asal çarpanının üssünü bulun.
49/7=7\lfloor 49 / 7 \rfloor = 7 ve 7/7=1\lfloor 7 / 7 \rfloor = 1 olduğundan, 7+1=87 + 1 = 8 adet 77 çarpanı vardır.
Faktöriyel bir sayının içindeki belirli bir asal çarpanın sayısını hesaplamak için ardışık bölme işlemi uygulanır.
4
49!×7149! \times 7^1 ifadesindeki toplam 77 çarpanı sayısını bulmak için elde edilen üsleri toplayın.
8+1=98 + 1 = 9 elde edilir.
Çarpım durumundaki ifadelerin üsleri toplanacağından, 49!49! içindeki 88 tane 77 çarpanına dışarıdaki 717^1 çarpanının üssü eklenir.

Key Concept

Faktöriyel kavramı, ortak çarpan parantezine alma ve bir faktöriyelin içindeki asal çarpan sayısını bulma (Legendre formülü).
Question 2293Question

Bir dışbükey ABCDABCD dörtgeninde, AA ve CC köşelerine ait iç açıortayların kesişmesiyle oluşan dar açının ölçüsü 1818^\circ dir. BB köşesindeki iç açının ölçüsü 112112^\circ olduğuna göre, DD köşesindeki iç açının ölçüsünün alabileceği en küçük değer derece cinsinden kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 76

Answer

D köşesindeki iç açının alabileceği en küçük değer 7676^\circ dir.
Karşı köşelerin iç açıortayları arasındaki dar açı formülü olan θ=m(B^)m(D^)2\theta = \frac{|m(\widehat{B}) - m(\widehat{D})|}{2} bağıntısı kullanıldığında, 112m(D^)=36|112^\circ - m(\widehat{D})| = 36^\circ eşitliğine ulaşılır. Buradan m(D^)m(\widehat{D}) açısı 7676^\circ veya 148148^\circ değerlerini alabilir. Soruda bu açının alabileceği en küçük değer sorulduğundan doğru cevap 7676^\circ olur.

Step-by-Step Solution

1
Açıortaylar arasındaki dar açı form��lünü yazma
Bir dışbükey dörtgende karşı iki köşenin iç açıortayları arasındaki dar açının ölçüsü θ=m(B^)m(D^)2\theta = \frac{|m(\widehat{B}) - m(\widehat{D})|}{2} bağıntısı ile bulunur.
Soruda verilen açıortaylar arası açı ilişkisini kullanarak DD açıs��na ulaşmak.
2
Verilen değerleri formülde yerine yazarak denklem elde etme
18=112m(D^)2112m(D^)=3618^\circ = \frac{|112^\circ - m(\widehat{D})|}{2} \Rightarrow |112^\circ - m(\widehat{D})| = 36^\circ denklemi elde edilir.
DD aç��sının alabileceği değerlerin sınırlarını belirlemek.
3
Mutlak değerli denklemi çözerek olası açı değerlerini hesaplama
Denklemin çözümü iki farklı durum üretir:
- Birinci durum: 112m(D^)=36m(D^)=76112^\circ - m(\widehat{D}) = 36^\circ \Rightarrow m(\widehat{D}) = 76^\circ
- İkinci durum: m(D^)112=36m(D^)=148m(\widehat{D}) - 112^\circ = 36^\circ \Rightarrow m(\widehat{D}) = 148^\circ
Bu iki değerden en küçük olanı 7676^\circ olarak bulunur.
DD açısının alabileceği en küçük değeri seçmek.

Key Concept

Bir dışbükey dörtgende karşı iki köşenin iç açıortayları arasında kalan dar açının ölçüsü, diğer iki köşenin iç açılarının farkının mutlak değerinin yarısına eşittir.
Question 2294Question

Bir dezenfektan üreticisi, alkol oranı %80\%80 olan AA litrelik bir karışım ile alkol oranı %30\%30 olan BB litrelik bir karışımı karıştırarak alkol oranı %50\%50 olan yeni bir dezenfektan elde etmek istiyor. Ancak üretici, bu karışımların miktarlarını değiştirmeden yanlışlıkla alkol oranı %60\%60 olan AA litrelik başka bir karışım ile alkol oranı %40\%40 olan BB litrelik başka bir karışımı karıştırıyor.

Buna göre, yanl��şlıkla elde edilen bu yeni dezenfektan karışımının alkol oranı yüzde kaç olur?

Show answer & explanation

Answer: 48

Answer

Yanlışlıkla elde edilen yeni dezenfektan karışımının alkol oranı %48 olur.
Doğru seçenekte belirtilen %48 oranı, hedeflenen karışımdan elde edilen 3A = 2B bağıntısı kullanılarak hatalı karışımdaki alkol miktarının toplam hacme oranlanmasıyla doğru bir şekilde hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İlk durumdaki hedeflenen karışımdan A ve B miktarları arasındaki bağıntıyı kurun.
80A+30B=50(A+B)    30A=20B    3A=2B80 \cdot A + 30 \cdot B = 50 \cdot (A + B) \implies 30A = 20B \implies 3A = 2B
Karışım oranları ve miktarları kullanılarak toplam alkol miktarının toplam hacme oranı hedeflenen yüzdeyi vermelidir.
2
Miktarlar arasındaki bağıntıdan yararlanarak A ve B değerlerini ortak bir parametre cinsinden yazın.
3A=2B3A = 2B eşitliğinden A=2kA = 2k ve B=3kB = 3k (k pozitif bir gerçel sayıdır) elde edilir.
İkinci karışımdaki ağırlıklı ortalamayı hesaplayabilmek için hacimleri tek bir değişken türünden ifade etmek gerekir.
3
Yanlışlıkla hazırlanan yeni dezenfektan karışımının toplam alkol oranını hesaplayın.
Yeni karışımın alkol oranı: 60A+40BA+B=602k+403k2k+3k=120k+120k5k=240k5k=48\frac{60 \cdot A + 40 \cdot B}{A + B} = \frac{60 \cdot 2k + 40 \cdot 3k}{2k + 3k} = \frac{120k + 120k}{5k} = \frac{240k}{5k} = 48 yani %48\%48 olarak bulunur.
Hatalı hazırlanan dezenfektanda kullanılan yeni alkol oranları ile belirlenen hacim oranları bir araya getirilerek son karışım oranı bulunur.

Key Concept

Karışımların birleştirilmesinde ağırlıklı ortalama hesabı ve değişkenler arası oran kurma.
Question 2295Question

Bir şirkette çalışan 4 yazılımcı ve 5 tasarımcı arasından 4 kişilik bir proje ekibi oluşturulacaktır. Ekipte en az bir yazılımcı ve en az bir tasarımcı bulunması zorunlu olduğuna göre, bu ekip kaç farklı şekilde oluşturulabilir?

Show answer & explanation

Answer: 120

Answer

En az bir yazılımcı ve en az bir tasarımcı içeren 4 kişilik ekiplerin sayısı 120 farklı şekilde oluşturulabilir.
Koşulları sağlayan ekip sayısını bulmak için tüm olası 4 kişilik grupların sayısından (126126), sadece yazılımcıların olduğu (11) ve sadece tasarımcıların olduğu (55) gruplar çıkarılır. Böylece geriye kalan 120120 grupta kesinlikle en az bir yazılımcı ve en az bir tasarımcı bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Tüm olası 4 kişilik ekiplerin sayısını hesaplamak
C(9,4)=9×8×7×64×3×2×1=126C(9,4) = \frac{9 \times 8 \times 7 \times 6}{4 \times 3 \times 2 \times 1} = 126
Kısıtlamasız toplam seçim sayısını bulmak için 9 kişiden 4 kişi seçilir.
2
Kısıtlamaları ihlal eden istenmeyen durumların sayısını hesaplamak
Sadece yazılımcılardan oluşan durum sayısı: C(4,4)=1C(4,4) = 1. Sadece tasarımcılardan oluşan durum sayısı: C(5,4)=5C(5,4) = 5. İstenmeyen toplam durum sayısı: 1+5=61 + 5 = 6.
Ekipte en az bir yazılımcı ve en az bir tasarımcı olması gerektiğinden, tamamen yazılımcılardan veya tamamen tasarımcılardan oluşan ekipler istenmeyen durumlardır.
3
Tüm durumlardan istenmeyen durumları çıkarmak
1266=120126 - 6 = 120
İstenen koşulları sağlayan durum sayısını elde etmek için tüm olası seçimlerden kuralı ihlal edenleri çıkarırız.

Key Concept

Kombinasyon (Seçim) ve İstenmeyen Durumların Çıkarılması Yöntemi
Question 2296Question
Gerçel sayılar kümesinde Δ\Delta ve * işlemleri,
aΔb=ab2(a+b)a \Delta b = a \cdot b - 2(a + b)
ab=3aba * b = 3a - b
biçiminde tanımlanmaktadır.
Buna göre,
(x1)Δ4=8(x * 1) \Delta 4 = 8
eşitliğini sağlayan xx değeri kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 3

Answer

Eşitliği sağlayan xx değeri 3'tür.
Tanımlanan işlemler sırasıyla uygulandığında dıştaki işlemin sonucu x1=8x * 1 = 8 olarak bulunur. Ardından içteki işlem tanımı uygulandığında 3x1=83x - 1 = 8 denklemi elde edilir ve buradan x=3x = 3 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
x1x * 1 ifadesine geçici olarak AA değişkeni atanır ve AΔ4=8A \Delta 4 = 8 denklemi kurulur.
AΔ4=A42(A+4)=8A \Delta 4 = A \cdot 4 - 2(A + 4) = 8
Dıştaki işlemi çözerek içteki ifadenin değerine ulaşmak.
2
Elde edilen denklem düzenlenerek AA değeri yalnız bırakılır.
2A8=8    2A=16    A=82A - 8 = 8 \implies 2A = 16 \implies A = 8
Bilinmeyen AA değerini hesaplamak.
3
A=x1A = x * 1 eşitliğinde AA yerine 8 yazılarak xx değişkenine bağlı denklem elde edilir ve çözülür.
3x1=8    3x=9    x=33x - 1 = 8 \implies 3x = 9 \implies x = 3
* işleminin tanımını uygulayıp hedef bilinmeyen olan xx değerini bulmak.

Key Concept

Özel tanımlı işlem sembollerini cebirsel ifadelere dönüştürerek adım adım denklem çözme.
Question 2297Question

Ardışık 30 tek tam sayıdan oluşan bir kümenin elemanları küçükten büyüğe doğru sıralanıyor. Bu kümenin ilk nn elemanının toplamı AA, geriye kalan elemanlarının toplamı ise BB olarak hesaplanıyor. BA=800B - A = 800 ve bu kümedeki en küçük eleman 11 olduğuna göre, nn kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

İlk n elemanın sayısını veren değer 10'dur.
Ardışık 30 tek sayının toplamı olan 1200 değeri ile verilen B - A = 800 denklemi birlikte çözüldüğünde ilk n terimin toplamı A = 200 olarak bulunur. İlk terimi 11 ve ortak farkı 2 olan n terimin toplam formülü n(n+10) = 200 şeklinde kurulur. Bu denklemin pozitif kökü n = 10 değerini verir.

Step-by-Step Solution

1
Kümenin tüm elemanlarının toplamını bulmak için ilk terim, son terim ve terim sayısı belirlenir.
İlk terim 11, terim sayısı 30'dur. Ardışık tek sayılar ikişer ikişer arttığından son terim 11+29×2=6911 + 29 \times 2 = 69 olur.
Ardışık sayıların toplamını bulabilmek için sınır değerleri ve terim sayısı gereklidir.
2
Kümenin tüm elemanlarının toplamı (T) hesaplanır.
T=30×11+692=1200T = 30 \times \frac{11 + 69}{2} = 1200
Ardışık sayıların toplam formülü uygulanarak toplam değer bulunur.
3
A + B = 1200 ve B - A = 800 denklemlerinden ilk n terimin toplamı olan A değeri çözülür.
İki denklem taraf tarafa çıkarıldığında 2A=400A=2002A = 400 \Rightarrow A = 200 bulunur.
İlk n terimin toplamının kaç olduğunu belirlemek için bu sistem çözülmelidir.
4
İlk terimi 11 ve ortak farkı 2 olan n terimin toplam formülü kurulur ve çözülür.
A=n×11+2×n(n1)2=n2+10nA = n \times 11 + 2 \times \frac{n(n-1)}{2} = n^2 + 10n elde edilir. Buradan n2+10n=200n2+10n200=0n^2 + 10n = 200 \Rightarrow n^2 + 10n - 200 = 0 denkleminden (n+20)(n10)=0(n+20)(n-10)=0 ve n=10n=10 bulunur.
Toplamı veren cebirsel ifadeyi n değerine eşitleyerek terim sayısını bulmak amaçlanır.

Key Concept

Ardışık Sayılar ve Terim Sayısı Toplam Formülleri

Hints

1
Kümenin tüm elemanlarının toplamını bulmak için terim sayısı ve ortalama terim değerini kullanın.
2
Tüm elemanların toplamı A + B olduğuna göre, B - A = 800 bilgisiyle A değerini elde edin.
3
İlk terimi 11 ve ortak farkı 2 olan n terimin toplamını 200'e eşitleyerek n(n+10) = 200 denklemini çözün.

Practice More

Benzer mantıkla çalışan fakat ardışık çift sayılar içeren ve en büyük elemanı verilen bir başka terim sayısı problemi çözülebilir.

Alternative Method

Ardışık tek sayılarda ilk n terimin toplamını bulurken, sayıları 1'den başlatıp terim ekleyip çıkarma yöntemi de kullanılabilir. 1'den 11'e kadar olan tek sayılar (1, 3, 5, 7, 9) eklenip çıkarılarak toplam ifadesi sadeleştirilebilir.
Estimated Time:2m 30s
Question 2298Question
xx, yy ve zz asal sayılardır.
xyz=31x \cdot y - z = 31
x+y+z=16x + y + z = 16
olduğuna göre, xyzx \cdot y \cdot z çarpımının değeri kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 66

Answer

66
Verilen toplamın çift sayı olması, asal sayılardan birinin kesinlikle çift asal sayı olan 2 olmasını gerektirir. z = 2 kabul edildiğinde x * y = 33 elde edilir ve buradan {3, 11} asal sayılarına ulaşılır. Bu sayılar toplam koşulunu da sağladığından çarpımları 2 * 3 * 11 = 66 olur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam denkleminden hareketle tek-çift analizi yapmak
Değişkenlerden en az biri 2 olmalıdır.
x + y + z = 16 toplamı çift bir sayıdır. 2 hariç tüm asal sayılar tek sayı olduğundan, üç tek sayının toplamı tek sayı olmalıdır. Toplamın çift olması için asal sayılardan en az birinin ��ift (yani 2) olması gerekir.
2
z = 2 durumunu incelemek
x * y = 33 elde edilir. Buradan x = 3 ve y = 11 (veya tersi) bulunur. Toplamları 3 + 11 + 2 = 16 koşulunu sağlar.
z = 2 ise ilk denklem x * y - 2 = 31 => x * y = 33 olur. 33 sayısının asal çarpanları sadece 3 ve 11'dir.
3
x = 2 durumunu incelemek
2y - z = 31 ve y + z = 14 denklem sistemi elde edilir. Buradan y = 15 bulunur ki bu bir asal sayı değildir.
x = 2 ise ikinci denklemden z = 14 - y olur. İlk denklemde yerine yazıldığında 2y - (14 - y) = 31 => 3y = 45 => y = 15 olur. 15 asal sayı olmadığından bu durumdan çözüm gelmez. y = 2 durumu da simetriktir.
4
Bulunan geçerli köklerin çarpımını hesaplamak
x * y * z = 2 * 3 * 11 = 66 bulunur.
Geçerli tek çözüm kümesi {2, 3, 11} asal sayılarıdır.

Key Concept

Asal sayıların tek-çiftlik özellikleri ve en küçük çift asal sayı olan 2'nin kullanımı
Question 2299Question

Bir su deposunun temizliğini; Hakan tek başına 1212 saatte, Murat ise tek başına 1818 saatte tamamlayabilmektedir. Hakan temizliğe tek başına başladıktan 22 saat sonra Murat da ona katılmış ve birlikte işi tamamlamışlardır. Buna göre, su deposunun tamamının temizlenmesi toplam kaç saat sürmüştür?

Show answer & explanation

Answer: 8

Answer

Su deposunun tamamının temizlenmesi toplam 8 saat sürmüştür.
Temizliğin tamamı Hakan'ın tek başına çalıştığı 2 saat ve Murat ile birlikte çalıştıkları 6 saatin toplamı olan 8 saatte bitmiştir. Hakan 8 saatte işin 812=23\frac{8}{12} = \frac{2}{3}'ünü, Murat ise 6 saatte işin 618=13\frac{6}{18} = \frac{1}{3}'ünü bitirmiş ve toplamda işin tamamı (11) tamamlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İşçilerin birim zamandaki (1 saatteki) iş yapma hızlarını belirleme.
Hakan'ın saatlik hızı 112\frac{1}{12}, Murat'ın saatlik hızı 118\frac{1}{18}'dir.
İşçi problemlerinde toplam iş süresini bulmak için öncelikle birim zamandaki hızlar belirlenir.
2
Hakan'ın tek başına çalıştığı ilk 2 saatte yaptığı iş miktarını ve kalan işi hesaplama.
Hakan 2 saatte 2×112=162 \times \frac{1}{12} = \frac{1}{6} oranında iş yapar. Geriye kalan iş 116=561 - \frac{1}{6} = \frac{5}{6} olur.
Murat katılmadan önce Hakan'ın tek başına ne kadar iş bitirdiğini bulmamız gerekir.
3
Hakan ve Murat'ın birlikte çalışarak kalan işi kaç saatte bitireceğini bulma.
Birlikte saatlik çalışma hızları 112+118=536\frac{1}{12} + \frac{1}{18} = \frac{5}{36}'dır. Kalan işin bitme süresi tt ise t×536=56    t=6t \times \frac{5}{36} = \frac{5}{6} \implies t = 6 saat bulunur.
Geri kalan işin ortaklaşa ne kadar sürede tamamlanacağını belirlemek için.
4
Toplam temizlik süresini hesaplama.
Toplam süre = 2+6=82 + 6 = 8 saattir.
İşin başından sonuna kadar geçen toplam süreyi bulmak için Hakan'ın tek başına çalıştığı süre ile birlikte çalıştıkları süreyi toplarız.

Key Concept

İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan işlerin toplanması ve işin zamana göre paylaşılması.
Question 2300Question
nn bir pozitif tam sayı olmak üzere,
60!12n\frac{60!}{12^n}
ifadesi bir tek tam sayı olduğuna göre, nn kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 28

Answer

İfadenin tek tam sayı olmasını sağlayan n değeri 28'dir.
İfadenin tek bir tam sayı olması için sadeleşme sonucunda elde edilen sayıda hiç 2 çarpanı kalmamalıdır. 12n=22n3n12^n = 2^{2n} \cdot 3^n yazıldığında, 60!60! içindeki 2 çarpanlarının sayısı olan 56, paydadaki 2 çarpanlarının sayısı olan 2n2n değerine eşitlenir. Buradan n=28n = 28 bulunur. Ayrıca 60!60! içindeki 3 çarpanlarının sayısı da tam olarak 28 olduğundan, paydadaki 3283^{28} ile paydaki 3283^{28} tam sadeleşir ve sonuç tam sayı olur.

Step-by-Step Solution

1
İfadenin tek sayı olma koşulunu belirleme ve paydayı asal çarpanlarına ayırma.
Paydadaki 2 çarpanlarının sayısı paydaki 2 çarpanlarının sayısına eşit olmalıdır. Payda 22n3n2^{2n} \cdot 3^n olarak ayrıştırılır.
Bir tam sayının tek olması için çarpanları arasında 2 asal sayısının bulunmaması gerekir.
2
60!60! sayısı içindeki 2 asal çarpanının sayısını Legendre formülü ile hesaplama.
60!60! içinde 56 adet 2 çarpanı vardır.
Faktöriyel içindeki bir asal çarpanın sayısını bulmak için sayı sürekli o asala bölünür ve bölümler toplanır.
3
Pay ve paydadaki 2 ��arpanlarının sayısını eşitleyerek n değerini bulma.
2n=56n=282n = 56 \Rightarrow n = 28 bulunur.
Tek sayı elde etmek için paydadaki tüm 2'lerin paydaki tüm 2'leri tam olarak sadeleştirmesi gerekir.
4
n=28n = 28 için paydadaki 3 çarpanlarının sayısını kontrol etme.
60!60! içindeki 3 çarpanı sayısı da 28'dir. Bu durumda paydadaki 3283^{28} ifadesi paydaki 3283^{28} ifadesi ile tam sadeleşir ve sonuç tam sayı kalır.
Elde edilen n değerinin ifadeyi tam sayı yapma koşulunu (paydadaki 3'lerin paydaki 3'lerden fazla olmaması) sağladığından emin olunmalıdır.

Key Concept

Faktöriyel kavramı içerisinde asal çarpan sayısının bulunması ve bölünebilme ilişkileri.
PreviousPage 115 / 129Next
All practice questions — ALES | Examkin