Problemler

270 questions

Question 221Question

Bir kurye, A kentinden B kentine olan teslimat rotasını üç eşit bölüme ayırmıştır. Kurye;
* Yolun birinci bölümünü saatte sabit 48 km48\text{ km} hızla,
* Yolun ikinci bölümünü saatte sabit v2 kmv_2\text{ km} hızla,
* Yolun üçüncü bölümünü saatte sabit v3 kmv_3\text{ km} hızla
gitmiştir. Kuryenin bu teslimat boyunca tüm yol üzerindeki ortalama hızı saatte 48 km48\text{ km} olmuştur.

Eğer kurye yolun ikinci bölümünü de birinci bölümdeki gibi saatte 48 km48\text{ km} hızla, üçüncü bölümünü ise ikinci bölümdeki gibi saatte v2 kmv_2\text{ km} hızla gitseydi, tüm yol boyunca ortalama hızı saatte 60 km60\text{ km} olacaktı.

Buna göre, kuryenin üçüncü bölümdeki hızı (v3v_3) saatte kaç km\text{km}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 30

Answer

Kuryenin üçüncü bölümdeki hızı saatte 30 km'dir.
Doğru çözümde ortalama hızın genel formülü olan Toplam Yol / Toplam Süre kullanılmıştır. İkinci senaryodaki ortalama hız olan 60 km/sa bilgisinden kuryenin ikinci bölümdeki hızı (v2=120v_2 = 120 km/sa) elde edilmiş, bu değer ilk senaryodaki ortalama hız denklemine yazıldığında ise üçüncü bölümdeki hız (v3=30v_3 = 30 km/sa) hatasız bir şekilde hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yolun her bir bölümünün uzunluğunu dd km olarak tanımlayıp, verilen durumlar için ortalama hız denklemlerini oluşturmak.
Birinci durum için: Vort1=3dd48+dv2+dv3=48    148+1v2+1v3=348=116V_{\text{ort1}} = \frac{3d}{\frac{d}{48} + \frac{d}{v_2} + \frac{d}{v_3}} = 48 \implies \frac{1}{48} + \frac{1}{v_2} + \frac{1}{v_3} = \frac{3}{48} = \frac{1}{16} elde edilir.
İkinci durum için: Vort2=3dd48+d48+dv2=60    248+1v2=360=120V_{\text{ort2}} = \frac{3d}{\frac{d}{48} + \frac{d}{48} + \frac{d}{v_2}} = 60 \implies \frac{2}{48} + \frac{1}{v_2} = \frac{3}{60} = \frac{1}{20} elde edilir.
Ortalama hız formülü Toplam Yol/Toplam Zaman\text{Toplam Yol} / \text{Toplam Zaman} olduğundan ve her bölüm için süre t=d/vt = d/v olarak hesaplandığından bu denklemler kurulmalıdır.
2
İkinci durum denkleminden yararlanarak v2v_2 hızını bulmak.
248+1v2=120    124+1v2=120    1v2=120124\frac{2}{48} + \frac{1}{v_2} = \frac{1}{20} \implies \frac{1}{24} + \frac{1}{v_2} = \frac{1}{20} \implies \frac{1}{v_2} = \frac{1}{20} - \frac{1}{24}
Paydaları 120120 sayısında eşitleyelim:
1v2=61205120=1120    v2=120 km/sa\frac{1}{v_2} = \frac{6}{120} - \frac{5}{120} = \frac{1}{120} \implies v_2 = 120\text{ km/sa} bulunur.
İkinci denklem tek bilinmeyenli (v2v_2) hale getirilebildiği için öncelikle bu hızın değerini çözmek gerekir.
3
v2v_2 değerini birinci durumda yerine koyarak v3v_3 hızını hesaplamak.
148+1120+1v3=116    1v3=1161481120\frac{1}{48} + \frac{1}{120} + \frac{1}{v_3} = \frac{1}{16} \implies \frac{1}{v_3} = \frac{1}{16} - \frac{1}{48} - \frac{1}{120}
Önce 116148\frac{1}{16} - \frac{1}{48} işlemini yapalım:
348148=248=124\frac{3}{48} - \frac{1}{48} = \frac{2}{48} = \frac{1}{24}
Şimdi kalan işlemi tamamlayalım:
1v3=1241120    1v3=51201120=4120=130    v3=30 km/sa\frac{1}{v_3} = \frac{1}{24} - \frac{1}{120} \implies \frac{1}{v_3} = \frac{5}{120} - \frac{1}{120} = \frac{4}{120} = \frac{1}{30} \implies v_3 = 30\text{ km/sa} bulunur.
Bulunan v2v_2 değerini ilk denklemde yerine yazıp rasyonel işlemleri adım adım takip ederek hedef bilinmeyen olan v3v_3 değerine ulaşılır.

Key Concept

Ortalama Hız (Harmonik Ortalama Uygulaması)

Alternative Method

Yolun tamamına 360 km (ya da her bir bölüme 120 km) değer vererek süreler üzerinden işlem yapılabilir. İkinci durumda toplam yol 360 km ve ortalama hız 60 km/sa ise toplam süre 6 saattir. İlk iki bölümü 48 km/sa hızla giden kurye buralarda 120/48=2.5120/48 = 2.5 saatten toplam 5 saat harcar. Kalan 1 saati üçüncü bölümde harcadığı için ikinci bölümdeki hızı 120/1=120120/1 = 120 km/sa olur. Birinci durumda toplam yol 360 km ve ortalama hız 48 km/sa ise toplam süre 7.5 saattir. İlk iki bölümde geçen süre 120/48+120/120=2.5+1=3.5120/48 + 120/120 = 2.5 + 1 = 3.5 saattir. Geriye kalan 4 saat üçüncü bölümde geçmiştir. Buradan üçüncü bölümdeki hız 120/4=30120/4 = 30 km/sa olarak bulunur.
Estimated Time:2m 30s
Question 222Question

Kakao oranı %25\%25 olan 400400 gramlık bir homojen kakao-un karışımının kakao oranını %40\%40'a çıkarmak için bu karışıma kaç gram saf kakao eklenmelidir?

Show answer & explanation

Answer: 100

Answer

Karışıma 100 gram saf kakao eklenmelidir.
Başlangıçtaki 400400 gramlık karışımın %25\%25'i olan 100100 gram kakaodur. Karışıma xx gram kakao eklendiğinde toplam kakao 100+x100+x gram, toplam karışım ise 400+x400+x gram olur. Kakao oranının %40\%40 olması için 100+x400+x=25\frac{100+x}{400+x} = \frac{2}{5} denklemi çözülür ve x=100x = 100 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki karışımdaki saf kakao miktarını bulma.
Saf kakao miktarı = 400×25100=100400 \times \frac{25}{100} = 100 gramdır. Geriye kalan 300300 gram ise undur.
Karışıma kakao eklendiğinde miktarların nasıl değişeceğini hesaplamak için başlangıçtaki bileşen miktarlarını bilmemiz gerekir.
2
Eklenecek saf kakao miktarına xx diyerek son durumdaki kakao oranı denklemini kurma.
Yeni kakao miktarı 100+x100 + x gram, yeni toplam karışım miktarı ise 400+x400 + x gram olur. Yeni karışımın kakao oranının %40\%40 olması istendiğinden denklem: 100+x400+x=40100=25\frac{100 + x}{400 + x} = \frac{40}{100} = \frac{2}{5} şeklindedir.
Saf madde eklendiğinde hem saf madde miktarı (pay) hem de toplam karışım miktarı (payda) eklenen miktar kadar artar.
3
Rasyonel denklemi çözerek xx değerini hesaplama.
İçler dışlar çarpımı yaparsak: 5×(100+x)=2×(400+x)500+5x=800+2x3x=300x=1005 \times (100 + x) = 2 \times (400 + x) \Rightarrow 500 + 5x = 800 + 2x \Rightarrow 3x = 300 \Rightarrow x = 100 gram bulunur.
Bilinmeyen xx değerini yalnız bırakmak için cebirsel işlemleri uygularız.

Key Concept

Bir karışıma saf madde eklendiğinde, eklenen miktarın hem saf madde miktarına hem de toplam karışım miktarına ilave edilmesi gerekir.

Hints

1
Başlangıçtaki karışımda kaç gram kakao olduğunu bularak işe başlayın.
2
Karışıma saf kakao eklediğinizde hem kakao miktarının hem de toplam karışım miktarının artacağını unutmayın.
3
Eklenecek kakao miktarına xx derseniz, yeni kakao miktarının (100+x100+x) yeni toplam ağırlığa (400+x400+x) oranı 40100\frac{40}{100} olmalıdır.

Practice More

Benzer mantıkla, karışımın kakao oranını düşürmek için karışıma un (kakao oranı %0 olan madde) eklendiğinde nasıl bir denklem kurulacağını düşünebilirsiniz.

Alternative Method

Değişmeyen madde miktarı üzerinden gitme yöntemi: Karışımdaki un miktarı sabit kalmaktadır. Başlangıçta %75\%75 un vardır ve bu miktar 400×0,75=300400 \times 0,75 = 300 gramdır. Son durumda kakao oranı %40\%40 olacağından un oranı %60\%60 olmalıdır. Yani son karışımın %60\%60'ı 300 gram un olmalıdır. Buradan yeni toplam karışım ağırlığı 300/0,60=500300 / 0,60 = 500 gram bulunur. Eklenen saf kakao miktarı ise 500400=100500 - 400 = 100 gram olarak elde edilir.
Estimated Time:1m 0s
Question 223Question

Bir tiyatro salonunda bilet fiyatları yetişkinler için 120120 TL, öğrenciler için ise 8080 TL olarak belirlenmiştir. Bu tiyatro oyununa bilet alan 5050 kişilik bir gruptan toplam 48004800 TL ücret alınmıştır.

Buna göre, bu grupta kaç öğrenci vardır?

Show answer & explanation

Answer: 30

Answer

Gruptaki öğrenci sayısı 30'dur.
Öğrenci sayısına xx denilerek kurulan 80x+120(50x)=480080x + 120(50-x) = 4800 denklemi çözüldüğünde öğrenci sayısı 30 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Bilinmeyenleri tanımlama
Öğrenci sayısı xx ise yetişkin sayısı 50x50 - x olur.
Toplam bilet alan kişi sayısı 50 olduğu için tek bir değişken türünden bilinmeyenleri ifade etmek çözümü kolaylaştırır.
2
Denklemi kurma
80x+120(50x)=480080 \cdot x + 120 \cdot (50 - x) = 4800
Öğrenci ve yetişkin biletlerinden elde edilen toplam gelir 4800 TL'ye eşitlenmelidir.
3
Denklemi çözme
80x+6000120x=4800600040x=48001200=40xx=3080x + 6000 - 120x = 4800 \Rightarrow 6000 - 40x = 4800 \Rightarrow 1200 = 40x \Rightarrow x = 30
Değişkeni yalnız bırakarak öğrenci sayısını bulmak için matematiksel işlemler sırasıyla uygulanır.

Key Concept

İki bilinmeyenli durumları tek bilinmeyene indirgeyerek sayı problemi denklemi kurma ve çözme.
Question 224Question

Bir fabrikada üretilen ürünlerin %20\%20'si defoludur. Üretilen defolu ürünlerin %10\%10'u, defosuz ürünlerin ise %95\%95'i satılabilmektedir. Buna göre, bu fabrikada üretilen 20002000 üründen satılamayanların toplam sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 440

Answer

Satılamayan toplam ürün sayısı 440'tır.
Doğru yanıt olan 440 sayısı, defolu ve defosuz ürünlerin satılamayan miktarlarının toplamı hesaplanarak bulunur. 2000 ürünün %20'si olan 400 ürün defoludur ve bu ürünlerin %10'u satılabildiği için %90'ı, yani 360 tanesi satılamaz. Geriye kalan 1600 defosuz ürünün ise %95'i satılabildiği için %5'i, yani 80 tanesi satılamaz. Bu iki değer toplandığında 440 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam ürün miktarından yola çıkarak defolu ve defosuz ürün sayılarını hesaplayın.
Defolu ürün sayısı 2000×0,20=4002000 \times 0,20 = 400, defosuz ürün sayısı 2000400=16002000 - 400 = 1600 olarak bulunur.
Alt grupların miktarlarını belirleyip işlem tabanını oluşturmak gerekir.
2
Defolu ürünlerden satılamayan miktarı bulun.
Defolu ürünlerin %10\%10'u satılabildiğine göre %90\%90'ı satılamaz. Buradan 400×0,90=360400 \times 0,90 = 360 ürün elde edilir.
Defolu grubundaki satılamayan ürün miktarını bulmak için.
3
Defosuz ürünlerden satılamayan miktarı bulun.
Defosuz ürünlerin %95\%95'i satılabildiğine göre %5\%5'i satılamaz. Buradan 1600×0,05=801600 \times 0,05 = 80 ürün elde edilir.
Defosuz grubundaki satılamayan ürün miktarını bulmak için.
4
Defolu ve defosuz ürünlerden satılamayan miktarları toplayın.
360+80=440360 + 80 = 440 ürün satılamamıştır.
Fabrikada üretilen toplam satılamayan ürün sayısını elde etmek için.

Key Concept

Yüzde hesabı ve alt grupların oranlanması

Alternative Method

Toplam ürün sayısını 100x seçip yüzdeleri doğrudan bu değişken üzerinden sadeleştirerek işlem yapmak da bir diğer yoldur.
Estimated Time:1m 30s
Question 225Question

Bir veri merkezinin aylık b��tçesinin 14\frac{1}{4}'i sunucu bakımına, kalan bütçesinin 25\frac{2}{5}'si ise elektrik faturasına harcanmaktadır. Geriye kalan bütçenin 13\frac{1}{3}'i ile personel maaşları ödendikten sonra veri merkezinin elinde 9000090000 TL kalmaktadır.

Buna göre, bu veri merkezinin aylık sunucu bakımı için harcadığı miktar, personel maaşları için ödediği miktardan kaç TL fazladır?

Show answer & explanation

Answer: 30000

Answer

Sunucu bakımı harcaması ile personel maaşı harcaması arasındaki fark olan 30000 TL
Doğru seçenekte belirtilen 30000 TL değeri, toplam bütçenin 300000 TL olarak bulunup sunucu bakımı harcamasının 75000 TL, personel maaşı harcamasının ise 45000 TL olarak hesaplanması ve bu iki değer arasındaki farkın alınmasıyla elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Veri merkezinin toplam aylık bütçesini temsil etmek üzere bir değişken belirlenir.
Toplam bütçe xx olsun.
Kesirlerle işlem kolaylığı sağlamak amacıyla bütçe xx türünden ifade edilir.
2
Sırasıyla yapılan harcamalar ve kalan bütçeler xx cinsinden hesaplanır.
Sunucu bakımı harcaması 14x\frac{1}{4}x, kalan bütçe x14x=34xx - \frac{1}{4}x = \frac{3}{4}x olur. Elektrik faturası harcaması kalanın 25\frac{2}{5}'si olduğundan 34x×25=310x\frac{3}{4}x \times \frac{2}{5} = \frac{3}{10}x olur. Yeni kalan bütçe 34x310x=920x\frac{3}{4}x - \frac{3}{10}x = \frac{9}{20}x olur. Personel maaşları kalanın 13\frac{1}{3}'i olduğundan 920x×13=320x\frac{9}{20}x \times \frac{1}{3} = \frac{3}{20}x olur. Son durumda kalan bütçe 920x320x=620x=310x\frac{9}{20}x - \frac{3}{20}x = \frac{6}{20}x = \frac{3}{10}x olur.
Her aşamada harcamanın başlangıçtaki bütçeye göre değil, bir önceki adımdan kalan bütçeye göre hesaplanması gerekir.
3
Son kalan miktar olan 9000090000 TL, kalan bütçe ifadesine eşitlenerek toplam bütçe (xx) bulunur.
310x=90000    x=300000\frac{3}{10}x = 90000 \implies x = 300000 TL.
Toplam bütçe değeri bulunduktan sonra istenen harcama kalemleri netleştirilebilir.
4
Sunucu bakımı ve personel maaşları için harcanan miktarlar hesaplanarak farkı bulunur.
Sunucu bakımı: 14×300000=75000\frac{1}{4} \times 300000 = 75000 TL. Personel maaşları: 320×300000=45000\frac{3}{20} \times 300000 = 45000 TL. Aradaki fark: 7500045000=3000075000 - 45000 = 30000 TL.
Soruda sunucu bakımı harcamasının personel maaşı harcamasından ne kadar fazla olduğu sorulmaktadır.

Key Concept

Kesir problemlerinde 'kalanın kalanı' mantığıyla zincirleme harcama adımlarını modelleme
Question 226Question

Bir kütüphanedeki kitapları dijital arşive aktarma işini; deneyimli bir arşiv uzmanı tek başına 1212 saatte, bir stajyer ise tek başına 2424 saatte tamamlayabilmektedir. İkisi birlikte işe başladıktan 33 saat sonra arşiv uzmanı işten ayrılıyor ve kalan işi stajyer tek başına tamamlıyor. Buna göre, tüm iş toplam kaç saatte tamamlanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 18

Answer

Tüm iş toplam 18 saatte tamamlanmıştır.
Arşiv uzmanı saatte işin 112\frac{1}{12}'sini, stajyer ise 124\frac{1}{24}'ünü tamamlar. Birlikte çalıştıkları 3 saat boyunca işin 312+324=924=38\frac{3}{12} + \frac{3}{24} = \frac{9}{24} = \frac{3}{8}'ini bitirirler. Kalan 58\frac{5}{8}'lik işi stajyer tek başına saatte 124\frac{1}{24} hızla 15 saatte tamamlar (15×124=5815 \times \frac{1}{24} = \frac{5}{8}). İlk 3 saatlik ortak çalışma ile stajyerin tek başına çalıştığı 15 saatin toplamı olan 18 saat, tüm işin tamamlanma süresidir.

Step-by-Step Solution

1
İşçilerin birim zamanda (1 saatte) yapabildikleri iş miktarlarını belirlemek.
Arşiv uzmanı saatte işin 112\frac{1}{12}'ini, stajyer ise saatte 124\frac{1}{24}'ünü yapar.
İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarları üzerinden denklem kurulur.
2
Birlikte çalıştıkları 3 saat boyunca yapılan toplam iş miktarını hesaplamak.
3×(112+124)=3×324=924=383 \times (\frac{1}{12} + \frac{1}{24}) = 3 \times \frac{3}{24} = \frac{9}{24} = \frac{3}{8}
İşçilerin saatlik kapasiteleri toplanarak ortak çalışma süresiyle çarpılır.
3
Geriye kalan iş miktar��nı bulmak.
Kalan iş: 138=581 - \frac{3}{8} = \frac{5}{8}
İşin tamamı 1 bütün kabul edilerek yapılan kısım çıkarılır.
4
Kalan işi stajyerin tek başına kaç saatte tamamlayacağını (tt) hesaplamak.
58=t×124    t=15\frac{5}{8} = t \times \frac{1}{24} \implies t = 15 saat
Stajyerin saatlik çalışma hızı ile çalışma süresinin çarpımı kalan işe eşitlenir.
5
İşin tamamının bitmesi için geçen toplam süreyi bulmak.
Toplam süre: 3 saat (birlikte)+15 saat (yalnız)=183 \text{ saat (birlikte)} + 15 \text{ saat (yalnız)} = 18 saat
Ortak çalışma süresi ile stajyerin tek başına çalıştığı süre toplanarak toplam zaman elde edilir.

Key Concept

İşçilerin birim zamandaki iş kapasitelerinin (1/t) toplanması ve işin zamana göre bölümlenerek denkleştirilmesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 227Question

Bir kumbarada sadece 55 TL'lik ve 1010 TL'lik madeni paralar bulunmaktadır. Bu kumbaradaki toplam madeni para sayısı 1515'tir.

Kumbaradaki paraların toplam değeri 110110 TL olduğuna göre, kumbarada kaç adet 55 TL'lik madeni para vardır?

Show answer & explanation

Answer: 8

Answer

Kumbarada 8 adet 5 TL'lik madeni para vardır.
Kumbaradaki 5 TL'lik paraların sayısı xx olarak seçilirse, 10 TL'lik paraların sayısı 15x15-x olur. Toplam parasal değer 5x+10(15x)=1105x + 10(15-x) = 110 denklemi ile gösterilir. Bu denklem çözüldüğünde 5x+15010x=11040=5xx=85x + 150 - 10x = 110 \Rightarrow 40 = 5x \Rightarrow x = 8 elde edilir. Bu nedenle 5 TL'lik madeni para sayısı 8 olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri tanımlama
5 TL'lik madeni paraların sayısı xx olsun. Toplam para sayısı 15 olduğundan, 10 TL'lik madeni paraların sayısı 15x15 - x olur.
Soruda istenen değeri tek bilinmeyenli bir denklem yardımıyla ifade etmek için.
2
Paraların toplam değerine göre denklemi kurma
Toplam değer: 5x+10(15x)=1105 \cdot x + 10 \cdot (15 - x) = 110
Paraların adetleri ile birim değerlerinin çarpımının toplamı, toplam tutar olan 110 TL'yi vermelidir.
3
Denklemi çözme
5x+15010x=1105x+150=110150110=5x40=5xx=85x + 150 - 10x = 110 \Rightarrow -5x + 150 = 110 \Rightarrow 150 - 110 = 5x \Rightarrow 40 = 5x \Rightarrow x = 8
Bilinmeyeni yalnız bırakarak 5 TL'lik madeni paraların sayısını bulmak için.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve çözme
Question 228Question

Bir otomobil sürücüsü, A ve B kentleri arasındaki 480 km480\text{ km}'lik yolu normal şartlarda saatte ortalama 80 km80\text{ km} sabit hızla giderek planlanan sürede tamamlamaktadır. Ancak bu sürücü, yolculuğun belirli bir kısmında yol yapım çalışması nedeniyle hızını saatte 60 km60\text{ km}'ye düşürmek zorunda kalmıştır. Sürücü B kentine planladığı süreden 15 saat1{}5\text{ saat} geç ulaştığına göre, yolun yol yapım çalışması yapılan bölümü kaç kilometredir?

Show answer & explanation

Answer: 360

Answer

Yolun yol yapım çalışması yapılan bölümünün uzunluğu 360 km360\text{ km}'dir.
Yol yapım çalışması yapılan bölümün uzunluğu 360 km360\text{ km}'dir. Sürücü normalde 6 saat sürecek yolu, hızını bir bölümde 60 km/sa60\text{ km/sa}'e düşürdüğü için 757{}5 saatte tamamlamıştır. Bu durumda iki durum arasındaki süre farkı olan 151{}5 saat doğrudan yol yapım çalışması yapılan bölgedeki hız kaybından kaynaklanmaktadır. x60x80=15\frac{x}{60} - \frac{x}{80} = 1{}5 denklemi çözüldüğünde x=360 kmx = 360\text{ km} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Planlanan normal yolculuk süresini hesaplayın.
Normal süre: Tplanlanan=48080=6 saatT_{\text{planlanan}} = \frac{480}{80} = 6\text{ saat}.
Sürücünün normal şartlarda yolu ne kadar sürede tamamlaması gerektiğini bulmak için toplam yol uzunluğunu normal hıza böleriz.
2
Gecikmeli yolculuğun fiili süresini belirleyin.
Fiili süre: Tfiili=6+15=75 saatT_{\text{fiili}} = 6 + 1{}5 = 7{}5\text{ saat}.
Sürücü planlanan süreden 15 saat1{}5\text{ saat} geç ulaştığı için bu gecikme süresini normal süreye ekleriz.
3
Yol yapım çalışması yapılan böl��mün uzunluğunu xx değişkeni olarak tanımlayıp zaman denklemini kurun.
x60+480x80=75\frac{x}{60} + \frac{480 - x}{80} = 7{}5
Yolun yol yapım çalışması yapılan x kmx\text{ km}'lik kısmı 60 km/sa60\text{ km/sa} hızla, kalan 480x km480-x\text{ km}'lik kısmı ise normal hız olan 80 km/sa80\text{ km/sa} ile gidilmiştir. Bu iki sürenin toplamı fiili süreye e��it olmalıdır.
4
Kurulan denklemi çözün.
x60x80+6=75    x60x80=15    4x3x240=15    x240=15    x=360 km\frac{x}{60} - \frac{x}{80} + 6 = 7{}5 \implies \frac{x}{60} - \frac{x}{80} = 1{}5 \implies \frac{4x - 3x}{240} = 1{}5 \implies \frac{x}{240} = 1{}5 \implies x = 360\text{ km}.
Paydaları 240'ta eşitleyerek xx değerini yalnız bırak��rız.

Key Concept

Hareket problemlerinde toplam yol ve farklı hızlarla alınan bölümler arasındaki zaman ilişkisini kullanarak denklem kurma.

Alternative Method

Gecikme süresi üzerinden doğrudan denklem kurulabilir: Yol yapım çalışmasının yapıldığı bölümün uzunluğu x kmx\text{ km} olsun. Sürücü bu bölümü normalde 80 km/sa80\text{ km/sa} hızla geçecekken yol yapımı nedeniyle 60 km/sa60\text{ km/sa} hızla geçmiştir. Bu iki durum arasındaki süre farkı gecikme süresine (15 saat1{}5\text{ saat}) eşittir: x60x80=15    x240=15    x=360 km\frac{x}{60} - \frac{x}{80} = 1{}5 \implies \frac{x}{240} = 1{}5 \implies x = 360\text{ km} bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 229Question

Bir bilgisayar dosyası, kalitesi bozulmadan önce %20\%20 oranında sıkıştırılarak boyutu küçültülüyor. Daha sonra elde edilen bu sıkıştırılmış dosya, yeni boyutu üzerinden %10\%10 oranında daha sıkıştır��lıyor. Buna göre, son durumda dosyanın boyutundaki toplam azalma miktarı, başlangıçtaki boyutunun yüzde kaçıdır?

Show answer & explanation

Answer: 28

Answer

Toplam azalma miktarı başlangıçtaki boyutun %28'idir.
Başlangıçtaki dosya boyutu 100100 birim kabul edildiğinde, ilk sıkıştırmadan sonra dosya boyutu 8080 birim olur. İkinci sıkıştırma yeni boyut (8080 birim) üzerinden %10\%10 oranında uygulandığında dosya 88 birim daha küçülür. Sonuçta toplam azalma miktarı 20+8=2820 + 8 = 28 birim olur ve bu da başlangıçtaki değerin %28\%28'ine eşittir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki dosya boyutunu belirleme
Başlangıç boyutu 100100 birim olsun.
Yüzde hesaplamalarını kolay ve anlaşılır kılmak için başlangıç değerini 100 kabul etmek pratik bir yöntemdir.
2
İlk sıkıştırma sonrasındaki dosya boyutunu hesaplama
İlk sıkıştırma miktarı: 100×%20=20100 \times \%20 = 20 birim. Kalan dosya boyutu: 10020=80100 - 20 = 80 birim.
Dosya %20 oran��nda sıkıştırıldığı için başlangıç boyutunun %20'si kadar küçülür.
3
İkinci sıkıştırma miktarını hesaplama
İkinci sıkıştırma miktarı: 80×%10=880 \times \%10 = 8 birim.
İkinci sıkıştırma işlemi, ilk sıkıştırma sonucu elde edilen yeni boyut (80 birim) üzerinden yapılmalıdır.
4
Toplam azalma yüzdesini bulma
Toplam azalma miktarı: 20+8=2820 + 8 = 28 birim. Başlangıç boyutu 100 birim olduğundan bu azalma %28'e karşılık gelir.
İki adımda yapılan toplam sıkıştırma miktarını başlangıç boyutuna oranlamak için.

Key Concept

Ardışık yüzde azalışlarında her adımda yeni temel değer (matrah) üzerinden hesaplama yapılması gerekir.
Estimated Time:1m 0s
Question 230Question

Bir zeytin üreticisi, topladığı zeytinleri sıkmak için iki farklı yöntem kullanmaktadır.

* 1.1. yöntemde: Sıkılan zeytinlerin ağırlığının %25\%25'i kadar sızma zeytinyağı, sızma zeytinyağı elde edildikten sonra geriye kalan posanın ise %20\%20'si kadar prina yağı elde edilmektedir.
* 2.2. yöntemde: Sıkılan zeytinlerin ağırlığının %40\%40'ı kadar sızma zeytinyağı elde edilmekte, ancak geriye kalan posadan prina yağı elde edilmemektedir.

Bu üretici, topladığı zeytinlerin bir kısmını 1.1. yöntemle, kalan kısmını ise 2.2. yöntemle sıktığında toplamda tüm zeytinlerin ağırlığının %31\%31'i kadar sızma zeytinyağı elde etmiştir.

Buna göre, üreticinin 1.1. yöntemle elde ettiği prina yağının toplam ağırlığı, sıkılan tüm zeytinlerin toplam ağırlığının yüzde kaçıdır?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

Üreticinin elde ettiği prina yağının toplam ağırlığı, sıkılan tüm zeytinlerin toplam ağırlığının %9'udur.
Tüm zeytinlerin toplam ağırlığı 100 birim kabul edildiğinde, toplam sızma zeytinyağı miktarı üzerinden kurulan denklem çözülerek 1. yöntemle sıkılan zeytin miktarının 60 birim olduğu belirlenir. Bu zeytinden elde edilen 15 birim sızma zeytinyağından geriye kalan 45 birim posanın %20'si hesaplandığında 9 birim prina yağı elde edildiği görülür. Bu miktar, başlangıçtaki 100 birimlik toplam ağırlığın %9'una karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam zeytin miktarını kolay hesaplama için 100100 birim kabul edip, 1.1. yöntemle sıkılan zeytin miktarını aa birim, 2.2. yöntemle sıkılan zeytin miktarını ise 100a100 - a birim olarak belirlemek.
1.1. yöntemle sıkılan zeytin: aa birim, 2.2. yöntemle sıkılan zeytin: 100a100 - a birim.
Yüzde hesaplamalarını sadeleştirmek ve değişkenleri tanımlamak için.
2
Elde edilen toplam sızma zeytinyağı miktarı üzerinden denklemi kurup çözmek.
a0,25+(100a)0,40=1000,31    0,25a+400,40a=31    9=0,15a    a=60a \cdot 0,25 + (100 - a) \cdot 0,40 = 100 \cdot 0,31 \implies 0,25a + 40 - 0,40a = 31 \implies 9 = 0,15a \implies a = 60 birim.
1.1. yöntemle sıkılan zeytin miktarını bulmak için.
3
1.1. yöntemle sıkılan 6060 birim zeytinden elde edilen sızma zeytinyağını ve geriye kalan posa miktarını hesaplamak.
Sızma zeytinyağı: 600,25=1560 \cdot 0,25 = 15 birim. Kalan posa: 6015=4560 - 15 = 45 birim.
Prina ya��ının elde edileceği doğru posa miktarını belirlemek için.
4
Posa miktarından elde edilen prina yağı miktarını hesaplamak ve bunun toplam zeytin miktarına oranını bulmak.
Prina yağı: 450,20=945 \cdot 0,20 = 9 birim. Toplam zeytin ağırlığı 100100 birim olduğundan, prina yağı tüm zeytinlerin %9\%9'udur.
Soruda istenen nihai orana ulaşmak için.

Key Concept

Yüzde Problemleri ve Belirli Bir Temel Değere Göre Yüzde Hesaplama
Estimated Time:2m 30s
Question 231Question

Bir kutuda bulunan toplam 3030 kitaptan bir kısmı roman, geri kalanı ise şiir kitabıdır. Kutudaki roman kitaplarının sayıs��, şiir kitaplarının sayısından 66 fazladır. Buna göre, kutuda kaç tane roman kitabı vardır?

Show answer & explanation

Answer: 18

Answer

Kutuda 18 tane roman kitabı vardır.
Şiir kitaplarının sayısına xx dersek, roman kitaplarının sayısı x+6x+6 olur. Toplam kitap sayısı 30 olduğuna göre, x+(x+6)=30x + (x+6) = 30 denklemi kurulur. Buradan 2x+6=302x=24x=122x + 6 = 30 \Rightarrow 2x = 24 \Rightarrow x = 12 elde edilir. Roman kitaplarının sayısı x+6x+6 olduğu için 12+6=1812+6=18 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Kutudaki şiir kitaplarının sayısına xx diyerek roman kitaplarının sayısını xx cinsinden ifade edin.
Şiir kitaplarının sayısı xx ise roman kitaplarının sayısı x+6x + 6 olur.
Roman kitaplarının sayısının şiir kitaplarından 6 fazla olduğu belirtilmiştir.
2
Toplam kitap sayısı olan 30'u kullanarak bir denklem kurun ve xx değerini bulun.
x+(x+6)=302x+6=302x=24x=12x + (x + 6) = 30 \Rightarrow 2x + 6 = 30 \Rightarrow 2x = 24 \Rightarrow x = 12 bulunur.
Kutudaki toplam kitap sayısı şiir ve roman kitaplarının toplamına eşittir.
3
Bulunan xx değerini kullanarak roman kitaplarının sayısını hesaplayın.
Roman kitaplarının sayısı x+6=12+6=18x + 6 = 12 + 6 = 18 adettir.
Soruda bizden roman kitaplarının sayısı istenmektedir.

Key Concept

Bir bilinmeyenli doğrusal denklem kurma ve çözme
Estimated Time:1m 0s
Question 232Question

Bir babanın bugünkü yaşı, oğlunun bugünkü yaşının 33 katından 22 fazladır. 88 yıl sonra babanın yaşı, oğlunun yaşının 22 katından 1212 fazla olacaktır.

Buna göre, babanın bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 56

Answer

Babanın bugünkü yaşı 56'dır.
Oğlunun bugünkü yaşına xx dendiğinde babanın yaşı 3x+23x + 2 olur. 8 yıl sonra oğul x+8x + 8, baba 3x+103x + 10 yaşında olacaktır. Verilen 3x+10=2(x+8)+123x + 10 = 2(x + 8) + 12 denklemi çözüldüğünde x=18x = 18 bulunur. Buradan babanın bugünkü yaşı 3(18)+2=563(18) + 2 = 56 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Oğlunun bugünkü yaşına xx denilerek babanın bugünkü yaşı cinsinden ifade edilir.
Oğlunun yaşı xx ise babanın yaşı 3x+23x + 2 olur.
Babanın yaşının oğlunun yaşının 3 katından 2 fazla olduğu belirtilmiştir.
2
8 yıl sonraki yaşlar belirlenir.
8 yıl sonra oğul x+8x + 8, baba ise (3x+2)+8=3x+10(3x + 2) + 8 = 3x + 10 yaşında olur.
Zaman geçtikçe gruptaki her bireyin yaşı geçen yıl sayısı kadar artar.
3
8 yıl sonraki yaş ilişkisini gösteren denklem kurulur ve çözülür.
3x+10=2(x+8)+123x + 10 = 2(x + 8) + 12 denklemi çözülerek x=18x = 18 bulunur.
Babanın 8 yıl sonraki yaşının, oğlunun yaşının 2 katından 12 fazla olacağı bilgisi kullanılmıştır.
4
Bulunan xx değeri kullanılarak babanın bugünkü yaşı hesaplanır.
3(18)+2=563(18) + 2 = 56 olarak bulunur.
Babanın bugünkü yaşı 3x+23x + 2 olarak tanımlanmıştı.

Key Concept

Yaş problemlerinde zaman geçişinin tüm kişilere eşit uygulanması ve denklem kurma kuralları.
Question 233Question

Bir güneş enerjisi santralinde üretilen elektrik, A ve B batarya gruplarında depolanmaktadır. Başlangıçta tamamen boş olan bu batarya gruplarından A'nın toplam kapasitesi, B'nin toplam kapasitesinin \%60'ıdır.

Gün içinde;
- A batarya grubunun \%50'si,
- B batarya grubunun \%80'i

dolduruluyor.

Gece ise;
- A grubunda depolanan enerjinin \%20'si,
- B grubunda depolanan enerjinin \%25'i

tüketiliyor.

Son durumda bu iki batarya grubunda kalan toplam enerji miktarı 420 MWh420\text{ MWh} olduğuna göre, B batarya grubunun toplam kapasitesi kaç MWh'tir?

Show answer & explanation

Answer: 500

Answer

B batarya grubunun toplam kapasitesi 500 MWh'tir.
Doğru seçenek olan 500 değeri, bataryaların kapasite ilişkisi ve şarj/tüketim adımlarının doğru şekilde denkleme dökülmesiyle elde edilir. B'nin kapasitesi 100x ise A'nın kapasitesi 60x olur. Gün içindeki şarj sonrasında A'da 30x, B'de 80x enerji bulunur. Gece tüketiminden sonra A'da 24x, B'de ise 60x enerji kalır. Toplam kalan enerji 84x = 420 MWh ise x = 5 bulunur. B'nin kapasitesi 100 * 5 = 500 MWh'tir.

Step-by-Step Solution

1
Kapasitelerin değişkenlerle ifade edilmesi
B'nin kapasitesi 100x100x ise A'nın kapasitesi 60x60x olur.
A'nın kapasitesi B'nin kapasitesinin \%60'ı olarak verilmiştir.
2
Şarj edilen enerji miktarlarının hesaplanması
A'da depolanan enerji: 60x×0,50=30x60x \times 0,50 = 30x, B'de depolanan enerji: 100x×0,80=80x100x \times 0,80 = 80x olur.
Gün içinde A'nın \%50'sinin, B'nin ise \%80'inin doldurulduğu belirtilmiştir.
3
Tüketimden sonra kalan enerji miktarlarının hesaplanması
A'da kalan enerji: 30x×0,80=24x30x \times 0,80 = 24x, B'de kalan enerji: 80x×0,75=60x80x \times 0,75 = 60x olur.
A'daki enerjinin \%20'si tüketilirse geriye \%80'i kalır. B'deki enerjinin \%25'i tüketilirse geriye \%75'i kalır.
4
Toplam kalan enerjiden x değerinin ve B'nin kapasitesinin bulunması
Toplam kalan enerji: 24x+60x=84x24x + 60x = 84x olur. 84x=420    x=584x = 420 \implies x = 5 bulunur. Buradan B'nin kapasitesi 100×5=500 MWh100 \times 5 = 500\text{ MWh} olarak hesaplanır.
Kalan toplam enerji miktarı 420 MWh olarak verilmiştir.

Key Concept

Yüzde Problemleri

Hints

1
A bataryasının kapasitesine 60x, B bataryasının kapasitesine 100x diyerek çözüme başlayın.
2
Gece tüketilen enerjinin, bataryaların toplam kapasitesi üzerinden değil, gün içinde bataryalara doldurulan enerji üzerinden tüketildiğini unutmayın.
Estimated Time:2m 30s
Question 234Question

Bir sporcu, A ve B noktaları arasındaki doğrusal bir parkurda gidiş-dönüş koşusu yapacaktır. Sporcu, gidişte yolun ilk yarısını saatte 12 km12\text{ km} sabit hızla, ikinci yarısını ise saatte 18 km18\text{ km} sabit hızla koşmuştur. Dönüşte ise tüm yolu saatte sabit V kmV\text{ km} hızla koşarak gidiş ve dönüş sürelerini birbirine eşit kılmıştır.

Buna göre, VV kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 14,4

Answer

14,4
Gidiş süresi yolun iki yarısı için ayrı ayrı hesaplanıp toplandığında x12+x18=5x36\frac{x}{12} + \frac{x}{18} = \frac{5x}{36} saat bulunur. Tüm dönüş yolu 2x2x olup VV hızıyla 2xV\frac{2x}{V} saatte alınır. Bu süreler eşitlendiğinde 5x36=2xV\frac{5x}{36} = \frac{2x}{V} eşitliğinden V=14,4V = 14,4 elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Gidiş yolunun bölümlerini tanımlama ve gidiş süresini formüle etme
Yolun tamamına 2x2x dersek, ilk yarısı xx ve ikinci yarısı xx olur. Gidiş süresi: tgidis\c=x12+x18=3x+2x36=5x36t_{gidiş} = \frac{x}{12} + \frac{x}{18} = \frac{3x + 2x}{36} = \frac{5x}{36} saat.
Yol formülü (t=yolhızt = \frac{yol}{hız}) kullanılarak her bir bölüm için harcanan süreler toplanır.
2
Dönüş süresini VV cinsinden ifade etme
Dönüş süresi: tdo¨nu¨s\c=2xVt_{dönüş} = \frac{2x}{V} saat.
Dönüşte tüm yol (2x2x km) sabit VV hızı ile alınmıştır.
3
Gidiş ve dönüş sürelerini eşitleyerek VV'yi bulma
5x36=2xV5V=72V=14,4\frac{5x}{36} = \frac{2x}{V} \Rightarrow 5V = 72 \Rightarrow V = 14,4 olarak hesaplanır.
Gidiş süresi ile dönüş süresinin eşit olduğu soruda verilmiştir.

Key Concept

Ortalama hız ve hareket problemlerinde yol-zaman ilişkisi.
Question 235Question

Bir kahve kavurma atölyesinde bir ayda kavrulan toplam kahve çekirdeklerinin 14\frac{1}{4}'ü espresso yapımı için ayrılmaktadır. Kalan kahve çekirdeklerinin 25\frac{2}{5}'si filtre kahve yapımı için, geriye kalan kahve çekirdekleri ise Türk kahvesi yapımı için kullanılmaktadır.

Türk kahvesi yapımı için kullanılan kahve çekirdeği miktarı, espresso yapımı i��in ayrılan kahve çekirdeği miktarından 80 kg80\text{ kg} fazla olduğuna göre, bu atölyede bir ayda kavrulan toplam kahve çekirdeği miktarı kaç kilogramdır?

Show answer & explanation

Answer: 400

Answer

400
Toplam kahve miktarına xx denilerek başlandığında, espresso miktarı 14x\frac{1}{4}x olur. Geriye kalan 34x\frac{3}{4}x miktarının 25\frac{2}{5}'si olan 310x\frac{3}{10}x filtre kahveye ayrılır. Geriye kalan 920x\frac{9}{20}x Türk kahvesidir. Türk kahvesi ile espresso arasındaki fark 920x520x=420x=15x\frac{9}{20}x - \frac{5}{20}x = \frac{4}{20}x = \frac{1}{5}x olup bu fark 80 kg'a eşittir. Buradan toplam miktar olan x=400x = 400 kg elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam kahve miktarını temsil edecek bir değişken tanımlama ve espresso miktarını bulma
Toplam kahve miktarı xx kg olsun. Espresso için ayrılan miktar: 14x\frac{1}{4}x kg olur.
Sorudaki oranları toplam miktar üzerinden ifade edebilmek için.
2
Kalan kahve miktarını hesaplama
Espresso ayrıldıktan sonra kalan miktar: x14x=34xx - \frac{1}{4}x = \frac{3}{4}x kg olur.
Bir sonraki adımda filtre kahve miktarının 'kalan kahve' üzerinden hesaplanması gerektiği için.
3
Filtre kahve miktarını hesaplama
Filtre kahve için ayrılan miktar: 25×34x=620x=310x\frac{2}{5} \times \frac{3}{4}x = \frac{6}{20}x = \frac{3}{10}x kg olur.
Kalan kahvenin 2/5'i filtre kahveye ayrıldığı için.
4
Türk kahvesi miktarını hesaplama
Türk kahvesi için kalan miktar: 34x310x=1520x620x=920x\frac{3}{4}x - \frac{3}{10}x = \frac{15}{20}x - \frac{6}{20}x = \frac{9}{20}x kg olur.
Kalan kahveden filtre kahve miktarını çıkararak Türk kahvesi payını belirlemek için.
5
Türk kahvesi ile espresso miktarları arasındaki farkı eşitleyen denklemi kurma ve çözme
920x14x=80    920x520x=80    420x=80    15x=80    x=400\frac{9}{20}x - \frac{1}{4}x = 80 \implies \frac{9}{20}x - \frac{5}{20}x = 80 \implies \frac{4}{20}x = 80 \implies \frac{1}{5}x = 80 \implies x = 400 kg bulunur.
Türk kahvesi miktarının espresso miktarından 80 kg fazla olduğu bilgisini kullanarak bilinmeyeni çözmek için.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktar üzerinden işlem yaparken doğru bütünü esas alma ve rasyonel sayılarda işlem yapma.

Hints

1
Toplam kahve miktarına hem 4'e hem de 5'e kolay bölünebilen bir değişken (örneğin 20k) vererek kesirli işlemlerle uğraşmaktan kaçınabilirsiniz.
2
Toplam kahveye 20k derseniz, espresso için ayrılan miktar 5k olur. Kalan 15k kahvenin 2/5'ini filtre kahve için hesaplayın.
3
Espresso 5k, filtre kahve 6k olduğunda Türk kahvesine 9k kalır. Türk kahvesi (9k) ile espresso (5k) arasındaki fark olan 4k, 80 kg'a eşittir.

Practice More

Kalan miktar üzerinden ardışık kesir işlemlerinin yapıldığı benzer sorular çözerek bu soru tipindeki 'kalan' ifadesinin önemini pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam kahve miktarına 20k20k diyerek problemi kolayca çözebiliriz:
1. Espresso = 20k×14=5k20k \times \frac{1}{4} = 5k
2. Kalan = 20k5k=15k20k - 5k = 15k
3. Filtre kahve = 15k×25=6k15k \times \frac{2}{5} = 6k
4. Türk kahvesi = 15k6k=9k15k - 6k = 9k
5. Türk kahvesi ile espresso farkı = 9k5k=4k9k - 5k = 4k
6. 4k=80    k=204k = 80 \implies k = 20
7. Toplam kahve = 20k=20×20=40020k = 20 \times 20 = 400 kg.
Estimated Time:1m 30s
Question 236Question

Bir kargo firmasında bulunan A ve B otomatik paketleme makinelerinden A makinesi tek başına belirli bir grup paketi 66 saatte, B makinesi ise tek başına aynı grup paketi 1212 saatte paketleyebilmektedir. Buna göre, bu iki makine aynı anda çalıştırılırsa aynı grup paketi birlikte kaç saatte paketler?

Show answer & explanation

Answer: 4

Answer

İki makine birlikte bu paketleme işini 4 saatte tamamlar.
A makinesinin 1 saatte yaptığı iş 16\frac{1}{6}, B makinesinin 1 saatte yaptığı iş ise 112\frac{1}{12}'dir. İki makine birlikte çalıştığında 1 saatte işin 16+112=212+112=312=14\frac{1}{6} + \frac{1}{12} = \frac{2}{12} + \frac{1}{12} = \frac{3}{12} = \frac{1}{4}'ünü bitirirler. Dolayısıyla işin tamamı 4 saatte biter.

Step-by-Step Solution

1
Her bir makinenin birim zamanda (1 saatte) yapacağı iş miktarını belirleme.
A makinesi 1 saatte işin 16\frac{1}{6}'s��nı, B makinesi ise 112\frac{1}{12}'sini yapar.
İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarından yola çıkılarak ortak çalışma süresi hesaplanır.
2
İki makinenin birlikte 1 saatte yaptığı toplam iş miktarını bulma.
16+112=212+112=312=14\frac{1}{6} + \frac{1}{12} = \frac{2}{12} + \frac{1}{12} = \frac{3}{12} = \frac{1}{4}
Makinelerin birim zamandaki iş kapasiteleri toplanarak ortak kapasite elde edilir. Bu işlemde payda eşitlemek gerekir.
3
İşin tamamının kaç saatte biteceğini hesaplama.
44 saat.
Birlikte 1 saatte işin 14\frac{1}{4}'ü yapılıyorsa, tamamı (11 tam iş) 11/4=4\frac{1}{1/4} = 4 saatte tamamlanır.

Key Concept

İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarlarının (1/t) toplanması ilkesi.

Hints

1
Her bir makinenin 1 saatte işin kaçta kaçını bitirdiğini bulun.
2
Makinelerin 1 saatte yaptığı iş miktarlarını toplayın. Toplama işleminde payda eşitlemeyi unutmayın.
3
Bir saatte işin 14\frac{1}{4}'ü tamamlanıyorsa, işin tamamının kaç saatte biteceğini bulun.

Practice More

Benzer mantıkla, üç farklı makinenin birlikte çalışma sürelerini bulmaya yönelik soruları çözerek pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

İşin tamamına 6 ve 12 sayılarının en küçük ortak katı olan 12x12x diyelim. A makinesi tamamını 6 saatte bitiriyorsa saatteki hızı 2x2x olur. B makinesi tamamını 12 saatte bitiriyorsa saatteki hızı xx olur. İki makine birlikte çalıştığında saatlik hızları 2x+x=3x2x + x = 3x olur. İşin tamamı (12x12x), saatlik hıza (3x3x) bölünerek 12x3x=4\frac{12x}{3x} = 4 saat olarak bulunur.
Estimated Time:1m 0s
Question 237Question

Bir kafede satılan filtre kahvenin fiyatı 4040 TL, espressonun fiyatı ise 5050 TL'dir. Bu kafeden bir gün içinde toplam 8080 bardak filtre kahve ve espresso satılmıştır. Bu satıştan elde edilen gelirle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Espresso satılan bardak sayısı, filtre kahve satılan bardak sayısından fazladır.
* Satılan tüm espressolar filtre kahve fiyatından, filtre kahveler ise espresso fiyatından satılsaydı kafenin bu satıştan elde edeceği toplam gelir 120120 TL daha az olacaktı.

Buna göre, bu kafede gün içinde kaç bardak filtre kahve satılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 3434

Answer

Filtre kahve sayısı 34'tür.
Satılan filtre kahve sayısına xx, espresso sayısına yy dediğimizde; toplam satıştan x+y=80x + y = 80 denklemi elde edilir. Fiyatların yer değiştirmesiyle oluşan gelir farkından ise (40x+50y)(50x+40y)=120    10(yx)=120    yx=12(40x + 50y) - (50x + 40y) = 120 \implies 10(y - x) = 120 \implies y - x = 12 denklemi bulunur. Bu iki denklem ortak çözüldüğünde filtre kahve sayısı 34 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri tanımlayalım ve toplam bardak sayısı denklemini kuralım.
x+y=80x + y = 80
Filtre kahve sayısı xx ve espresso sayısı yy olmak üzere, toplam satılan bardak sayısı 80 olarak verilmiştir.
2
Gelir farkı bilgisini kullanarak ikinci denklemi yazalım.
yx=12y - x = 12
Gerçek gelir 40x+50y40x + 50y iken, fiyatlar yer değiştirdiğinde elde edilen olası gelir 50x+40y50x + 40y olur. Gelirdeki 120 TL'lik azalış (40x+50y)(50x+40y)=120    10y10x=120(40x + 50y) - (50x + 40y) = 120 \implies 10y - 10x = 120 eşitliğinden yx=12y - x = 12 elde edilmesini sağlar.
3
Denklem sistemini yok etme yöntemiyle çözelim.
x=34x = 34 ve y=46y = 46
x+y=80x + y = 80 ve yx=12y - x = 12 denklemleri taraf tarafa toplandığında 2y=92    y=462y = 92 \implies y = 46 bulunur. Buradan x=8046=34x = 80 - 46 = 34 elde edilir.

Key Concept

İki Bilinmeyenli Denklem Sistemleri ve Sayı Problemleri
Estimated Time:1m 30s
Question 238Question

Bir toptancı, bir ürünü perakendeciye %20\%20 kârla satmaktadır. Perakendeci ise bu ürünü toptancıdan aldığı fiyat üzerinden %50\%50 zamla etiketleyip etiket fiyatı üzerinden %10\%10 indirimle satmaktadır. Buna göre, perakendecinin nihai satış fiyatı üzerinden satılan bu üründen elde edilen toplam kâr, toptancının başlangıçtaki alış maliyetinin yüzde kaçıdır?

Show answer & explanation

Answer: 62

Answer

Elde edilen toplam kâr, başlangıçtaki maliyetin %62\%62'sidir.
Başlangıç maliyeti 100x100x olan bir ürünün ardışık kâr, zam ve indirim işlemlerinden sonraki nihai satış fiyatı 162x162x olarak bulunur. Elde edilen toplam kâr 162x100x=62x162x - 100x = 62x olur ve bu tutar başlangıç maliyetinin %62\%62'sine eşittir.

Step-by-Step Solution

1
Toptancının başlangıçtaki alış maliyetini değişken cinsinden belirleme
Alış maliyeti = 100x100x
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için başlangıç maliyetine 100x100x değeri verilir.
2
Toptancının perakendeciye satış fiyatını (perakendecinin maliyetini) hesaplama
Perakendecinin maliyeti = 120x120x
Toptancı %20\%20 kârla sattığı için maliyet 1,201,20 ile çarpılır.
3
Perakendecinin belirlediği etiket fiyatını bulma
Etiket fiyatı = 180x180x
Perakendeci kendi maliyeti üzerinden %50\%50 zam yaptığı için 120x×1,50=180x120x \times 1,50 = 180x olur.
4
Nihai satış fiyatını hesaplama
Nihai satış fiyatı = 162x162x
Etiket fiyatı üzerinden %10\%10 indirim uygulandığı için 180x×0,90=162x180x \times 0,90 = 162x elde edilir.
5
Toplam kârı ve bunun başlangıç maliyetine oranını hesaplama
Toplam kâr = 62x62x, kâr oranı = %62\%62
Toplam kâr, nihai satış fiyatından başlangıç maliyetinin çıkarılmasıyla bulunur (162x100x=62x162x - 100x = 62x) ve bu değer başlangıç maliyeti olan 100x100x üzerinden %62\%62'ye eşittir.

Key Concept

Ardışık yüzde ve kâr-zarar hesaplamaları
Question 239Question

Bir teknoloji mağazası, maliyeti 100 TL100\text{ TL} olan bir ürünü %60\%60 kârla etiketlemiştir. Daha sonra enflasyon nedeniyle bu ürünün maliyetinde %25\%25 oranında bir artış gerçekleşmiştir. Mağaza, bu maliyet artışını yansıtmak amacıyla ürünün etiket fiyatına %20\%20 oranında zam yapmıştır.

Buna göre, zamlı etiket fiyatıyla yapılan satıştan elde edilen kâr miktarı, ürünün ilk maliyetinin yüzde kaçıdır?

Show answer & explanation

Answer: 67

Answer

Yeni etiket fiyatından elde edilen kâr, ürünün ilk maliyetinin %67'sidir.
Ürünün başlangıçtaki 100 TL100\text{ TL} maliyeti üzerinden %60\%60 kâr eklenerek etiket fiyatı 160 TL160\text{ TL} olarak belirlenir. Enflasyon sonrası maliyet %25\%25 artarak 125 TL125\text{ TL} olurken, etiket fiyatına %20\%20 zam yapılarak yeni satış fiyatı 192 TL192\text{ TL}'ye yükselir. Bu durumda elde edilen net kâr 192125=67 TL192 - 125 = 67\text{ TL} olur. Bu kâr miktarı ilk maliyet olan 100 TL100\text{ TL}'ye bölündüğünde kârın ilk maliyetin %67\%67'si olduğu görülür.

Step-by-Step Solution

1
Ürünün ilk etiket fiyatını hesaplayınız.
İlk etiket fiyatı: 100×1,60=160 TL100 \times 1,60 = 160\text{ TL}
Ürün başlangıçta %60\%60 kârla etiketlendiği için maliyete %60\%60 eklenir.
2
Enflasyon sonrasındaki yeni maliyeti hesaplayınız.
Yeni maliyet: 100×1,25=125 TL100 \times 1,25 = 125\text{ TL}
Ürünün maliyeti %25\%25 artmıştır.
3
Yeni zamlı etiket fiyatını hesaplayınız.
Yeni etiket fiyatı: 160×1,20=192 TL160 \times 1,20 = 192\text{ TL}
Etiket fiyatına %20\%20 oranında zam yapılmıştır.
4
Son durumdaki kâr miktarını belirleyiniz.
Kâr miktarı: 192125=67 TL192 - 125 = 67\text{ TL}
Kâr, satış fiyatı (yeni etiket fiyatı) ile maliyet fiyatı arasındaki farktır.
5
Elde edilen kârın ilk maliyete oranını yüzde olarak bulunuz.
Kâr yüzdesi: 67100×100=%67\frac{67}{100} \times 100 = \%67
Kâr miktarının ürünün ilk maliyeti olan 100 TL100\text{ TL}'ye bölünmesi gerekir.

Key Concept

Kar ve zarar problemlerinde maliyet artışı ve satış fiyatı güncellemelerinin ardışık yüzde hesaplamalarıyla takibi.
Question 240Question

Bir fırında günlük kullanılan unun 14\frac{1}{4}'ü ile ekmek, kalan unun 13\frac{1}{3}'i ile poğaça yapılmaktadır. Geriye kalan unun tamamı ile de kurabiye yapılmaktadır. Kurabiye yapımında kullanılan un miktarı, ekmek yapımında kullanılan un miktarından 20 kg20\text{ kg} fazla olduğuna göre, bu fırında bir günde kullanılan toplam un miktarı kaç kg\text{kg}'dır?

Show answer & explanation

Answer: 80

Answer

Bu fırında bir günde kullanılan toplam un miktarı 80 kg'dır.
Toplam un miktarına xx denilirse; ekmek için kullanılan un 14x\frac{1}{4}x ve kalan un 34x\frac{3}{4}x olur. Poğaça için kalan unun 13\frac{1}{3}'i, yani 34x×13=14x\frac{3}{4}x \times \frac{1}{3} = \frac{1}{4}x kullanılır. Geriye kalan unun tamamı ile kurabiye yapıldığı için kurabiye un miktarı 34x14x=12x\frac{3}{4}x - \frac{1}{4}x = \frac{1}{2}x olur. Kurabiye un miktarının, ekmek un miktarından 20 kg20\text{ kg} fazla olduğu belirtildiğinden 12x14x=20    14x=20    x=80 kg\frac{1}{2}x - \frac{1}{4}x = 20 \implies \frac{1}{4}x = 20 \implies x = 80\text{ kg} sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Günlük kullanılan toplam un miktarını xx değişkeni ile ifade etme.
Toplam un miktarı: xx
Problemin çözümünü cebirsel denklemle gerçekleştirmek için.
2
Ekmek yapımı için kullanılan un miktarını ve kalan un miktarını bulma.
Ekmek için kullanılan un: 14x\frac{1}{4}x
Kalan un: x14x=34xx - \frac{1}{4}x = \frac{3}{4}x
Poğaça miktarı kalan un üzerinden hesaplanacağı için kalan un miktarının belirlenmesi gerekir.
3
Kalan unun 13\frac{1}{3}'i ile poğaça yapıldığından poğaça miktarını bulma.
Poğaça için kullanılan un: 34x×13=14x\frac{3}{4}x \times \frac{1}{3} = \frac{1}{4}x
Poğaça i��in harcanan payı belirlemek amacıyla.
4
Geriye kalan un ile kurabiye yapıldığından kurabiye un miktarını hesaplama.
Kurabiye için kullanılan un: 34x14x=24x=12x\frac{3}{4}x - \frac{1}{4}x = \frac{2}{4}x = \frac{1}{2}x
Ekmek ve poğaçadan arta kalan miktarın kurabiye yapımında kullanıldığını göstermek amacıyla.
5
Kurabiye un miktarının ekmek un miktarından 20 kg20\text{ kg} fazla olmasını denklem olarak yazma ve çözme.
12x14x=20    14x=20    x=80\frac{1}{2}x - \frac{1}{4}x = 20 \implies \frac{1}{4}x = 20 \implies x = 80
Verilen fark ilişkisini kullanarak toplam un miktarını bulmak için.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktar ifadesine dikkat edilerek adım adım parça-bütün ilişkisi kurma ve cebirsel çözüm yapma.
PreviousPage 12 / 14Next
Problemler Practice Questions — ALES — Page 12 | Examkin