Problemler

270 questions

Question 101Question

Bir projeyi tamamlamak için eşit kapasiteli 1010 işçi işe başlamıştır. Bu işçiler günde 88 saat çalışarak işi 1818 günde bitirmeyi planlamaktadır. İşin ilk 66 günü planlandığı gibi gitmiştir. 66. g��nün sonunda 44 işçi işten ayrılmış, kalan işçiler ise günlük çalışma sürelerini 1010 saate çıkarmıştır. İşin 1212. gününün sonunda ise işe günlük 1010 saat çalışacak şekilde yeni işçiler katılmıştır. Katılan bu yeni işçilerin her birinin çalışma kapasitesi, ilk işçilerden birinin çalışma kapasitesinin yarısı kadardır. İş yine de planlanan sürede (1818 günde) tamamlandığına göre, 1212. günün sonunda işe katılan yeni işçi sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 8

Answer

12. günün sonunda işe katılan yeni işçi sayısı 8'dir.
Toplam iş miktarı 1440v1440v birimdir. İlk 6 günde 480v480v, ikinci 6 günde ise günde 10 saat çalışan 6 işçiyle 360v360v iş yapılmıştır. Geriye kalan 600v600v işin kalan 6 günde tamamlanabilmesi için günde 100v100v iş üretilmelidir. Mevcut 6 işçi günde 60v60v iş ürettiğine göre, yeni işçilerin günde 40v40v iş üretmesi gerekir. Yeni işçiler günde 10 saat çalıştığından saatlik toplam kapasiteleri 4v4v olmalıdır. Her bir yeni işçinin kapasitesi 0,5v0,5v olduğundan, 4v/0,5v=84v / 0,5v = 8 yeni işçiye ihtiyaç duyulur.

Step-by-Step Solution

1
Bir işçinin 1 saatlik çalışma kapasitesine vv diyerek planlanan toplam iş miktarını hesaplamak.
Toplam İş = 10×8×18×v=1440v10 \times 8 \times 18 \times v = 1440v birim iş.
İşin tamamının büyüklüğünü işçi sayısı, çalışma saati ve gün sayısı cinsinden tanımlamak için.
2
İlk 6 günde tamamlanan iş miktarını ve geriye kalan işi hesaplamak.
Yapılan İş = 10×8×6×v=480v10 \times 8 \times 6 \times v = 480v birim iş; Kalan İş = 1440v480v=960v1440v - 480v = 960v birim iş.
İlk aşamadan sonra tamamlanması gereken iş miktarını belirlemek için.
3
7. ile 12. günler arasında (6 gün boyunca) kalan 6 işçinin günde 10 saat çalışarak yaptığı işi ve geriye kalan son iş miktarını hesaplamak.
Yapılan İş = 6×10×6×v=360v6 \times 10 \times 6 \times v = 360v birim iş; Kalan İş = 960v360v=600v960v - 360v = 600v birim iş.
İkinci aşamadan sonra geriye kalan ve yeni işçilerle birlikte tamamlanacak olan iş miktarını bulmak için.
4
Son 6 günde kalan 600v işin tamamlanması için gereken yeni işçi sayısını (xx) veren denklemi kurmak ve çözmek.
(6v+0,5vx)×10×6=600v6+0,5x=10x=8(6v + 0,5v \cdot x) \times 10 \times 6 = 600v \Rightarrow 6 + 0,5x = 10 \Rightarrow x = 8.
Kalan sürede hedef iş miktarını tamamlayacak yeni işçi sayısını belirlemek için.

Key Concept

İş miktarı; işçi sayısı, günlük çalışma süresi, gün sayısı ve işçilerin çalışma kapasitelerinin çarpımı ile doğru orantılıdır. Kapasite veya süre değiştiğinde, her aşamada yapılan işler ayrı ayrı hesaplanarak toplanır.
Question 102Question

Bir mandıradaki sütün önce 27\frac{2}{7}'si ile peynir, geriye kalan sütün 13\frac{1}{3}'i ile tereyağı yapılmıştır. En son geriye kalan sütün ise 25\frac{2}{5}'si paketlenerek satılmıştır. Bu işlemlerden sonra mandırada geriye 120120 litre süt kaldığına göre, tereyağı yapımında kullanılan süt miktarı kaç litredir?

Show answer & explanation

Answer: 100

Answer

Tereyağı yapımında kullanılan süt miktarı 100 litredir.
Soruda verilen adımlar sırasıyla uygulandığında kalan süt miktarı 27x\frac{2}{7}x olarak bulunur. Bu değer 120120 litreye eşitlendiğinde toplam süt miktarı 420420 litre elde edilir. Tereyağı için toplam sütün 521\frac{5}{21}'i kullanıldığından, 420×521=100420 \times \frac{5}{21} = 100 litre süt tereyağı yapımında kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam süt miktarını xx olarak tanımlayarak peynir yapımı sonrasında kalan süt miktarını bulalım.
Başlangıçtaki süt miktarı xx olsun. Peynir için 27x\frac{2}{7}x süt kullanılır. Geriye kalan süt miktarı: x27x=57xx - \frac{2}{7}x = \frac{5}{7}x olur.
Soruda sonraki işlemler kalan süt miktarı üzerinden yapıldığı için ilk adımdaki kalanı doğru belirlemeliyiz.
2
Tereyağı yapımında kullanılan sütü ve sonrasında kalan süt miktarını bulalım.
Tereyağı için kalan sütün (57x\frac{5}{7}x) 13\frac{1}{3}'i kullanılmıştır: 57x×13=521x\frac{5}{7}x \times \frac{1}{3} = \frac{5}{21}x süt tereyağı için harcanır. Geriye kalan süt: 57x×23=1021x\frac{5}{7}x \times \frac{2}{3} = \frac{10}{21}x olur.
Kalan sütün belirli bir kesrini hesaplamak için iki kesir birbiriyle çarpılır.
3
Paketlenip satılan sütten sonra geriye kalan sütü bulalım ve bu miktarı 120120 litreye eşitleyerek toplam süt miktarını (xx) hesaplayalım.
Kalan sütün (1021x\frac{10}{21}x) 25\frac{2}{5}'si satılırsa geriye 35\frac{3}{5}'ü kalır: 1021x×35=30105x=27x\frac{10}{21}x \times \frac{3}{5} = \frac{30}{105}x = \frac{2}{7}x süt kalır. Bu değer 120120'ye eşittir: 27x=120    x=420\frac{2}{7}x = 120 \implies x = 420 litredir.
En son kalan süt miktarını veren denklem yardımıyla başlangıçtaki toplam süt miktarını elde ederiz.
4
Bulduğumuz toplam süt miktarını (x=420x = 420) kullanarak tereyağı yapımında kullanılan süt miktarını (521x\frac{5}{21}x) hesaplayalım.
Tereyağı için kullanılan süt miktarı: 521×420=5×20=100\frac{5}{21} \times 420 = 5 \times 20 = 100 litredir.
Soru kökünde bizden toplam süt miktarı değil, sadece tereyağı yapımında kullanılan süt miktarı istenmiştir.

Key Concept

Kesir Problemlerinde Kalan Miktar Üzerinden İşlem Yapma

Alternative Method

Kesirlerle uğraşmamak için paydaların en küçük ortak katı (EKOK) seçilebilir. Paydalar 77, 33 ve 55 olduğundan, başlangıçtaki toplam süt miktarına EKOK(7,3,5)=105k\text{EKOK}(7, 3, 5) = 105k diyelim.
1. Peynir için: 105k×27=30k105k \times \frac{2}{7} = 30k kullanılır. Kalan süt: 105k30k=75k105k - 30k = 75k olur.
2. Tereyağı için: 75k×13=25k75k \times \frac{1}{3} = 25k kullanılır. Kalan süt: 75k25k=50k75k - 25k = 50k olur.
3. Paketlenen süt: 50k×25=20k50k \times \frac{2}{5} = 20k satılır. En son kalan süt: 50k20k=30k50k - 20k = 30k olur.
4. Kalan süt 120120 litre olduğuna göre: 30k=120    k=430k = 120 \implies k = 4 bulunur.
Tereyağı için kullanılan süt miktarı 25k25k olduğundan: 25×4=10025 \times 4 = 100 litre olarak hesaplanır.
Estimated Time:1m 30s
Question 103Question

Bir üniversite araştırma projesine ayrılan toplam ödeneğin;

* 14\frac{1}{4}'ü laboratuvar cihazlarının bakımına,
* Kalan ödeneğin 25\frac{2}{5}'i sarf malzemesi alımına,
* İkinci adımdan sonra kalan ödeneğin 13\frac{1}{3}'i ve ek olarak 24.00024.000 TL saha araştırmalarına harcanmıştır.

Tüm bu harcamalar yapıldıktan sonra geriye başlangıçtaki toplam ödeneğin 110\frac{1}{10}'u kaldığına göre, bu projeye ayrılan toplam ödenek kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 120.000

Answer

Projeye ayrılan toplam ödenek 120.000 TL'dir.
Kalan ödenek adımları sırasıyla uygulandığında en son adımda elde edilen 310x24.000\frac{3}{10}x - 24.000 ifadesi, başlangıçtaki ödeneğin 110\frac{1}{10}'una eşitlenerek çözüldüğünde toplam ödenek 120.000120.000 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki toplam ödeneği temsil edecek değişkeni belirleme ve ilk harcamayı çıkarma.
Toplam ödenek xx olsun. Cihaz bakımına harcanan: 14x\frac{1}{4}x, kalan: x14x=34xx - \frac{1}{4}x = \frac{3}{4}x.
Soruda sonraki harcamaların kalan ödenek üzerinden yapılacağı belirtildiği için her adımdan sonra kalan miktarı bulmamız gerekir.
2
Sarf malzemesi alımı sonrası kalan miktarı hesaplama.
Sarf malzemesine harcanan: 25×34x=310x\frac{2}{5} \times \frac{3}{4}x = \frac{3}{10}x. İkinci adımdan sonra kalan ödenek: 34x310x=920x\frac{3}{4}x - \frac{3}{10}x = \frac{9}{20}x.
İkinci harcama, ilk adımdan sonra kalan ödeneğin 25\frac{2}{5}'i olduğu için çarpma işlemi uygulanır.
3
Saha araştırmaları harcamasını ve son kalan miktarı bulma.
Saha araştırmalarına harcanan: 13×920x+24.000=320x+24.000\frac{1}{3} \times \frac{9}{20}x + 24.000 = \frac{3}{20}x + 24.000. Son kalan ödenek: 920x(320x+24.000)=620x24.000=310x24.000\frac{9}{20}x - \left(\frac{3}{20}x + 24.000\right) = \frac{6}{20}x - 24.000 = \frac{3}{10}x - 24.000.
Son harcama adımı da kalan miktar üzerinden hesaplanır ve sabit harcama (24.00024.000 TL) toplam kalan miktardan düşülür.
4
Kalan miktarı başlangıçtaki ödeneğin 110\frac{1}{10}'una eşitleyen denklemi kurma ve çözme.
310x24.000=110x    210x=24.000    15x=24.000    x=120.000\frac{3}{10}x - 24.000 = \frac{1}{10}x \implies \frac{2}{10}x = 24.000 \implies \frac{1}{5}x = 24.000 \implies x = 120.000.
Soruda en son kalan miktarın başlangıçtaki ödeneğin 110\frac{1}{10}'u olduğu belirtildiğinden bu eşitlikten toplam ödenek bulunur.

Key Concept

Kesir Problemlerinde Kalan Miktar Üzerinden Denklem Kurma
Question 104Question

Bir kahve dükkanında satılan AA ve BB marka kahve çekirdeklerinin paket ağırlıkları ve kilogram fiyatları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* AA marka bir paketin ağırlığı, BB marka bir paketin ağırlığından %20\%20 fazladır.
* AA markasının kilogram fiyatı, BB markasının kilogram fiyatından %10\%10 daha azdır.
* AA marka bir paketin sat��ş fiyatı, BB marka bir paketin satış fiyatından 3232 TL daha fazladır.

Buna göre, BB marka bir paket kahvenin satış fiyatı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 400

Answer

B marka bir paket kahvenin satış fiyatı 400400 TL'dir.
B marka paketin ağırlığına 100w100w, kilogram fiyatına 100p100p dediğimizde satış fiyatı 10000wp10000wp olur. A marka paketin ağırlığı %20\%20 fazla olduğundan 120w120w, kilogram fiyatı %10\%10 eksik olduğundan 90p90p olur ve satış fiyatı 120w×90p=10800wp120w \times 90p = 10800wp olarak hesaplanır. Aradaki fark 10800wp10000wp=800wp=3210800wp - 10000wp = 800wp = 32 TL ise, wp=0,04wp = 0,04 olur. Buradan B marka paketin satış fiyatı 10000wp=10000×0,04=40010000wp = 10000 \times 0,04 = 400 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
B marka paketin ağırlığını ve kilogram fiyatını değişkenler cinsinden ifade etme.
B marka paketin ağırlığı 100w100w gram, kilogram fiyatı ise 100p100p TL olsun. Bu durumda B marka bir paketin satış fiyatı: SB=100w×100p=10000wpS_B = 100w \times 100p = 10000wp olur.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için başlangıç değerlerini 100100 katı olarak seçmek işlem kolaylığı sağlar.
2
A marka paketin ağırlığını ve kilogram fiyatını belirleme.
A marka paketin ağırlığı, B'ninkinden %20\%20 fazla olduğundan 120w120w gram olur. A'nın kilogram fiyatı, B'ninkinden %10\%10 az olduğundan 90p90p TL olur. A marka bir paketin satış fiyatı: SA=120w×90p=10800wpS_A = 120w \times 90p = 10800wp olur.
A marka paketin satış fiyat��nı wpwp cinsinden ifade etmek için ağırlık ile birim fiyatı çarpmamız gerekir.
3
Fiyat farkını kullanarak B'nin fiyatını hesaplama.
İki paketin fiyat farkı SASB=10800wp10000wp=800wp=32S_A - S_B = 10800wp - 10000wp = 800wp = 32 TL'dir. Buradan wp=32800=0,04wp = \frac{32}{800} = 0,04 bulunur. B marka paketin fiyatı SB=10000wp=10000×0,04=400S_B = 10000wp = 10000 \times 0,04 = 400 TL olarak elde edilir.
Verilen fiyat farkı denklemini çözerek bilinmeyenlerin çarpımını bulup B paketinin toplam satış fiyatına ulaşırız.

Key Concept

İki farklı değişkenin yüzde değişimlerinin çarpım durumundaki etkisini bulma

Hints

1
B marka paketin ağırlığına ve birim fiyatına sırasıyla 100w100w ve 100p100p gibi değerler vererek başlayabilirsiniz.
2
A marka paketin ağırlığını ve kilogram fiyatını da bu değişkenler cinsinden yazıp ikisinin çarpımı olan paket fiyatını hesaplayın.
3
A'nın paket fiyatı 120w×90p=10800wp120w \times 90p = 10800wp ve B'nin paket fiyatı 10000wp10000wp olacaktır. Bu iki değer arasındaki farkın 3232 TL olmasını sağlayan denklemi çözün.

Practice More

Benzer şekilde, iki değişkenin (örneğin işçi sayısı ve çalışma saati) farklı oranlarda değişmesiyle yapılan toplam iş miktarındaki değişimi inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

B paketinin fiyatına FBF_B diyelim. Paket fiyatı, ağırlık (AA) ve kilogram fiyatının (KK) çarpımıdır (FB=AKF_B = A \cdot K). A paketinin ağırlığı 1,2A1,2A, kilogram fiyatı 0,9K0,9K olduğundan A'nın paket fiyatı FA=1,2A0,9K=1,08(AK)=1,08FBF_A = 1,2A \cdot 0,9K = 1,08(A \cdot K) = 1,08F_B olur. Fiyatlar arasındaki fark FAFB=1,08FBFB=0,08FB=32F_A - F_B = 1,08F_B - F_B = 0,08F_B = 32 TL ise, FB=320,08=400F_B = \frac{32}{0,08} = 400 TL bulunur.
Estimated Time:2m 30s
Question 105Question

Bir belediyeye ait spor tesisinde halı saha, tenis kortu ve basketbol sahasının saatlik kiralama ücretleri ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
- Tenis kortunun saatlik kiralama ücreti, basketbol sahasının saatlik kiralama ücretinin 2 katından 40 TL eksiktir.
- Halı sahanın saatlik kiralama ücreti, tenis kortunun saatlik kiralama ücretinin 1,5 katıdır.
- Bu tesiste bir gün içinde toplam 24 saatlik kiralama yapılm��ş olup bu kiralamaların bir kısmı basketbol sahası, kalan kısmı ise eşit saatlerde tenis kortu ve halı saha için gerçekleştirilmiştir.
Yapılan toplam kiralama bedeli 4440 TL olduğuna göre, basketbol sahasının saatlik kiralama ücreti kaç TL'dir? (Kiralama ücretleri birer tam sayıdır.)

Show answer & explanation

Answer: 120

Answer

Basketbol sahasının saatlik kiralama ücreti 120 TL'dir.
Basketbol sahasının saatlik ücretine xx denilerek kurulan denklemde tenis kortunun saatlik ücreti 2x402x-40, halı sahanın saatlik ücreti ise 3x603x-60 olarak belirlenir. Tenis ve halı sahaların kiralama süreleri eşit (tt) seçildiğinde, basketbol sahasının kiralama süresi 242t24-2t olur. Toplam ücreti veren denklem sadeleştirildiğinde 3x(8+t)=4440+100t3x(8+t) = 4440 + 100t bağıntısı elde edilir. Ücretlerin tam sayı çıkmasını sağlayan ve kiralama süresi sınırlarına uyan tek tt değeri 6 olup, bu değer yerine yazıldığında basketbol sahasının saatlik kiralama ücreti 120 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Basketbol sahasının saatlik kiralama ücretini xx değişkeni ile tanımlayalım ve diğer kiralama ücretlerini xx cinsinden yazalım.
Tenis kortunun saatlik kiralama ücreti 2x402x - 40 TL olur. Halı sahanın saatlik kiralama ücreti ise 1,5(2x40)=3x601,5(2x - 40) = 3x - 60 TL olarak bulunur.
Tüm kiralama ücretlerini tek bir değişken cinsinden ifade ederek denklem kurmayı kolaylaştırmak.
2
Kiralama sürelerini paylaştıralım. Tenis kortu ve halı sahanın kiralama süreleri eşit olup her birine tt saat diyelim. Kalan süreyi basketbol sahasına atayarak toplam ücret denklemini kuralım.
Basketbol sahasının kiralama süresi 242t24 - 2t saat olur. Toplam ücret denklemi: (242t)x+t(2x40)+t(3x60)=4440(24 - 2t)x + t(2x - 40) + t(3x - 60) = 4440 şeklinde kurulur.
Kiralama sürelerinin toplamının 24 saat olması ve toplam ücretin 4440 TL olması bilgilerini bir araya getirmek.
3
Elde edilen denklemi parantezleri dağıtarak sadeleştirelim ve xx değişkenini yalnız bırakalım.
24x2tx+2tx40t+3tx60t=4440    24x+3tx100t=4440    3x(8+t)=4440+100t    x=4440+100t3(8+t)24x - 2tx + 2tx - 40t + 3tx - 60t = 4440 \implies 24x + 3tx - 100t = 4440 \implies 3x(8+t) = 4440 + 100t \implies x = \frac{4440 + 100t}{3(8+t)} elde edilir.
xx ücretini tt süresine bağlı bir rasyonel ifade olarak çözümlemek.
4
Ücretlerin ve sürelerin tam sayı olması koşulunu kullanarak tt ve xx değerlerini belirleyelim.
xx bir tam sayı olduğundan, 4440+100t4440 + 100t ifadesi 3'ün katı olmalıdır. 44404440 zaten 3'ün katı olduğu için 100t100t de 3'ün katı, yani tt sayısı 3'ün katı olmalıdır. Pozitif kiralama süreleri için 2t<24    t<122t < 24 \implies t < 12 olmalıdır. Dolayısıyla t{3,6,9}t \in \{3, 6, 9\} olabilir.
- t=3t = 3 için: x=474033x = \frac{4740}{33} (tam sayı değil)
- t=6t = 6 için: x=504042=120x = \frac{5040}{42} = 120 TL (tam sayı)
- t=9t = 9 için: x=534051x = \frac{5340}{51} (tam sayı değil)
Buna göre x=120x = 120 TL bulunur.
Tam sayı kısıtlamaları altındaki tek geçerli çözümü tespit etmek.

Key Concept

Bilinmeyenler ve kısıtlamalar içeren sözel problemleri denklemlere aktarma ve tam sayı değer kısıtları altında çözme.
Question 106Question

Bir bahçedeki zeytinleri toplamak için Ahmet ve Mehmet birlikte çalışacaktır. Ahmet'in zeytin toplama hızı, Mehmet'in zeytin toplama hızının 22 katıdır. İkisi birlikte bu işi 1212 günde tamamlayabilmektedir. Mehmet tek başına işe başladıktan 66 gün sonra Ahmet de ona katılıyor ve kalan işi birlikte tamamlıyorlar. Buna göre, bahçedeki zeytinlerin tamamı toplam kaç günde toplanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 16

Answer

Bahçedeki zeytinlerin tamamı toplam 16 günde toplanmıştır.
İşin tamamı 36 birim kabul edilirse Mehmet günde 1 birim, Ahmet ise günde 2 birim iş yapmaktadır. Mehmet ilk 6 gün boyunca tek başına çalışarak 6 birim işi tamamlar. Geriye kalan 30 birimlik iş için Ahmet de Mehmet'e katılır. İkisinin günlük toplam iş üretimi 3 birim olduğundan, kalan iş 10 günde biter. İlk 6 gün ve son 10 günün toplamı olan 16 gün, zeytinlerin tamamının toplanma süresidir.

Step-by-Step Solution

1
Kişilerin hızlarını belirleyip işin tamamını tanımlama
Mehmet'in iş yapma hızı vv ise Ahmet'in hızı 2v2v olur. Birlikte çalışma hızları v+2v=3vv + 2v = 3v olur. İşin tamamı: 3v×12=36v3v \times 12 = 36v birimdir.
İş miktarı, hız ve zamanın çarpımına eşittir. Bu bağıntıyla tüm işi değişken cinsinden tanımlarız.
2
Mehmet'in ilk 6 g��nde yaptığı işi ve kalan işi hesaplama
Mehmet 6 günde: 6×v=6v6 \times v = 6v birim iş yapar. Geriye kalan iş miktarı: 36v6v=30v36v - 6v = 30v birimdir.
Ahmet sürece katılmadan önce Mehmet'in tek başına ne kadar iş ürettiğini bulup kalan iş yükünü belirlemeliyiz.
3
Birlikte çalışma süresini ve toplam süreyi bulma
Kalan 30v30v birim işi Ahmet ve Mehmet birlikte 3v3v hızla: 30v/3v=1030v / 3v = 10 günde tamamlar. Toplam süre: 6+10=166 + 10 = 16 gün olur.
Kalan işin tamamlanma süresi ile başlangıçtaki solo süreyi toplayarak işin bitiş gününü elde ederiz.

Key Concept

İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarları (hızlar) toplanarak birlikte yapılan toplam iş bulunur. Hız ile işi bitirme süresi ters orantılıdır.

Hints

1
Mehmet'in hızına vv diyerek Ahmet'in hızını belirleyin ve birlikte çalışarak 12 günde bitirdikleri toplam iş miktarını vv cinsinden ifade edin.
2
Mehmet'in ilk 6 günde yaptığı işi toplam işten çıkararak geriye kalan iş miktarını bulun. Bu kalan işin ikisinin toplam hızı olan 3v3v ile kaç günde biteceğini hesaplayın.

Practice More

Bu tür sorularda işçi kapasitelerinin yüzde veya oran bazlı değişimlerini pratikleştirmek için toplam işe sayısal değerler vermek (örneğin 36) çözümü hızlandıracaktır.

Alternative Method

Mehmet işin tamamını tek başına 3636 günde, Ahmet ise 1818 günde bitirir. Mehmet 66 gün çalışarak işin 636=16\frac{6}{36} = \frac{1}{6}'sını tamamlar. Geriye işin 56\frac{5}{6}'sı kalır. İkisi birlikte işin tamamını 1212 günde bitirebildiklerine göre, kalan 56\frac{5}{6}'lık kısmı 12×56=1012 \times \frac{5}{6} = 10 günde tamamlar. Toplam süre 6+10=166 + 10 = 16 gün bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 107Question

Bir üretici, aynı hammaddeden AA ve BB olmak üzere iki farklı ürün elde etmektedir. Bu üretim süreci ve maliyetlerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* 1 kg1\text{ kg} hammaddeden 22 adet AA ürünü veya 33 adet BB ürünü üretilebilmektedir.
* AA ürününün birim üretim maliyeti (hammadde hariç), BB ürününün birim üretim maliyetinin 22 katıdır.
* Hammadde maliyeti, AA ürününün toplam birim maliyetinin %60\%60'ını oluşturmaktadır.
* Başlangıçta AA ürünü %40\%40 kârla, BB ürünü ise %20\%20 kârla satılmaktadır.

Hammadde fiyatı %50\%50, hammadde dışındaki diğer üretim maliyetleri ise %20\%20 artmıştır. Bu artışlar sonrasında, ürünlerin kâr oranlar��nın değişmemesi için AA ürününün satış fiyatı %X\%X, BB ürününün satış fiyatı ise %Y\%Y artırılmıştır.

Buna göre, B ürününün satış fiyatındaki artış yüzdesi ile A ürününün satış fiyatındaki artış yüzdesi arasındaki fark (YXY - X) kaç yüzde puanıdır?

Show answer & explanation

Answer: 2

Answer

İki ürünün satış fiyatlarındaki artış yüzdeleri aras��ndaki fark 2 yüzde puanıdır.
Soruda verilen bilgilere göre, başlangıçta hammadde birim fiyatı R ve B'nin hammadde dışı üretim maliyeti m olarak seçildiğinde, A ürününün maliyeti 5m ve B ürününün maliyeti 3m olarak bulunur. Maliyet artışları uygulandıktan sonra A'nın yeni maliyeti 6,9m (artış %38) ve B'nin yeni maliyeti 4,2m (artış %40) olur. Kâr oranları sabit kaldığından satış fiyatlarındaki artış yüzdeleri de bu maliyet artış yüzdelerine eşit olur. Dolayısıyla aralarındaki fark 40 - 38 = 2 yüzde puanıdır.

Step-by-Step Solution

1
Ürünlerin birim maliyet bileşenlerini hammadde (RR) ve üretim maliyeti (mm) cinsinden tan��mlamak.
CA=0,5R+2mC_A = 0,5R + 2m ve CB=13R+mC_B = \frac{1}{3}R + m
1 kg1\text{ kg} hammaddeden 22 adet AA veya 33 adet BB üretildiği için her bir ürünün ihtiyaç duyduğu hammadde miktarı sırasıyla 0,5 kg0,5\text{ kg} ve 13 kg\frac{1}{3}\text{ kg} olur.
2
AA ürününün hammadde oranını kullanarak RR ile mm arasındaki ilişkiyi bulmak.
R=6mR = 6m bağıntısı elde edilir.
AA ürününün hammadde maliyeti, toplam maliyetinin %60\%60'ı olduğuna göre 0,5R0,5R+2m=0,6\frac{0,5R}{0,5R + 2m} = 0,6 denklemi kurulur ve çözülür.
3
Bulunan bağıntıyı kullanarak ürünlerin başlangıç maliyetlerini tek bir değişken cinsinden yazmak.
CA=5mC_A = 5m ve CB=3mC_B = 3m
R=6mR = 6m değeri başlangıç maliyet denklemlerinde yerine yazılır.
4
Maliyet artışlarını uygulayarak yeni birim maliyetleri hesaplamak.
CA=6,9mC_A' = 6,9m ve CB=4,2mC_B' = 4,2m
Hammadde fiyatı %50\%50 artarak R=9mR' = 9m olur, üretim maliyetleri de %20\%20 artarak sırasıyla 2,4m2,4m ve 1,2m1,2m olur.
5
Maliyetlerin artış yüzdelerini (XX ve YY) hesaplamak ve aralarındaki farkı bulmak.
X=38X = 38, Y=40Y = 40 ve fark YX=2Y - X = 2 olarak bulunur.
Kâr oranları sabit kaldığından, satış fiyatlarındaki artış yüzdeleri maliyetlerdeki artış yüzdelerine eşit olur.

Key Concept

Kar ve Zarar Problemlerinde Maliyet Değişimlerinin Satış Fiyatına Etkisi

Hints

1
Kâr oranlarının sabit kalması, satış fiyatlarındaki artış yüzdelerinin doğrudan maliyetlerdeki artış yüzdelerine eşit olmasını sağlar. Bu nedenle doğrudan birim maliyet değişimlerini hesaplamaya odaklanabilirsiniz.
2
1 kg hammaddeden üretilen ürün miktarlarını kullanarak her bir ürünün birim hammadde ihtiyacını belirleyin (0,5 kg0,5\text{ kg} ve 13 kg\frac{1}{3}\text{ kg}). AA ürünü için verilen %60\%60 oranından yararlanarak hammadde birim fiyatı (RR) ile BB'nin üretim maliyeti (mm) arasında bir bağıntı kurun.
3
R=6mR = 6m bağıntısını bulduktan sonra, başlangıç maliyetlerini CA=5mC_A = 5m ve CB=3mC_B = 3m olarak yazın. Yeni maliyetleri hammaddeye %50\%50, üretim maliyetine %20\%20 zam uygulayarak hesaplayıp artış yüzdelerini karşılaştırın.

Practice More

Bu tür sorularda pratik kazanmak için fire verilen (kurutma sırasında ağırlık kaybeden) hammadde problemlerinde de benzer maliyet ve oran denklemleri kurmayı deneyebilirsiniz.

Alternative Method

Değişkenlerle uğraşmamak için başlangıçtaki hammadde fiyatına doğrudan R=60 TLR = 60\text{ TL} ve BB'nin üretim maliyetine m=10 TLm = 10\text{ TL} gibi kolay hesaplanabilir sayısal değerler vererek de aynı oranları ve artış yüzdelerini hızlı bir şekilde hesaplayabilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 108Question

Bir fırıncı, sabah ürettiği poğaçaların 37\frac{3}{7}'ünü satmıştır. Öğleden sonra ise kalan poğaçaların yarısını satmıştır. Geriye 2424 adet poğaça kaldığına göre, bu fırıncının sabah ürettiği toplam poğaça sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 84

Answer

84
Doğru cevap 84'tür. Başlangıçtaki poğaça sayısına 7x7x dersek, sabah 37\frac{3}{7}'ü olan 3x3x poğaça satılır ve geriye 4x4x poğaça kalır. Öğleden sonra kalan 4x4x poğaçanın yarısı (2x2x) satılınca geriye 2x2x poğaça kalır. Kalan poğaça sayısı 24 olarak verildiğinden, 2x=242x = 24 denkleminden x=12x = 12 bulunur. Buradan başlangıçtaki toplam poğaça sayısı 7x=7×12=847x = 7 \times 12 = 84 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Sabah üretilen toplam poğaça sayısına, paydada bulunan 7 sayısından yola çıkarak 7x7x diyelim.
Toplam poğaça sayısı 7x7x olarak belirlenir.
Kesirli işlemlerle uğraşmamak için toplam miktara paydanın katı olan bir bilinmeyen atamak kolaylık sağlar.
2
Sabah satılan poğaça sayısını ve geriye kalan poğaça sayısını hesaplayalım.
Sabah satılan poğaça sayısı: 7x×37=3x7x \times \frac{3}{7} = 3x olur. Kalan poğaça sayısı ise 7x3x=4x7x - 3x = 4x olarak bulunur.
Öğleden sonraki satış kalan poğaçalar üzerinden yapılacağı için kalan miktarı bulmamız gerekir.
3
Öğleden sonra kalan poğaçaların yarısının satıldığını kullanarak son durumda geriye kalan poğaça sayısını xx cinsinden bulalım ve bu değeri 24'e eşitleyelim.
Öğleden sonra satılan poğaça sayısı: 4x×12=2x4x \times \frac{1}{2} = 2x olur. Geriye kalan poğaça sayısı da 4x2x=2x4x - 2x = 2x olur. Buradan 2x=24    x=122x = 24 \implies x = 12 elde edilir.
Soruda verilen gerçek kalan miktarı kullanarak bilinmeyen olan xx değerine ulaşmak hedeflenir.
4
Bulduğumuz xx değerini başlangıçtaki toplam poğaça sayısı olan 7x7x ifadesinde yerine yazarak sonucu bulalım.
Toplam poğaça sayısı: 7×12=847 \times 12 = 84 adet olarak bulunur.
Soruda bizden istenen başlangıçtaki toplam poğaça miktarını hesaplamak için bu adım gereklidir.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktar üzerinden işlem yaparken bütünü doğru belirlemek.
Estimated Time:1m 0s
Question 109Question

Bir elektrikli otomobil, test sürüşü yaparken iki şehir arasındaki yolun ilk yarısını saniyede ortalama 25 metre25\text{ metre} (25 m/sn25\text{ m/sn}), ikinci yarısını ise saatte ortalama 60 kilometre60\text{ kilometre} (60 km/sa60\text{ km/sa}) sabit hızla gitmiştir. Buna göre, bu otomobilin tüm yol boyunca ortalama hızı saatte kaç kilometredir?

Show answer & explanation

Answer: 72

Answer

Otomobilin tüm yol boyunca ortalama hızı saatte 72 kilometredir.
Ortalama hız, toplam yolun toplam zamana bölünmesiyle hesaplanır. Yol iki eşit parçaya bölündüğü için harmonik ortalama formülü geçerlidir. İlk hız olan saniyede 25 metre, saatte 90 kilometreye eşdeğerdir. Bu değer ve ikinci yarıdaki hız olan saatte 60 kilometre formülde yerine yazıldığında saatte 72 kilometre sonucu bulunur.

Step-by-Step Solution

1
İlk yarıdaki hız birimini km/sa cinsine dönüştürmek.
25 m/sn=25×3.6=90 km/sa25\text{ m/sn} = 25 \times 3.6 = 90\text{ km/sa} olarak bulunur.
Soruda ortalama hızın saatte kilometre (km/sa) cinsinden değeri sorulduğu için tüm hız birimlerinin km/sa olması gerekir. Saniyede 25 metre giden bir araç, bir saatte (3600 saniye) 25×3600=90000 metre=90 km25 \times 3600 = 90000\text{ metre} = 90\text{ km} yol alır.
2
Eşit mesafeler için ortalama hız formülünü uygulamak.
vort=2v1v2v1+v2=2906090+60=10800150=72 km/sav_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot v_1 \cdot v_2}{v_1 + v_2} = \frac{2 \cdot 90 \cdot 60}{90 + 60} = \frac{10800}{150} = 72\text{ km/sa} olarak elde edilir.
Yolun iki yarısı da eşit uzunlukta olduğu için, gidilen toplam yolun geçen toplam süreye oranı olan ortalama hız, hızların harmonik ortalaması ile bulunur.

Key Concept

Eşit uzunluktaki yollarda ortalama hız, hızların harmonik ortalamasına eşittir.

Alternative Method

Yolun tamamına hem 90'a hem de 60'a tam bölünebilen bir sayı (örneğin 180 km) verilebilir. Yolun yarısı 180 km ise tamamı 360 km olur. İlk yarısı 90 km/sa hızla 2 saatte, ikinci yarısı 60 km/sa hızla 3 saatte tamamlanır. Toplam süre 5 saat, toplam yol 360 km olduğundan ortalama hız 360 / 5 = 72 km/sa olarak bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 110Question

Bir kafede A, B ve C olmak üzere üç farklı kahve menüsü satılmaktadır. Bu menülerin birer adedinin satış fiyatları sırasıyla 120120 TL, 150150 TL ve 180180 TL'dir. Bir gün boyunca bu kafede bu üç menüden toplam 6060 adet satılmış ve toplam 93009300 TL gelir elde edilmiştir.

Gün boyunca satılan B menüsü sayısının, A menüsü sayısının 22 katından fazla olduğu bilinmektedir.

Buna göre, gün boyunca satılan C menüsü sayısı en fazla kaç olabilir?

Show answer & explanation

Answer: 2222

Answer

Maksimum C menüsü sayısı 22 olmalıdır.
Kurulan denklem sisteminde x+y+z=60x+y+z=60 ve 120x+150y+180z=9300120x+150y+180z=9300 denklemleri ortak çözüldüğünde 2x+y=502x+y=50 ve z=10+xz=10+x bağıntılarına ulaşılır. Sorudaki y>2xy > 2x koşulu uygulandığında 502x>2x    4x<50    x<12.550-2x > 2x \implies 4x < 50 \implies x < 12.5 sınırlandırması bulunur. C menüsü adedini temsil eden zz değerinin en büyük olması için xx en büyük tam sayı olan 12 seçilmelidir. Buradan z=10+12=22z = 10 + 12 = 22 sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri tanımlama ve temel denklemleri kurma
Satılan A menüsü sayısı xx, B menüsü sayısı yy ve C menüsü sayısı zz olsun. Bu durumda x+y+z=60x + y + z = 60 ve 120x+150y+180z=9300120x + 150y + 180z = 9300 denklemleri elde edilir.
Sözel problemi matematiksel eşitliklere dönüştürmek.
2
Fiyat denklemini sadeleştirme ve değişkenler arasındaki ilişkiyi bulma
120x+150y+180z=9300120x + 150y + 180z = 9300 denkleminin her iki tarafı da 3030 ile bölündüğünde 4x+5y+6z=3104x + 5y + 6z = 310 denklemi elde edilir.
Büyük katsayılı işlemlerden kaçınmak ve çözümü basitleştirmek.
3
Değişken sayısını azaltmak için yerine koyma yöntemini uygulama
x+y+z=60    z=60xyx + y + z = 60 \implies z = 60 - x - y ifadesini sadeleştirilmiş denklemde yerine yazalım: 4x+5y+6(60xy)=310    4x+5y+3606x6y=310    2xy=50    2x+y=504x + 5y + 6(60 - x - y) = 310 \implies 4x + 5y + 360 - 6x - 6y = 310 \implies -2x - y = -50 \implies 2x + y = 50 elde edilir. Buradan y=502xy = 50 - 2x bulunur.
Sistemdeki değişkenleri birbirine bağlayarak tek bir değişkene indirgemek.
4
zz değişkenini xx cinsinden ifade etme
z=60xy    z=60x(502x)    z=10+xz = 60 - x - y \implies z = 60 - x - (50 - 2x) \implies z = 10 + x bağıntısı elde edilir.
zz değerini en büyük yapmak için hangi değişkeni optimize etmemiz gerektiğini görmek.
5
Eşitsizlik kısıtını uygulama ve en büyük değeri bulma
Satılan B menüsü sayısının, A menüsü sayısının 22 katından fazla olduğu (y>2xy > 2x) belirtilmiştir. y=502xy = 50 - 2x ifadesini yerine yazarsak: 502x>2x    50>4x    x<12.550 - 2x > 2x \implies 50 > 4x \implies x < 12.5 elde edilir. xx bir tam sayı olması gerektiğinden alabileceği en büyük değer 1212 olur. Bu durumda en büyük zz değeri z=10+12=22z = 10 + 12 = 22 olarak hesaplanır.
Soruda verilen eşitsizlik koşuluna göre sınır tespiti yapmak.

Key Concept

Birinci dereceden çok bilinmeyenli denklem sistemleri ve doğrusal eşitsizliklerin sınır değer analiziyle çözümü.
Estimated Time:2m 30s
Question 111Question

Bir gruptaki üç arkadaşın bugünkü yaşları sırasıyla 2, 3 ve 4 sayıları ile doğru orantılıdır. 6 yıl sonra bu üç arkadaşın yaşları toplamı, ortanca arkadaşın bugünkü yaşının 4 katına eşit olacağına göre, en küçük arkadaşın bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

En küçük arkadaşın bugünkü yaşı 12'dir.
Doğru seçenekte belirtilen yaş değeri (12), kurulan yaş denkleminin doğru çözümüdür. Arkadaşların bugünkü yaşları 2k2k, 3k3k ve 4k4k olsun. Bugünkü yaşlar toplamı 9k9k olur. 6 yıl sonra 3 kişinin yaşları toplamı 9k+189k + 18 olacaktır. Bu değer, ortanca arkadaşın bugünkü yaşının (3k3k) 4 katı olan 12k12k'ye eşitlenirse 9k+18=12k    3k=18    k=69k + 18 = 12k \implies 3k = 18 \implies k = 6 elde edilir. Buradan en küçük arkadaşın bugünkü yaşı 2k=2×6=122k = 2 \times 6 = 12 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Arkadaşların bugünkü yaşların�� oranlarına göre değişken cinsinden yazmak.
Arkadaşların bugünkü yaşları sırasıyla 2k2k, 3k3k ve 4k4k olarak belirlenir. Bugünkü yaşlar toplamı 2k+3k+4k=9k2k + 3k + 4k = 9k olur.
Yaşların 2, 3 ve 4 ile doğru orantılı olduğu verilmiştir.
2
6 yıl sonraki yaşlar toplamını ifade etmek.
6 yıl sonra her arkadaşın yaşı 6 yıl artacağından, yaşlar toplamı 9k+(3×6)=9k+189k + (3 \times 6) = 9k + 18 olur.
Gruptaki 3 kişinin her biri 6 yıl yaşlanır.
3
Verilen eşitliği kullanarak denklemi kurmak ve çözmek.
9k+18=4×(3k)    9k+18=12k    3k=18    k=69k + 18 = 4 \times (3k) \implies 9k + 18 = 12k \implies 3k = 18 \implies k = 6 olarak bulunur.
6 yıl sonraki yaşlar toplamı, ortanca arkadaşın bugünkü yaşının (3k3k) 4 katına eşittir.
4
Bulunan kk değerine göre en küçük arkadaşın yaşını hesaplamak.
En küçük arkadaşın bugünkü yaşı 2k=2×6=122k = 2 \times 6 = 12 olarak hesaplanır.
En küçük arkadaşın yaşı başlangıçta 2k2k olarak belirlenmiştir.

Key Concept

Doğru Orantı ve Yaş Problemleri
Question 112Question

Bir tekstil atölyesinde üretilen pamuklu ve polyester ipliklerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Üretilen toplam ipliğin %60\%60'ı pamukludur.
* Pamuklu ipliklerin %10\%10'u, polyester ipliklerin ise %20\%20'si defoludur.

Bu atölyede üretilen defolu ipliklerin toplam sayısı 4242 olduğuna göre, üretilen sağlam pamuklu iplik sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 162

Answer

Sağlam pamuklu iplik sayısı 162'dir.
Üretilen toplam iplik 100x100x kabul edildiğinde, pamuklu iplik sayısı 60x60x, polyester iplik sayısı 40x40x olur. Defolu pamuklu iplikler 60x×0,10=6x60x \times 0,10 = 6x ve defolu polyester iplikler 40x×0,20=8x40x \times 0,20 = 8x olmak üzere toplam defolu iplik sayısı 14x14x'tir. 14x=4214x = 42 denklemi çözüldüğünde x=3x = 3 bulunur. Sağlam pamuklu iplik miktarı pamuklu ipliklerin %90\%90'ı olduğundan 54x54x'e eşittir. Buradan sağlam pamuklu iplik sayısı 54×3=16254 \times 3 = 162 olarak bulunur. Bu nedenle 162 seçeneği doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Atölyede üretilen toplam iplik miktarını değişken cinsinden ifade etme.
Toplam iplik sayısı 100x100x olsun. Bu durumda pamuklu iplik sayısı 60x60x, polyester iplik sayısı ise 40x40x olur.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak amacıyla toplam miktarı 100'ün katı olarak belirlemek işlem kolaylığı sağlar.
2
Pamuklu ve polyester ipliklerin defolu olanlarının miktarlarını hesaplama.
Defolu pamuklu iplik sayısı: 60x×10100=6x60x \times \frac{10}{100} = 6x
Defolu polyester iplik sayısı: 40x×20100=8x40x \times \frac{20}{100} = 8x
Toplam defolu iplik sayısı: 6x+8x=14x6x + 8x = 14x
Verilen toplam defolu iplik sayısını kullanarak bilinmeyen xx değerini bulmak için denklem kurmak gerekir.
3
Kurulan denklemi çözerek xx değişkeninin değerini bulma.
14x=42x=314x = 42 \Rightarrow x = 3
Atölyedeki gerçek iplik sayılarına ulaşmak için ortak çarpanı bulmamız gerekir.
4
Sağlam pamuklu iplik sayısını hesaplama.
Pamuklu ipliklerin %10\%10'u defolu olduğuna göre, %90\%90'ı sağlamdır.
Sağlam pamuklu iplik sayısı: 60x×90100=54x60x \times \frac{90}{100} = 54x
x=3x = 3 için: 54×3=16254 \times 3 = 162
Soruda bizden istenen sağlam pamuklu ipliklerin tam sayısını bulmaktır.

Key Concept

Yüzde problemlerinde alt grupların oranlarını belirleyerek denklem kurma ve bilinmeyeni çözme.

Hints

1
Toplam iplik sayısını 100x100x alarak pamuklu ve polyester iplik sayılarını xx cinsinden yazın.
2
Pamuklu ipliklerin %10\%10'unu ve polyester ipliklerin %20\%20'sini ayrı ayrı hesaplayarak toplayın ve bu toplamı 42'ye eşitleyin.
3
14x=4214x = 42 denkleminden x=3x = 3 bulduktan sonra, pamuklu ipliklerin sağlam kısmını (%90\%90) bulmak için 60x×0,9060x \times 0,90 işlemini yapın.

Practice More

Benzer bir mantıkla çalışan ama kar-zarar veya karışım oranlarıyla birleştirilmiş yüzde problemlerini çözerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam defolu iplik oranı üzerinden gitmek yerine doğrudan sayısal değerlerle oran kurabiliriz. Toplam pamuklu iplik oranı %60\%60, bunun %10\%10 defolu kısmı tüm ipliklerin %6\%6'sına karşılık gelir. Polyester iplik oranı %40\%40, bunun %20\%20 defolu kısmı tüm ipliklerin %8\%8'ine karşılık gelir. Toplam defolu iplik oranı tüm atölyenin %6+%8=%14\%6 + \%8 = \%14'üdür. Tüm atölyenin %14\%14'ü 42 ise, tamamı 300 ipliktir. Buradan pamuklu iplik sayısı 300×%60=180300 \times \%60 = 180 olur. Sağlam pamuklu iplik sayısı ise 180×%90=162180 \times \%90 = 162 olarak bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 113Question

Efe, Başak ve Cihan'ın bugünkü yaşları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Efe ve Başak'ın yaşları farkı, Başak ve Cihan'ın yaşları farkına eşittir.
* Efe, Başak'ın bugünkü yaşına geldiğinde yıl 20322032 olacaktır.
* Cihan, Başak'ın bugünkü yaşındayken yıl 20202020 idi.
* Üçün��n bugünkü yaşları toplamı 6666'dır.

Buna göre, Efe'nin bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 16

Answer

Efe'nin bugünkü yaşı 16'dır.
Efe ile Başak ve Başak ile Cihan arasındaki yaş farkı eşit olduğundan yaşlar aritmetik bir dizi oluşturur. İki tarih arasındaki 12 yıllık fark, bu ortak yaş farkının iki katına (2d2d) eşit olur. Buradan yaş farkı d=6d = 6 olarak bulunur. Yaşlar toplamı olan 66, ortadaki kişi olan Başak'ın yaşının 3 katına eşittir (3B=66    B=223B = 66 \implies B = 22). Efe'nin yaşı ise Başak'ın yaşından 6 eksik olduğundan 226=1622 - 6 = 16 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Kişilerin yaşları arasındaki ilişkileri belirlemek için değişkenleri tanımlama.
Efe (EE), Başak (BB) ve Cihan (CC) olsun. BE=CB=dB - E = C - B = d eşitliğinden E=BdE = B - d ve C=B+dC = B + d elde edilir.
Yaşlar arasındaki farkın eşit olduğunu ve kişilerin büyüklük sıralamasını ifade etmek için.
2
Zaman farklarından yararlanarak ortak yaş farkını (dd) bulma.
2d=20322020    2d=12    d=62d = 2032 - 2020 \implies 2d = 12 \implies d = 6 bulunur.
Efe'nin Başak'ın yaşına gelmesi için dd yıl geçmesi, Cihan'ın Başak'ın yaşında olması için dd yıl öncesine gidilmesi gerekir; bu iki durum arasındaki zaman farkı 2d2d kadardır.
3
Yaşlar toplamını kullanarak ortanca kişinin yaşını bulma.
E+B+C=66    (B6)+B+(B+6)=66    3B=66    B=22E + B + C = 66 \implies (B - 6) + B + (B + 6) = 66 \implies 3B = 66 \implies B = 22 bulunur.
Üç kişinin bugünkü yaşları toplamı 66 olarak verildiği için.
4
Efe'nin bugünkü yaşını hesaplama.
E=B6    E=226=16E = B - 6 \implies E = 22 - 6 = 16 bulunur.
Efe'nin yaşı Başak'ın yaşından d=6d = 6 eksik olduğu için.

Key Concept

Yaş Problemleri
Estimated Time:2m 0s
Question 114Question

Bir butik sahibi, bir tişörtü maliyet fiyatı üzerinden %60\%60 kârla satmaktadır. Sezon sonunda bu tişörtün satış fiyatına %25\%25 indirim uygulandığında, elde edilen kâr miktarı 24 TL24\text{ TL} azalmaktadır. Buna göre, bu tişörtün indirimli satış fiyatı kaç TL\text{TL}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 72

Answer

Tişörtün indirimli satış fiyatı 72 TL72\text{ TL}'dir.
Tişörtün maliyet fiyatı 100x100x olarak kabul edildiğinde, %60\%60 kârlı satış fiyatı 160x160x olur. Bu fiyata %25\%25 indirim uygulandığında yeni satış fiyatı 120x120x ve yeni kâr 20x20x olur. Kâr miktarındaki azalış 60x20x=40x60x - 20x = 40x olup bu değer 24 TL24\text{ TL}'ye eşittir. Buradan x=06x = 0{}6 bulunur. İndirimli satış fiyatı 120x=120×06=72 TL120x = 120 \times 0{}6 = 72\text{ TL} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Tişörtün maliyet fiyatını değişken cinsinden tanımlama ve ilk satış fiyatını hesaplama.
Maliyet fiyatı 100x100x olsun. %60\%60 kârlı ilk satış fiyatı: 100x+60x=160x100x + 60x = 160x olur.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için başlangıç maliyetini 100x100x olarak belirleriz.
2
İlk satış fiyatı üzerinden %25\%25 indirim uygulayarak indirimli satış fiyatını bulma.
İndirim miktarı: 160x×25100=40x160x \times \frac{25}{100} = 40x olur. İndirimli satış fiyatı: 160x40x=120x160x - 40x = 120x olarak bulunur.
İndirim oranı satış fiyatı (160x160x) üzerinden uygulanmalıdır.
3
İlk durumdaki kâr ile indirimli durumdaki kâr arasındaki farkı belirleme.
İlk kâr: 160x100x=60x160x - 100x = 60x. İndirimli kâr: 120x100x=20x120x - 100x = 20x. Kâr azalışı: 60x20x=40x60x - 20x = 40x olur.
Soruda verilen kâr miktarındaki azalışı (24 TL24\text{ TL}) denklem eşitlemesiyle kullanabilmek için.
4
Kâr azalışı denklemini çözerek xx değerini bulma ve indirimli satış fiyatını hesaplama.
40x=24    x=0640x = 24 \implies x = 0{}6 olur. İndirimli satış fiyatı: 120x=120×06=72 TL120x = 120 \times 0{}6 = 72\text{ TL} olarak bulunur.
Değişkeni bularak bizden istenen indirimli satış fiyatı değerine ulaşmak için.

Key Concept

Bir ürünün satış fiyatı üzerinden yapılan indirimler ve maliyet fiyatı üzerinden hesaplanan kâr oranları arasındaki ilişkiler.
Question 115Question

Bir çalışanın maaşına önce %20\%20 oranında zam yapılmış, ardından zamlı maaşı üzerinden %10\%10 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmıştır.

Buna göre, bu çalışanın eline geçen net maaştaki artış oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 8

Answer

Net maaştaki artış oranı yüzde sekizdir.
Çalışanın başlangıç maaşı 100x100x olarak kabul edildiğinde, %20\%20 zam ile maaş 120x120x seviyesine ulaşır. Bu zamlı maaş üzerinden uygulanacak %10\%10 vergi kesintisi 120x×0,10=12x120x \times 0,10 = 12x olur. Kesintiden sonra çalışanın eline geçen net maaş 120x12x=108x120x - 12x = 108x olarak hesaplanır. İlk maaş 100x100x iken son net maaş 108x108x olduğuna göre, net maaştaki artış oranı %8\%8 olur.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç maaşını hesaplamayı kolaylaştırmak adına bir değişken olarak belirleyin.
Çalışanın başlangıç maaşı 100x100x olsun.
Yüzde hesaplamalarında temel değer olarak 100100 veya katlarını seçmek işlemleri kolaylaştırır.
2
Maaşa yapılacak %20\%20 zam miktarını ve zamlı maaşı hesaplayın.
Zam miktarı: 100x×20100=20x100x \times \frac{20}{100} = 20x. Zamlı maaş: 100x+20x=120x100x + 20x = 120x olur.
İlk olarak birinci işlem olan zamlı maaş miktarının bulunması gerekir.
3
Zamlı maaş üzerinden %10\%10 vergi kesintisi miktarını hesaplayın ve net maaşı bulun.
Vergi kesintisi: 120x×10100=12x120x \times \frac{10}{100} = 12x. Net maaş: 120x12x=108x120x - 12x = 108x olur.
Kesintinin başlangıç maaşı üzerinden değil, güncel zamlı maaş (120x120x) üzerinden yapılması gerektiği için bu hesaplama yapılır.
4
Son net maaş ile başlangıç maaşı arasındaki farkı bularak yüzde değişimini belirleyin.
Net artış: 108x100x=8x108x - 100x = 8x, yani başlangıçtaki 100x100x maaşa göre artış oranı %8\%8'dir.
Başlangıç değerine göre toplam değişimin oranını bulmak hedeflenmektedir.

Key Concept

Yüzde artış ve azalış işlemlerinde, sonraki yüzdelik değişimin en son elde edilen güncel (yeni) taban değer üzerinden hesaplanması gerekir.

Alternative Method

Ardışık yüzde değişim formülü kullanılabilir: Başlangıç maaşı MM olsun. Zamlı ve vergi kesintili son maaş M×(1+0,20)×(10,10)=M×1,2×0,9=1,08MM \times (1 + 0,20) \times (1 - 0,10) = M \times 1,2 \times 0,9 = 1,08M olur. Buradan maaşın 1,081,08 katına çıktığı, yani %8\%8 oranında arttığı doğrudan görülebilir.
Estimated Time:45s
Question 116Question

Bir kırtasiyeci, elindeki kalemleri ince ve kalın olmak üzere iki farklı türde paketlemektedir. Bu paketleme işlemiyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* İnce paketlerin her birinde 44 kalem, kalın paketlerin her birinde ise 99 kalem bulunmaktadır.
* Kırtasiyeci, elindeki toplam 180180 kalemi bu paketlere yerleştirdiğinde toplam 3030 paket elde etmiştir.

Buna göre, kalın paketlerdeki toplam kalem sayısı, ince paketlerdeki toplam kalem sayısından kaç fazladır?

Show answer & explanation

Answer: 36

Answer

Kalın paketlerdeki toplam kalem sayısı, ince paketlerdeki toplam kalem sayısından 36 fazladır.
Kalın paketlerdeki toplam kalem sayısı ile ince paketlerdeki toplam kalem sayısının farkı doğru şekilde 36 olarak hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenlerin tanımlanması ve birinci denklemin kurulması.
x+y=30x + y = 30
İnce paketlerin sayısına xx, kalın paketlerin sayısına yy dersek, toplam paket sayısı 3030 olduğundan bu denklem elde edilir.
2
Kalem sayısına göre ikinci denklemin kurulması.
4x+9y=1804x + 9y = 180
Her ince pakette 44 kalem ve her kalın pakette 99 kalem olup toplam kalem sayısı 180180 olduğundan bu denklem yazılır.
3
Denklem sisteminin çözülmesi (y değerinin bulunması).
y=12y = 12
Birinci denklem 4-4 ile çarpılıp ikinci denklemle toplandığında 4x4y=120-4x - 4y = -120 ve 4x+9y=1804x + 9y = 180 ifadelerinden 5y=605y = 60 ve buradan y=12y = 12 elde edilir.
4
İnce paket sayısının (x değerinin) bulunması.
x=18x = 18
x+y=30x + y = 30 denkleminde y=12y = 12 yazılarak x=18x = 18 bulunur.
5
Toplam kalem sayılarının hesaplanması ve farkın bulunması.
3636
Kalın paketlerdeki kalem sayısı 12×9=10812 \times 9 = 108, ince paketlerdeki kalem sayısı 18×4=7218 \times 4 = 72 olup, aralarındaki fark 10872=36108 - 72 = 36 olarak hesaplanır.

Key Concept

Sayı Problemleri (Denklem Kurma ve Çözme)

Hints

1
İnce paketlerin sayısına x, kalın paketlerin sayısına y diyerek iki bilinmeyenli bir denklem sistemi kurmayı deneyin.
2
Paket sayısı için x + y = 30 ve kalem sayısı için 4x + 9y = 180 denklemlerini elde ettikten sonra x ve y değerlerini bulun.
3
Kalın paket sayısını 12, ince paket sayısını 18 bulduktan sonra, bu paketlerdeki toplam kalem sayılarını (12 * 9 ve 18 * 4) hesaplayıp farkını alın.

Practice More

Benzer mantıkla, farklı bilet fiyatlarına sahip iki gruba bilet satılan bilet satış problemlerini çözebilirsiniz.

Alternative Method

Tüm paketlerin ince paket (4 kalemli) olduğunu varsayalım. Bu durumda 30 pakette toplam 30 * 4 = 120 kalem olurdu. Gerçekte 180 kalem olduğuna göre, aradaki 180 - 120 = 60 kalemin nedeni kalın paketlerdir. Her kalın paket, ince paketten 9 - 4 = 5 kalem daha fazla barındırdığına göre, kalın paket sayısı 60 / 5 = 12 olur. Buradan ince paket sayısı 30 - 12 = 18 bulunur. Sonrasında kalem farkları aynı şekilde hesaplanabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 117Question

Aynı noktadan aynı anda zıt yönlere doğru sabit hızlarla hareket eden iki bisikletliden birinin saatteki hızı 18 km18\text{ km}, diğerinin saatteki hızı ise 22 km22\text{ km}'dir. Buna göre, hareketlerinden kaç saat sonra bu iki bisikletli arasındaki mesafe 120 km120\text{ km} olur?

Show answer & explanation

Answer: 3

Answer

İki bisikletli arasındaki mesafenin 120 km olması için geçen süre 3 saattir.
Zıt yönlü hareketlerde araçların birbirine göre uzaklaşma hızları, kendi bireysel hızlarının toplamına eşittir. Bu soruda bisikletlilerin hızları toplamı 18+22=40 km/sa18 + 22 = 40\text{ km/sa} olarak bulunur. Aralarındaki mesafenin 120 km120\text{ km} olması için geçen süre, mesafenin bu toplam hıza bölünmesiyle 120/40=3 saat120 / 40 = 3\text{ saat} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Zıt yönlü hareketlerde saatteki toplam uzaklaşma hızını bulmak için bisikletlilerin hızlarını toplayın.
18+22=40 km/sa18 + 22 = 40\text{ km/sa}
Bisikletliler zıt yönlerde hareket ettikleri için birbirlerinden saatte hızlarının toplamı kadar uzaklaşırlar.
2
İstenen mesafeye ulaşılması için gereken süreyi bulmak amacıyla toplam yolu toplam hıza bölün.
t=12040=3 saatt = \frac{120}{40} = 3\text{ saat}
Zaman, yolun hıza bölünmesiyle (t=xvt = \frac{x}{v}) elde edilir.

Key Concept

Zıt Yönlü Hareketlerde Bağıl Hız
Question 118Question

Bir sporcu, günlük antrenman süresinin 25\frac{2}{5}'sini koşu yaparak geçirmektedir.

Sporcunun koşu yaptığı süre 4040 dakika olduğuna göre, bu sporcunun bir günlük toplam antrenman süresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 100

Answer

Sporcunun bir günlük toplam antrenman süresi 100 dakikadır.
Toplam antrenman süresi xx dakika olarak kabul edilirse, koşu yapılan süre bu sürenin 25\frac{2}{5}'sine karşılık gelir. Buradan x25=40x \cdot \frac{2}{5} = 40 denklemi kurulur. Her iki taraf 5 ile çarpılıp 2'ye bölündüğünde x=100x = 100 dakika elde edilir. Bu nedenle 100 dakika cevabı doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam antrenman süresine x diyerek problemi matematiksel bir denkleme dönüştürmek.
Toplam antrenman süresi xx dakika olsun. Koşu yapılan süre bu sürenin 25\frac{2}{5}'si olduğuna göre koşu süresi x25x \cdot \frac{2}{5} olur. Bu süre 4040 dakikaya eşitlendiğinde denklemimiz: x25=40x \cdot \frac{2}{5} = 40 olur.
Verilen oran ve parça değerini kullanarak bütünü bulmamızı sağlayacak matematiksel ilişkiyi kurmak.
2
Elde edilen denklemi çözerek x değerini yalnız bırakmak.
Denklemin her iki tarafı 52\frac{5}{2} ile çarpılırsa: x=4052x = 40 \cdot \frac{5}{2} x=205x = 20 \cdot 5 x=100x = 100 dakika olarak bulunur.
Bilinmeyen toplam antrenman süresini hesaplamak.

Key Concept

Bir bütünün belirli bir kesir kadarı verildiğinde, ters işlem (bölme) yardımıyla bütünün tamamını bulma.
Question 119Question

Bir yayınevi, bir kitabın çeviri projesi için belirlediği toplam bütçenin 13\frac{1}{3}'ini birinci editöre, kalan bütçenin 14\frac{1}{4}'ini ikinci editöre ve en son kalan bütçenin 25\frac{2}{5}'sini üçüncü editöre ödeme yapmak üzere ayırmıştır.

Geriye kalan 18.00018.000 TL ile kitabın kapak tasarımı yapıldığına göre, bu yayınevinin kitap projesi için belirlediği toplam bütçe kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 60.00060.000

Answer

Kitap projesi için belirlenen toplam bütçe 60.00060.000 TL'dir.
Kitap projesinin bütçesinin kalan kısımları sırasıyla hesaplandığında, birinci editörden sonra bütçenin 23\frac{2}{3}'si kalır. İkinci editöre bu kalanın 14\frac{1}{4}'i ödendiğinde geriye kalan bütçe 12\frac{1}{2} olur. Üçüncü editöre ise bu son kalanın 25\frac{2}{5}'si ödendiğinde, en son geriye bütçenin 310\frac{3}{10}'ü kalır. Bu kalan miktar 18.00018.000 TL'ye eşitlendiğinde toplam bütçe 60.00060.000 TL olarak bulunur. Bu nedenle doğru bütçe 60.00060.000 TL olan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci editörün payını bütçeden düşerek kalan bütçe oranını bulalım.
Toplam bütçe xx olsun. Birinci editöre 13x\frac{1}{3}x ödendiğinde geriye x13x=23xx - \frac{1}{3}x = \frac{2}{3}x kalır.
Sonraki ödemeler kalan bütçe üzerinden yapılacağı için kalan bütçeyi bulmamız gerekir.
2
İkinci editörün payını hesaplayıp bütçeden düşelim.
İkinci editöre kalanın 14\frac{1}{4}'i ödendiğine göre, ödeme 14×23x=16x\frac{1}{4} \times \frac{2}{3}x = \frac{1}{6}x olur. Bu durumda geriye 23x16x=12x\frac{2}{3}x - \frac{1}{6}x = \frac{1}{2}x kalır.
Bir sonraki adıma geçmeden önce güncel kalan bütçeyi belirlemeliyiz.
3
Üçüncü editörün payını hesaplayıp kalan bütçe oranını bulalım.
Üçüncü editöre son kalanın 25\frac{2}{5}'si ödendiğine göre, ödeme 25×12x=15x\frac{2}{5} \times \frac{1}{2}x = \frac{1}{5}x olur. Geriye kalan nihai bütçe 12x15x=310x\frac{1}{2}x - \frac{1}{5}x = \frac{3}{10}x olur.
Kapak tasarımı için ayrılan bütçeyi bu nihai kalan bütçe oranına eşitleyeceğiz.
4
Nihai kalan bütçe oranını verilen kapak tasarımı ücretine eşitleyerek toplam bütçeyi bulalım.
310x=18.000\frac{3}{10}x = 18.000 ise 3x=180.0003x = 180.000 ve buradan x=60.000x = 60.000 bulunur.
Bütçenin kalan oranı ile bu orana karşılık gelen TL miktarını eşitleyerek toplam bütçeyi elde ederiz.

Key Concept

Kesir problemlerinde 'kalanın kalanı' durumlarında her adımda bütünü güncelleyerek kalan miktar üzerinden denklem kurma.
Estimated Time:1m 30s
Question 120Question

Bir köy okuluna gönderilmek üzere hazırlanan kitap kolileri A ve B olmak üzere iki çeşittir.

* A tipi kolilerin her birinde 1515 adet kitap, B tipi kolilerin her birinde ise 2020 adet kitap bulunmaktadır.
* Bu kolilerle okula toplam 340340 adet kitap ulaştırılmıştır.
* Gönderilen A tipi koli sayısı, B tipi koli sayısının 22 katından 66 fazladır.

Buna göre, bu kitapların taşınmasında kullanılan toplam koli sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 21

Answer

Kitapların taşınmasında kullanılan toplam koli sayısı 21'dir.
B tipi koli sayısı xx olarak alındığında, A tipi koli sayısı 2x+62x + 6 olur. Toplam kitap sayısı üzerinden kurulan 15(2x+6)+20x=34015(2x + 6) + 20x = 340 denklemi çözüldüğünde x=5x = 5 bulunur. Bu durumda A tipi koli sayısı 2(5)+6=162(5) + 6 = 16 olup, toplam koli sayısı 16+5=2116 + 5 = 21 olarak doğru hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Koli sayılarını temsil edecek değişkeni belirleyin.
B tipi koli sayısı xx olsun. Bu durumda A tipi koli sayısı 2x+62x + 6 olur.
A tipi koli sayısının, B tipi koli sayısının 2 katından 6 fazla olduğu belirtilmiştir.
2
Kolilerin içindeki kitap sayıları ve toplam kitap miktarı bilgisini kullanarak denklemi kurun.
15×(2x+6)+20×x=34015 \times (2x + 6) + 20 \times x = 340
Her bir A tipi kolide 15 adet, B tipi kolide 20 adet kitap bulunduğundan, toplam kitap sayısı bu iki koli grubundaki kitap sayılarının toplamıdır.
3
Denklemi çözerek xx değerini bulun.
30x+90+20x=340    50x+90=340    50x=250    x=530x + 90 + 20x = 340 \implies 50x + 90 = 340 \implies 50x = 250 \implies x = 5
B tipi koli sayısını (xx) bulmak için parantezi dağıtıp benzer terimleri birleştirerek bilinmeyeni yalnız bırakırız.
4
A tipi koli sayısını ve toplam koli sayısını hesaplayın.
A tipi koli sayısı: 2(5)+6=162(5) + 6 = 16. Toplam koli sayısı: 16+5=2116 + 5 = 21.
Soruda toplam koli sayısı istendiği için bulunan koli sayıları toplanır.

Key Concept

Sayı problemlerinde sözel ifadeleri doğrusal denklemlere dönüştürme ve denklem çözme.

Alternative Method

Seçeneklerden giderek çözüm denenebilir. Örneğin toplam koli sayısının 21 olduğu varsayılırsa; B tipi koli sayısı yy ise A tipi koli sayısı 21y21 - y olur. A tipi koli sayısı B'nin 2 katından 6 fazla olduğundan 21y=2y+6    3y=15    y=521 - y = 2y + 6 \implies 3y = 15 \implies y = 5 bulunur. Buradan B = 5 ve A = 16 olur. Kitap sayısı kontrol edildiğinde 15×16+20×5=240+100=34015 \times 16 + 20 \times 5 = 240 + 100 = 340 eşitliği sağlandığı için toplam koli sayısının 21 olduğu kesinleşir.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 6 / 14Next