Şifreleme ve Özel İşlemler

49 questions

Question 1Question

Bir şifreleme sisteminde;

* PATİ
* META
* ETİK
* İPEK
* KAPA

sözcükleri, karışık olarak 2567, 4631, 5132, 6327 ve 7151 sayıları ile şifrelenmiştir.

Buna göre, TEPKİ sözc��ğünün şifresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 36572

Answer

36572
Şifreleme kuralları analiz edildiğinde T=3, E=6, P=5, K=7, İ=2 değerleri elde edilir. Bu değerler sırasıyla birleştirildiğinde TEPKİ sözcüğünün karşılığı 36572 olur.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin son harfleri ile şifrelerin son basamakları karşılaştırılır.
Sözcüklerin son harfleri incelendiğinde PATİ sözcüğü 'İ' harfi ile, META ve KAPA sözcükleri 'A' harfi ile, ETİK ve İPEK sözcükleri ise 'K' harfi ile bitmektedir. Şifre sayıları incelendiğinde son basamaklar iki adet 7 (2567, 6327), iki adet 1 (4631, 7151) ve bir adet 2 (5132) şeklindedir. Buradan sonu tek olan 'İ' harfinin şifresinin 2 olduğu ve PATİ sözcüğünün 5132 ile şifrelendiği bulunur. Bu durumda P = 5, A = 1, T = 3, İ = 2 olur.
Benzersiz son harfe sahip sözcüğü bularak başlangıç harf-sayı eşlemelerini elde etmek amacıyla bu adım gerçekleştirilir.
2
A = 1 eşlemesi kullanılarak sonu 'A' ile biten diğer sözcükler çözümlenir.
A = 1 olduğundan sonu 'A' ile biten KAPA ve META sözcüklerinin şifreleri sonu 1 ile biten 7151 ve 4631 olmalıdır. KAPA sözcüğünde 'A' harfi 2. ve 4. sırada yer almaktadır. 7151 sayısında da 1 rakamı 2. ve 4. sıradadır. Dolayısıyla KAPA = 7151 ve buradan K = 7, P = 5 elde edilir. Bu durumda diğer sözcük olan META = 4631 olur ve buradan M = 4, E = 6, T = 3, A = 1 elde edilir.
Elde edilen ilk eşlemeler yardımıyla diğer harflerin değerlerini belirlemek amacıyla bu adım gerçekleştirilir.
3
Harf değerleri bir araya getirilerek TEPKİ sözcüğünün şifresi oluşturulur.
Elde edilen harf eşlemelerine göre T = 3, E = 6, P = 5, K = 7 ve İ = 2'dir. Bu harfler sırasıyla yan yana getirildiğinde TEPKİ sözcüğünün şifresi 36572 olarak bulunur.
Soruda istenen TEPKİ sözcüğünün sayısal kodunu oluşturmak amacıyla bu adım gerçekleştirilir.

Key Concept

Sözcük ve sayı eşleştirmesinde harflerin pozisyonel frekans analizini kullanarak şifre çözme.
Question 2Question

Bir sayı oyununda, sisteme girilen üç basamaklı bir XYZXYZ sayısı için aşağıdaki kurallara göre yeni sayılar elde edilmektedir:

* Sayının rakamları toplamı çift ise, sayının rakamları sağa doğru dairesel olarak kaydırılır (yani XYZXYZ sayısı ZXYZXY olur).
* Sayının rakamları toplamı tek ise, sayının her bir rakamı yerine o rakamın 99 sayısından farkı yazılarak yeni sayı elde edilir (yani XYZXYZ sayısı yerine (9X)(9Y)(9Z)(9-X)(9-Y)(9-Z) basamaklarından oluşan sayı yazılır).

Sisteme ilk olarak 148148 sayısı girildiğinde elde edilen 5. sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 185

Answer

Adımlar takip edildiğinde 5. sayı 185 olarak bulunur.
Sisteme girilen 148148 sayısının rakamları toplamı 1+4+8=131+4+8=13 (tek) olduğundan birinci adımda rakamların 99'dan farkları alınarak 851851 sayısı elde edilir. 851851 sayısının rakamları toplamı 8+5+1=148+5+1=14 (çift) olduğundan ikinci adımda dairesel sağa kaydırma uygulanır ve 185185 elde edilir. Bu şekilde adımlara devam edildiğinde sırasıyla 518518, 851851 ve 5. sayı olarak da 185185 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Sisteme girilen ilk sayı olan 148148 sayısının rakamları toplamını hesaplamak ve uygun kuralı belirlemek.
1+4+8=131+4+8 = 13 (tek sayı). Rakamların 99'dan farkını alma kuralı uygulanacaktır.
İlk adımda hangi işlemin yapılacağını belirlemek için kuralın koşulunu kontrol etmemiz gerekir.
2
1. sayıyı elde etmek için 148148 sayısının rakamlarının 99'dan farkını almak.
91=89-1=8, 94=59-4=5, 98=19-8=1 olduğundan 1. sayı 851851 olur.
Koşul tek sayı olduğu için ilgili kuralı uygulamak gerekir.
3
1. sayı olan 851851 sayısının rakamları toplamını kontrol etmek ve 2. sayıyı elde etmek.
8+5+1=148+5+1 = 14 (çift sayı). Sağa doğru dairesel kaydırma kuralı uygulanır. 851851 sayısının en sağındaki rakam (11) başa gelir ve sayı 185185 olur.
Her adımda elde edilen yeni sayının rakamları toplamına göre hangi kuralın uygulanacağı yeniden belirlenmelidir.
4
2. sayı olan 185185 sayısının rakamları toplamını kontrol etmek ve 3. sayıyı elde etmek.
1+8+5=141+8+5 = 14 (çift sayı). Sağa doğru dairesel kaydırma ile en sağdaki rakam (55) başa gelir ve 3. sayı 518518 olur.
Elde edilen yeni sayı çift toplam verdiği için sağa kaydırma kuralı uygulanmaya devam edilir.
5
3. sayı olan 518518 sayısının rakamları toplamını kontrol etmek ve 4. sayıyı elde etmek.
5+1+8=145+1+8 = 14 (çift sayı). Sağa doğru dairesel kaydırma ile en sağdaki rakam (88) başa gelir ve 4. sayı 851851 olur.
Yeni sayının rakamları toplamı çift olduğundan dairesel sağa kaydırma işlemi tekrarlanır.
6
4. sayı olan 851851 sayısının rakamları toplamını kontrol etmek ve 5. sayıyı elde etmek.
8+5+1=148+5+1 = 14 (çift sayı). Sağa doğru dairesel kaydırma ile en sağdaki rakam (11) başa gelir ve 5. sayı 185185 olur.
5. sayıya ulaşmak için 4. sayının rakamlar toplamı kontrol edilir ve çift olduğundan sağa kaydırma işlemi son kez uygulanır.

Key Concept

Koşullu adımları takip ederek ve her adımda koşulun geçerliliğini yeniden kontrol ederek sayı dizisi oluşturma.

Hints

1
Her adımda elde ettiğiniz yeni sayının rakamları toplamını yeniden hesaplamayı unutmayın.
2
1. sayıyı bulduktan sonra rakamları toplamının tek mi çift mi olduğunu kontrol edip bir sonraki adıma geçin.
3
Dairesel sağa kaydırmada en sağdaki rakam en başa gelir, diğer rakamlar birer basamak sağa kayar.

Practice More

Bu kurala göre sisteme girildiğinde kendisini üreten veya sabit kalan 3 basamaklı sayılar olup olmadığını araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Dizinin terimlerini tek tek hesaplarken bir periyot (tekrar döngüsü) oluşup oluşmadığına dikkat edebilirsiniz. Bu soruda 1. sayıdan itibaren 851185518851 \rightarrow 185 \rightarrow 518 şeklinde 3 adımlı bir döngü oluşmaktadır.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question

Aşağ��daki bölme işleminde ABAB iki basamaklı bir doğal sayıdır. AA, BB ve CC sıfırdan ve birbirinden farklı birer rakamdır.

ABC\cline22B\begin{array}{r|l} AB & C \\ \cline{2-2} & B \end{array}

Bu bölme işleminde kalan AA ve A+B+C=16A + B + C = 16 olduğuna göre, A×CA \times C çarpımı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

A x C çarpımının değeri olan 12'dir.
Bölme kuralından AB=B×C+AAB = B \times C + A denklemi kurulur. İki basamaklı ABAB sayısı 10A+B10A + B şeklinde çözümlendiğinde 9A=B(C1)9A = B(C - 1) eşitliğine ulaşılır. Rakamların sıfırdan ve birbirinden farklı olması ile A<CA < C (kalanın bölenden küçük olması) koşulları altında toplamları 16 olan değerler araştırıldığında; A=3A=3, B=9B=9 ve C=4C=4 değerleri bu eşitliği sağlar (9×3=9×(41)9 \times 3 = 9 \times (4 - 1)). Bu durumda A×C=3×4=12A \times C = 3 \times 4 = 12 olur.

Step-by-Step Solution

1
Bölme işleminin temel kuralını yazarak denklem oluşturma.
AB=C×B+AAB = C \times B + A ve kalan için A<CA < C koşulu belirlenir.
Bölme işleminde bölünen sayı, bölen ile bölümün çarpımına kalanın eklenmesiyle elde edilir ve kalan bölenden küçük olmalıdır.
2
İki basamaklı ABAB sayısını çözümleme.
10A+B=C×B+A10A + B = C \times B + A
Basamak analizi yapılarak denklem çözülebilir hale getirilir.
3
Denklemi sadeleştirerek değişkenler arasındaki ilişkiyi bulma.
9A=B×(C1)9A = B \times (C - 1)
A'lı terimler eşitliğin sol tarafında, B'li teriler ise sağ tarafında sadeleştirilerek ortak paranteze alınır.
4
Verilen toplam bilgisini ve rakam olma koşullarını kullanarak değerleri belirleme.
A=3A = 3, B=9B = 9, C=4C = 4 değerleri için 9×3=9×39 \times 3 = 9 \times 3 eşitliği sağlanır. Bu durumda A+B+C=3+9+4=16A + B + C = 3 + 9 + 4 = 16 toplamı elde edilir ve kalan koşulu olan A<CA < C (3<43 < 4) sağlanır.
Sıfırdan ve birbirinden farklı rakamlar için denklemi sağlayan ve toplamları 16 olan tek bir çözüm kümesi bulunur.
5
İstenen çarpım değerini hesaplama.
A×C=3×4=12A \times C = 3 \times 4 = 12 elde edilir.
Bulunan A ve C değerleri çarpılır.

Key Concept

Harf-Rakam Aritmetiğinde Bölme Kuralları ve Çözümleme
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

Bir şifreleme sisteminde her harf farklı bir rakamla eşleştirilmiştir. Bu kurala göre bazı sözcükler ve şifreleri aşağıda verilmiştir:

* KART3152\text{KART} \rightarrow 3152
* TARK2153\text{TARK} \rightarrow 2153
* KARA3151\text{KARA} \rightarrow 3151

Buna göre, TRAK\text{TRAK} sözcüğünün şifresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 2513

Answer

TRAK kelimesinin şifresi 2513 sayısıdır.
Verilen kelimeler incelendiğinde harflerin karşılık geldiği rakamlar sırasıyla belirlenir. KARA3151\text{KARA} \rightarrow 3151 şifresinden K=3\text{K} = 3, A=1\text{A} = 1 ve R=5\text{R} = 5 olduğu görülür. KART3152\text{KART} \rightarrow 3152 şifresinde bilinen harfler yerine konduğunda son harf olan T\text{T}'nin 22 rakamına karşılık geldiği anlaşılır. Buna göre T=2\text{T} = 2, R=5\text{R} = 5, A=1\text{A} = 1 ve K=3\text{K} = 3 olarak belirlenir. Bu değerler TRAK\text{TRAK} kelimesinde sırasıyla yazıldığında 25132513 şifresi elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
KARA kelimesi ile şifresini karşılaştırarak harflerin değerlerini belirleme.
KARA3151\text{KARA} \rightarrow 3151 eşleşmesinden K=3\text{K} = 3, A=1\text{A} = 1 ve R=5\text{R} = 5 olduğu bulunur.
Kelimenin harf dizilimi ile şifredeki rakamların pozisyonları birebir eşleşmektedir.
2
KART kelimesinin şifresini kullanarak T harfinin değerini bulma.
KART3152\text{KART} \rightarrow 3152 şifresinde K=3\text{K}=3, A=1\text{A}=1 ve R=5\text{R}=5 değerleri yazıldığında T=2\text{T} = 2 bulunur.
Kelimenin son harfi olan T'nin sayısal değerini netleştirmek için.
3
TRAK kelimesinin harflerini sırasıyla bulduğumuz rakam değerleriyle yazma.
T=2\text{T} = 2, R=5\text{R} = 5, A=1\text{A} = 1 ve K=3\text{K} = 3 değerleri yan yana yazıldığında 25132513 sayısı elde edilir.
İstenen TRAK kelimesinin şifre kodunu oluşturmak için.

Key Concept

Sözcük şifreleme sorularında harfler ile rakamlar arasındaki birebir eşleşme ilişkisini çözümlemek.
Estimated Time:45s
Question 5Question

AA, BB ve CC sıfırdan ve birbirinden farklı birer rakam olmak üzere, aşağıdaki ç��karma işlemi verilmiştir:

AB72CAB5B\begin{array}{rcc} & A & B & 7 \\ - & 2 & C & A \\ \hline & B & 5 & B \end{array}

Buna göre, A+B+CA + B + C toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 14

Answer

Doğru cevap 14 değerine eşit olan seçenektir.
Çıkarma işleminde birler basamağından başlandığında 7A=B7 - A = B eşitliği kurulur. Onlar basamağında küçük bir rakamdan büyük bir rakam çıkarıldığı için yüzler basamağından 1 borç alınır. Bu durumda yüzler basamağında kalan değer A1A - 1 olur ve (A1)2=BAB=3(A-1) - 2 = B \Rightarrow A - B = 3 eşitliği elde edilir. Bu iki eşitlik ortak çözüldüğünde A=5A = 5 ve B=2B = 2 bulunur. Onlar basamağında ise komşudan alınan borçla birlikte 10+BC=512C=5C=710 + B - C = 5 \Rightarrow 12 - C = 5 \Rightarrow C = 7 bulunur. Bulunan A=5A = 5, B=2B = 2 ve C=7C = 7 değerleri sıfırdan ve birbirinden farklı rakamlardır. Buradan toplam 5+2+7=145 + 2 + 7 = 14 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Birler basamağındaki çıkarma işlemini analiz etmek.
7A=B7 - A = B veya komşu basamaktan borç alınmışsa 17A=B17 - A = B eşitliği elde edilir.
Çıkarma işlemine her zaman en sağdaki birler basamağından başlanır.
2
Yüzler basamağındaki çıkarma işlemini inceleyerek ödünç alma durumunu belirlemek.
Yüzler basamağındaki çıkarma işlemi A2=BA - 2 = B şeklindedir. Ancak onlar basamağındaki işlemde (BC=5B - C = 5) sonucun elde edilebilmesi için yüzler basamağından 1 borç alınmış olması gerekir. Dolayısıyla yüzler basamağında kalan değer A1A - 1 olur ve (A1)2=BAB=3(A - 1) - 2 = B \Rightarrow A - B = 3 denklemi kurulur.
Onlar basamağındaki çıkarma işleminin ger��ekleştirilebilmesi için solundaki yüzler basamağından borç alınması zorunludur.
3
Bulunan denklemleri ortak çözerek AA ve BB rakamların�� bulmak.
AB=3A - B = 3 ve birler basamağından borç alınmadığı varsayımıyla kurulan A+B=7A + B = 7 denklemleri taraf tarafa toplanırsa 2A=10A=52A = 10 \Rightarrow A = 5 ve B=2B = 2 bulunur.
Elde edilen iki bilinmeyenli doğrusal denklem sisteminin çözümü basamak değerlerini verir.
4
Onlar basamağındaki i��lem yardımıyla CC rakamını hesaplamak.
Onlar basamağında yüzler basamağından 1 borç alınmıştı, dolayısıyla buradaki değer 10+B=1210 + B = 12 olur. 12C=512 - C = 5 eşitliğinden C=7C = 7 olarak bulunur. Tüm bulunan değerler (A=5,B=2,C=7A = 5, B = 2, C = 7) sıfırdan ve birbirinden farklı olma koşulunu sağlar.
Çıkarma işleminin onlar basamağındaki adımını tamamlayarak eksik kalan rakamı bulmak gerekir.
5
İstenen toplamı hesaplamak.
A+B+C=5+2+7=14A + B + C = 5 + 2 + 7 = 14 elde edilir.
Bulunan tüm rakamların toplamını bularak nihai sonuca ulaşılır.

Key Concept

Harf-Rakam Aritmetiği ve Basamaklar Arası Ödünç Alma İlişkileri

Hints

1
Çıkarma işleminde birler basamağından başlayarak 7A=B7 - A = B eşitliğini yazın. Yüzler basamağındaki çıkarma işleminin sonucunun BB olabilmesi için onlar basamağında bir borç alışverişi olup olmadığını düşünün.
2
Onlar basamağındaki BCB - C işleminin sonucu 5 olduğuna göre, BB değerinden CC çıkarılırken yüzler basamağından 1 borç alınmalıdır. Bu durumda yüzler basamağında A1A - 1 kalır. Buradan A12=BAB=3A - 1 - 2 = B \Rightarrow A - B = 3 denklemini elde edersiniz.
3
Elde ettiğiniz AB=3A - B = 3 ve A+B=7A + B = 7 denklemlerini ortak çözerek A=5A = 5 ve B=2B = 2 değerlerine ulaşın. Onlar basamağında ise komşudan alınan borçla birlikte 12C=512 - C = 5 işlemini yaparak CC rakamını bulun.

Practice More

Benzer bir mantıkla çalışan üç basamaklı toplama işleminde verilmeyen harfleri bulma sorularını çözerek basamaklar arası elde taşıma pratiklerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Çıkarma işlemini çözümleme yöntemiyle toplama işlemine dönüştürerek de çözebilirsiniz. 2CA+B5B=AB72CA + B5B = AB7 eşitliğini yazarak basamak çözümlemesi yapalım:
(200+10C+A)+(100B+50+B)=100A+10B+7(200 + 10C + A) + (100B + 50 + B) = 100A + 10B + 7
250+10C+A+101B=100A+10B+7250 + 10C + A + 101B = 100A + 10B + 7
243+10C+91B=99A243 + 10C + 91B = 99A
Bu eşitlikte birler basamağını incelediğimizde sol tarafın birler basamağının 3+B3 + B (çünkü 10C10C sıfırla biter) olduğunu görürüz. Sağ tarafın birler basamağı ise 9A9A ile belirlenir. Rakamları yerine koyarak deneme yaptığımızda A=5,B=2A = 5, B = 2 ve C=7C = 7 değerleri eşitliği sağlar (243+70+182=495243 + 70 + 182 = 495 ve 99×5=49599 \times 5 = 495).
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

Aşağıdaki bölme işleminde ABCABC üç basamaklı bir doğal sayı; BCBC, 1A1A ve 1B1B ise iki basamaklı birer doğal sayıdır. AA, BB ve CC sıfırdan ve birbirinden farklı birer rakamı temsil etmektedir.

ABCBC\cline221A\begin{array}{r|l} ABC & BC \\ \cline{2-2} & 1A \\ \end{array}

Bu bölme işleminde kalan 1B1B olduğuna göre, A+B+CA + B + C toplamı kaçt��r?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

9 olan seçenek doğrudur.
Bölme eşitliği yazılıp çözümlendiğinde 100A10=(10A+91)B+(A+9)C100A - 10 = (10A + 91)B + (A + 9)C elde edilir. Bu denklemi sağlayan ve sıfırdan farklı, birbirlerinden farklı rakamlar yalnızca A=3A = 3, B=2B = 2, C=4C = 4 değerleridir. Bu durumda kalan 1212, bölen ise 2424 olup kalan koşulu da sağlanmaktadır. Toplamları 3+2+4=93 + 2 + 4 = 9 yapar. Bu nedenle 9 olan seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Bölme işlemini matematiksel eşitlik olarak ifade etme
ABC=BC×1A+1BABC = BC \times 1A + 1B ve kalan ilişkisinden dolayı 1B<BC1B < BC olmalıdır.
Bölme algoritmasının temel kuralı olan Bölünen = (Bölen x Bölüm) + Kalan eşitliğini kurmak.
2
Sayılar�� basamak değerlerine göre çözümleme
100A+10B+C=(10B+C)(10+A)+10+B100A + 10B + C = (10B + C)(10 + A) + 10 + B
Çok basamaklı sayıları çözümleyerek bilinmeyenler arasındaki cebirsel ilişkiyi sadeleştirmek.
3
Cebirsel ifadeyi sadeleştirme ve düzenleme
100A+10B+C=100B+10AB+10C+AC+10+B    100A10=(10A+91)B+(A+9)C100A + 10B + C = 100B + 10AB + 10C + AC + 10 + B \implies 100A - 10 = (10A + 91)B + (A + 9)C
Değişkenleri gruplandırarak rakam deneme adımına hazırlamak.
4
Rakamları belirlemek için değer verme ve deneme
A=3A = 3 için denklem 290=121B+12C290 = 121B + 12C halini alır. Buradan B=2B = 2 ve C=4C = 4 bulunur. Bu değerler sıfırdan ve birbirinden farklı rakamlardır. Kalan koşulu olan 12<2412 < 24 de sağlanır.
Sınırlı sayıdaki rakam kombinasyonlarından kurallara uyan tek çözümü bulmak.
5
İstenen toplamı hesaplama
A+B+C=3+2+4=9A + B + C = 3 + 2 + 4 = 9 olarak bulunur.
Soru kökünde sorulan nihai toplama ulaşmak.

Key Concept

Bölme algoritması ve basamak analizi kurallarını kullanarak harf-rakam aritmetiği problemlerini çözme.
Question 7Question

İki basamaklı KLKL sayısı ile 3 sayısı çarpıldığında üç basamaklı MKLMKL sayısı elde edilmektedir.

KL×3MKL\begin{array}{r} KL \\ \times \quad 3 \\ \hline MKL \end{array}

Buna göre, K+L+MK + L + M toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

Rakamların toplamı 6'dır.
Çarpma işlemi çözümlendiğinde 3×(KL)=100×M+(KL)3 \times (KL) = 100 \times M + (KL) eşitliğinden 2×(KL)=100×M2 \times (KL) = 100 \times M yani KL=50×MKL = 50 \times M sonucuna ulaşılır. KLKL iki basamaklı bir sayı olduğundan ve yüzler basamağındaki MM sıfır olamayacağından, MM yalnızca 1 değerini alabilir. Bu durumda KL=50KL = 50 olur, yani K=5K=5, L=0L=0 ve M=1M=1 bulunur. Bu rakamların toplamı ise 5+0+1=65 + 0 + 1 = 6 değerini verir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen çarpma işlemini basamak çözümlemesi kullanarak denklem haline getirin.
3×(KL)=MKL3 \times (KL) = MKL eşitliğinde, MKLMKL sayısı 100×M+(KL)100 \times M + (KL) şeklinde çözümlenir. Buradan 3×(KL)=100×M+(KL)3 \times (KL) = 100 \times M + (KL) denklemi elde edilir.
Çarpma işleminin basamak değerleri arasındaki matematiksel ilişkiyi kurmak için.
2
Elde edilen denklemi sadeleştirerek bilinmeyenler arasındaki ilişkiyi bulun.
2×(KL)=100×M    (KL)=50×M2 \times (KL) = 100 \times M \implies (KL) = 50 \times M eşitliği bulunur.
Değişkenleri sadeleştirip çözümü kolaylaştırmak için.
3
KLKL sayısının iki basamaklı bir sayı ve MM'nin sıfırdan farklı bir rakam olması kuralını uygulayın.
KLKL iki basamaklı olduğundan 50×M50 \times M ifadesi de iki basamaklı olmak zorundadır. MM sıfırdan farklı bir rakam olduğuna göre bu koşulu sağlayan tek değer M=1M = 1'dir. Buradan KL=50KL = 50 bulunur. Bu durumda K=5K = 5 ve L=0L = 0 olur.
Basamak kuralları ve basamak sayısı sınırlarını değerlendirmek için.
4
Bulunan KK, LL ve MM değerlerini toplayın.
K+L+M=5+0+1=6K + L + M = 5 + 0 + 1 = 6 olarak hesaplanır.
Soruda bizden istenen toplam değerine ulaşmak için.

Key Concept

Basamak Analizi ve Çarpma İşlemi Aritmetiği
Estimated Time:1m 0s
Question 8Question

A, B, C ve D birbirinden farklı rakamlar olmak üzere, iki basamaklı AB ve CA sayıları ile üç basamaklı DBC sayısının toplama işlemi aşağıda verilmiştir:

AB+CADBC\begin{array}{rcc} & A & B \\ + & C & A \\ \hline D & B & C \end{array}

Buna göre, AA harfi hangi rakamı temsil etmektedir?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

A harfinin temsil ettiği rakam 5'tir.
İki basamaklı iki sayının toplamı en fazla 198 olabileceğinden, üç basamaklı DBC sayısının yüzler basamağındaki D rakamı kesinlikle 1 olmalıdır. Birler basamağındaki B + A = C işleminde eğer elde oluşmadığı varsayılırsa, B + A = C olur. Onlar basamağındaki A + C işleminin toplamı, yüzler basamağına 1 eldesi vererek 10 + B sonucunu oluşturmalıdır. Buradan A + C = 10 + B eşitliği elde edilir. C yerine B + A yazıldığında, A + B + A = 10 + B elde edilir ve buradan 2A = 10 yani A = 5 bulunur. Birler basamağında elde oluştuğu varsayımı ise 2A = 19 gibi tam sayı olmayan bir sonuca yol açar. Bu durumda A rakamının değeri kesinlikle 5 olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yüzler basamağındaki D rakamının değerini belirlemek.
D = 1
İki basamaklı iki sayının toplamı en fazla 99 + 99 = 198 olabileceğinden, elde edilen üç basamaklı DBC sayısının yüzler basamağındaki D rakamı 1 olmak zorundadır.
2
Birler basamağındaki işlemi elde durumuna göre analiz etmek.
Birler basamağında elde olmadığı (B + A = C) durumu geçerlidir.
Eğer elde olsaydı B + A = 10 + C olurdu. Bu durum onlar basamağındaki A + C + 1 = 10 + B denklemiyle birleştirildiğinde 2A = 19 sonucunu verir ki bu da A'nın bir rakam olması kuralıyla çelişir.
3
Elde olmayan durumu onlar basamağı denklemiyle çözmek.
A = 5
Elde olmadığı durumda onlar basamağındaki işlem A + C = 10 + B şeklindedir. C = B + A eşitliği bu denklemde yerine yazıldığında A + (B + A) = 10 + B elde edilir. Buradan 2A = 10 ve A = 5 bulunur.

Key Concept

İki basamaklı sayıların toplamında basamak analizi ve elde kavramının matematiksel denklemlere dökülmesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question

AA, BB ve CC sıfırdan farklı birer rakam olmak üzere, aşağıdaki bölme işleminde ABAB iki basamaklı bir doğal sayıdır.

ABB\cline22CA\begin{array}{r|l} AB & B \\ \cline{2-2} & C \\ \hline A & \end{array}

A+B+C=8A + B + C = 8 olduğuna göre, CC rakamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 4

Answer

4
Bölme bağıntısı olan AB = B * C + A ifadesi 10A + B = B * C + A şeklinde çözümlendiğinde 9A = B(C - 1) eşitliği elde edilir. Kalanın bölenden küçük olması kuralı gereğince A < B olmalıdır. Rakamların sıfırdan farklı olması ve A + B + C = 8 toplamı göz önüne alındığında, bu koşulları sağlayan tek değerler kümesi A = 1, B = 3 ve C = 4'tür. Buradan C = 4 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Bölme işleminin temel kuralı yazılır.
AB = B * C + A
Bölünen = Bölen * Bölüm + Kalan ilişkisini kurmak için.
2
İki basamaklı AB sayısı çözümlenerek denklem düzenlenir.
10A + B = B * C + A => 9A = B * (C - 1)
Değişkenler arasındaki cebirsel ilişkiyi basitleştirmek için.
3
Kalanın bölenden küçük olması kuralı ve rakamların sıfırdan farklı olması kuralı belirlenir.
A < B ve A, B, C sıfırdan farklı rakamlardır.
Matematiksel olarak geçerli bir bölme işlemi tanımlamak için.
4
A + B + C = 8 kısıtı kullanılarak deneme yapılır.
A = 1 için 9 = B * (C - 1) olur. Buradan B = 3 seçildiğinde C - 1 = 3 => C = 4 bulunur. A = 1 < B = 3 şartı sağlanır.
Verilen kısıtları ve denklemi sağlayan tek haneli rakam çiftlerini bulmak için.

Key Concept

Bölme işleminde kalan ilişkisi, basamak çözümleme ve harf-rakam aritmetiği kuralları.
Question 10Question

I. Grup'taki kelimelerin her biri birer sayı ile şifrelenerek II. Grup'taki sayılar elde edilmiştir.

I. Grup:
* KEMAL
* KELAM
* KALEM
* LAMEK
* MELEK

II. Grup:
* 2575325753
* 3528735287
* 3578235782
* 3875238752
* 7825378253

Buna göre, MAKALE kelimesinin şifresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 283875

Answer

283875
Doğru şifre 283875283875 sayısıdır. İlk harf ve ilk rakam analizinden K=3K=3, L=7L=7 ve M=2M=2 elde edilir. Tek L ile başlayan kelime olan LAMEK'in şifresi 7825378253 olduğundan A=8A=8 ve E=5E=5 değerleri de belirlenir. Bu değerler MAKALE kelimesinde sırasıyla uygulandığında şifre 283875283875 olur.

Step-by-Step Solution

1
Kelimelerin ilk harfleri ve şifrelerin ilk rakamları karşılaştırılır.
K=3K = 3, L=7L = 7 ve M=2M = 2 olarak bulunur.
I. Grup'taki beş kelimeden üçü K, biri L, biri M harfiyle başlar. II. Grup'taki şifrelerden üçü 33, biri 77, biri 22 ile başladığı için bu harfler doğrudan eşleşir.
2
L harfiyle başlayan LAMEK kelimesi ve 77 ile başlayan şifre eşleştirilir.
LAMEK=78253LAMEK = 78253 eşleşmesinden L=7L=7, A=8A=8, M=2M=2, E=5E=5 ve K=3K=3 değerleri elde edilir.
Grupta L harfiyle başlayan tek kelime LAMEK ve 77 ile başlayan tek şifre 7825378253'tür.
3
Bulunan harf değerleri M ile başlayan MELEK kelimesiyle doğrulanır.
MELEK=25753MELEK = 25753 eşleşmesiyle harf değerleri doğrulanır.
M harfiyle başlayan tek kelime MELEK ve 22 ile başlayan tek şifre 2575325753'tür. M=2,E=5,L=7,E=5,K=3M=2, E=5, L=7, E=5, K=3 değerleri bu şifreyi tam olarak sağlar.
4
Elde edilen harf değerleri sırasıyla MAKALE kelimesine uygulanır.
MAKALE kelimesinin şifresi 283875283875 olarak elde edilir.
M=2M=2, A=8A=8, K=3K=3, L=7L=7, E=5E=5 değerleri yan yana yazıldığında M(2)A(8)K(3)A(8)L(7)E(5)M(2)A(8)K(3)A(8)L(7)E(5) şeklinde şifrelenir.

Key Concept

Sözcük Şifreleme

Alternative Method

MELEK kelimesinin şifresi olan 2575325753 sayısı incelendiğinde, 22 ve 55 rakamlarının M ve E harflerine, 77 rakamının ise L harfine karşılık geldiği doğrudan görülebilir. LAMEK = 7825378253 eşleşmesinden A harfinin 88 olduğu kolayca çekilebilir. Buradan tüm harfler bulunarak MAKALE kelimesi hızlıca şifrelenir.
Estimated Time:2m 0s
Question 11Question

Bir şifreleme sisteminde, dört harfli sözcüklerin harfleri sıfırdan farklı birer rakamla eşleştirilmektedir. Sözcüklerin şifreleri oluşturulurken harflerin sırası korunmamış, her harfe karşılık gelen rakamlar karıştırılarak yazılmıştır.

Aşağıda bazı sözcükler ve bu sözcüklerin şifreleri karışık sırayla verilmiştir:

Sözcükler:
* MERT
* TREN
* METE
* KREM

Şifreler:
* 25722572
* 28352835
* 35273527
* 72137213

Buna göre, KEMENT sözcüğünün şifresi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Show answer & explanation

Answer: 721285

Answer

721285 sayısı (K=1, E=2, M=7, E=2, N=8, T=5 rakamlarının karışımıdır)
Doğru şifre olan 721285 sayısı, KEMENT sözcüğündeki harflerin sayısal karşılıkları olan {1, 2, 2, 5, 7, 8} kümesindeki tüm rakamları eksiksiz ve doğru adetlerde içermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Harf tekrarı olan sözcük ile şifreyi eşleştirmek
Sözcükler arasında iki aynı harfe (E) sahip tek sözcük METE'dir. Şifreler arasında da aynı rakamı iki kez içeren tek sayı 2572'dir. Buradan E = 2 olduğu sonucuna varılır.
Tekrarlanan harf ve rakamlar arasındaki birebir eşleşme en kesin başlangıç noktasıdır.
2
M ve T harflerinin olası değerlerini belirlemek
METE sözcüğündeki diğer harfler M ve T'dir. 2572 şifresinde kalan rakamlar 5 ve 7 olduğundan, {M, T} = {5, 7} kümesi elde edilir.
Bilinmeyen harfleri gruplandırarak olasılıkları daraltmak için bu adım gereklidir.
3
MERT sözcüğü yardımıyla R harfinin değerini bulmak
MERT sözcüğü E(2), R ve {M, T}(5, 7) harflerinden oluşur. Şifreler arasında {2, 5, 7} rakamlarını içeren tek şifre 3527'dir. Bu durumda dışarıda kalan 3 rakamı R harfine aittir (R = 3).
E ve R harfleri arasındaki belirsizliği tamamen çözmek için MERT sözcüğü kullanılır.
4
KREM ve TREN sözcükleri üzerinden diğer harfleri netleştirmek
KREM sözcüğü K, R(3), E(2), M harflerinden oluşur ve şifresi 7213'tür. Bu şifrede 2, 3 ve 7 rakamları bulunduğundan M = 7 ve K = 1 olarak bulunur. M = 7 ise T = 5 olur. TREN sözcüğü T(5), R(3), E(2), N harflerinden oluşur ve şifresi 2835'tir. Buradan N = 8 bulunur.
KEMENT sözcüğündeki tüm harflerin sayısal karşılıklarını doğrulamak için son harfler belirlenir.
5
KEMENT sözcüğünün şifre kümesini kontrol etmek
KEMENT harfleri K(1), E(2), M(7), E(2), N(8), T(5) değerlerine sahiptir. Bu harflerin şifresi {1, 2, 2, 5, 7, 8} rakamlarının bir permütasyonu olmalıdır. Seçeneklerdeki 721285 sayısı bu rakamları tam olarak karşılar.
Bulunan tüm değerleri birleştirerek doğru şifreyi doğrulamak.

Key Concept

Sözcük Şifreleme ve Harf-Sayı Eşleştirme Mantığı

Hints

1
Kelimeler arasında harf tekrarı olan tek kelimeyi belirleyip şifrelerdeki rakam tekrarlarıyla karşılaştırın.
2
METE sözcüğündeki iki adet 'E' harfi, şifreler arasındaki 2572 şifresindeki iki adet '2' rakamıyla eşleşir. Buradan E = 2 sonucunu çıkarabilirsiniz.
3
E = 2 olduğunu bulduktan sonra, hem E hem de M ve T harflerini barındıran MERT kelimesinin şifresini (3527) bularak R = 3 değerine ulaşırsınız. Diğer kelimeler yardımıyla tüm harfleri çözebilirsiniz.

Practice More

Karakter tekrarlarının ve ortak harflerin kullanıldığı benzer sayısal mantık şifreleme sorularını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Tüm kelimelerdeki harflerin toplam frekansını (tekrar sayısını) hesaplayarak şifrelerdeki rakamların toplam frekansıyla eşleştirebilirsiniz. Örneğin şifrelerde toplam 6 adet '2' rakamı bulunmaktadır ve kelimelerde toplam 6 adet 'E' harfi geçmektedir. Bu doğrudan E = 2 olduğunu doğrular.
Estimated Time:2m 30s
Question 12Question
Gerçek sayılar kümesi üzerinde Δ\Delta ve \star işlemleri
xΔy=2x+yx \mathbin{\Delta} y = 2x + y
xy=3x2y+kx \mathbin{\star} y = 3x - 2y + k
biçiminde tanımlanıyor.
(3Δ4)5=26(3 \mathbin{\Delta} 4) \mathbin{\star} 5 = 26
olduğuna göre, kk değeri kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

6
İşlemler sırasıyla uygulandığında denklemi sağlamaktadır. Öncelikle parantez içindeki 3Δ43 \mathbin{\Delta} 4 işlemi için kural uygulandığında 2×3+4=102 \times 3 + 4 = 10 elde edilir. Bu değer \star işleminde yerine yazıldığında 105=3×102×5+k=20+k10 \mathbin{\star} 5 = 3 \times 10 - 2 \times 5 + k = 20 + k olur. İfadenin 2626'ya eşit olması gerektiğinden 20+k=26    k=620 + k = 26 \implies k = 6 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Parantez içindeki işlem olan 3Δ43 \mathbin{\Delta} 4 ifadesinin değeri kurala göre hesaplanır.
3Δ4=2×3+4=103 \mathbin{\Delta} 4 = 2 \times 3 + 4 = 10 elde edilir.
İşlem önceliğine göre önce parantez içi işlem yapılmalıdır.
2
Elde edilen sonuç ikinci işlemde yerine yazılır: 10510 \mathbin{\star} 5.
105=3×102×5+k=20+k10 \mathbin{\star} 5 = 3 \times 10 - 2 \times 5 + k = 20 + k elde edilir.
Bulunan ara değer, dıştaki operatörün ilk bileşeni olarak işleme sokulur.
3
Bulunan ifade verilen eşitliğe (2626) eşitlenerek bilinmeyen kk değişkeni çözülür.
20+k=26    k=620 + k = 26 \implies k = 6 bulunur.
Bilinmeyen kk sabitinin değerini bulmak için doğrusal denklem çözümü yapılır.

Key Concept

Özel Tanımlı İşlemler
Estimated Time:1m 30s
Question 13Question

Elemanları {1,2,3,4}\{1, 2, 3, 4\} olan bir kümede \oplus işlemi tanımlanmıştır. Bu işlemin sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablodaki işlemler satır elemanı birinci bileşen, sütun elemanı ikinci bileşen olacak şekilde tanımlanmıştır (Örneğin 24=22 \oplus 4 = 2 dir).

\oplus1234
14223
23142
32431
41324

Buna göre, (42)(13)(4 \oplus 2) \oplus (1 \oplus 3) işleminin sonucu kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 44

Answer

İşlemin doğru sonucu 44 değeridir.
Tabloda satır ve sütun kesişimleri doğru takip edilerek işlemler sırasıyla yapıldığında, (42)(4 \oplus 2) ifadesinin değeri 33, (13)(1 \oplus 3) ifadesinin değeri 22 olarak bulunur. Son adımda bu iki değerin \oplus işlemine alınmasıyla elde edilen 323 \oplus 2 işleminin sonucu 44 olur.

Step-by-Step Solution

1
İlk parantez içindeki 424 \oplus 2 işleminin sonucunu bulunuz.
42=34 \oplus 2 = 3
Tabloda 4. satır ile 2. sütunun kesiştiği hücredeki değer 3'tür.
2
İkinci parantez içindeki 131 \oplus 3 işleminin sonucunu bulunuz.
13=21 \oplus 3 = 2
Tabloda 1. satır ile 3. sütunun kesiştiği hücredeki değer 2'dir.
3
Elde edilen sonuçları ana işlemde yerine yazarak 323 \oplus 2 işlemini gerçekleştiriniz.
32=43 \oplus 2 = 4
Tabloda 3. satır ile 2. sütunun kesiştiği hücredeki değer 4'tür. Bu değer aranan nihai cevaptır.

Key Concept

İşlem tablolarında satır ve sütun kesişimlerine göre değer okuma ve adım adım işlem yapma.
Estimated Time:1m 0s
Question 14Question

İki basamaklı KLKL doğal sayısı ile tek basamaklı MM doğal sayısı çarpıldığında üç basamaklı 1ML1ML doğal sayısı elde edilmektedir.

Her biri sıfırdan büy��k ve birbirinden farklı olan KK, LL ve MM rakamları için K+L+MK + L + M toplamının alabileceği en büyük değer kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 16

Answer

K + L + M toplamının alabileceği en büyük değer 16'dır.
Verilen çarpma işlemi 10M(K1)+L(M1)=10010M(K-1) + L(M-1) = 100 şeklinde düzenlendiğinde, L(M1)L(M-1) çarpımının 10'un katı olması gerektiği görülür. Rakamların sıfırdan büyük ve birbirinden farklı olması koşulu altında bu durumu sağlayan en büyük değerler K=2,L=8,M=6K=2, L=8, M=6 olarak bulunur. Bu rakamlar için 28×6=16828 \times 6 = 168 eşitliği sağlanır ve toplam 2+8+6=162+8+6=16 olur.

Step-by-Step Solution

1
Çarpma işlemini basamak çözümlemesi kullanarak bir denklem haline getirin.
M(10K+L)=100+10M+LM \cdot (10K + L) = 100 + 10M + L
Harfli ifadeleri çözerek değişkenler arasındaki cebirsel ilişkiyi belirlemek.
2
Elde edilen denklemi sadeleştirip ortak paranteze alın.
10M(K1)+L(M1)=10010M(K - 1) + L(M - 1) = 100
Denklemi rakam değerlerini denemeyi kolaylaştıracak şekilde gruplandırmak.
3
Denklemin sol tarafındaki terimlerin 10'un katı olma durumunu inceleyin.
10M(K1)10M(K-1) ve 100100 sayıları 10'un katı olduğundan, L(M1)L(M-1) ifadesi de 10'un katı olmalıdır.
Değişkenlerin alabileceği değer aralığını ve olası durumları daraltmak.
4
Farklı LL ve MM rakamları için L(M1)L(M-1) çarpımının 10'un katı olduğu durumları inceleyerek KK değerlerini bulun.
Üç farklı geçerli çözüm elde edilir: 45×3=13545 \times 3 = 135 (toplam 12), 25×7=17525 \times 7 = 175 (toplam 14) ve 28×6=16828 \times 6 = 168 (toplam 16).
Tüm olası çözümleri bulup toplamı en büyük yapan rakamları belirlemek.

Key Concept

Harf-Rakam Aritmetiği (Çarpma ve Bölme)

Hints

1
Çarpma işlemini M(10K+L)=100+10M+LM \cdot (10K + L) = 100 + 10M + L biçiminde basamaklarına ayırarak yazın.
2
Denklemi düzenleyerek 10M(K1)+L(M1)=10010M(K-1) + L(M-1) = 100 elde edin. Burada 10M(K1)10M(K-1) ve 100100 sayıları 10'un katı olduğuna göre L(M1)L(M-1) çarpımı da 10'un katı olmalıdır.

Practice More

Benzer mantıkla AB×A=CBBAB \times A = CBB eşitliğini sağlayan sıfırdan farklı rakamların toplamını bulmaya çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Alternatif olarak, MM rakamına değerler vererek (örneğin M=3,5,6,7M=3, 5, 6, 7) çarpma işleminin birler basamağını sağlayan LL rakamlarını bulup ardından KK değerlerini kontrol edebilirsiniz. Örneğin M=6M=6 için L×6L \times 6 çarpımının birler basamağının LL olması için LL çift olmalıdır. L=8L=8 için 8×6=488 \times 6 = 48 (elde 4) olur, K×6+4=166K=12K=2K \times 6 + 4 = 16 \Rightarrow 6K = 12 \Rightarrow K=2 bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question

Bir bilgisayar programına girilen iki basamaklı bir ABAB doğal sayısı için aşağıdaki adımlar sırasıyla uygulanarak bir çıktı elde edilmektedir:

* 1. Adım: Sayının rakamları toplamı hesaplanır.
* 2. Adım: Rakamları toplamı çift ise sayıya 10 eklenir; tek ise sayıdan 5 çıkarılır.
* 3. Adım: Elde edilen sayının birler basamağı ile onlar basamağı yer değiştirilir (Sayı iki basamaklı değilse sayı aynen kalır).
* 4. Adım: Elde edilen sayı 3 ile tam bölünüyorsa 3'e bölünür; bölünmüyorsa sayıya 4 eklenir.

Bu programa girilen iki basamaklı bir ABAB doğal sayısı için programın çıktısı 18 olduğuna göre, bu koşulu sağlayan ABAB sayılarının toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 116

Answer

Koşulları sağlayan iki basamaklı sayıların toplamı 116'dır.
Çıktıdan geriye doğru gidildiğinde, 4. adımdan 54 ve 14 sayıları elde edilir. 3. adımdaki basamak değişimiyle bu sayılar 45 ve 41 değerlerine dönüşür. 2. adımdaki kurallar uygulandığında rakamları toplamı koşulunu sağlayan iki basamaklı sayılar 31, 35 ve 50 olarak belirlenir. Bu sayıların toplamı 116'dır.

Step-by-Step Solution

1
Çıktıdan bir önceki adıma gitmek için 4. adımdaki kuralları tersine uygulayın.
3. adımın sonundaki sayı X3X_3 olsun. X3X_3 sayısı 3 ile tam bölünüyorsa çıktı X3/3=18X3=54X_3 / 3 = 18 \Rightarrow X_3 = 54 olur (54 sayısı 3 ile bölündüğü için bu durum geçerlidir). X3X_3 sayısı 3 ile tam bölünmüyorsa çıktı X3+4=18X3=14X_3 + 4 = 18 \Rightarrow X_3 = 14 olur (14 sayısı 3 ile bölünmediği için bu durum da geçerlidir). Dolayısıyla X3X_3 sayısı 54 veya 14 olmalıdır.
Programın son adımında uygulanan koşullu işlemleri geriye doğru izleyerek 3. adımın olası sonuçlarını belirlemek gerekir.
2
3. adımdaki basamak değiştirme işlemini geriye doğru uygulayarak 2. adımın sonundaki olası sayıları bulun.
3. adımda iki basamaklı sayıların birler ve onlar basamağı yer değiştirir. Eğer X3=54X_3 = 54 ise, yer değiştirmeden önceki sayı olan X2=45X_2 = 45 olur. Eğer X3=14X_3 = 14 ise, yer değiştirmeden önceki sayı olan X2=41X_2 = 41 olur.
Yer değiştirme işlemi simetrik olduğundan, olası X3X_3 değerlerinin basamaklarını ters çevirerek bir önceki adımın değerlerine ulaşırız.
3
2. adımdaki koşulları her iki olası X2X_2 değeri (45 ve 41) için inceleyin ve başlangıçtaki ABAB sayılarını belirleyin.
Eğer X2=45X_2 = 45 ise: Rakamları toplamı çift ise AB+10=45AB=35AB + 10 = 45 \Rightarrow AB = 35 olur (3+5=8 çift olduğundan bu sayı geçerlidir). Rakamları toplamı tek ise AB5=45AB=50AB - 5 = 45 \Rightarrow AB = 50 olur (5+0=5 tek olduğundan bu sayı da geçerlidir). Eğer X2=41X_2 = 41 ise: Rakamları toplamı çift ise AB+10=41AB=31AB + 10 = 41 \Rightarrow AB = 31 olur (3+1=4 çift olduğundan bu sayı geçerlidir). Rakamları toplamı tek ise AB5=41AB=46AB - 5 = 41 \Rightarrow AB = 46 olur (ancak 4+6=10 çift olduğundan bu sayı koşulu sağlamaz ve elenir).
Her adımda elde edilen sayıların başlangıçtaki koşulu (tek/çift rakam toplamı) sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmelidir.
4
Bulunan geçerli ABAB sayılarının toplamını hesaplayın.
Geçerli sayılar 31, 35 ve 50'dir. Toplamları: 31+35+50=11631 + 35 + 50 = 116 olarak bulunur.
Soru kökünde istenen tüm olası durumların toplamı hesaplanarak sonuca ulaşılır.

Key Concept

Geriye doğru izleme (backtracking) yöntemi ile algoritmik kural takibi ve koşul kontrolü.
Question 16Question

Bir şekil oyununda, 3×33 \times 3 boyutlarındaki iki kare ızgara üst üste yerleştirilerek yeni bir ızgara oluşturuluyor. Izgaralardaki hücreler boş, mavi ya da sarı renkte olabilmektedir. İki ızgara üst üste yerleştirilmeden önce **ikinci ızgara saat yönünde 9090^\circ döndürülüyor** ve ardından birinci ızgaranın üzerine konuluyor.

Üst üste gelen hücrelerin yeni renkleri aşağıdaki kurallara göre belirlenmektedir:
* Aynı renkteki iki hücre üst üste gelirse hücre boş kalır.
* Farklı renkteki iki hücre üst üste gelirse mavi renk baskın olduğundan hücre mavi olur.
* Hücrelerden biri boş, diğeri renkli ise hücre renkli olan hücrenin rengini alır.

Birinci ızgara (K1K_1) ve ikinci ızgaranın (K2K_2) başlangıç durumları aşağıda verilmiştir:

**K1K_1 Izgarası:**
1. Sütun2. Sütun3. Sütun
1. SatırMaviBoşSarı
2. SatırSarıMaviBoş
3. SatırBoşSarıSarı
**K2K_2 Izgarası:**
1. Sütun2. Sütun3. Sütun
1. SatırBoşSarıMavi
2. SatırMaviBoşSarı
3. SatırSarıMaviBoş

Buna göre, ikinci ızgara saat yönünde 9090^\circ döndürülüp birinci ızgaranın üzerine yerleştirildiğinde elde edilen yeni ızgaradaki mavi, sarı ve boş hücre sayıları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Mavi: 5, Sarı: 2, Boş: 2

Answer

Mavi: 5, Sarı: 2, Boş: 2
İkinci ızgara saat yönünde 9090^\circ döndürüldüğünde, hücrelerin yeni yerleri belirlenir. Bu yeni ızgara birinci ızgarayla üst üste getirildiğinde, aynı renklerin boş kaldığı (3. satır 2. sütundaki sarı hücrelerin birleşerek boş kalması gibi), farklı renklerden mavi rengin kaldığı ve boş hücrelerle birleşenlerin renklerini koruduğu görülür. Bu kurallar uygulandığında elde edilen son ızgarada 5 adet mavi, 2 adet sarı ve 2 adet boş hücre yer alır.

Step-by-Step Solution

1
İkinci ızgarayı (K2K_2) saat yönünde 9090^\circ döndürün.
Döndürülmüş ikinci ızgaranın (K2K'_2) görünümü şu şekilde olur:
* 1. Satır: Sarı, Mavi, Boş
* 2. Satır: Mavi, Boş, Sarı
* 3. Satır: Boş, Sarı, Mavi
Soruda belirtilen işlem sırasına göre üst üste koyma işleminden önce d��ndürmenin yapılması gerekmektedir.
2
Birinci ızgara (K1K_1) ile döndürülmüş ikinci ızgarayı (K2K'_2) verilen kurallara göre üst üste yerleştirerek birleştirin.
Birleşim sonucu her bir hücre için şu şekilde bulunur:
* (1,1): Mavi ve Sarı → Farklı renkler, Mavi kalır.
* (1,2): Boş ve Mavi → Biri boş, Mavi olur.
* (1,3): Sarı ve Boş → Biri boş, Sarı olur.
* (2,1): Sarı ve Mavi → Farklı renkler, Mavi kalır.
* (2,2): Mavi ve Boş → Biri boş, Mavi olur.
* (2,3): Boş ve Sarı → Biri boş, Sarı olur.
* (3,1): Boş ve Boş → İkisi de boş, Boş kalır.
* (3,2): Sarı ve Sarı → Aynı renkler olduğundan nötrlenir, Boş olur.
* (3,3): Sarı ve Mavi → Farklı renkler, Mavi kalır.
Her bir hücre için verilen renk kombinasyon kurallarını uygulayarak son durumu tespit etmek gerekir.
3
Elde edilen son ızgaradaki mavi (M), sarı (S) ve boş (B) hücre sayılarını sayın.
Son ızgara şu şekildedir:
* 1. Satır: Mavi, Mavi, Sarı
* 2. Satır: Mavi, Mavi, Sarı
* 3. Satır: Boş, Boş, Mavi

Hücre sayımları:
* Mavi sayısı: 2+2+1=52 + 2 + 1 = 5
* Sarı sayısı: 1+1+0=21 + 1 + 0 = 2
* Boş sayısı: 0+0+2=20 + 0 + 2 = 2
Sorunun bizden istediği mavi, sarı ve boş hücrelerin toplam sayılarını bulmaktır.

Key Concept

Şekillerin döndürülmesi ve belirli mantıksal kurallarla üst üste yerleştirilmesi (şekil işlemleri).
Question 17Question

Bir mesajlaşma uygulamasında, harfler ile rakamlar arasında bire bir eşleme yapılarak sözcükler şifrelenmektedir. Bu şifreleme yöntemine göre,

BAL\text{BAL} sözcüğü 375375 sayısı ile,
NAL\text{NAL} sözcüğü ise 875875 sayısı ile şifrelenmiştir.

Buna göre, aynı şifreleme yöntemiyle BAN\text{BAN} sözcüğü hangi sayı ile şifrelenir?

Show answer & explanation

Answer: 378

Answer

BAN sözcüğünün şifresi olan 378 sayısı
BAL = 375 eşleşmesinden B = 3, A = 7, L = 5 bulunur. NAL = 875 eşleşmesinden ise N = 8 olarak tespit edilir. Bu durumda BAN sözcüğü için B(3), A(7) ve N(8) değerleri sırasıyla yan yana getirilerek 378 sayısına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen sözcükler ile şifreleri karşılaştırılarak harflerin sayısal değerleri belirlenir.
BAL sözcüğü 375 ile şifrelendiği için B=3, A=7, L=5 olur. NAL sözcü��ü 875 ile şifrelendiği için N=8, A=7, L=5 olur.
Her harfe karşılık gelen benzersiz rakamı bulmak için ortak harflerden faydalanılır.
2
Belirlenen harf-rakam eşleşmelerinden yararlanılarak BAN sözcüğünün şifresi oluşturulur.
B=3, A=7 ve N=8 değerleri sırasıyla bir araya getirilerek 378 sayısı elde edilir.
Sözcükteki harflerin sırasına göre şifre rakamları konumlandırılır.

Key Concept

Harfler ile rakamlar arasında bire bir eşleme yaparak şifre çözme

Hints

1
Her bir harfin şifre içindeki konumunu ve karşılık geldiği rakamı tek tek belirlemeye çalışın.
2
BAL ve NAL şifrelerindeki ortak olan harfler (A ve L) ile şifrelerdeki ortak rakamları (7 ve 5) karşılaştırın.

Practice More

Benzer şekilde ortak harfleri olan farklı kelime grupları kurarak şifreleme alıştırmaları yapabilirsiniz.

Alternative Method

BAL ile NAL sözcükleri arasındaki tek fark ilk harfleridir. Buradan B = 3 ve N = 8 olduğu doğrudan görülür. Ortak olan AL kısmı ise 75'e karşılık gelir. Dolayısıyla BAN sözcüğü için sırasıyla B (3), A (7) ve N (8) değerleri birleştirilerek 378 bulunur.
Estimated Time:45s
Question 18Question

Aşağıdaki tabloda soldaki sütunda beş harfli beş sözcük, sağdaki sütunda ise bu sözcüklerin harflerinin sıfırdan farklı birer rakamla şifrelenmesiyle elde edilen kodlar karışık bir sırayla verilmiştir.

SözcüklerKodlar
KATİP12345
İPTAL12573
PATİK32541
PAKET41326
TAKİP52341

Buna göre, PAKET sözcüğünün şifresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 12573

Answer

PAKET sözcüğünün şifresi 12573'tür.
PAKET ve PATİK sözcükleri 'P' harfiyle başlamaktadır. Kodlar arasında 1 ile başlayan iki adet şifre (12345 ve 12573) bulunduğundan P harfi 1'e karşılık gelir. KATİP 'K' ile, TAKİP 'T' ile, İPTAL ise 'İ' ile başlamaktadır. Kodlardan 5 ile başlayan 52341 olduğundan K = 5, 3 ile başlayan 32541 olduğundan T = 3, 4 ile başlayan 41326 olduğundan İ = 4 olur. PAKET sözcüğü 'T' (3) harfiyle bittiğinden, 1 ile başlayıp 3 ile biten 12573 kodu PAKET sözcüğünün şifresidir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin ilk harfleri ve şifrelerin ilk basamakları incelenir.
PATİK ve PAKET sözcükleri 'P' harfiyle başlamaktadır. Şifreler arasında da '1' rakamı ile başlayan iki adet şifre (12345 ve 12573) bulunmaktadır. Buradan 'P' harfinin '1' rakamıyla eşleştiği belirlenir.
Aynı harfle başlayan sözcükleri ve aynı rakamla başlayan kodları eşleştirerek şifreleme kuralını bulmak.
2
Geriye kalan sözcüklerin ilk harfleri ve şifrelerin ilk basamakları eşleştirilir.
KATİP 'K' ile başlar ve ilk hanesi 5 olan tek şifre 52341'dir, yani K = 5. TAKİP 'T' ile başlar ve ilk hanesi 3 olan tek şifre 32541'dir, yani T = 3. İPTAL 'İ' ile başlar ve ilk hanesi 4 olan tek şifre 41326'dır, yani İ = 4.
Diğer harflerin hangi rakamlara karşılık geldiğini tespit etmek.
3
P = 1 ile başlayan PATİK ve PAKET sözcüklerinin son harfleri kontrol edilir.
PATİK sözcüğü 'K' (5) ile bitmektedir, bu yüzden şifresi 12345'tir. PAKET sözcüğü ise 'T' (3) ile bitmektedir, bu yüzden şifresi 12573'tür.
İki adet 'P' ile başlayan şifre arasından aranan sözcüğe ait olanı ayırt etmek.

Key Concept

Sözcükler ile sayısal şifreler arasındaki harf-rakam eşleşmelerini konum ve frekans analizi yaparak bulma.
Estimated Time:1m 30s
Question 19Question

Aşağıda verilen çarpma işleminde ABAB iki basamaklı bir doğal sayıdır:

AB×31A1\begin{array}{r} AB \\ \times \quad 3 \\ \hline 1A1 \end{array}

Buna göre, A+BA + B toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 11

Answer

11 sayısı doğru cevaptır.
Çarpma işleminde birler basamağından gelen eldenin doğru şekilde onlar basamağındaki denkleme yansıtılmasıyla B=7B=7 ve A=4A=4 değerleri bulunur. Bu değerlerin toplamı olan 11 ifadesi doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Birler basamağındaki çarpma işlemini analiz etmek.
B=7B = 7
B×3B \times 3 çarpımının birler basamağı 1 olmalıdır. Bunu sağlayan tek rakam 7'dir (7×3=217 \times 3 = 21).
2
Elde kalan değeri belirlemek.
Elde = 2
7×3=217 \times 3 = 21 olduğundan onlar basamağına devredilecek elde 2'dir.
3
Onlar basamağındaki çarpma işlemini denklem haline getirmek.
3×A+2=10+A3 \times A + 2 = 10 + A
3×A3 \times A çarpımına elde olan 2 eklendiğinde elde edilen sayı, onlar basamağı AA olan iki basamaklı 1A1A sayısı yani 10+A10 + A olmalıdır.
4
Denklemi çözerek A rakamını bulmak.
A=4A = 4
3A+2=10+A    2A=8    A=43A + 2 = 10 + A \implies 2A = 8 \implies A = 4 olur.
5
A+BA + B toplamını hesaplamak.
4+7=114 + 7 = 11
Bulunan A=4A = 4 ve B=7B = 7 değerleri toplanarak sonuca ulaşılır.

Key Concept

Harf-Rakam Aritmetiği (Çarpma)
Question 20Question

Aşağıda verilen toplama işleminde AA, BB, CC ve DD harfleri sıfırdan farklı ve birbirine eşit olmayan birer rakamı temsil etmektedir.

ABB+ADCCDA3\begin{array}{rccc} & A & B & B \\ + & A & D & C \\ \hline C & D & A & 3 \end{array}

Buna göre, A+B+C+DA + B + C + D toplamının değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 17

Answer

Rakamların toplamı olan 17 değeridir.
Toplama işleminde basamak kuralları ve elde geçişleri incelendiğinde, CC harfinin binler basamağında olması nedeniyle 11 olması gerektiği görülür. Buradan hareketle birler basamağından B=2B=2 bulunur. Onlar ve yüzler basamağındaki denklemler çözüldüğünde ise A=8A=8 ve D=6D=6 değerlerine ulaşılır. Bu değerlerin toplamı 8+2+1+6=178 + 2 + 1 + 6 = 17 olmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Toplama işleminin sonucunun 4 basamaklı bir sayı olmasından yararlanarak binler basamağındaki harfin değerini bulma.
C=1C = 1
İki adet 3 basamaklı sayının toplamı en fazla 999+999=1998999 + 999 = 1998 olabilir. Dolayısıyla, toplamın binler basamağındaki CC rakamı yalnızca 11 olabilir.
2
Birler basamağındaki toplama işleminden yararlanarak birler basamağındaki harfin değerini bulma.
B=2B = 2
Birler basamağında B+C=3B + C = 3 işlemi vardır. C=1C = 1 olduğu bilindiğine göre B+1=3    B=2B + 1 = 3 \implies B = 2 olur (toplam 13 olamayacağından elde bulunmaz).
3
Onlar ve yüzler basamağındaki ilişkileri kurarak kalan harflerin değerlerini bulma.
A=8A = 8 ve D=6D = 6
Onlar basamağında elde olmadığı için B+D=A    2+D=A    D=A2B + D = A \implies 2 + D = A \implies D = A - 2 olur. Yüzler basamağında ise A+A=1D    2A=10+DA + A = 1D \implies 2A = 10 + D olmalıdır. Buradan 2A=10+A2    A=82A = 10 + A - 2 \implies A = 8 bulunur. Dolayısıyla D=82=6D = 8 - 2 = 6 elde edilir.
4
Bulunan rakamların toplamını hesaplama.
A+B+C+D=17A + B + C + D = 17
Soruda istenen toplam değerini bulmak için 8+2+1+68 + 2 + 1 + 6 işlemi gerçekleştirilir.

Key Concept

Harf-Rakam Aritmetiği (Toplama ve Çıkarma)
Estimated Time:2m 0s
Page 1 / 3Next