Birinci Dereceden Denklemler

44 questions

Question 1Question →

Bir kurum içi yükselme sınavında, adaylardan aşağıdaki denklemin çözüm kümesini bulmaları istenmiştir:

x−23−2(x−1)5=x15−2 \frac{x-2}{3} - \frac{2(x-1)}{5} = \frac{x}{15} - 2

Sınava katılan bir adayın çözüm kağıdındaki işlem adımları aşağıda verilmiştir:

I. Adım: Eşitliğin her iki tarafı 15 ile çarpılarak paydalar eşitlenmiştir.
5(x−2)−3⋅2(x−1)=x−30 5(x-2) - 3 \cdot 2(x-1) = x - 30
5(x−2)−6(x−1)=x−30 5(x-2) - 6(x-1) = x - 30
II. Adım: Parantezler dağıtılmıştır.
5x−10−6x−6=x−30 5x - 10 - 6x - 6 = x - 30
III. Adım: Benzer terimler toplanarak ifade düzenlenmiştir.
−x−16=x−30 -x - 16 = x - 30
IV. Adım: Bilinenler bir tarafa, bilinmeyenler diğer tarafa toplanmıştır.
−16+30=x+x -16 + 30 = x + x
14=2x 14 = 2x
V. Adım: Sonuç bulunmuştur.
x=7 x = 7

Buna göre, aday ilk hatayı hangi adımda yapmıştır?

Show answer & explanation

Answer: II. Adım

Answer

İlk hata II. Adım'da, negatif katsayının parantez içine dağıtılması sırasında yapılmıştır.
Doğru cevap II. Adım seçeneğidir. Parantez önündeki negatif katsayı (−6-6) parantez içindeki terimlere dağıtılırken işaret kuralına uyulmamıştır. −6-6 ile (x−1)(x-1) çarpıldığında: −6⋅x=−6x-6 \cdot x = -6x ve −6⋅(−1)=+6-6 \cdot (-1) = +6 elde edilmelidir. Ancak aday −6x−6-6x - 6 yazarak, −6-6 ile −1-1'in çarpımını negatif olarak hesaplamış ve işaret hatası yapmıştır.

Step-by-Step Solution

1
I. Adımı kontrol et.
Paydalar 15'te eşitlendiğinde: 15⋅x−23−15⋅2(x−1)5=15⋅x15−15⋅215 \cdot \frac{x-2}{3} - 15 \cdot \frac{2(x-1)}{5} = 15 \cdot \frac{x}{15} - 15 \cdot 2 işlemi 5(x−2)−6(x−1)=x−305(x-2) - 6(x-1) = x - 30 verir. Bu adım doğrudur.
Rasyonel denklemlerde paydadan kurtulmak için EKOK ile çarpma işlemi.
2
II. Adımı kontrol et (Dağılma özelliği).
5(x−2)5(x-2) ifadesi 5x−105x - 10 olur. −6(x−1)-6(x-1) ifadesi dağıtılırken dikkat edilmelidir: −6⋅x=−6x-6 \cdot x = -6x ve −6⋅(−1)=+6-6 \cdot (-1) = +6 olmalıdır. Ancak aday −6-6 yazmıştır.
Negatif bir sayının parantez içine dağıtılması sırasında işaretlerin çarpımına (- ile - çarpımı + eder) dikkat edilmemiştir.
3
Doğru işlemi yap ve sonucu bul.
Doğru denklem: 5x−10−6x+6=x−305x - 10 - 6x + 6 = x - 30 ⇒\Rightarrow −x−4=x−30-x - 4 = x - 30 ⇒\Rightarrow 26=2x26 = 2x ⇒\Rightarrow x=13x = 13.
Hatanın tespiti ve doğrulama.

Key Concept

Dağılma Özelliği ve İşaret Kuralları

Hints

1
Parantez önündeki eksi işaretinin dağılma özelliğine etkisini kontrol ediniz.

Practice More

İşaret hatalarını pekiştirmek için, −(2x−5)−3(4−x)-(2x - 5) - 3(4 - x) gibi ifadelerin sadeleştirilmesi üzerine pratik yapınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 2Question →
x+a3−x−12=1\frac{x+a}{3} - \frac{x-1}{2} = 1

denkleminin çözüm kümesi {5}\{5\} olduğuna göre, aa değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 4

Answer

Denklemde x yerine 5 yazıldığında a değeri 4 olarak bulunur.
Verilen x=5x=5 kökü denklemde yerine yazılıp işlem önceliğine dikkat edilerek çözüldüğünde a=4a=4 sonucu bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Çözüm kümesi elemanı olan x = 5 değerini denklemde yerine yaz.
5+a3−5−12=1\frac{5+a}{3} - \frac{5-1}{2} = 1
Denklemin kökü, denklemi sağlayan değerdir.
2
Bilinen terimlerdeki işlemleri yap.
5+a3−42=1\frac{5+a}{3} - \frac{4}{2} = 1 \Rightarrow 5+a3−2=1\frac{5+a}{3} - 2 = 1
Rasyonel ifadeyi tam sayıya çevirmek işlemi basitleştirir.
3
-2 sabitini eşitliğin diğer tarafına işaret değiştirerek at.
5+a3=1+2\frac{5+a}{3} = 1 + 2 \Rightarrow 5+a3=3\frac{5+a}{3} = 3
Bilinmeyeni yalnız bırakmak için sabit terimler karşıya atılır.
4
İçler dışlar çarpımı yaparak a'yı bul.
5+a=3×35+a = 3 \times 3 \Rightarrow 5+a=95+a = 9 \Rightarrow a=4a = 4
Bölüm durumundaki 3 sayısı çarpım olarak geçer.

Key Concept

Denklemin Kökü Kavramı
Question 3Question →

Aşağıda verilen birinci dereceden denklemde xx bilinmeyeninin değerini bulmamız istenmektedir:

3x+12=273x + 12 = 27

Buna göre, denklemi sağlayan xx değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

Denklemi sağlayan xx değeri 5'tir.
Denklem çözülürken +12+12 sayısı eşitliğin sağına −12-12 olarak aktarılır. Bu durumda 3x=27−12=153x = 27 - 12 = 15 eşitliği elde edilir. Bilinmeyeni bulmak için her iki taraf 33'e bölündüğünde x=5x = 5 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Sabit terimi eşitliğin diğer tarafına taşıyın.
3x=27−123x = 27 - 12
Bilinmeyenli terimi (3x3x) yalnız bırakmak için +12+12 sayısı karşıya işaret değiştirerek geçer.
2
Eşitliğin sağ tarafındaki çıkarma işlemini yapın.
3x=153x = 15
Sayısal değerleri sadeleştirerek xx'in katsayısı ile olan ilişkisini belirlemek gerekir.
3
Her iki tarafı xx'in katsayısına bölün.
x=153=5x = \frac{15}{3} = 5
xx değerini tamamen yalnız bırakmak için çarpım durumundaki 3 sayısı karşıya bölü olarak geçer.

Key Concept

Birinci dereceden denklemlerde temel amaç, bilinenleri bir tarafa, bilinmeyenleri diğer tarafa toplayarak bilinmeyeni yalnız bırakmaktır.

Hints

1
Denklemi çözerken xx'li terimi (3x3x) eşitliğin bir tarafında yalnız bırakmaya çalışmalısın.
2
Eşitliğin solundaki +12+12 sayısı karşıya nasıl geçer? İşaretine dikkat etmelisin.
3
3x=153x = 15 sonucuna ulaştıktan sonra xx'i bulmak için her iki tarafı xx'in önündeki sayıya bölmelisin.

Practice More

Benzer şekilde 4x−8=204x - 8 = 20 denklemini çözerek işaret değiştirme kuralını pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Denklemdeki seçenekleri tek tek xx yerine koyarak eşitliğin sağlanıp sağlanmadığını kontrol edebilirsiniz. Örneğin x=5x=5 için; 3(5)+12=15+12=273(5) + 12 = 15 + 12 = 27 olduğu görülür.
Estimated Time:45s
Question 4Question →

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerde, bilinmeyeni yalnız bırakmak için sabit terimler eşitliğin karşı tarafına işaret değiştirerek geçirilir.

Buna göre, 4x−8=124x - 8 = 12 denklemini sağlayan xx değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

Denklemi sağlayan x değeri 5 sayısıdır.
Verilen denklemde öncelikle −8-8 ifadesi eşitliğin karşı tarafına +8+8 olarak geçer. Bu durumda 4x=12+84x = 12 + 8 yani 4x=204x = 20 elde edilir. Son olarak, xx değerini bulmak için her iki taraf 44'e bölündüğünde x=5x = 5 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Sabit terimi karşıya atma
4x=12+84x = 12 + 8
Eşitliğin sol tarafındaki −8-8 ifadesi, bilinmeyeni yalnız bırakmak amacıyla karşıya +8+8 olarak geçer.
2
Toplama işlemini yapma
4x=204x = 20
Eşitliğin sağ tarafındaki sabit sayılar toplanarak sadeleştirilir.
3
Her iki tarafı bölme
x=204=5x = \frac{20}{4} = 5
Bilinmeyenin katsayısı olan 4'ten kurtulmak için eşitliğin her iki tarafı da 4'e bölünür.

Key Concept

Birinci dereceden denklemlerde terimlerin yer değiştirmesi ve bilinmeyenin katsayısına bölünmesi.

Hints

1
xx ifadesini yalnız bırakmak için yanındaki −8-8 sayısından kurtulmanız gerekir.
2
−8-8 sayısını eşitliğin sağ tarafına geçirirken işaretini ++ yapmayı unutmayın.
3
4x=204x = 20 eşitliğine ulaştığınızda, her iki tarafı 44'e bölerek xx değerini bulabilirsiniz.

Practice More

Benzer mantıkla 2x+6=142x + 6 = 14 denklemini çözerek pratiğinizi artırabilirsiniz.

Alternative Method

Denklemdeki her terime 88 ekleyerek sol taraftaki −8-8'i yok edebilirsiniz: 4x−8+8=12+8⇒4x=204x - 8 + 8 = 12 + 8 \Rightarrow 4x = 20. Buradan her iki tarafı 44'e bölerek sonuca ulaşırsınız.
Estimated Time:45s
Question 5Question →

Gerçel sayılar kümesinde tanımlı,

3x+14−x−23=2x+56 \frac{3x + 1}{4} - \frac{x - 2}{3} = \frac{2x + 5}{6}

eşitliğini sağlayan xx değeri kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: -1

Answer

-1
Verilen denklemde paydalar 12'de eşitlenir. Sol tarafta 3 ve 4 ile, sağ tarafta 2 ile genişletme yapılır. Özellikle −(x−2)-(x-2) terimi genişletilirken −4(x−2)=−4x+8-4(x-2) = -4x+8 dönüşümüne dikkat edilmelidir. İşlemler sonucunda 5x+11=4x+105x+11=4x+10 elde edilir ve buradan x=−1x=-1 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Paydaları eşitlemek için denklemin her iki tarafını paydaların en küçük ortak katı (EKOK) olan 12 ile genişlet.
12⋅(3x+14−x−23)=12⋅(2x+56) 12 \cdot \left( \frac{3x + 1}{4} - \frac{x - 2}{3} \right) = 12 \cdot \left( \frac{2x + 5}{6} \right)
Kesirli ifadelerden kurtulmak işlemi basitleştirir.
2
Sadeleştirme işlemlerini yap ve katsayıları parantez içine dağıt.
3(3x+1)−4(x−2)=2(2x+5) 3(3x + 1) - 4(x - 2) = 2(2x + 5)
(9x+3)−(4x−8)=4x+10 (9x + 3) - (4x - 8) = 4x + 10
Çarpma işleminin toplama ve çıkarma üzerine dağılma özelliği uygulanır.
3
Parantezleri açarken eksi işaretine dikkat ederek ifadeyi düzenle.
9x+3−4x+8=4x+10 9x + 3 - 4x + 8 = 4x + 10
5x+11=4x+10 5x + 11 = 4x + 10
Kesir önündeki eksi işareti, paydaki tüm terimlerin işaretini değiştirir (-4 ile -2'nin çarpımı +8 olur).
4
Bilinenleri bir tarafa, bilinmeyenleri diğer tarafa toplayarak xx değerini bul.
5x−4x=10−11 5x - 4x = 10 - 11
x=−1 x = -1
Birinci dereceden denklem çözümü.

Key Concept

Rasyonel katsayılı birinci dereceden denklemlerin çözümü ve dağılma özelliğinde işaret kontrolü.
Question 6Question →
Gerçel sayılar kümesinde tanımlı,
x+23−2x−35=1 \frac{x+2}{3} - \frac{2x-3}{5} = 1
denklemini sağlayan xx değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Show answer & explanation

Answer: 4

Answer

Denklemi sağlayan x değeri 4'tür.
Denklem çözülürken paydalar 15'te eşitlenir. Pay kısımları düzenlenirken −3(2x−3)-3(2x-3) ifadesi −6x+9-6x+9 olarak açılır. Oluşan −x+19=15-x+19=15 denkleminden x=4x=4 sonucu bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Paydaları eşitlemek için birinci kesir 5 ile, ikinci kesir 3 ile genişletilir. Eşitliğin sağındaki 1 sayısı da payda olan 15 ile genişletilir.
5(x+2)15−3(2x−3)15=1515 \frac{5(x+2)}{15} - \frac{3(2x-3)}{15} = \frac{15}{15}
Rasyonel denklemlerde işlem yapabilmek için paydaların eşitlenmesi gerekir.
2
Paydalar atılır ve pay kısımlarındaki parantezler dağıtılır. İkinci kesrin önündeki eksi işaretine dikkat edilir.
5x+10−6x+9=15 5x + 10 - 6x + 9 = 15
Eksi işareti parantez içindeki her iki terimin de işaretini değiştirir (-3 çarpı -3 = +9).
3
Benzer terimler toplanır ve x yalnız bırakılır.
−x+19=15  ⟹  −x=15−19  ⟹  −x=−4  ⟹  x=4 -x + 19 = 15 \implies -x = 15 - 19 \implies -x = -4 \implies x = 4
Bilinmeyen değeri bulmak için bilinenler bir tarafa, bilinmeyenler diğer tarafa toplanır.

Key Concept

Rasyonel katsayılı birinci dereceden denklemlerin çözümünde payda eşitleme ve dağılma özelliğinde işaret kontrolü esastır.
Question 7Question →
xx bir gerçel sayı olmak üzere,
12(x−x−23)=x+44\frac{1}{2} \left( x - \frac{x-2}{3} \right) = \frac{x+4}{4}
eşitliği veriliyor. Buna göre, bu denklemi sağlayan xx değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Show answer & explanation

Answer: 8

Answer

Verilen denklemi sağlayan x değeri 8'dir.
Doğru yanıt olan 8 değeri, denklemin sol tarafındaki parantez içi işlemler yapılıp 1/2 katsayısı ile çarpıldıktan sonra oluşan (x+1)/3 ifadesinin, (x+4)/4 ifadesine eşitlenmesi ve içler dışlar çarpımı yapılması sonucunda elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Parantez içindeki çıkarma işlemini yapmak için payda eşitleyin.
x−x−23=3x−(x−2)3x - \frac{x-2}{3} = \frac{3x - (x-2)}{3}
Parantez içindeki ifadeyi tek bir rasyonel ifade haline getirmek işlemi kolaylaştırır.
2
Eksi işaretini parantez içine dağıtarak payı düzenleyin.
3x−x+23=2x+23\frac{3x - x + 2}{3} = \frac{2x + 2}{3}
Çıkarma işleminde eksi işaretinin parantez içindeki tüm terimlere etki etmesi gerekir.
3
Elde edilen ifadeyi dıştaki 1/2 çarpanı ile çarpın.
12⋅2x+23=2x+26\frac{1}{2} \cdot \frac{2x + 2}{3} = \frac{2x + 2}{6}
Denklemin sol tarafındaki çarpan dağıtılır.
4
İfadeyi sadeleştirin.
2(x+1)6=x+13\frac{2(x + 1)}{6} = \frac{x + 1}{3}
Denklemi en sade haliyle çözmek hata payını azaltır.
5
Denklemin yeni halini yazın ve içler dışlar çarpımı yapın.
x+13=x+44⇒4(x+1)=3(x+4)\frac{x + 1}{3} = \frac{x + 4}{4} \Rightarrow 4(x + 1) = 3(x + 4)
Rasyonel denklemleri çözmek için içler dışlar çarpımı yöntemi kullanılır.
6
Çarpma işlemlerini yapın ve x'i yalnız bırakın.
4x+4=3x+12⇒4x−3x=12−4⇒x=84x + 4 = 3x + 12 \Rightarrow 4x - 3x = 12 - 4 \Rightarrow x = 8
Bilinmeyenler bir tarafa, sabit sayılar diğer tarafa toplanarak çözüm bulunur.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerde rasyonel ifadelerin düzenlenmesi ve içler dışlar çarpımı yoluyla çözüm.

Hints

1
Öncelikle parantez içindeki rasyonel ifadeyi tek bir payda altında toplamaya çalışın.
2
Eksi işaretini dağıtırken parantez içindeki tüm terimlerin işaretine dikkat edin.
3
Denklemin her iki tarafında rasyonel birer ifade kaldığında içler dışlar çarpımı yaparak x'i yalnız bırakın.

Practice More

Benzer şekilde paydasında bilinmeyen bulunan rasyonel denklemleri çözerek becerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Denklemin her iki tarafını paydaların en küçük ortak katı olan 12 ile çarparak kesirlerden kurtulabilirsiniz: 6 * [x - (x-2)/3] = 3 * (x+4).
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question →
aa ve bb birer gerçel sayı olmak üzere, xx değişkenine bağlı
(a+1)x−3x−2=4+bx−5x−2 \frac{(a+1)x - 3}{x - 2} = 4 + \frac{bx - 5}{x - 2}
denkleminin çözüm kümesi boş kümedir.

Buna göre, a−ba - b ifadesinin alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1

Answer

a - b ifadesinin alabileceği değerler 3 ve -2 olup, toplamları 1'dir.
Verilen denklem düzenlendiğinde (a−b−3)x=−10(a-b-3)x = -10 elde edilir. Çözüm kümesinin boş olması için iki ihtimal vardır: 1) x'in katsayısı 0 olur ve eşitlik sağlanamaz (0=−100=-10 çelişkisi). Buradan a−b=3a-b=3 bulunur. 2) x'in katsayısı 0 değildir ancak bulunan x değeri paydayı tanımsız yapan x=2x=2 değeridir. Buradan x=2x=2 için a−b=−2a-b=-2 bulunur. Toplamları 3+(−2)=13+(-2)=1 olur.

Step-by-Step Solution

1
Denklemi düzenle ve x'li terimleri bir araya getir.
Denklem (a−b−3)x=−10(a - b - 3)x = -10 haline gelir (x≠2x \neq 2 şartıyla).
Rasyonel ifadeleri bir tarafa toplayıp paydaları eşitleyerek lineer forma dönüştürmek gerekir.
2
Çözüm kümesinin boş olması için gereken 1. durumu (Katsayı Sıfır) incele.
a−b−3=0⇒a−b=3a - b - 3 = 0 \Rightarrow a - b = 3. Bu durumda 0=−100 = -10 çelişkisi elde edilir, çözüm boştur.
Ax=BAx = B formatındaki bir denklemde A=0A=0 ve B≠0B \neq 0 ise çözüm yoktur.
3
Çözüm kümesinin boş olması için gereken 2. durumu (Tanımsız Kök) incele.
Bulunan kök x=−10a−b−3x = \frac{-10}{a - b - 3} değeri, paydayı sıfır yapan x=2x=2 değerine eşitse çözüm kümesi boştur.
Cebirsel olarak bulunan kök, tanım kümesi dışındaysa (paydayı sıfır yapıyorsa) çözüm kümesine dahil edilemez.
4
İkinci durumdan gelen şartı sağlayan değeri bul.
2=−10a−b−3⇒2(a−b−3)=−10⇒a−b−3=−5⇒a−b=−22 = \frac{-10}{a - b - 3} \Rightarrow 2(a - b - 3) = -10 \Rightarrow a - b - 3 = -5 \Rightarrow a - b = -2.
x yerine 2 yazılarak a-b değeri hesaplanır.
5
Bulunan değerleri topla.
3+(−2)=13 + (-2) = 1.
Soruda a-b'nin alabileceği değerlerin toplamı istenmiştir.

Key Concept

Rasyonel denklemlerde boş küme, ya x'in katsayısının sıfır olup sabitin sıfırdan farklı olmasıyla ya da bulunan kökün paydayı sıfır yapmasıyla oluşur.

Hints

1
Denklemdeki rasyonel ifadeleri yok etmek için eşitliğin her iki tarafını düzenleyerek Ax=BAx = B formuna getirin.
2
Birinci dereceden Ax=BAx = B denkleminin çözümünün olmaması için ya A=0,B≠0A=0, B\neq0 olmalı ya da bulunan xx değeri başlangıçtaki paydayı sıfır yapmalıdır.
3
Denklemi (a−b−3)x=−10(a-b-3)x = -10 haline getirdikten sonra, katsayıyı sıfır yapan değeri ve x=2x=2 (paydayı sıfır yapan değer) koyduğunuzda çıkan değeri hesaplayın.
Estimated Time:4m 0s
Question 9Question →
Gerçel sayılar kümesinde tanımlı
2x−ax−2+x+1x=3 \frac{2x - a}{x - 2} + \frac{x + 1}{x} = 3
denkleminin çözüm kümesi boş küme olduğuna göre, aa gerçel sayısının alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

Doğru cevap 9'dur.
Denklemin çözüm kümesinin boş olması için ya xx'li terimin katsayısı sıfır olup eşitlik sağlanmamalı (0x=k0x=k) ya da bulunan xx değeri paydayı sıfır yaptığı için atılmalıdır. (5−a)x=2(5-a)x=2 denkleminde a=5a=5 için 0=20=2 çelişkisi doğar (1. değer). Paydayı sıfır yapan x=2x=2 değeri denklemde yerine konduğunda a=4a=4 bulunur (2. değer). Değerler toplamı 5+4=95+4=9 olur.

Step-by-Step Solution

1
Verilen rasyonel denklemde paydalar eşitlenerek içler dışlar çarpımı yapılır.
x(2x−a)+(x−2)(x+1)=3x(x−2)x(2x - a) + (x - 2)(x + 1) = 3x(x - 2)
Rasyonel ifadeden kurtulup doğrusal denkleme ulaşmak için.
2
İfade düzenlenerek xx değişkenine bağlı birinci dereceden denklem formatına (Ax=BAx = B) getirilir.
2x2−ax+x2−x−2=3x2−6x2x^2 - ax + x^2 - x - 2 = 3x^2 - 6x ⇒\Rightarrow 3x2−(a+1)x−2=3x2−6x3x^2 - (a+1)x - 2 = 3x^2 - 6x ⇒\Rightarrow (5−a)x=2(5-a)x = 2
Çözüm kümesini analiz edebilmek için xx yalnız bırakılmalı veya katsayısı incelenmelidir.
3
Çözüm kümesinin boş küme olması için gereken 1. durumu (Katsayı sıfır, sonuç imkansız) incele.
5−a=0⇒a=55-a = 0 \Rightarrow a = 5. Bu durumda 0=20 = 2 çelişkisi elde edilir, çözüm yoktur.
0x=k0x = k (k≠0k\neq0) durumu çözüm kümesini boş yapar.
4
Çözüm kümesinin boş küme olması için gereken 2. durumu (Bulunan kökün paydayı tanımsız yapması) incele.
Paydayı 0 yapan değerler x=0x=0 ve x=2x=2'dir. Denklemde yerine koyarsak: x=2x=2 için (5−a)⋅2=2⇒5−a=1⇒a=4(5-a)\cdot 2 = 2 \Rightarrow 5-a=1 \Rightarrow a=4. (x=0x=0 için 0=20=2 imkansızdır, çözüm gelmez).
Cebirsel olarak bulunan kök, orijinal denklemin paydasını 0 yapıyorsa çözüm kümesine dahil edilemez.
5
Bulunan aa değerlerini topla.
5+4=95 + 4 = 9
Soruda aa'nın alabileceği değerler toplamı istenmiştir.

Key Concept

Rasyonel denklemlerin çözüm kümesi boş ise iki durum vardır: 1) Değişkenin katsayısı sıfırdır ve çelişki oluşur. 2) Bulunan kök paydayı tanımsız yaptığı için çözüm kümesinden çıkarılır.
Question 10Question →
x−32−x−43=1\frac{x-3}{2} - \frac{x-4}{3} = 1

Yukarıda verilen denklemi sağlayan xx değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 7

Answer

Doğru cevap 7'dir.
Verilen rasyonel denklemde paydalar 6'da eşitlenip düzenlendiğinde x−1=6x-1=6 elde edilir, buradan da x=7x=7 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Paydaları eşitlemek için denklemin her iki tarafını veya kesirleri uygun sayılarla genişletin.
Paydalar 6'da eşitlenir: 3(x−3)6−2(x−4)6=6⋅16\frac{3(x-3)}{6} - \frac{2(x-4)}{6} = \frac{6 \cdot 1}{6}
Rasyonel denklemlerde işlem yapabilmek için paydaların eşitlenmesi gerekir. 2 ve 3'ün en küçük ortak katı 6'dır.
2
Paydaları atıp pay kısımlarını düzenleyin ve parantezleri dağıtın.
3(x−3)−2(x−4)=6⇒3x−9−2x+8=63(x-3) - 2(x-4) = 6 \Rightarrow 3x - 9 - 2x + 8 = 6
Eşitliğin her iki tarafındaki paydalar aynı olduğu için sadeleşir. Eksi işareti parantez içine dağıtılırken dikkat edilmelidir (−2⋅−4=+8-2 \cdot -4 = +8).
3
Benzer terimleri toplayarak xx'i yalnız bırakın.
(3x−2x)+(−9+8)=6⇒x−1=6(3x - 2x) + (-9 + 8) = 6 \Rightarrow x - 1 = 6
Bilinmeyenler ve sabit sayılar kendi aralarında işleme alınır.
4
Sabit sayıyı karşıya atarak sonucu bulun.
x=6+1⇒x=7x = 6 + 1 \Rightarrow x = 7
Eşitliğin bir tarafındaki −1-1, diğer tarafa +1+1 olarak geçer.

Key Concept

Rasyonel katsayılı birinci dereceden denklemlerin çözümünde payda eşitleme ve işaret dağılımı.
Question 11Question →
xx bir gerçel sayı olmak üzere,
3x−6=9 3x - 6 = 9
denklemini sağlayan xx değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

Denklemi sağlayan x değeri 5 olarak bulunur.
Verilen denklemde öncelikle −6-6 sayısı eşitliğin sağına +6+6 olarak geçirilir. Bu durumda 3x=9+63x = 9 + 6 yani 3x=153x = 15 elde edilir. Son olarak xx'i yalnız bırakmak için her iki taraf 33'e bölündüğünde x=5x = 5 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Eşitliğin sol tarafındaki sabit terimi karşıya atın.
3x=9+63x = 9 + 6
Bilinmeyeni (xx) yalnız bırakmak için yanındaki sabit sayıları eşitliğin diğer tarafına işaretlerini değiştirerek geçiririz.
2
Sağ taraftaki toplama işlemini gerçekleştirin.
3x=153x = 15
Eşitliğin sağ tarafındaki sayısal değerleri tek bir toplam haline getiririz.
3
Eşitliğin her iki tarafını bilinmeyenin katsayısına bölün.
x=153⇒x=5x = \frac{15}{3} \Rightarrow x = 5
xx değerini tam olarak bulmak için her iki tarafı xx'in önündeki çarpım durumunda olan 3 sayısına böleriz.

Key Concept

Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemlerin Çözümü

Hints

1
Denklemi çözerken amacımız xx harfini tek başına bırakmaktır.
2
Eşitliğin solundaki −6-6 sayısını karşıya geçirirken işaretini ++ yapmayı unutmayın.
3
3x=153x = 15 aşamasına geldiğinizde, xx'i bulmak için 15'i 3'e bölmelisiniz.

Practice More

Değişkenin önündeki katsayının negatif olduğu (örneğin −2x+4=10-2x + 4 = 10) benzer bir denklem çözerek işaret kurallarını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 12Question →

Aşağıda xx değişkenine bağlı birinci dereceden bir denklem verilmiştir:

3x−14−2x−33=112 \frac{3x - 1}{4} - \frac{2x - 3}{3} = \frac{1}{12}

Buna göre, bu eşitliği sağlayan xx değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: -8

Answer

Denklemi sağlayan xx değeri -8'dir.
Verilen rasyonel denklemde öncelikle paydalar 12'de eşitlenir. Paylar 3 ve 4 ile genişletilirken, kesir önündeki eksi işaretinin ikinci kesrin payındaki tüm terimlere etki ettiği unutulmamalıdır. İşlemler doğru yapıldığında x+9=1x+9=1 eşitliği elde edilir ve buradan x=−8x=-8 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Paydaları eşitlemek için denklemin her iki tarafı 12 ile genişletilir (EKOK(4, 3, 12) = 12).
3(3x−1)−4(2x−3)=1 3(3x - 1) - 4(2x - 3) = 1
Rasyonel ifadelerden kurtulmak ve işlemi tam sayılarla sürdürmek için.
2
Parantez önündeki katsayılar içeri dağıtılır. İkinci terimdeki -4 katsayısının işaretine dikkat edilir.
9x−3−8x+12=1 9x - 3 - 8x + 12 = 1
−4×(2x)=−8x-4 \times (2x) = -8x ve −4×(−3)=+12-4 \times (-3) = +12 işlemleri yapılır.
3
Benzer terimler kendi aralarında toplanır.
(9x−8x)+(−3+12)=1  ⟹  x+9=1 (9x - 8x) + (-3 + 12) = 1 \implies x + 9 = 1
Denklemi en sade haline getirmek için.
4
Bilinen sayı eşitliğin diğer tarafına işaret değiştirerek atılır.
x=1−9  ⟹  x=−8 x = 1 - 9 \implies x = -8
Bilinmeyeni yalnız bırakarak sonuca ulaşmak için.

Key Concept

Rasyonel katsayılı birinci dereceden denklemlerin çözümünde payda eşitleme ve negatif işaretin paranteze dağıtılması.
Question 13Question →
xx değişkenine bağlı
4(ax−1)+7=12x−b+5 4(ax - 1) + 7 = 12x - b + 5
denkleminin çözüm kümesi gerçek sayılar kümesi (R\mathbb{R}) olduğuna göre, a⋅ba \cdot b çarpımı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

Doğru cevap 6'dır.
Denklemin çözüm kümesinin tüm gerçek sayılar olması (sonsuz çözüm), eşitliğin her iki tarafının birbirinin aynısı olması (özdeşlik) demektir. Sol taraf düzenlendiğinde 4ax+34ax + 3 elde edilir. Sağ taraf 12x+(5−b)12x + (5-b)'dir. xx'in katsayıları eşitlenirse 4a=12→a=34a=12 \rightarrow a=3. Sabitler eşitlenirse 3=5−b→b=23 = 5-b \rightarrow b=2. Çarpımları 3×2=63 \times 2 = 6 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Eşitliğin sol tarafındaki parantez dağıtılır ve sabitler düzenlenir.
4ax−4+7=4ax+34ax - 4 + 7 = 4ax + 3
Denklemi Ax+B=Cx+DAx + B = Cx + D formatına getirerek katsayıları karşılaştırmak için.
2
Düzenlenmiş denklem yazılır ve xx'in katsayıları ile sabit terimler karşılıklı eşitlenir.
4ax+3=12x+(5−b)4ax + 3 = 12x + (5 - b)
Çözüm kümesinin tüm gerçek sayılar olması için xx'li terimlerin katsayıları birbirine, sabit sayılar da birbirine eşit olmalıdır (0x=00x = 0 durumu).
3
xx'in katsayıları eşitlenerek aa bulunur.
4a=12  ⟹  a=34a = 12 \implies a = 3
Değişkenin katsayıları eşit olmalıdır.
4
Sabit terimler eşitlenerek bb bulunur.
3=5−b  ⟹  b=23 = 5 - b \implies b = 2
Sabit terimler eşit olmalıdır.
5
aa ve bb değerleri çarpılır.
a⋅b=3⋅2=6a \cdot b = 3 \cdot 2 = 6
Soruda istenen sonuç hesaplanır.

Key Concept

Birinci dereceden bir denklemin çözüm kümesinin tüm gerçek sayılar olması için, düzenlenmiş denklemde xx'in katsayıları eşit ve sabit terimler eşit olmalıdır (0x=00x=0 özdeşliği).

Hints

1
Denklemin çözüm kümesinin gerçek sayılar (R\mathbb{R}) olması, eşitliğin her xx değeri için sağlanması yani 0=00=0 gibi bir özdeşlik elde edilmesi demektir.
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question →
a,ba, b ve cc pozitif gerçel sayılar olmak üzere,
x−ab+c+x−ba+c+x−ca+b=3 \frac{x - a}{b + c} + \frac{x - b}{a + c} + \frac{x - c}{a + b} = 3
eşitliğini sağlayan xx değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Show answer & explanation

Answer: a+b+ca + b + c

Answer

Denklemin kökü a+b+ca + b + c ifadesidir.
Verilen denklemde eşitliğin sağındaki 3 sayısı, sol taraftaki üç terime -1 olarak dağıtıldığında tüm paylar x−(a+b+c)x - (a+b+c) ortak çarpanına dönüşür. Bu ortak çarpan parantezine alındığında x=a+b+cx = a+b+c sonucu bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Eşitliğin sağ tarafındaki 33 sayısını, sol taraftaki üç kesirli ifadeye paylaştırmak için eşitliğin her iki tarafından 33 çıkarılır (her terimden 11 çıkarılır).
(x−ab+c−1)+(x−ba+c−1)+(x−ca+b−1)=0 \left( \frac{x - a}{b + c} - 1 \right) + \left( \frac{x - b}{a + c} - 1 \right) + \left( \frac{x - c}{a + b} - 1 \right) = 0
Kesirlerde payda eşitlemek yerine pay kısımlarını ortak bir çarpan haline getirmek için kullanılan stratejik bir adımdır.
2
Her parantez içindeki çıkarma işlemi yapılır.
x−a−(b+c)b+c+x−b−(a+c)a+c+x−c−(a+b)a+b=0 \frac{x - a - (b + c)}{b + c} + \frac{x - b - (a + c)}{a + c} + \frac{x - c - (a + b)}{a + b} = 0
Paydalar kullanılarak 1 sayısı kesre dahil edilir.
3
Paylardaki ifadeler düzenlenir.
x−(a+b+c)b+c+x−(a+b+c)a+c+x−(a+b+c)a+b=0 \frac{x - (a + b + c)}{b + c} + \frac{x - (a + b + c)}{a + c} + \frac{x - (a + b + c)}{a + b} = 0
Tüm terimlerin pay kısmının aynı olduğu görülür.
4
Ortak olan x−(a+b+c)x - (a + b + c) çarpan parantezine alınır.
(x−(a+b+c))⋅(1b+c+1a+c+1a+b)=0 (x - (a + b + c)) \cdot \left( \frac{1}{b + c} + \frac{1}{a + c} + \frac{1}{a + b} \right) = 0
Denklemi çözmek için değişkeni içeren ifadeyi katsayılardan ayırmak gerekir.
5
a,b,ca, b, c pozitif gerçel sayılar olduğundan, parantez içindeki toplam sıfırdan farklıdır. Bu durumda diğer çarpan sıfır olmalıdır.
x−(a+b+c)=0  ⟹  x=a+b+c x - (a + b + c) = 0 \implies x = a + b + c
Sıfırdan farklı iki sayının çarpımı sıfır olamayacağından, xx'i içeren terim sıfıra eşitlenir.

Key Concept

Bu soru, payda eşitlemenin çok zor olduğu durumlarda 'terim ekleyip çıkarma' veya 'gruplandırma' yönteminin kullanılmasını gerektirir.

Hints

1
Paydaları eşitlemeye çalışmak yerine, eşitliğin sağındaki 3 sayısını sol taraftaki terimlere nasıl paylaştırabileceğinizi düşünün.
2
Eşitliğin her iki tarafından 3 çıkarın. Bunu yaparken sol taraftaki her bir kesirden 1 çıkararak işlemi düzenleyin.
3
Her kesirden 1 çıkardığınızda, pay kısımlarının x−(a+b+c)x - (a + b + c) şeklinde ortak bir ifadeye dönüştüğünü göreceksiniz.

Practice More

Benzer yapıdaki x−12025+x−22024+x−32023=3\frac{x-1}{2025} + \frac{x-2}{2024} + \frac{x-3}{2023} = 3 sorusunu çözerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternative Method

Polinom mantığıyla düşünülürse; x=a+b+cx = a+b+c değeri verildiğinde her bir kesir b+cb+c=1\frac{b+c}{b+c}=1, a+ca+c=1\frac{a+c}{a+c}=1 ve a+ba+b=1\frac{a+b}{a+b}=1 olur. Toplamları 1+1+1=31+1+1=3 olduğundan denklem sağlanır.
Estimated Time:3m 0s
Question 15Question →

Aşağıdaki işlem diyagramında, "Giriş" kısmındaki daireye yazılan xx sayısı için oklar yönünde belirtilen işlemler uygulanarak iki farklı sonuç elde edilmektedir.

Elde edilen "Sonuç 1" ve "Sonuç 2" değerleri birbirine eşit olduğuna göre, xx kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: -7

Answer

İşlem adımları takip edilerek kurulan denklemin çözümü sonucunda x=−7x = -7 bulunur.
Diyagramdaki üst yol 3x−52\frac{3x-5}{2} ifadesini, alt yol ise 3(x+4)−43(x+4)-4 ifadesini verir. Bu iki ifade eşitlendiğinde 3x−52=3x+8\frac{3x-5}{2} = 3x+8 denklemi elde edilir. İçler dışlar çarpımı ile 3x−5=6x+163x-5 = 6x+16 bulunur ve buradan x=−7x = -7 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Üstteki işlem yolunu matematiksel ifadeye çevir.
Giriş xx →\rightarrow 3 ile çarp (3x3x) →\rightarrow 5 çıkar (3x−53x-5) →\rightarrow 2'ye böl →\rightarrow 3x−52\frac{3x-5}{2}
Diyagramdaki adımları sırasıyla değişkene uygula.
2
Alttaki işlem yolunu matematiksel ifadeye çevir.
Giriş xx →\rightarrow 4 ekle (x+4x+4) →\rightarrow 3 ile çarp (3(x+4)3(x+4)) →\rightarrow 4 çıkar →\rightarrow 3(x+4)−43(x+4)-4
Parantez kullanımına dikkat ederek işlemleri uygula.
3
Alttaki ifadeyi düzenle.
3(x+4)−4=3x+12−4=3x+83(x+4)-4 = 3x + 12 - 4 = 3x + 8
Çarpma işleminin toplama üzerine dağılma özelliğini kullan.
4
İki sonucu birbirine eşitle ve denklemi çöz.
3x−52=3x+8  ⟹  3x−5=2(3x+8)  ⟹  3x−5=6x+16\frac{3x-5}{2} = 3x + 8 \implies 3x - 5 = 2(3x + 8) \implies 3x - 5 = 6x + 16
Bölüm durumundaki 2'yi karşı tarafa çarpım olarak geçir.
5
xx değerini bul.
−5−16=6x−3x  ⟹  −21=3x  ⟹  x=−7-5 - 16 = 6x - 3x \implies -21 = 3x \implies x = -7
Bilinenleri bir tarafa, bilinmeyenleri diğer tarafa topla.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerin görsel modeller üzerinden kurulması ve çözümünde işlem önceliğine (parantez kullanımı) dikkat edilmesi.

Hints

1
Her iki yolu ayrı ayrı matematiksel ifadeye (denkleme) dönüştürmeye çalışın.
2
Alttaki yolda '4 ekle' işleminden sonra '3 ile çarp' işlemi geldiği için, parantez kullanmayı unutmayın: 3(x+4)3(x+4).
3
Denkleminiz şu şekilde olmalıdır: 3x−52=3(x+4)−4\frac{3x-5}{2} = 3(x+4)-4. Şimdi içler dışlar çarpımı yapın.

Alternative Method

Şıklardan giderek de çözüm yapılabilir. Örneğin x=−7x = -7 için: Üst yol: 3(−7)=−213(-7)=-21, −21−5=−26-21-5=-26, −26/2=−13-26/2 = -13. Alt yol: −7+4=−3-7+4=-3, −3×3=−9-3 \times 3=-9, −9−4=−13-9-4=-13. Eşitlik sağlandığı için cevap doğrudur.
Estimated Time:1m 30s
Question 16Question →

xx değişkenine bağlı;

x−12+x+13=4 \frac{x - 1}{2} + \frac{x + 1}{3} = 4

denkleminin kökü, aa bir gerçel sayı olmak üzere

ax−x5=3a+1 ax - \frac{x}{5} = 3a + 1

denkleminin de köküdür. Buna göre, aa kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1

Answer

Verilen iki denklemi de sağlayan xx değeri 5'tir ve bu değer ikinci denklemde yerine yazıldığında aa değeri 1 olarak bulunur.
Doğru cevap olan 1 değeri, her iki denklemi de sağlayan x=5x=5 kökünün ikinci denklemde yerine konulmasıyla elde edilen 2a=22a=2 eşitliğinin çözümüdür.

Step-by-Step Solution

1
Birinci denklemde payda eşitleyerek xx değerini bulun.
3(x−1)+2(x+1)6=4⇒3x−3+2x+2=24⇒5x−1=24⇒5x=25⇒x=5 \frac{3(x-1) + 2(x+1)}{6} = 4 \Rightarrow 3x - 3 + 2x + 2 = 24 \Rightarrow 5x - 1 = 24 \Rightarrow 5x = 25 \Rightarrow x = 5
İki denklemin kökü aynı olduğu için öncelikle bilinmeyeni olmayan denklemden ortak kökü bulmamız gerekir.
2
Bulunan x=5x = 5 değerini ikinci denklemde xx yerine yazın.
a⋅5−55=3a+1⇒5a−1=3a+1 a \cdot 5 - \frac{5}{5} = 3a + 1 \Rightarrow 5a - 1 = 3a + 1
Denklemin kökü, denklemi sağlayan değerdir; bu nedenle ikinci denklemde xx yerine 5 yazılabilir.
3
aa değişkenine bağlı oluşan birinci dereceden denklemi çözün.
5a−3a=1+1⇒2a=2⇒a=1 5a - 3a = 1 + 1 \Rightarrow 2a = 2 \Rightarrow a = 1
Bilinmeyenleri bir tarafa, sabit sayıları diğer tarafa toplayarak aa değerine ulaşılır.

Key Concept

Birinci dereceden denklemlerde ortak kök kullanımı ve parametre bulma

Hints

1
Önce içerisinde 'a' bilinmeyeni olmayan denklemi çözerek xx değerini bulun.
2
xx değerini bulduktan sonra, bu değeri ikinci denklemde xx gördüğünüz her yere yazın.
3
Elde ettiğiniz 5a−1=3a+15a - 1 = 3a + 1 denklemini çözerek aa sonucuna ulaşın.

Practice More

Denklemin kökünün sonsuz olması veya çözüm kümesinin boş olması durumlarını içeren parametrik soruları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

İkinci denklemde xx terimlerini bir tarafa toplayıp x(a−1/5)=3a+1x(a - 1/5) = 3a + 1 şeklinde düzenledikten sonra, birinci denklemden gelen x=5x=5 değerini doğrudan yerine koyarak işlemi tamamlayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 17Question →

Aşağıdaki birinci dereceden denklem verilmiştir:

2(x+3)=3x−1 2(x + 3) = 3x - 1

Buna göre, bu eşitliği sağlayan xx değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 7

Answer

Eşitliği sağlayan xx değeri 7'dir.
Doğru seçenekte, önce parantez içindeki ifade katsayı ile çarpılarak açılmış (2x+62x + 6), ardından bilinenler ve bilinmeyenler eşitliğin farklı taraflarına işaret değiştirerek taşınmıştır. Sonuçta x=7x=7 değeri elde edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Eşitliğin sol tarafındaki parantezli ifadeyi dağıtın.
2x+6=3x−1 2x + 6 = 3x - 1
Çarpma işleminin toplama işlemi üzerine dağılma özelliği uygulanır.
2
Bilinmeyenleri (xx terimlerini) eşitliğin bir tarafına, sabit sayıları diğer tarafına toplayın.
6+1=3x−2x 6 + 1 = 3x - 2x
Bilinenler ve bilinmeyenler gruplandırılır; terimler karşı tarafa geçerken işaret değiştirir.
3
İşlemleri yaparak sonucu bulun.
7=x 7 = x
Benzer terimler arasında toplama ve çıkarma işlemi yapılır.

Key Concept

Parantezli Denklemlerin Çözümü

Hints

1
Öncelikle parantez önündeki 2 sayısını, parantez içindeki her iki terimle de çarparak parantezi kaldırın.
2
Parantezi açtıktan sonra 2x+6=3x−12x + 6 = 3x - 1 eşitliğini elde etmelisiniz.
3
2x2x'i eşitliğin sağına, −1-1'i eşitliğin soluna işaretlerini değiştirerek taşıyın.

Practice More

İçinde hem parantez hem de rasyonel ifade bulunan bir denklem sorusu çözerek pratiğinizi artırabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 18Question →
Birinci dereceden değişkeni xx olan
x−x−33=2x+42−2 x - \frac{x-3}{3} = \frac{2x+4}{2} - 2
eşitliğini sağlayan xx gerçel sayısı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 3

Answer

Verilen denklemi sağlayan xx değeri 3'tür.
Denklemde paydalar 6 ile eşitlendiğinde 6x−2x+6=6x6x - 2x + 6 = 6x ifadesine ulaşılır. Burada 4x+6=6x4x + 6 = 6x eşitliği kurulur ve xx değeri 3 olarak bulunur. Bu değer orijinal denklemde yerine koyulduğunda eşitliğin her iki tarafının da 3 olduğu doğrulanır.

Step-by-Step Solution

1
Paydaları eşitlemek için denklemin her iki tarafındaki tüm terimleri en küçük ortak kat olan 6 ile çarpalım.
6⋅x−6⋅x−33=6⋅2x+42−6⋅26 \cdot x - 6 \cdot \frac{x-3}{3} = 6 \cdot \frac{2x+4}{2} - 6 \cdot 2
Rasyonel ifadelerden kurtulup denklemi doğrusal bir forma getirmek için payda eşitleme yapılır.
2
Sadeleştirmeleri yapalım ve parantezleri dağıtalım.
6x−2(x−3)=3(2x+4)−126x - 2(x-3) = 3(2x+4) - 12
Katsayıların parantez içindeki her bir terimle çarpılması gerekir.
3
Parantezleri açarak denklemi düzenleyelim.
6x−2x+6=6x+12−126x - 2x + 6 = 6x + 12 - 12
−2-2 ile −3-3 çarpıldığında +6+6 elde edildiğine ve sağ taraftaki +12+12 ile −12-12 terimlerinin birbirini götürdüğüne dikkat edilmelidir.
4
Benzer terimleri toplayalım ve değişkeni yalnız bırakalım.
4x+6=6x⇒6=6x−4x⇒6=2x4x + 6 = 6x \Rightarrow 6 = 6x - 4x \Rightarrow 6 = 2x
Bilinmeyenleri bir tarafta, sabit sayıları diğer tarafta toplamak çözüm için gereklidir.
5
Her iki tarafı 2'ye bölerek xx değerini bulalım.
x=3x = 3
xx değişkeninin katsayısı olan 2'ye bölme yapılarak sonuca ulaşılır.

Key Concept

Birinci dereceden rasyonel katsayılı denklemlerin çözümünde payda eşitleme ve dağılma özelliği kullanımı.

Hints

1
Denklemdeki kesirlerden kurtulmak için tüm terimleri paydaların (3 ve 2) ortak katıyla çarpmayı deneyin.
2
Kesrin önündeki eksi işaretini dağıtırken parantez varmış gibi düşünün: −(x−3)=−x+3-(x-3) = -x+3.
3
Paydaları eşitledikten sonra elinizde 6x−2(x−3)=3(2x+4)−126x - 2(x-3) = 3(2x+4) - 12 gibi bir doğrusal denklem kalmalıdır.

Practice More

Benzer bir soru olarak, çözüm kümesi sonsuz elemanlı veya boş küme olan parametreli denklemleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Denklemi sadeleştirerek çözmek için sağ taraftaki 2x+42−2\frac{2x+4}{2} - 2 ifadesini (x+2)−2=x(x+2) - 2 = x şeklinde basitleştirebilirsiniz. Bu durumda denklem x−x−33=xx - \frac{x-3}{3} = x haline gelir. Buradan x−33=0\frac{x-3}{3} = 0 olduğu görülür ve doğrudan x=3x=3 sonucuna ulaşılır.
Estimated Time:1m 30s
Question 19Question →

xx değişkenine bağlı aşağıdaki iki denklem verilmiştir:

4(x−1)=3x+2 4(x - 1) = 3x + 2
3x−m=2(x+4) 3x - m = 2(x + 4)

İkinci denklemi sağlayan xx değeri, birinci denklemi sağlayan xx değerinin 2 katıdır.

Buna göre, mm kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 4

Answer

m değeri 4 olarak bulunur.
Öncelikle birinci denklem çözülerek x=6x=6 değeri bulunur. Soruda belirtilen ilişki gereği, ikinci denklemin kökü bu değerin 2 katı olan 1212'dir. İkinci denklemde xx yerine 1212 yazıldığında, 3(12)−m=2(12+4)3(12) - m = 2(12+4) eşitliği elde edilir. Buradan 36−m=3236 - m = 32 bulunur ve m=4m=4 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci denklem çözülerek kökü bulunur.
4(x−1)=3x+2⇒4x−4=3x+2⇒4x−3x=2+4⇒x1=64(x-1) = 3x+2 \Rightarrow 4x-4 = 3x+2 \Rightarrow 4x-3x = 2+4 \Rightarrow x_1 = 6
İkinci denklemde kullanılacak değeri bulmak için önce bilinen denklem çözülmelidir.
2
Problemde verilen ilişkiye göre ikinci denklemin kökü hesaplanır.
x2=2⋅x1⇒x2=2⋅6=12x_2 = 2 \cdot x_1 \Rightarrow x_2 = 2 \cdot 6 = 12
Soruda ikinci denklemin kökünün, birinci denklemin kökünün 2 katı olduğu belirtilmiştir.
3
Bulunan kök (x=12x=12) ikinci denklemde yerine yazılarak mm değeri bulunur.
3(12)−m=2(12+4)⇒36−m=2(16)⇒36−m=32⇒m=43(12) - m = 2(12 + 4) \Rightarrow 36 - m = 2(16) \Rightarrow 36 - m = 32 \Rightarrow m = 4
Denklemin kökü denklemi sağlamalıdır.

Key Concept

Birinci Dereceden Denklemlerin Kökü ve Çözüm Kümesi

Hints

1
Önce içerisinde bilinmeyen parametre (mm) olmayan birinci denklemi çözmelisin.
2
Birinci denklemden bulduğun xx değerini 2 ile çarparak ikinci denklemin kökünü elde edebilirsin.
3
İkinci denklemde xx yerine 12 yazarak mm'yi yalnız bırakmalısın.

Practice More

Kökleri verilen iki denklemin katsayıları arasındaki ilişkiyi inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 20Question →

Gerçel sayılar kümesinde tanımlı,

12(x−2x−33)−x+14=x−66 \frac{1}{2} \left( x - \frac{2x-3}{3} \right) - \frac{x+1}{4} = \frac{x-6}{6}

eşitliğini sağlayan xx değeri kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

Verilen denklemi sağlayan x değeri 5 olarak bulunur.
Doğru cevap olan 5 değeri, denklemin paydaları eşitlenip parantezler dikkatlice açıldığında elde edilen 3x = 15 eşitliğinden gelmektedir. İşlem adımlarında rasyonel ifadelerin önündeki eksi işaretlerinin pay kısmındaki tüm terimlere dağıtılması kritik önem taşır.

Step-by-Step Solution

1
Parantez içindeki çıkarma işlemini yapmak için payda eşitleyin.
x−2x−33=3x−(2x−3)3=x+33x - \frac{2x-3}{3} = \frac{3x - (2x-3)}{3} = \frac{x+3}{3}
Parantez içindeki ifadeyi tek bir rasyonel sayı haline getirmek işlemleri kolaylaştırır.
2
Elde edilen ifadeyi dıştaki çarpan ile çarpın ve denklemi düzenleyin.
12⋅x+33=x+36\frac{1}{2} \cdot \frac{x+3}{3} = \frac{x+3}{6} olduğu için denklem: x+36−x+14=x−66\frac{x+3}{6} - \frac{x+1}{4} = \frac{x-6}{6} halini alır.
Çarpma işlemini yaparak denklemi rasyonel terimlerin toplamı/farkı biçimine dönüştürüyoruz.
3
Denklemin tüm terimlerinin paydasını 12'de (EKOK) eşitleyin.
2(x+3)−3(x+1)=2(x−6)2(x+3) - 3(x+1) = 2(x-6)
Paydalardan kurtulmak için tüm denklemi ortak payda ile genişletiyoruz.
4
Parantezleri dağıtın ve benzer terimleri sadeleştirin.
2x+6−3x−3=2x−12⇒−x+3=2x−122x + 6 - 3x - 3 = 2x - 12 \Rightarrow -x + 3 = 2x - 12
Bilinmeyenleri bulmak için ifadeyi doğrusal hale getiriyoruz.
5
Bilinmeyenleri bir tarafa, sabit terimleri diğer tarafa toplayarak çözüme ulaşın.
3+12=2x+x⇒15=3x⇒x=53 + 12 = 2x + x \Rightarrow 15 = 3x \Rightarrow x = 5
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemi çözüme ulaştırıyoruz.

Key Concept

Birinci dereceden denklemlerde rasyonel ifadelerin düzenlenmesi, payda eşitleme ve işaret dağılımı kontrolü.

Practice More

Rasyonel katsayılı denklemlerde payda eşitlemeden önce sadeleşebilen terimleri kontrol etmek işlem süresini kısaltabilir.
Estimated Time:1m 30s
Page 1 / 3Next
Birinci Dereceden Denklemler Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin