Ceza Hukuku Özel Hükümler

73 questions

Question 21Question

Kamu görevlisi (B)’nin yürüttüğü bir ihale sürecinde usulsüzlük yaptığını düşünen (A), bu durumu (B)’nin bulunmadığı üç farklı ortamda arkadaşları (C), (D) ve (E)’ye ayrı ayrı zamanlarda anlatarak (B)’nin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil isnat etmiştir. Bu olayla ilgili olarak Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde yapılan aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Gıyapta hakaret suçunun oluşması için gerekli olan ihtilat şartı, failin söz konusu isnadı en az üç kişiyle ayrı ayrı paylaşmasıyla gerçekleşmiş sayılır ve suçun mağduru kamu görevlisi olduğundan takibi şikayete bağlı değildir.

Answer

Gıyapta hakaret suçunun oluşması için ihtilatın ayrı ayrı kişilerle gerçekleşmesi yeterlidir ve kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunun takibi şikayete bağlı değildir.
Gıyapta hakaret suçunun (TCK 125/1) cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi yasal bir zorunluluktur. İhtilatın gerçekleşmesi için bu kişilerin aynı anda ve bir arada bulunması şart olmayıp, failin isnadı farklı zaman ve mekanlarda en az üç farklı kişiye iletmiş olması yeterli kabul edilir. Ayrıca, TCK 131/1 uyarınca kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret suçları şikayete tabi olmayıp, adli makamlarca resen soruşturulur. Olayda (A), ihale süreciyle ilgili isnatlarını üç farklı kişiye anlatarak ihtilat şartını sağlamış ve suç kamu görevlisine görevinden dolayı işlendiği için şikayet şartı aranmaksızın suç oluşmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Fiilin işleniş biçiminin tespit edilmesi.
Hakaretin mağdurun gıyabında (yokluğunda) gerçekleştiği belirlenmiştir.
Mağdur (B), isnatlar yapılırken ortamda bulunmamaktadır.
2
Gıyapta hakaret için yasal şartların kontrol edilmesi.
TCK 125/1 uyarınca gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için en az üç kişiyle ihtilat şartı aranır.
Kanun koyucu, mağdurun gıyabındaki hakaretlerin şeref ve saygınlığı ihlal edebilmesi için belli bir yaygınlığa ulaşmasını şart koşmuştur.
3
İhtilatın niteliğinin değerlendirilmesi.
Failin üç kişiyle (C, D, E) ayrı ayrı zamanlarda konuşması ihtilat şartını gerçekleştirir.
Yargıtay ve doktrin görüşüne göre ihtilatın toplu (aynı anda) olması gerekmez; muhatapların isnadı öğrenmesi yeterlidir.
4
Soruşturma usulünün belirlenmesi.
Mağdur kamu görevlisi olduğu ve fiil göreviyle ilgili bir ihale sürecine dayandığı için suç resen (kendiliğinden) soruşturulur.
TCK 131/1 maddesi uyarınca kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret şikayete tabi olmayan istisnai bir durumdur.

Key Concept

Gıyapta Hakarette İhtilat ve Şikayet İstisnası
Estimated Time:2m 0s
Question 22Question

(A), bir alışveriş merkezinde yürümekte olan (B)'nin yanından geçerken, kalabalığı fırsat bilerek (B)'nin vücuduna cinsel amaçla anlık olarak dokunmuş ve duraksamadan yoluna devam etmiştir. (B)'nin durumu fark edip tepki göstermesi üzerine (A) güvenlik görevlilerince yakalanmıştır.

Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre, (A)'nın eyleminin hukuki nitelendirmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Eylem, cinsel saldırı suçunun sarkıntılık düzeyinde kalan hâlini oluşturur ve soruşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

Answer

Doğru nitelendirme, eylemin cinsel saldırı suçunun sarkıntılık düzeyinde kalan hâlini oluşturduğu ve soruşturulmasının mağdurun şikâyetine bağlı olduğudur.
Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesinin 1. fıkrasına göre, cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden eylemler cinsel saldırı suçunu oluşturur. Aynı fıkranın ikinci cümlesinde, cinsel davranışın 'sarkıntılık düzeyinde kalması' hâli daha az cezayı gerektiren bir durum olarak düzenlenmiştir. Sarkıntılık, ani ve kesintili (kısa süreli) cinsel amaçlı fiziksel temasları ifade eder. Olayda (A)'nın eylemi bedensel temas içerdiğinden taciz olamaz; anlık olduğundan basit cinsel saldırının sarkıntılık düzeyinde kalan hâlidir. Bu suç tipinin yetişkinlere karşı işlenmesi durumunda soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun şikâyetine tâbidir.

Step-by-Step Solution

1
Eylemde bedensel temas olup olmadığını tespit et.
Senaryoda (A)'nın (B)'nin vücuduna dokunduğu açıkça belirtilmiştir.
Bedensel temasın varlığı, eylemin 'cinsel taciz' mi yoksa 'cinsel saldırı' mı olduğunu ayıran temel kriterdir.
2
Bedensel temasın niteliğini ve süresini değerlendir.
Temas 'anlık' olarak gerçekleşmiş ve eylem devam etmemiştir (ani ve kesintili eylem).
Temasın anlık ve kesintili olması, eylemin TCK 102/1'deki temel cinsel saldırı mı yoksa bunun daha hafif şekli olan 'sarkıntılık' mı olduğunu belirler.
3
Sarkıntılık suçu için muhakeme şartını (şikâyet) kontrol et.
TCK md. 102/1'e göre yetişkinlere karşı işlenen basit cinsel saldırı ve sarkıntılık suçlarının soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete tâbidir.
Hukuki nitelendirmenin tam ve doğru yapılabilmesi için suçun usul boyutunun da (re'sen mi yoksa şikayetle mi takip edildiği) bilinmesi gerekir.

Key Concept

Cinsel Saldırı Suçunda Sarkıntılık Hâli ve Cinsel Taciz Ayrımı
Question 23Question

Bir özel plajda cankurtaran olarak görev yapan (A), denizde boğulma tehlikesi geçiren ve yardım isteyen (B)’yi görmüştür. (A), aralarında geçmişe dayalı bir husumet olduğu için (B)’nin ölmesini istemiş; müdahale etme imkânı ve hukuki yükümlülüğü bulunmasına rağmen bilerek ve isteyerek hiçbir kurtarma faaliyetinde bulunmamıştır. Neticede (B) boğularak hayatını kaybetmiştir. Bu olayda (A)’nın ceza sorumluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi

Answer

Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi suçu oluşur.
Türk Ceza Kanunu'nun 83. maddesine göre, kasten öldürme suçunun ihmali davranışla işlenmesi için kişinin neticeyi önleme hususunda hukuki bir yükümlülüğünün (garantörlük) bulunması gerekir. Cankurtaran olan failin sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü vardır ve müdahale imkânı varken mağdurun ölmesini istediği için bilerek hareketsiz kalması, doğrudan kasten öldürme suçunun ihmali biçimini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Failin hukuki yükümlülüğünü tespit etme
Failin cankurtaran olması sebebiyle sözleşmeden kaynaklanan bir 'garantörlük' (neticenin gerçekleşmesini önleme) yükümlülüğü vardır.
Görünüşte ihmali suçlarda failin, neticeyi önleme konusunda kanundan, sözleşmeden veya önceden gerçekleştirdiği tehlikeli bir eylemden doğan özel bir yükümlülüğü olmalıdır.
2
Kastın türünü belirleme
Fail, mağdurun ölmesini arzuladığı için doğrudan kastla hareket etmiştir.
Failin müdahale etme imkânı varken neticeyi bilerek ve isteyerek engellememesi kasta işaret eder.
3
Suç tipini belirleme
TCK m. 83 (Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi) uygulanır.
Yükümlülük sahibi failin, neticeyi önlemeyerek icrai bir suçun gerçekleşmesine neden olması durumunda bu madde hükümleri uygulanır.

Key Concept

Görünüşte İhmali Suçlarda Garantörlük Yükümlülüğü

Practice More

TCK 83 uyarınca cezada yapılacak indirim oranlarını ve hangi garantörlük kaynaklarının (kanun, sözleşme, öngelen eylem) bu suça temel oluşturabileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 24Question

1717 yaşındaki (B), öz amcası olan 3535 yaşındaki (A) ile rızasıyla cinsel ilişkiye girmiştir. Olayın ortaya çıkması üzerine (B)'nin annesi şikâyetçi olmuş, ancak yargılama süreci devam ederken (B) 1818 yaşını doldurmuş ve mahkemede amcasından şikâyetçi olmadığını, annesinin şikâyetine de muvafakati bulunmadığını açıkça beyan etmiştir. Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca bu olayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mağdur ile fail arasında evlenme yasağı bulunduğu için eylem şikâyete tabi olmayıp, mağdurun vazgeçmesine bakılmaksızın yargılamaya devam edilerek fail hakkında cezaya hükmolunur.

Answer

Mağdur ile fail arasında evlenme yasağı bulunduğu için eylem şikâyete tabi olmayıp, mağdurun vazgeçmesine bakılmaksızın yargılamaya devam edilerek fail hakkında cezaya hükmolunur.
Türk Ceza Kanunu'nun 104104. maddesinin ikinci fıkrasına göre, reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan bir kişi tarafından işlenmesi durumunda, suçun soruşturulması ve kovuşturulması için şikâyet aranmaz. Olayda failin öz amca olması evlenme yasağını doğurduğundan, mağdurun reşit olduktan sonra şikâyetinden vazgeçmesi yargılamayı durdurmaz ve failin cezalandırılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Mağdurun yaşı ve eylemin niteliğini tespit etme.
Mağdur 1717 yaşında (1515-1818 yaş arası) ve rızasıyla cinsel ilişkiye girmiştir. Bu durum TCK m. 104104 kapsamında 'Reşit Olmayanla Cinsel İlişki' suçunu oluşturur.
On beş yaşını bitirmiş çocuklarla rızaya dayalı cinsel ilişki bu madde kapsamında değerlendirilir.
2
Fail ile mağdur arasındaki ilişkiyi inceleme.
Fail (A), mağdur (B)'nin öz amcasıdır. Türk Medeni Kanunu'na göre amca ile yeğen arasında evlenme yasağı bulunmaktadır.
Evlenme yasağının varlığı suçun takibat usulünü ve ceza miktarını değiştiren nitelikli bir unsurdur.
3
TCK m. 104/2104/2 hükmünü uygulama.
Suçun mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturma şikâyet şartına bağlı değildir (resen yapılır).
Kanun koyucu, bu derecedeki akrabalık ilişkilerinde mağdurun rızasını veya şikâyetini takibat için engel görmemiştir.
4
Şikâyetten vazgeçmenin hukuki sonucunu belirleme.
Suç şikâyete bağlı olmadığı için mağdurun reşit olduktan sonra yaptığı vazgeçme beyanı hukuki sonuç doğurmaz ve kamu davası devam eder.
Resen soruşturulan suçlarda şikâyetten vazgeçme davanın düşmesine neden olmaz.

Key Concept

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunda evlenme yasağının şikâyet şartına etkisi (TCK m. 104/2)

Practice More

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunda 'evlat edineceği çocuğun bakımı' gibi diğer şikâyet aranmayan halleri (m. 104/3) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 25Question

(A), meskûn mahalde azami hız sınırının 50 km/s50\text{ km/s} olduğu bir caddede, kendi sürüş becerilerine ve aracının fren sistemine aşırı güvenerek 120 km/s120\text{ km/s} hızla seyretmektedir. Yolun ilerisinde yayaların karşıdan karşıya geçtiğini fark etmesine rağmen, usta bir şoför olduğu için herhangi bir kazaya sebebiyet vermeyeceği inancıyla hızını azaltmamıştır. Ancak (A), yola çıkan (B)’ye çarpmış ve (B) olay yerinde hayatını kaybetmiştir.

Bu olayda (A)’nın ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Fail, neticeyi öngördüğü halde gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket ettiği için bilinçli taksirle öldürme suçundan sorumlu olur.

Answer

Fail, neticeyi öngördüğü halde gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket ettiği için bilinçli taksirle öldürme suçundan sorumlu olur.
Olayda fail, yasal hız sınırının oldukça üzerinde seyrederek neticeyi (yayaya çarpma ve ölüm) öngörmüş ancak kendi kişisel yeteneklerine ve şoförlük tecrübesine güvenerek bu neticenin gerçekleşmeyeceği inancıyla hareketine devam etmiştir. Türk Ceza Kanunu'nun 22/3. maddesi uyarınca, kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesi durumunda bilinçli taksir söz konusu olur. Failin 'usta şoför olduğu için çarpmayacağına dair güveni', neticeyi kabullenmediğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Neticeyi öngörme durumunun tespiti
Fail, hız sınırının çok üzerinde olduğunu ve yayaların varlığını bildiği için ölüm neticesini öngörmüştür.
Bilinçli taksirin ilk şartı olan öngörülebilirlik ve fail tarafından fiilen öngörülmüş olma durumu mevcuttur.
2
Neticeye karşı iradi tutumun belirlenmesi
Fail, yeteneklerine ve şansına güvenerek neticenin gerçekleşmeyeceğine inanmaktadır.
Bilinçli taksir ile olası kast arasındaki en temel fark, failin neticeyi kabullenmesi (olası kast) veya gerçekleşmeyeceğine güvenmesidir (bilinçli taksir).
3
Yasal tavsif ve ceza tayini
Türk Ceza Kanunu madde 22/3 uyarınca bilinçli taksir hükümleri uygulanır.
Öngörülen neticenin istenmemesine rağmen meydana gelmesi bilinçli taksiri doğurur ve cezada artırım gerektirir.

Key Concept

Bilinçli Taksir ve Olası Kast Ayrımı

Practice More

Olası kast ile bilinçli taksir arasındaki 'kabullenme' ve 'güven' farkını pekiştiren Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 26Question

(A), (B) ve (C), aralarında alacak husumeti bulunan (D)’yi zorla bir araca bindirerek şehir dışındaki ıssız bir kulübeye götürmüş ve (D)’nin ellerini bağlayarak kapıyı üzerine kilitlemişlerdir. Failler, (D)’yi 48 saat boyunca burada tutarak ailesinden fidye istemeyi planlamışlardır. Olaydan 20 saat sonra (A) ve (B) yiyecek almak için kulübeden ayrılmış; bu sırada (D)’nin başında bekleyen (C), mağdurun fenalaşması üzerine vicdan azabı duyarak kapıyı açmış ve (D)’ye "Arkadaşların gelmeden hemen kaç, orman yolunu takip et" diyerek serbest bırakmıştır. (D) kulübeden uzaklaşarak ana yola çıkmış ve tesadüfen karşılaştığı jandarma devriyesine sığınmıştır. Olay anına kadar yetkili makamlara intikal etmiş herhangi bir ihbar veya soruşturma bulunmamaktadır.

Bu olayla ilgili faillerin ceza sorumluluğu ve etkin pişmanlık (TCK m. 110) hükümleri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Etkin pişmanlık kişisel bir indirim sebebi olduğundan ve mağdurun serbest kalması sadece (C)’nin iradi çabasıyla gerçekleştiğinden, TCK m. 110 indiriminden sadece (C) yararlanabilir.

Answer

Etkin pişmanlık şahsi bir indirim sebebi olduğu için sadece mağduru serbest bırakan kişi bu indirimden faydalanabilir.
Türk Ceza Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükmü, kişisel bir ceza indirimi sebebidir. İştirak halinde işlenen suçlarda, etkin pişmanlık hükmünden sadece pişmanlık duyan ve mağdurun hürriyetine kavuşmasını bizzat sağlayan fail yararlanabilir. Olayda, diğer faillerin haberi dahi olmaksızın ve hatta onların itirazına rağmen mağduru serbest bırakan kişinin bu eylemi şahsi olduğundan, indirimden sadece bu kişi faydalanacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Eylemin hukuki tavsifini yapma
TCK m. 109/2 kapsamında cebir ve tehdit kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu oluşmuştur.
Mağdurun zorla araca bindirilmesi ve kilitlenmesi özgürlüğün kısıtlanmasıdır.
2
Nitelikli halleri tespit etme
Eylem birden fazla kişiyle (TCK m. 119/1-c) işlendiği için ceza artırılacaktır.
Üç kişinin birlikte hareket etmesi iştirak ötesinde bir nitelikli haldir.
3
Soruşturma öncesi serbest bırakma durumunu değerlendirme
TCK m. 110 uyarınca soruşturma başlamadan mağdurun şahsına zarar vermeden serbest bırakılması bir indirim nedenidir.
Hukuk politikası gereği failin mağduru serbest bırakması teşvik edilir.
4
İştirak halinde şahsilik ilkesini uygulama
Sadece pişmanlık gösterip akti eylemde bulunan (C) indirimden yararlanır.
Etkin pişmanlık şahsi niteliktedir ve sadece o failin iç dünyasındaki pişmanlığı ödüllendirir.

Key Concept

Etkin Pişmanlığın Şahsiliği İlkesi (TCK m. 110)

Practice More

İştirak halinde işlenen suçlarda gönüllü vazgeçme (TCK 36) ile etkin pişmanlık (TCK 110) arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 27Question

Bir kamu kurumunda şube müdürü olarak görev yapan (A)(A), emrinde çalışan (B)(B)’yi mesai bitiminde "bir evrak imzalatma" bahanesiyle odasına çağırmıştır. (A)(A), (B)(B) içeri girdikten sonra kapıyı kilitlemiş, çekmecesinden çıkardığı tabancayı masanın üzerine koyarak (B)(B)’ye "Benimle birlikte olmazsan buradan sağ çıkamazsın, kariyerini de bitiririm." demiştir. Korkuya kapılan (B)(B)’nin kıyafetlerini zorla çıkaran (A)(A), mağdurun vücuduna cinsel amaçlı dokunmuş; ancak dışarıdan sesler gelmesi üzerine eylemini vücuda organ veya sair bir cisim sokma aşamasına vardırmadan sonlandırmıştır.

Buna göre, (A)(A)’nın cezai sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A)(A), hem nitelikli cinsel saldırı hem de cinsel amaçla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından gerçek içtima hükümleri uyarınca ayrı ayrı cezalandırılır.

Answer

Failin hem nitelikli cinsel saldırı suçundan hem de cinsel amaçla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan gerçek içtima kuralları uyarınca ayrı ayrı cezalandırılması gerekir.
Doğru seçenek, Türk Ceza Kanunu'nun 102.102. ve 109.109. maddelerinin etkileşimini doğru analiz etmektedir. Olayda fail, kamu görevlisi nüfuzunu kullanarak ve silah göstererek (tehdit yoluyla) mağdurun vücut dokunulmazlığını ihlal etmiştir. Bu durum TCK 102/3b102/3-b ve 102/3e102/3-e bentleri uyarınca nitelikli cinsel saldırı suçunu oluşturur. Aynı zamanda mağdurun odada kilitli tutulması hürriyetinden yoksun bırakılmasıdır ve TCK 109/5109/5 maddesinin açık hükmü uyarınca bu suç cinsel amaçla işlendiğinde, cinsel saldırı suçunun bir unsuru veya ağırlaştırıcı sebebi olmayıp, failin her iki suçtan da ayrı ayrı cezalandırılmasını gerektiren bağımsız bir suçtur.

Step-by-Step Solution

1
Eylemin niteliğini belirle
Cinsel amaçlı dokunma olduğu ancak organ/cisim sokulmadığı için Türk Ceza Kanunu madde 102/1102/1 kapsamında 'basit cinsel saldırı' eylemi gerçekleşmiştir.
Vücut dokunulmazlığının ihlal edilmesi eylemi saldırı, sadece sözlü veya fiziksel temas içermeyen eylemler tacizdir.
2
Nitelikli halleri tespit et
Failin kamu görevlisi nüfuzunu kullanması (TCK 102/3b102/3-b) ve silah kullanması (TCK 102/3e102/3-e) nedeniyle ceza yarı oranında artırılır.
Kanun koyucu, kamu görevinin sağladığı nüfuzun ve silahın sağladığı korkutucu gücün kullanılmasını suçun temel haline göre daha ağır bir yaptırıma tabi tutmuştur.
3
İçtima kurallarını uygula
Mağdurun odada kilitlenerek hürriyetinin kısıtlanması TCK 109109 kapsamında 'kişiyi hürriyetinden yoksun kılma' suçunu oluşturur. Bu suç cinsel amaçla işlendiği için TCK 109/5109/5 uyarınca cinsel saldırı suçuyla birlikte gerçek içtima uygulanır.
Yargıtay yerleşik içtihatları ve TCK 109/5109/5 maddesindeki açık düzenleme gereği, cinsel saldırıyı gerçekleştirmek için kişinin hürriyetinin kısıtlanması halinde her iki suçtan ayrı ayrı hüküm kurulur.

Key Concept

Cinsel saldırı suçunun nitelikli halleri ve cinsel amaçlı hürriyeti tahdit suçuyla içtiması

Practice More

Cinsel saldırı suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerini (TCK madde 102/5) ve haksız tahrik hükümlerinin bu suçlardaki uygulanabilirliğini inceleyin.
Estimated Time:2m 30s
Question 28Question

(A)(A), (B)(B) ile girdiği yasa dışı bahis sonucunda (B)(B)'den 40.00040.000 TL alacaklı duruma gelmiştir. (B)(B)'nin borcunu ödememesi üzerine (A)(A), bir gece vakti (B)(B)'nin yolunu kesmiş ve üzerinde taşıdığı ruhsatsız tabancayı (B)(B)'ye doğrultarak "Bu kumar borcunu hemen öde yoksa seni burada vururum." demiştir. (B)(B)'nin yanında para olmadığını söylemesi üzerine (A)(A), (B)(B)'nin kolundaki 25.00025.000 TL değerindeki kol saatini zorla çıkarıp almış ve "Bunu şimdilik borcuna sayıyorum, kalan meblağı sonra getireceksin." diyerek olay yerinden uzaklaşmıştır.

Buna göre (A)(A)'nın cezai sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasa dışı bahis borcu hukuken talep edilebilir bir alacak doğurmadığından, eylem silahla ve gece vakti nitelikli yağma suçunu oluşturur ve saatin alınmasıyla tamamlanmıştır.

Answer

Yasa dışı bahis borcu hukuken talep edilebilir bir alacak doğurmadığından, eylem silahla ve gece vakti nitelikli yağma suçunu oluşturur ve suç tamamlanmıştır.
Olayda söz konusu olan alacak yasa dışı bahis kaynaklıdır. Türk Borçlar Kanunu'na göre bu tür borçlar dava ve takip edilemeyen 'eksik borç' niteliğindedir. TCK 150/1 maddesi, yağma suçunun bir 'hukuki ilişkiye dayanan alacağı' tahsil amacıyla işlenmesi halinde failin sadece kasten yaralama veya tehdit suçlarından cezalandırılacağını öngörür. Ancak yasa dışı bahis borcu hukuken tanınan bir alacak olmadığı için bu madde uygulanmaz. Eylemde silah kullanılması ve gece vakti işlenmesi nedeniyle TCK 149/1-a ve g bentleri uyarınca nitelikli yağma suçu oluşmuştur. Saat alındığı için de suç tamamlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Borcun hukuki niteliğini tespit etme
Yasa dışı bahis borcu 'eksik borç' niteliğindedir.
Türk Borçlar Kanunu Madde 604 gereği, kumar ve bahis borçları hakkında dava açılamaz ve takip yapılamaz.
2
TCK 150/1 (Daha az cezayı gerektiren hal) değerlendirmesi yapma
TCK 150/1 hükmü bu olayda uygulanamaz.
TCK 150/1'in uygulanabilmesi için alacağın 'hukuki bir ilişkiye' dayanması gerekir. Yasa dışı bahis bu nitelikte değildir.
3
Eylemin suç vasfını ve ağırlaştırıcı nedenleri belirleme
Nitelikli Yağma (TCK 149/1-a, g).
Eylem silahla ve gece vakti işlendiği için nitelikli hal oluşmuştur.
4
Suçun aşamasını kontrol etme
Suç tamamlanmıştır.
Fail, mağdurun zilyetliğindeki kol saatini zorla alarak kendi hakimiyetine geçirmiştir.

Key Concept

Hukuki İlişkiye Dayanan Alacak Kavramı ve Yağma

Alternative Method

Olaydaki borç yasal bir senetli alacak olsaydı dahi, Yargıtay'ın güncel içtihatlarına göre failin eylemi TCK 150/1 kapsamında 'tehdit' veya 'yaralama' (silahlı olduğu için 86/3-e veya 106/2-a) olarak nitelendirilecekti. Ancak yasa dışı bahis bu kapıyı tamamen kapatmaktadır.
Estimated Time:3m 0s
Question 29Question

(A), ekonomik sıkıntılar nedeniyle bunalıma giren arkadaşı (B) ile yaptığı bir görüşmede; (B)'nin "Artık bu hayata devam etmek istemiyorum, her şeyi bitireceğim." demesi üzerine, "Seni çok iyi anlıyorum, bu çileden kurtulmak en mantıklı yol gibi görünüyor, ben olsam bir dakika bile durmazdım." diyerek onu intihar etmeye teşvik etmiştir. (A) ayrıca, (B)'nin intihar eylemini gerçekleştirmesi için evinden getirdiği kendisine ait ruhsatlı tabancayı (B)'ye teslim etmiş; (B) de aynı gün bu tabancayı kullanarak yaşamına son vermiştir.

Bu olayda (A)’nın cezai sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A), başkasını intihara teşvik etmesi ve intiharın gerçekleşmesi için araç sağlaması nedeniyle intihara yönlendirme suçundan sorumlu olur.

Answer

Arkadaşını intihara teşvik eden ve bu amaçla ona silah sağlayan kişi, intiharın gerçekleşmiş olması kaydıyla Türk Ceza Kanunu'nun 8484. maddesinde düzenlenen intihara yönlendirme suçundan sorumlu tutulur.
Türk Ceza Kanunu'nun 8484. maddesine göre; başkasını intihara teşvik eden, azmettiren, başkasının intihar kararını kuvvetlendiren veya başkasının intihar eylemine herhangi bir şekilde yardım eden kişi cezalandırılır. Olayda fail hem manevi bir destek (teşvik) sağlamış hem de maddi bir araç (tabanca) teslim ederek intihara yardım etmiştir. İntihar neticesi de gerçekleştiği için bu suçtan dolayı cezai sorumluluğu doğmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Failin niyetini ve eylemini analiz etme
Failin arkadaşını intihara teşvik ettiği ve araç (tabanca) sağladığı belirlenmiştir.
Suçun maddi unsurunun (teşvik ve yardım) oluşup oluşmadığını anlamak için gereklidir.
2
Eylemin Türk Ceza Kanunu'ndaki karşılığını bulma
Eylem, TCK Madde 8484 kapsamında düzenlenen "İntihara Yönlendirme" suçuna uymaktadır.
Hayata karşı suçlar bölümünde özel olarak düzenlenen bu suç tipinin unsurlarının incelenmesi gerekir.
3
Netice ve sorumluluk bağını kurma
İntihar gerçekleştiği için fail, ağırlaştırılmış sonuçtan (ölümün gerçekleşmesi) sorumlu olur.
TCK 84/284/2 uyarınca intiharın gerçekleşmesi ceza miktarını ve sorumluluğun kesinleşmesini etkiler.

Key Concept

İntihara Yönlendirme Suçu (TCK Madde 84)

Alternative Method

Olayda failin kastını analiz edin: Eğer fail silahı zorla (cebirle) ateşletseydi 'Kasten Öldürme', intihar kararını telkin edip silahı verirse 'İntihara Yönlendirme' olur.
Estimated Time:1m 30s
Question 30Question

(A), apartman yöneticiliği seçimi sırasında tartıştığı komşusu (B)’nin hamile olduğunu bilmektedir. Tartışmanın şiddetlenmesi üzerine (A), (B)’yi sertçe iterek yere düşürmüştür. Bu sarsıntı neticesinde (B) vaktinden önce doğum yapmış, ancak bebek sağ olarak dünyaya gelmiştir.

Bu olayla ilgili olarak (A)’nın ceza sorumluluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A), kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış halinden (vaktinden önce doğum) dolayı sorumlu tutulur.

Answer

Fail, kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış halinden (vaktinden önce doğum) dolayı sorumlu tutulur.
Türk Ceza Kanunu'nun 87. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi, kasten yaralama fiilinin gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olması durumunu 'neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama' olarak tanımlar. Bu durumda failin temel kasten yaralama suçundan alacağı ceza bir kat artırılır. Olayda fail, mağdurun hamile olduğunu bilerek itme eylemini gerçekleştirmiş ve bu durum erken doğuma yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Failin kastı ve eylemi analiz edilir.
Failin mağduru iterek yere düşürmesi, 'kasten yaralama' suçunun maddi unsurunu oluşturur.
Suçun temel şeklinin belirlenmesi gerekir.
2
Meydana gelen ağır netice ile eylem arasındaki bağ kurulur.
Mağdurun gebe olması ve darbe neticesinde vaktinden önce doğum yapması, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama halini doğurur.
TCK m. 87 hükümlerinin uygulanabilirliğinin kontrolü sağlanır.
3
İlgili kanun maddesi (TCK m. 87/1-e) uygulanır.
Kasten yaralamanın vaktinden önce doğuma neden olması sebebiyle ceza bir kat artırılır.
Kanuni tipikliğe uygun yaptırımın belirlenmesi sağlanır.

Key Concept

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama
Estimated Time:1m 30s
Question 31Question

Bir devlet üniversitesinde araştırma görevlisi olan (M), bölüm başkanı Prof. Dr. (P)'nin akademik değerlendirmelerde haksızlık yaptığını iddia etmektedir. (M), bu duruma duyduğu öfkeyle, (P)'nin bulunmadığı ve sadece bölümdeki diğer üç asistanın üye olduğu kapalı bir anlık mesajlaşma grubuna, "(P) hocanın akademik unvanı tamamen şaibeli, yazdığı tüm makaleler intihal ürünü, kendisi liyakatsiz bir sahtekârdır" şeklinde bir mesaj gönderir. Asistanlardan biri, daha sonra bu mesajın ekran görüntüsünü alarak (P)'ye gösterir.

Buna göre, (M)'nin ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (M)'nin eylemi, mağdurun yokluğunda en az üç kişiyle iletişim kurularak gerçekleştirildiği ve mağdurun ifa ettiği kamu göreviyle ilgili olduğu için kamu görevlisine karşı nitelikli hakaret suçunu oluşturur.

Answer

Doğru seçenek, eylemin mağdurun yokluğunda en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi ve kamu göreviyle ilgili olması nedeniyle kamu görevlisine karşı nitelikli hakaret suçunu oluşturduğunu belirten ifadedir.
Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesine göre, hakaret suçunun mağdurun yokluğunda (gıyabında) işlenmesi halinde cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi zorunludur. Olayda (M), mesajı (P)'nin bulunmadığı ve (P) dışında tam üç kişinin (diğer üç asistan) yer aldığı bir gruba göndererek ihtilat şartını yerine getirmiştir. Ayrıca, 'intihal' ve 'sahtekâr' şeklindeki ifadeler mağdurun akademik göreviyle doğrudan ilgili olduğundan, suç 'kamu görevlisine karşı görevinden dolayı' işlenmiş sayılır ve nitelikli hal uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki mağdurun sıfatını ve eylemin konusunu belirleme.
Mağdur bir kamu görevlisidir (devlet üniversitesi profesörü) ve hakaret, onun kamu göreviyle (akademik çalışmalarıyla) ilgilidir.
Suçun basit veya nitelikli (kamu görevlisine karşı) halinin tespiti için gereklidir.
2
Hakaret eyleminin mağdura karşı işleniş biçimini (huzurda/gıyapta) tespit etme.
Hakaret mağdurun yüzüne karşı veya onunla doğrudan iletişim kurularak yapılmamış, mağdurun bulunmadığı bir ortamda (gıyabında) gerçekleştirilmiştir.
Suçun tipikliğinde aranacak özel şartları belirlemek için gereklidir.
3
Gıyapta hakaretin kanuni şartı olan 'ihtilat' unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirme.
Mesaj, mağdur dışında tam üç kişinin bulunduğu bir anlık mesajlaşma grubuna gönderilmiş olup, kanunun aradığı 'en az üç kişiyle ihtilat' şartı gerçekleşmiştir.
Eylemin cezalandırılabilir bir gıyapta hakaret suçu olup olmadığını kesinleştirmek içindir.

Key Concept

Gıyapta Hakaret Suçunda İhtilat Şartı ve Nitelikli Haller
Question 32Question

(A), aralarında husumet bulunan komşusu (B)’ye sokakta rastlamış ve ona karşı, "Eğer polise verdiğin şikayet dilekçeni geri çekmezsen seni sakat bırakırım, gününü göreceksin!" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Buna göre, (A)'nın bu eylemi Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen aşağıdaki suçlardan hangisini oluşturur?

Show answer & explanation

Answer: Tehdit

Answer

Failin mağduru vücut dokunulmazlığına yönelik bir saldırı ile korkutması nedeniyle eylem tehdit suçunu oluşturur.
Türk Ceza Kanunu'nun 106. maddesine göre, bir kimsenin kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle korkutulması tehdit suçunu oluşturur. Senaryoda geçen "seni sakat bırakırım" ifadesi doğrudan vücut dokunulmazlığına yönelik bir saldırı vaadi olduğu için eylem bu suç kapsamında değerlendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Eylemin niteliğini belirlemek
Failin mağdura yönelik "seni sakat bırakırım" ifadesi, vücut dokunulmazlığına yönelik bir saldırı vaadidir.
Tehdit suçunun temel unsuru, mağdurun irade hürriyetini kısıtlayacak bir korkutma eyleminin varlığıdır.
2
İlgili TCK maddesini tespit etmek
TCK m. 106 uyarınca bir başkasını vücut dokunulmazlığına yönelik bir saldırı ile korkutmak tehdit suçunun temel şeklidir.
Kanun koyucu hayat, vücut ve cinsel dokunulmazlığa yönelik tehditleri suçun temel ve daha ağır cezayı gerektiren hali olarak düzenlemiştir.
3
Diğer suç tiplerinden ayrımını yapmak
Eylemde fiziksel zorlama (cebir) veya haksız bir menfaat talebi (şantaj) bulunmadığı için eylem sadece tehdit olarak nitelendirilir.
Suçların unsurları arasındaki farklar, hukuki nitelendirmenin doğru yapılması için kritiktir.

Key Concept

Tehdit Suçunun Unsurları (TCK 106)

Practice More

Tehdit suçunun malvarlığına yönelik olması ile vücut dokunulmazlığına yönelik olması arasındaki ceza farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 33Question

(A), kalabalık bir otobüs durağında bekleyen (B)’nin montunun dış cebinde bulunan cep telefonunu, (B) fark etmeden alır. (A) olay yerinden uzaklaşmak üzereyken, (B) telefonunun yerinde olmadığını fark eder ve (A)’nın peşinden koşarak onu kolundan yakalar. (A), ele geçirdiği telefonu geri vermemek ve olay yerinden kaçabilmek amacıyla (B)’nin göğsüne sert bir tekme atarak onu yere düşürür ve telefonla birlikte kaçmayı başarır.

Buna göre, (A)'nın eylemi Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdaki suçlardan hangisini oluşturur?

Show answer & explanation

Answer: Yağma suçu

Answer

Failin eylemi yağma suçunu oluşturur.
Doğru seçenek olan yağma suçu, failin hırsızlık fiilini gerçekleştirirken veya gerçekleştirdikten hemen sonra, ele geçirdiği malı korumak veya olay yerinden yakalanmadan kaçmak amacıyla mağdura karşı cebir veya tehdit kullanması durumunda oluşur. Olayda (A), telefonu (B)'nin hakimiyetinden çıkardıktan sonra kendisini yakalayan (B)'ye şiddet uygulayarak malı korumuştur. Bu durum, nitelikli hırsızlık eyleminin unsurlarının genişleyerek yağma suçuna dönüşmesine neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Fiilin başlangıç aşamasını ve niteliğini belirlemek.
(A)'nın telefonu (B)'nin üzerinden alması, TCK madde 142/2-b kapsamında 'nitelikli hırsızlık' eylemidir.
Elde veya üstte taşınan eşyanın alınması hırsızlığın nitelikli halidir.
2
Kullanılan cebir unsurunun suç üzerindeki etkisini değerlendirmek.
(A)'nın malı geri vermemek ve kaçmak için (B)'ye uyguladığı şiddet, fiili yağma kapsamına sokar.
Hırsızlık fiili gerçekleştirildikten hemen sonra, malı korumak amacıyla cebir kullanılması eylemi yağma (gasp) suçuna dönüştürür.
3
Suçun tamamlanma durumunu kontrol etmek.
Fail telefonla birlikte olay yerinden kaçmayı başardığı için suç tamamlanmıştır.
Zilyetlik üzerinde kesintisiz hakimiyet kurulmasıyla suç tamamlanmış sayılır.

Key Concept

Hırsızlık eyleminin yağma suçuna dönüşmesi (Cebir unsuru)

Practice More

Yağma suçunda kullanılan cebir sonucunda mağdurda kemik kırılması veya kalıcı sakatlık oluşması durumunda, TCK 149/2 uyarınca kasten yaralama hükümlerinin ayrıca uygulanıp uygulanmayacağını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 34Question

(A)(A), çok katlı bir apartmanın dördüncü katındaki dairesinde tadilat yaparken, balkonunda biriken ağır moloz yığınlarını tek tek aşağıda bulunan ve yayaların kullanımına açık olan kaldırıma fırlatmaya başlamıştır. Molozların birinin başına isabet edebileceğini öngörmesine rağmen "birine çarparsa çarpsın, yapacak bir şey yok" diyerek fırlatmayı sürdüren (A)(A), o sırada yoldan geçen (B)(B)'nin başına isabet eden ağır bir parça ile ölümüne neden olmuştur. Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca (A)(A)'nın bu eylemi nedeniyle sorumluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Olası kastla kasten öldürme

Answer

Olası kastla kasten öldürme
Türk Ceza Kanunu'nun 21. maddesinin 2. fıkrasına göre, kişinin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi halinde olası kast vardır. Olayda fail, molozların birinin başına isabet ederek ölüme neden olabileceğini öngörmüş ancak buna rağmen 'birine çarparsa çarpsın' diyerek neticeyi kabullenmiştir. Bu durum doktrin ve Yargıtay uygulamasında 'kabullenme' veya 'olursa olsun' kriteri olarak adlandırılır ve eylemi olası kastla işlenmiş kasten öldürme suçuna götürür.

Step-by-Step Solution

1
Failin manevi unsurunu tespit etmek.
Failin molozları fırlatırken birinin ölebileceğini öngördüğü anlaşılmaktadır.
Olay metninde failin neticeyi öngördüğü açıkça belirtilmiştir.
2
Failin öngördüğü neticeye karşı tutumunu analiz etmek.
Failin "birine çarparsa çarpsın" diyerek neticeyi kabullendiği görülmektedir.
Neticenin kabullenilmesi, failin "olursa olsun" diyerek hareketini sürdürmesi olası kastın temel ölçütüdür.
3
Eylemin hukuki nitelendirmesini yapmak.
TCM m. 21/2 uyarınca eylem olası kastla işlenmiş kasten öldürme suçunu oluşturur.
Hayata karşı işlenen suçlarda ölüm neticesinin öngörülüp kabullenilmesi olası kast hükümlerini gerektirir.

Key Concept

Olası Kast (Eventualis Intent)
Estimated Time:1m 30s
Question 35Question

Üniversitede yapılan bir yönetmelik değişikliğini protesto etmek isteyen bir grup öğrenci, fakülte binasının ana giriş kapısını tutarak sınavlara girmek için gelen diğer öğrencilere ellerindeki sopaları göstermiş ve "İçeri girmeye çalışanı pişman ederiz, bugün burada sınav yapılmayacak!" diyerek öğrencilerin binaya girişini fiziki olarak engellemiştir. Bu eylem nedeniyle o günkü sınavlar yapılamamış ve eğitim-öğretim faaliyeti durmuştur.

Buna göre, fail öğrencilerin eylemi Türk Ceza Kanunu'ndaki "Hürriyete Karşı Suçlar" başlığı altında düzenlenen aşağıdaki suçlardan hangisini oluşturur?

Show answer & explanation

Answer: Eğitim ve öğretimin engellenmesi suçunun nitelikli hali

Answer

Eğitim ve öğretimin engellenmesi suçunun nitelikli hali
Türk Ceza Kanunu'nun 112. maddesi, cebir veya tehdit kullanılarak eğitim ve öğretim faaliyetlerinin engellenmesini suç saymaktadır. Maddenin 1/d fıkrası, öğrencilerin toplu olarak bulunduğu yerlere girilmesine engel olunmasını açıkça düzenler. Olayda sopaların kullanılması (silahla) ve eylemin bir grup tarafından gerçekleştirilmesi (birden fazla kişiyle), TCK 119 uyarınca suçun nitelikli halini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Eylemin amacını belirleme
Eylemin öğrencilerin sınavlara girmesini engellemeye yönelik olduğu tespit edilmiştir.
Suçun tipikliği için eylemin hangi hukuki değeri ihlal ettiği belirlenmelidir.
2
Kullanılan araçları değerlendirme
Tehdit ve silah sayılan sopalar kullanılarak cebir uygulandığı görülmektedir.
TCK 112 uyarınca suçun oluşması için cebir veya tehdit kullanılması şarttır.
3
Nitelikli hallerin tespiti
Suçun silahla (sopa) ve birden fazla kişi tarafından birlikte işlendiği saptanmıştır.
TCK 119/1-a ve 1-c bentleri uyarınca bu durumlar cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli hallerdir.

Key Concept

Eğitim ve Öğretimin Engellenmesi (TCK m. 112)

Practice More

TCK 119'daki ortak nitelikli hallerin (silah, nüfuz kötüye kullanımı, örgüt korkutucu gücü) hürriyete karşı suçların tamamı için geçerli olup olmadığını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 36Question

(A) ve arkadaşı (C), (A)’nın eski nişanlısı (B)’yi yolda yürürken zorla bir otomobile bindirmiş; (B)’nin bağırmasını engellemek için ağzını kapatarak onu şehir dışındaki bir bağ evine götürmüşlerdir. (B), bu evde kapılar üzerine kilitlenerek üç saat boyunca tutulmuş ve (A) ile yeniden barışmayı kabul etmesi şartıyla serbest bırakılacağı söylenmiştir.

Türk Ceza Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu olaydaki hukuki niteleme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Eylem, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun cebirle ve birden fazla kişiyle birlikte işlenen nitelikli halini oluşturur.

Answer

Eylem, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun cebirle ve birden fazla kişiyle birlikte işlenen nitelikli halini oluşturur.
Türk Ceza Kanunu'nun 109. maddesinde düzenlenen 'Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma' suçu, bir kimsenin hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakılmasıyla oluşur. Olayda mağdurun ağzının kapatılarak zorla araca bindirilmesi 'cebir' (TCK 109/2) unsurunu; eylemin iki kişi tarafından gerçekleştirilmesi ise 'birden fazla kişiyle birlikte işleme' (TCK 109/3-b) nitelikli halini oluşturur. Bu nedenle en kapsamlı ve doğru hukuki niteleme budur.

Step-by-Step Solution

1
Fiilin hangi suç tipine girdiğini belirlemek
Mağdurun rızası dışında bir yere götürülmesi ve kilitli tutulması 'Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma' (TCK 109) suçunu oluşturur.
Kişinin yer değiştirme özgürlüğünün hukuka aykırı şekilde kısıtlanması bu suçun temel unsurudur.
2
Suçun işleniş biçimindeki ağırlaştırıcı nedenleri tespit etmek
Fiilin zorla (cebir) işlenmesi ve (A) ile (C) tarafından birlikte gerçekleştirilmesi nitelikli hallerdir.
TCK 109/2 (cebir/tehdit) ve TCK 109/3-b (birden fazla kişiyle birlikte) bentleri cezanın artırılmasını öngörür.
3
Süre ve saik unsurlarını değerlendirmek
Üç saatlik süre suçun tamamlanması için yeterlidir ve 'barışma amacı' hukuka uygunluk nedeni sayılmaz.
Hürriyeti tahdit suçu neticesi harekete bitişik bir suç olmayıp, kısıtlama sürdüğü müddetçe devam eder ve başlangıcından itibaren suç oluşur.

Key Concept

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu ve Nitelikli Halleri
Estimated Time:1m 30s
Question 37Question

Bir apartman yöneticisi olan (A), apartman sakini (B) ile binanın ortak giderlerine katılım payı (aidat) ödemeleri nedeniyle tartışmıştır. (A), ertesi gün (B)'nin işte olduğu sırada, (B)'nin posta kutusuna değil, apartmandaki diğer iki komşusu olan (C) ve (D)'nin posta kutularına, (B) hakkında onun onur, şeref ve saygınlığını rencide edici nitelikte ağır ifadeler içeren kapalı birer mektup bırakmıştır. (A), yazdığı bu ifadeleri apartmanda veya çevrede başka hiç kimseye anlatmamış ve göstermemiştir.

Türk Ceza Kanunu'nun "Şerefe Karşı Suçlar" bölümünde yer alan hükümler dikkate alındığında, (A)'nın ceza sorumluluğuna ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mağdurun gıyabında gerçekleştirilen bu eylemde en az üç kişiyle ihtilat etme şartı gerçekleşmediğinden hakaret suçu oluşmamıştır.

Answer

Mağdurun gıyabında gerçekleştirilen bu eylemde en az üç kişiyle ihtilat etme şartı gerçekleşmediğinden hakaret suçu oluşmamıştır.
Gıyapta (mağdurun yokluğunda) işlenen hakaret suçunun oluşabilmesi ve failin cezalandırılabilmesi için TCK m. 125/1 gereğince fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek (iletişim kurularak, paylaşılarak) işlenmesi şarttır. Olayda fail (A), mağdur (B) hakkındaki onur kırıcı ifadeleri içeren mektupları yalnızca komşuları (C) ve (D) olmak üzere toplam iki kişiye ulaştırmıştır. Kanunun aradığı asgari üç kişiyle iletişim kurma şartı sağlanamadığından gıyapta hakaret suçunun unsurları tekemmül etmemiş olup, eylem suç oluşturmaz.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki hakaret eyleminin türünü (huzurda veya gıyapta) belirleme.
Mektuplar mağdura değil, mağdurun yokluğunda üçüncü kişilere gönderildiği için eylem gıyapta hakarettir.
Mağdurun doğrudan muhatap alınmadığı, fail ile mağdurun yüz yüze gelmediği veya iletinin bizzat mağdura yöneltilmediği durumlar gıyapta hakaret olarak nitelendirilir.
2
Gıyapta hakaret suçunun kanuni unsurlarını somut olayla karşılaştırma.
Kanunda aranan "en az üç kişiyle ihtilat" şartı, failin sadece iki komşuya (C ve D) mektup göndermesi nedeniyle gerçekleşmemiştir.
TCK m. 125/1 gereği gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin mağdur dışındaki en az üç kişiyle iletişim kurularak işlenmesi emredici bir yasal unsurdur.

Key Concept

Gıyapta Hakaret Suçunda İhtilat Unsuru
Question 38Question

Bir bakanlıkta şube müdürü olan (S), denetim sırasında tartıştığı memur (M)'nin izne ayrıldığı gün, (M) hakkında "O liyakatsiz ve rüşvetçi bir asalağın tekidir." şeklinde bir elektronik posta hazırlar. (S) bu elektronik postayı, kurumun iç yazışma ağı üzerinden sadece şef (A) ve memur (B)'ye gönderir. İletiyi okuyan (A) ve (B), durumu başkaca kimseyle paylaşmazlar.

Türk Ceza Kanunu'nun şerefe karşı suçlara ilişkin hükümleri dikkate alındığında, (S)'nin ceza sorumluluğu hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İleti en az üç kişiyle paylaşılmadığı için gıyapta hakaret suçunun ihtilat unsuru gerçekleşmemiştir, suç oluşmaz.

Answer

İleti en az üç kişiyle paylaşılmadığı için gıyapta hakaret suçunun ihtilat unsuru gerçekleşmemiştir ve eylem suç oluşturmaz.
Doğru seçenek, TCK'nın 125. maddesinin 1. fıkrasında yer alan kuralı tam olarak yansıtmaktadır. Bir kimseye gıyabında (yokluğunda) hakaret edilmesi durumunda suçun oluşabilmesi için failin en az üç kişiyle ihtilat etmesi (iletişime geçmesi) gerekmektedir. Somut olayda e-posta yalnızca iki kişiye (A ve B) ulaştığı için, kanunun açıkça aradığı ihtilat unsuru gerçekleşmemiştir ve tipiklik sağlanamadığından suç oluşmaz.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki hakaret fiilinin türünü (huzurda veya gıyapta) belirle.
Mağdur (M) olay sırasında izinde olduğundan ve sözler doğrudan kendisine yöneltilmediğinden, eylem 'gıyapta hakaret' kapsamındadır.
Fail ile mağdurun fiil işlendiği sırada aynı ortamda olmaması veya mağdurun fiili doğrudan algılamaması gıyapta hakareti oluşturur.
2
Gıyapta hakaretin kanuni şartlarını kontrol et.
TCK md. 125/1 uyarınca, gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin 'en az üç kişiyle ihtilat ederek' (iletişim kurarak) işlenmesi zorunludur.
Kanun koyucu, gıyapta yapılan hakaretin belirli bir yaygınlığa ulaşmasını suçun oluşumu için şart koşmuştur.
3
Olaydaki ihtilat edilen kişi sayısını tespit et.
E-posta sadece (A) ve (B) olmak üzere toplam iki kişiye gönderilmiş ve onlar da başkasıyla paylaşmamıştır.
İhtilat edilen kişi sayısı ikide kaldığı için kanunun aradığı üç kişi şartı gerçekleşmemiştir.

Key Concept

Gıyapta Hakaret ve İhtilat Şartı
Question 39Question

Çiftçi (A), aralarındaki tarla sınırı anlaşmazlığı nedeniyle husumetli olduğu komşusu (B)'ye maddi zarar vermek istemektedir. (A), gece vakti (B)'nin tarlasında duran ve (B)'ye ait olan taşınabilir su motorunu gizlice yerinden sökerek kendi traktörüne yükler. Daha sonra bu su motorunu kimsenin bulamayacağı derin bir vadiye götürüp kayalıklardan aşağı atarak tamamen parçalanmasını sağlar. (A)'nın eylemi gerçekleştirirken motoru kullanmak, satmak veya kendi mülkiyetine geçirmek gibi bir amacı bulunmamaktadır.

Türk Ceza Kanunu'nun malvarlığına karşı suçlara ilişkin hükümleri dikkate alındığında, (A)'nın bu eylemi aşağıdaki suçlardan hangisini oluşturur?

Show answer & explanation

Answer: Mala zarar verme

Answer

Doğru cevap, failin sırf tahrip maksadıyla hareket etmiş olması nedeniyle eylemin yalnızca mala zarar verme suçunu oluşturduğunu belirten seçenektir.
Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesinde hırsızlık suçu tanımlanırken failin 'kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla' hareket etmesi gerektiği açıkça düzenlenmiştir. Olayımızda (A)'nın eşyayı mülkiyetine geçirme, kullanma veya bundan maddi bir fayda elde etme amacı (faydalanma kastı) yoktur; tek amacı komşusunu zarara uğratmaktır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarında da istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere, faydalanma kastı olmaksızın sırf tahrip etmek amacıyla başkasına ait eşyanın yerinden alınarak yok edilmesi eyleminde, eşyanın yer değiştirmesi mala zarar verme suçunun icra hareketi sayılır ve fail yalnızca TCK m. 151'de düzenlenen 'Mala zarar verme' suçundan cezalandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Failin olaydaki amacını (manevi unsurunu) tespit etmek.
Failin amacı su motorunu mülkiyetine geçirmek veya satmak değil, yalnızca komşusunu maddi zarara uğratmaktır.
Malvarlığına karşı suçlarda, fiilin hangi suçu oluşturduğunu belirlemek için failin özel kastının ne olduğunu saptamak zorunludur.
2
Hırsızlık suçunun kanuni unsurlarını değerlendirmek.
Hırsızlık suçunun oluşması için 'kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadı' gerekir. Bu maksat olayda yoktur.
Maddi unsurlar (eşyanın yerinden alınması) gerçekleşmiş gibi görünse de manevi unsur eksikse hırsızlık suçu vücut bulmaz.
3
Eşyanın yerinden alınarak yok edilmesi eyleminin hukuki niteliğini belirlemek.
Sırf zarar vermek kastıyla eşyanın bulunduğu yerden alınarak tahrip edilmesi, bir bütün halinde mala zarar verme suçunu oluşturur.
Yargıtay içtihatlarına göre, faydalanma kastı yokken eşyanın alınması, mala zarar verme suçunun icra hareketi niteliğindedir.

Key Concept

Hırsızlık ve mala zarar verme suçları arasındaki manevi unsur (faydalanma kastı) ayrımı
Question 40Question

(A), ticari bir anlaşmazlık yaşadığı (B)'yi öldürmek amacıyla, (B)'nin her sabah işe gitmek için kullandığı aracına uzaktan kumandalı bir patlayıcı yerleştirir. (A), aracı genellikle şoför (C)'nin kullandığını ve patlama anında (C)'nin de araçta olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu bilmektedir. (A) içinden, "(C) de ölürse ölsün, yeter ki (B)'den kurtulayım" diyerek araca yerleştirdiği bombayı patlatır. Patlama sonucunda hem (B) hem de şoför (C) hayatını kaybeder.

Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri dikkate alındığında, (A)'nın şoför (C)'nin ölümüne ilişkin cezai sorumluluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A), (C)'nin ölümünü öngörmesine rağmen bu neticeyi kabullenerek fiili işlediği için (C)'ye karşı olası kastla insan öldürme suçundan cezalandırılır.

Answer

Fail (A), şoför (C)'nin ölümünü doğrudan hedeflememiş olsa da, bu neticeyi öngörmesine rağmen 'olursa olsun' diyerek kabullendiği için (C)'ye karşı olası kastla insan öldürme suçundan cezalandırılır.
Olayda (A), (B)'yi öldürmek amacıyla hareket ederken şoför (C)'nin de araçta olma ve dolayısıyla ölme ihtimalini öngörmüştür. Türk Ceza Kanunu madde 21/2 hükmüne göre, kişinin suçun kanuni tanımındaki maddi unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesi ve neticeyi kabullenmesi ('olursa olsun' yaklaşımı) halinde olası kast mevcuttur. Fail, (C)'nin ölümünü doğrudan ve tek amacı olarak hedeflememekle birlikte, bu ölümcül sonucu göze alarak patlayıcıyı infilak ettirmiştir. Dolayısıyla failin şoföre karşı eylemi, doğrudan kast veya taksir boyutuyla değil, olası kastla insan öldürme suçu bağlamında cezalandırılmayı gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
Failin (A), mağdur (C)'ye yönelik iradesinin (kastının) niteliğinin belirlenmesi.
(A), (C)'nin ölümünü birinci dereceden asıl hedef olarak seçmemiştir; ancak aracın şoför (C) tarafından kullanıldığını ve patlamada onun da büyük ihtimalle öleceğini öngörmüştür.
Ceza hukukunda cezai sorumluluğun kapsamının tespiti için failin meydana gelen neticeye ilişkin manevi unsurunun (doğrudan kast, olası kast, bilinçli taksir vb.) tespit edilmesi zorunludur.
2
Failin olay sırasındaki içsel yaklaşımının (kabullenme iradesinin) hukuki değerlendirmesinin yapılması.
(A)'nın '(C) de ölürse ölsün' şeklindeki düşüncesiyle neticeyi göze aldığı ve rıza gösterdiği tespit edilmiştir.
Öngörülen hukuka aykırı neticenin kabullenilmesi, Türk Ceza Kanunu uyarınca olası kastın en belirgin özelliğidir. Bilinçli taksirde fail neticeyi öngörür ancak gerçekleşmesini asla istemez, olası kastta ise fail neticeye kayıtsız kalır.
3
(A)'nın (C)'nin ölümünden doğan fiilinin Türk Ceza Kanunu'nda nitelendirilmesi.
(A)'nın eylemi, hayata karşı suçlar kapsamında 'olası kastla insan öldürme' suçu olarak tasnif edilir.
Meydana gelen netice bir insanın ölümü olduğundan ve fail bu durumu bilerek eylemine devam ettiğinden, eylem kasten öldürme suçunun olası kast ile işlenmiş hali kabul edilir.

Key Concept

Olası Kast ve Doğrudan Kast Ayrımı
PreviousPage 2 / 4Next