Envanter Modelleri Practice Questions — KPSS İstatistik — Page 3

Question 41Question →

Envanter yönetim sistemlerinde toplam envanter maliyeti; sipariş maliyeti, elde bulundurma maliyeti ve elde bulundurmama maliyeti gibi temel bileşenlerden oluşmaktadır. Yıllık toplam talebin ( $D$ ) sabit ve deterministik olduğu bir işletmede, sipariş sıklığının (yıl içerisindeki sipariş sayısının) artırılması durumunda maliyet kalemlerinin değişimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yıllık toplam sipariş maliyeti artarken, sipariş başına miktar (

Q

) küçüldüğü için yıllık toplam elde bulundurma maliyeti azalır.

Sipariş sıklığının artması, sipariş başına düşen sabit maliyetin (

S

) artmasına neden olarak toplam sipariş maliyetini yükseltir.

Sipariş sıklığı ile yıllık toplam sipariş maliyeti arasında negatif (ters) yönlü bir ilişki bulunmaktadır.

Sipariş sıklığı arttıkça bir defada verilen sipariş miktarı (

Q

) da artacağından, yıllık toplam elde bulundurma maliyeti yükselir.

Sipariş sıklığındaki değişim sadece elde bulundurmama maliyetini etkilerken, toplam sipariş maliyetini etkilemez.

Show answer & explanation

Answer: Yıllık toplam sipariş maliyeti artarken, sipariş başına miktar ( $Q$ ) küçüldüğü için yıllık toplam elde bulundurma maliyeti azalır.

Answer

Yıllık toplam sipariş maliyetinin artması ve sipariş başına miktar küçüldüğü için yıllık toplam elde bulundurma maliyetinin azalması durumunu ifade eden seçenek doğrudur.

Doğru yanıt, envanter yönetimindeki temel dengeyi yansıtmaktadır. Sipariş sıklığı (yıllık sipariş sayısı) arttığında, her bir sipariş için katlanılan sabit maliyetlerin toplamı (

TSC

) artış gösterir. Aynı zamanda, daha sık ancak daha küçük miktarlarda (

Q

) sipariş verildiği için ortalama stok düzeyi (

Q/2

) düşer ve bu da stokta tutma maliyetlerinin (

THC

) azalmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1

Sipariş sıklığı (

n

) ile toplam sipariş maliyeti (

TSC

) arasındaki ilişkiyi belirle.

TSC = n \times S

. Sabit bir

S

değeri için

n

artarsa

TSC

de artar.

Yıllık sipariş sayısı arttıkça, her bir sipariş için ödenen sabit işlem ücretlerinin toplamı artar.

2

Sipariş sıklığı (

n

) ile sipariş miktarı (

Q

) arasındaki ilişkiyi çözümle.

Q = D / n

. Sabit bir yıllık talep (

D

) için

n

artarsa

Q

azalır.

Toplam talep daha fazla sayıda siparişe bölündüğünde, her bir siparişteki ürün adedi düşer.

3

Sipariş miktarının (

Q

) elde bulundurma maliyeti (

THC

) üzerindeki etkisini değerlendir.

THC = (Q/2) \times H

.

Q

azaldığı için ortalama stok seviyesi (

Q/2

) ve dolayısıyla

THC

azalır.

Depoda tutulan ortalama ürün miktarı azaldığı için kira, sigorta ve fırsat maliyeti gibi kalemler düşer.

Key Concept

Envanter Maliyetleri Arasındaki Değiş-Tokuş (Trade-off) İlişkisi

Practice More

Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) modelinde bu iki maliyetin eşitlendiği noktada toplam maliyetin minimize edildiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 42Question →

Bir büyükşehir belediyesi ulaşım daire başkanlığı, otobüslerin periyodik bakımı için kullanılan yağ filtrelerinden yıllık ortalama $800$ adet tüketmektedir. Filtrelerin her bir siparişi için $100$ TL sipariş verme maliyeti oluşmakta ve bir adet filtrenin yıllık stokta bulundurma maliyeti $4$ TL olarak hesaplanmaktadır.

Klasik Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) modelinin varsayımları altında, bu belediyenin toplam maliyeti minimize etmek için bir seferde sipariş etmesi gereken filtre miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

200

141

58

20.000

40.000

Show answer & explanation

Answer: 200

Answer

Ekonomik sipariş miktarı

200

adettir.

Verilen yıllık talep (

D = 800

), sipariş maliyeti (

S = 100

) ve elde bulundurma maliyeti (

H = 4

) değerleri EOQ formülünde yerine konulduğunda

\sqrt{40.000}

değeri elde edilir. Bu değerin karekökü olan

200

, toplam maliyeti minimize eden sipariş miktarıdır.

Step-by-Step Solution

1

Verilen parametrelerin belirlenmesi

D = 800

(Yıllık talep),

S = 100

TL (Sipariş maliyeti),

H = 4

TL (Yıllık birim elde bulundurma maliyeti)

EOQ formülünde kullanılacak değişkenlerin doğru tanımlanması gerekir.

2

Klasik EOQ formülünün uygulanması

Q^* = \sqrt{\frac{2DS}{H}}

Toplam yıllık maliyeti minimize eden optimal sipariş miktarını bulmak için temel envanter modeli formülü kullanılır.

3

Değerlerin formüle yerleştirilmesi ve hesaplama

Q^* = \sqrt{\frac{2 \times 800 \times 100}{4}} = \sqrt{\frac{160.000}{4}} = \sqrt{40.000} = 200

Optimal sipariş miktarı hesaplanarak sonuca ulaşılır.

Key Concept

Klasik Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) Modeli

Question 43Question →

Bir kamu kurumunun bölge lojistik merkezinde, envanter kontrolü amacıyla sürekli gözden geçirme $(Q, R)$ sistemi uygulanmaktadır. Söz konusu merkezde stoklanan bir ürünün tedarik süresi boyunca gerçekleşen talebi; ortalaması $600$ birim ve standart sapması $50$ birim olan normal dağılıma uymaktadır. Kurumun hedeflediği hizmet düzeyi için gerekli olan güvenlik faktörü ( $z$ tablo değeri) $1,6$ olarak belirlendiğine göre, bu ürün için uygulanması gereken yeniden sipariş noktası ( $R$ ) kaç birimdir?

680

600

520

650

760

Show answer & explanation

Answer: 680

Answer

Kurumun belirlemesi gereken yeniden sipariş noktası

680

birimdir.

Yeniden sipariş noktası (

R

), tedarik süresi boyunca beklenen ortalama talep ile belirsizliğe karşı tutulan emniyet stokunun toplamıdır. Emniyet stoku, güvenlik faktörü (

z

) ile tedarik süresi talebinin standart sapmasının (

\sigma_L

) çarpımıyla bulunur (

1,6 \times 50 = 80

). Bu değer ortalama talebe (

600

) eklendiğinde

680

sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Verilen parametrelerin tespit edilmesi

\bar{d}_L = 600

,

\sigma_L = 50

,

z = 1,6

Yeniden sipariş noktası formülü için gerekli bileşenlerin belirlenmesi gerekir.

2

Emniyet stokunun (

SS

) hesaplanması

SS = z \times \sigma_L = 1,6 \times 50 = 80

birim

Talep belirsizliğini karşılamak için gereken ek stok miktarının bulunması gerekir.

3

Yeniden sipariş noktasının (

R

) hesaplanması

R = \bar{d}_L + SS = 600 + 80 = 680

birim

Yeniden sipariş noktası, tedarik süresi talebi ile emniyet stokunun toplamıdır.

Key Concept

Sürekli Gözden Geçirme Sisteminde Yeniden Sipariş Noktası

Hints

1

Yeniden sipariş noktası formülünü hatırlayın:

R = \text{Ortalama Talep} + \text{Emniyet Stoku}

.

2

Emniyet stoku, güvenlik faktörü (

z

) ile talebin standart sapmasının çarpımına eşittir.

Practice More

Farklı hizmet düzeyleri (z değerleri) için yeniden sipariş noktasının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 44Question →

Bir kamu kurumu yıllık $100$ birim malzeme ihtiyacını karşılamak için miktar indirimli bir envanter modeli kullanmaktadır. Sipariş verme maliyeti her sipariş için $50$ TL ve birim yıllık elde bulundurma maliyeti $4$ TL olarak belirlenmiştir. Malzeme için uygulanan fiyat tarifesi aşağıdaki gibidir:

Sipariş Miktarı ( $Q$ )	Birim Fiyat ( $P$ )
$0 \leq Q < 50$	$12$ TL
$50 \leq Q < 100$	$10$ TL
$100 \leq Q$	$5$ TL

Buna göre, kurumun yıllık minimum toplam envanter maliyeti kaç TL'dir?

700

750

1200

250

500

Show answer & explanation

Answer: $750$

Answer

Kurumun yıllık minimum toplam envanter maliyeti

750

TL'dir.

Kurumun minimum toplam maliyeti hesaplanırken hem uygun olan ekonomik sipariş miktarı (

50

birim) hem de daha düşük fiyatlı aralığın başlangıç noktası (

100

birim) test edilmiştir.

100

birimlik siparişlerde birim fiyatın

5

TL'ye düşmesi, stok bulundurma maliyetindeki artışı fazlasıyla telafi ederek toplam maliyeti

750

TL'ye düşürmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Ekonomik Sipariş Miktarı (

Q^*

) değerini hesaplayın.

Q^* = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{h}} = \sqrt{\frac{2 \times 100 \times 50}{4}} = 50

Miktar indirimli modellerde temel karşılaştırma noktalarını belirlemek için standart EOQ hesaplanmalıdır.

2

Hesaplanan

Q^*

değerinin indirim aralıklarına uygunluğunu kontrol edin.

Q = 50

,

50 \leq Q < 100

aralığındadır (Birim fiyat

10

TL).

EOQ değeri hangi fiyat aralığına düşüyorsa o aralık için 'uygun' (feasible) kabul edilir.

3

Uygun EOQ noktası ve daha düşük fiyatlı aralıkların başlangıç noktaları için toplam maliyeti (

TM

) hesaplayın.

TM(50) = (100 \times 10) + (\frac{100}{50} \times 50) + (\frac{50}{2} \times 4) = 1200

TL

TM(100) = (100 \times 5) + (\frac{100}{100} \times 50) + (\frac{100}{2} \times 4) = 750

TL

Toplam maliyet; satın alma, sipariş verme ve elde bulundurma maliyetlerinin toplamından oluşur.

4

Hesaplanan toplam maliyetleri karşılaştırarak en düşüğünü seçin.

750 < 1200

olduğu için minimum maliyet

750

TL'dir.

Envanter yönetiminde amaç toplam maliyeti minimize eden noktayı bulmaktır.

Key Concept

Miktar indirimli modellerde toplam maliyet; satın alma maliyetini de içermeli ve sadece uygun EOQ noktaları ile daha düşük fiyatlı aralıkların kırılma noktaları karşılaştırılmalıdır.

Estimated Time:1m 30s

Question 45Question →

Bir kamu üniversite hastanesinin teknik hizmetler birimi, radyoloji bölümündeki bir cihaz için kullanılan özel bir yedek parçadan yıllık ortalama $32$ adet tüketmektedir. Bu parçanın her bir siparişi için katlanılan sipariş verme maliyeti $25$ TL'dir. Birim parçanın elde bulundurma maliyeti ise $3$ aylık (bir çeyrek yıllık) dönem için $1$ TL olarak hesaplanmıştır.

Klasik Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) modelinin varsayımları altında, bu parça için toplam envanter maliyetini minimize eden ekonomik sipariş miktarı kaç adettir?

10

20

40

80

400

Show answer & explanation

Answer: 20

Answer

Ekonomik sipariş miktarı 20 adet olarak hesaplanır.

Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) hesaplanırken yıllık talep (

D=32

), sipariş verme maliyeti (

S=25

) ve yıllık elde bulundurma maliyeti (

H = 1 \times 4 = 4

) değerleri formülde yerine konulur.

\sqrt{(2 \times 32 \times 25) / 4} = \sqrt{400} = 20

işlemiyle en düşük toplam maliyeti sağlayan sipariş miktarına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Soruda verilen parametreleri belirle.

D = 32

adet/yıl,

S = 25

TL/sipariş,

H_{3-ay} = 1

TL/adet.

EOQ formülünde kullanılacak temel verileri organize etmek için gereklidir.

2

Birim elde bulundurma maliyetini yıllık bazda hesapla.

H = 1 \times 4 = 4

TL/adet-yıl.

EOQ modelinde tüm zaman birimlerinin (talep ve maliyetler) birbiriyle uyumlu olması gerekir; talep yıllık verildiği için elde bulundurma maliyeti de yıllık olmalıdır.

3

Klasik EOQ formülünü uygula.

Q^* = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}}

Toplam envanter maliyetini minimize eden sipariş miktarını bulmak için standart EOQ formülü kullanılır.

4

Değerleri formüle yerleştir ve sonucu hesapla.

Q^* = \sqrt{\frac{2 \times 32 \times 25}{4}} = \sqrt{\frac{1600}{4}} = \sqrt{400} = 20

.

Matematiksel işlemler sonucunda optimum sipariş miktarına ulaşılır.

Key Concept

Klasik Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) Modeli

Estimated Time:1m 30s

Question 46Question →

Bir kamu kurumu ambarında, sürekli gözden geçirme $(Q, R)$ envanter sistemi uygulanmaktadır. Bu ambar için ortalama günlük talep $25$ birim, tedarik süresi $6$ gün ve belirlenen emniyet stoku düzeyi $40$ birimdir. Buna göre, bu kurumun sipariş verme noktası ( $ROP$ ) kaç birimdir?

110

150

190

215

240

Show answer & explanation

Answer: 190

Answer

Sipariş verme noktası 190 birimdir.

Sipariş verme noktası (

ROP

), sürekli gözden geçirme sistemlerinde tedarik süresi boyunca gerçekleşmesi beklenen toplam talep ile olası belirsizliklere karşı tutulan emniyet stokunun toplamına eşittir. Bu soruda günlük talep

25

ve süre

6

gün olduğundan, tedarik süresi talebi

150

birimdir.

40

birimlik emniyet stoku eklendiğinde sonuç

190

olur.

Step-by-Step Solution

1

Tedarik süresi boyunca beklenen ortalama talebi (LTD) hesaplayınız.

25 \times 6 = 150

birim

Sipariş verildiği andan ürünlerin depoya ulaştığı ana kadar geçecek sürede karşılanması gereken temel miktar budur.

2

Tedarik süresi talebine emniyet stokunu (SS) ekleyerek sipariş verme noktasını (ROP) bulunuz.

150 + 40 = 190

birim

Olasılıklı envanter sistemlerinde talebin belirsizliğine karşı korunmak amacıyla sipariş verme noktası, beklenen talebe emniyet stoku eklenerek belirlenir.

Key Concept

Sipariş verme noktası (

ROP

), tedarik süresi talebi ile emniyet stokunun toplamıdır (

ROP = d \times L + SS

).

Estimated Time:45s

Question 47Question →

Bir kamu kurumu yıllık $400$ kutu kâğıt ihtiyacını karşılamak için miktar indirimli bir envanter modeli uygulamaktadır. Sipariş verme maliyeti her sipariş için $50$ TL ve bir kutu kâğıdın yıllık elde bulundurma maliyeti, birim fiyatın $\%25$ 'idir. Tedarikçi firmanın sunduğu indirim tarifesi aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Sipariş Miktarı ( $Q$ )	Birim Fiyat ( $C$ )
$0 < Q < 200$	$40$ TL
$Q \geq 200$	$32$ TL

Birim fiyat $32$ TL iken ekonomik sipariş miktarı ( $EOQ$ ) yaklaşık $71$ kutu olarak hesaplandığına göre, bu kurum için yıllık toplam envanter maliyetini minimize eden stratejinin maliyeti kaç TL'dir?

13.700

16.632

12.800

900

71

Show answer & explanation

Answer: 13.700

Answer

Kurumun yıllık toplam envanter maliyetini minimize eden değer 13.700 TL'dir.

Toplam maliyet hesaplanırken satın alma maliyeti (

D \times C

), sipariş verme maliyeti (

(D/Q) \times S

) ve elde bulundurma maliyeti (

(Q/2) \times h

) toplanmalıdır.

32

TL birim fiyat için

200

kutu sipariş verildiğinde toplam maliyet

13.700

TL olmaktadır ve bu değer indirimsiz bölgedeki en iyi seçenekten (

16.632

TL) daha düşüktür.

Step-by-Step Solution

1

Düşük birim fiyat (

32

TL) için ekonomik sipariş miktarının (

EOQ

) uygunluğunu kontrol edin.

EOQ = 71

kutu.

EOQ

değeri, indirimin başladığı

200

kutu sınırının altında kaldığı için bu fiyat seviyesinde matematiksel olarak uygun (feasible) değildir.

2

İndirimli fiyattan yararlanmak için gerekli olan en düşük sipariş miktarı (

Q = 200

) için toplam maliyeti hesaplayın.

13.700

TL.

TC = (400 \times 32) + (400/200 \times 50) + (200/2 \times (32 \times 0,25)) = 12.800 + 100 + 800 = 13.700

TL.

3

İndirimsiz bölgedeki en iyi nokta olan

EOQ_1

(

C=40

TL için) değerini ve maliyetini kontrol edin.

EOQ_1 = \sqrt{(2 \times 400 \times 50) / (40 \times 0,25)} = \sqrt{4000} \approx 63

kutu. Maliyet:

16.632

TL.

TC(63) = (400 \times 40) + (400/63 \times 50) + (63/2 \times 10) \approx 16.000 + 317 + 315 = 16.632

TL.

4

Hesaplanan maliyetleri karşılaştırarak minimum olanı seçin.

13.700 < 16.632

En düşük toplam maliyet

200

birim sipariş verildiğinde elde edilmektedir.

Key Concept

Miktar indirimli modellerde, her fiyat aralığı için hesaplanan EOQ değerleri kontrol edilir ve uygun olmayan EOQ'lar için aralığın alt sınır noktası (fiyat kırılma noktası) toplam maliyet açısından değerlendirilir.

Practice More

Farklı indirim kademeleri olan modellerde her bir kırılma noktasının toplam maliyetini hesaplayarak karşılaştırma pratiği yapabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 48Question →

T.C. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir eğitim materyalleri deposu, okullara dağıtılmak üzere yıllık ortalama $900$ koli özel sınav kağıdı temin etmektedir. Her bir siparişin verilme maliyeti $8$ TL ve bir kolinin yıllık elde bulundurma maliyeti $4$ TL'dir. Klasik Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) modeline göre, toplam envanter maliyetini minimize eden optimal sipariş miktarı kaç kolidir?

60

17

42

3.600

240

Show answer & explanation

Answer: 60

Answer

Toplam envanter maliyetini minimize eden optimal sipariş miktarı 60 kolidir.

Verilen yıllık talep (900), sipariş maliyeti (8 TL) ve elde bulundurma maliyeti (4 TL) değerleri Klasik EOQ formülünde (

Q^* = \sqrt{2DS/H}

) yerine konulduğunda, karekök içerisindeki değer 3.600 olmakta ve bu değerin karekökü 60 olarak hesaplanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Verilen parametrelerin tanımlanması

D = 900

koli/yıl,

S = 8

TL/sipariş,

H = 4

TL/koli/yıl

Klasik EOQ modelini uygulamak için yıllık talep, sipariş maliyeti ve elde bulundurma maliyeti belirlenmelidir.

2

Klasik EOQ formülünün yazılması

Q^* = \sqrt{\frac{2DS}{H}}

Optimal sipariş miktarını veren temel model formülüdür.

3

Değerlerin formülde yerine konulması ve hesaplama

Q^* = \sqrt{\frac{2 \times 900 \times 8}{4}} = \sqrt{\frac{14.400}{4}} = \sqrt{3.600} = 60

Matematiksel işlemler sonucunda en düşük maliyetli sipariş miktarı bulunur.

Key Concept

Klasik Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ)

Hints

1

Envanter maliyetlerini minimize etmek için

Q = \sqrt{2DS/H}

formülünü kullanın.

2

Formülde

D

yıllık talebi,

S

sipariş maliyetini,

H

ise yıllık elde bulundurma maliyetini temsil eder.

3

Sayıları yerine koyduğunuzda

\sqrt{14.400 / 4}

işlemini yapmanız gerekecektir.

Practice More

Elde bulundurma maliyetinin birim fiyatın yüzdesi olarak verildiği durumları inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 49Question →

Özel bir boya fabrikası, yıllık $2000$ birimlik talebi olan bir endüstriyel boyayı kendi tesislerinde üretmektedir. İşletmenin üretim süreci başladığında günlük üretim hızı $10$ birim, günlük talep hızı ise $8$ birimdir. Üretim hazırlık maliyeti her seferinde $100$ TL ve birim elde bulundurma maliyeti yıllık $2$ TL olduğuna göre, işletmenin toplam envanter maliyetini minimize eden Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) kaç birimdir?

200

500

800

1000

2000

Show answer & explanation

Answer: 1000

Answer

Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) 1000 birim olarak hesaplanmıştır.

Verilen değerler EPQ formülünde (

\sqrt{2DS / [h(1-d/p)]}

) yerine konulduğunda; pay kısmında

2 \times 2000 \times 100 = 400.000

, payda kısmında ise

2 \times (1 - 8/10) = 0,4

elde edilir. Bu oranın karekökü 1000 birim sonucunu verir.

Step-by-Step Solution

1

Verilen parametreleri tanımlayınız.

D = 2000

,

S = 100

,

h = 2

,

d = 8

,

p = 10

Hesaplama için gerekli olan tüm değişkenlerin belirlenmesi gerekir.

2

Düzeltme faktörünü

(1 - d/p)

hesaplayınız.

1 - \frac{8}{10} = 1 - 0,8 = 0,2

EPQ modelinde üretim ve tüketim aynı anda gerçekleştiği için EOQ modelinden farklı olarak bu oran kullanılır.

3

EPQ formülünü uygulayınız.

EPQ = \sqrt{\frac{2 \times 2000 \times 100}{2 \times 0,2}}

Optimum üretim miktarını bulmak için temel EPQ bağıntısı kullanılır.

4

Matematiksel işlemi tamamlayınız.

\sqrt{\frac{400.000}{0,4}} = \sqrt{1.000.000} = 1000

Karekök alma işlemi sonucunda birim bazında üretim miktarına ulaşılır.

Key Concept

Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) Modeli

Practice More

Üretim hızı ile talep hızı arasındaki farkın EPQ üzerindeki etkisini analiz etmek için üretim hızını artırarak tekrar çözüm yapabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 50Question →

Bir kamu kurumunun lojistik birimi tarafından yapılan analizlere göre, belirli bir malzemenin yıllık talebi $900$ birimdir. Sipariş başına düşen sipariş verme maliyeti $200$ TL ve birim başına yıllık elde bulundurma maliyeti $4$ TL olarak hesaplanmıştır. Tedarikçi firmanın uyguladığı miktar indirimi programı aşağıda verilmiştir:

Sipariş Miktarı ( $Q$ )	Birim Fiyat ( $P$ )
$0 \leq Q < 500$	$50$ TL
$500 \leq Q$	$45$ TL

Buna göre, kurumun toplam envanter maliyetini minimize eden sipariş politikası uygulandığında oluşacak yıllık toplam maliyet kaç TL'dir?

41.860

46.200

40.500

300

1.360

Show answer & explanation

Answer: $41.860$

Answer

Kurumun yıllık toplam maliyeti 41.860 TL'dir.

Yapılan hesaplamalar sonucunda, ekonomik sipariş miktarı olan 300 birimlik sipariş yerine, birim fiyat indiriminden yararlanmak amacıyla 500 birim sipariş vermenin toplam maliyeti 41.860 TL'ye düşürdüğü görülmektedir. Bu değer, diğer tüm seçeneklerden ve baz EOQ maliyetinden daha düşüktür.

Step-by-Step Solution

1

Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) değerini hesaplamak.

EOQ = \sqrt{\frac{2 \times 900 \times 200}{4}} = 300

birim.

Miktar indirimli modellerde ilk adım, baz maliyetler üzerinden ideal sipariş miktarını belirlemektir.

2

Hesaplanan EOQ değerinin uygunluğunu kontrol etmek.

300 < 500

olduğu için bu miktar birinci aralıktadır (

P = 50

TL).

Sipariş miktarının, o fiyatın geçerli olduğu aralıkta olup olmadığını belirlemek gerekir.

3

EOQ değeri (

Q=300

) için toplam maliyeti hesaplamak.

TC(300) = \frac{900}{300}(200) + \frac{300}{2}(4) + 900(50) = 600 + 600 + 45.000 = 46.200

TL.

Karşılaştırma yapabilmek için feasible (uygun) EOQ noktasındaki toplam maliyet bulunur.

4

İndirim sınır noktası (

Q=500

) için toplam maliyeti hesaplamak.

TC(500) = \frac{900}{500}(200) + \frac{500}{2}(4) + 900(45) = 360 + 1.000 + 40.500 = 41.860

TL.

Daha düşük fiyatın geçerli olduğu en küçük miktar seviyesi için maliyet avantajı test edilir.

5

Maliyetleri karşılaştırarak en düşük olanı seçmek.

41.860 < 46.200

olduğu için optimal politika

Q = 500

birimdir.

Envanter yönetiminde temel amaç toplam maliyeti minimize etmektir.

Key Concept

Miktar indirimli modellerde, toplam maliyet karşılaştırması yapılırken mutlaka satın alma (malzeme) maliyeti de fonksiyona dahil edilmelidir.

Practice More

Elde bulundurma maliyetinin birim fiyatın yüzdesi (%) olarak verildiği miktar indirimli modelleri inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 51Question →

Bir kamu kurumunun belirli bir malzeme için yıllık talebi $1.000$ birimdir. Sipariş verme maliyeti her sipariş için $20$ TL ve birim başına yıllık elde bulundurma maliyeti $4$ TL'dir. Tedarikçi firma aşağıdaki miktar indirimi tarifesini uygulamaktadır:

Sipariş Miktarı ( $Q$ )	Birim Fiyat ( $C$ )
$0 \leq Q < 200$	$10$ TL
$Q \geq 200$	$9$ TL

Buna göre, bu kurumun yıllık toplam envanter maliyetini minimize eden sipariş stratejisi uygulandığında, yıllık minimum toplam maliyet kaç TL'dir?

9.500

10.400

9.400

500

9.000

Show answer & explanation

Answer: 9.500

Answer

Kurumun yıllık minimum toplam maliyeti 9.500 TL'dir.

Kurum, yıllık 1.000 birimlik talebi 200 birimlik partiler halinde sipariş ettiğinde, birim fiyatın 10 TL'den 9 TL'ye düşmesinden kaynaklanan tasarruf (1.000 TL), artan elde bulundurma maliyetinden daha fazla olduğu için en düşük toplam maliyete (9.500 TL) ulaşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) hesaplanır.

EOQ = \sqrt{\frac{2 \times 1.000 \times 20}{4}} = 100

birim.

Optimal sipariş miktarını bulmak için temel envanter formülü kullanılır.

2

EOQ değerinin uygunluğu kontrol edilir ve toplam maliyet (

TC_{EOQ}

) hesaplanır.

Q=100

birim,

10

TL'lik fiyat aralığına uygundur.

TC(100) = (1.000/100) \times 20 + (100/2) \times 4 + 1.000 \times 10 = 200 + 200 + 10.000 = 10.400

TL.

İlk fiyat kademesi için en iyi noktanın toplam maliyeti bulunur.

3

İndirimli fiyat aralığı için en iyi nokta (

Q=200

) değerlendirilir ve toplam maliyet (

TC_{indirim}

) hesaplanır.

Q=200

birim için;

TC(200) = (1.000/200) \times 20 + (200/2) \times 4 + 1.000 \times 9 = 100 + 400 + 9.000 = 9.500

TL.

İkinci fiyat kademesindeki en düşük miktar (fiyat kırılma noktası) toplam maliyet açısından test edilir.

4

Elde edilen maliyetler karşılaştırılarak minimum olan seçilir.

9.500 < 10.400

olduğu için optimal maliyet

9.500

TL'dir.

Genel minimum toplam maliyet belirlenir.

Key Concept

Miktar indirimli envanter modellerinde, toplam maliyeti minimize etmek için her fiyat kademesindeki uygun EOQ değerleri veya bu kademelerin başlangıç noktaları (fiyat kırılma noktaları) karşılaştırılmalıdır.

Question 52Question →

Envanter kontrol sistemlerinde, bir işletmenin birim dönem içerisinde vermiş olduğu sipariş adedi (sipariş sıklığı) ile bu sürecin doğurduğu yıllık toplam sipariş maliyeti ( $TOC$ ) arasındaki ilişkinin niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru orantılı bir ilişki olup sipariş sıklığı arttıkça yıllık toplam sipariş maliyeti de doğrusal olarak artar.

Ters orantılı bir ilişki olup sipariş sıklığı arttıkça yıllık toplam sipariş maliyeti azalma eğilimi gösterir.

Sipariş sıklığı arttıkça yıllık toplam sipariş maliyeti değişmezken, yıllık toplam elde bulundurma maliyeti artış gösterir.

Toplam sipariş maliyeti sipariş sıklığından bağımsızdır ve sadece elde bulundurmama maliyeti ile ilişkilidir.

Sipariş sıklığı arttıkça toplam sipariş maliyeti, sipariş miktarı ekonomik seviyeye (EOQ) gelene kadar azalır.

Show answer & explanation

Answer: Doğru orantılı bir ilişki olup sipariş sıklığı arttıkça yıllık toplam sipariş maliyeti de doğrusal olarak artar.

Answer

Sipariş sıklığı ile yıllık toplam sipariş maliyeti arasında doğru orantılı bir ilişki vardır ve sıklık arttıkça maliyet de artar.

Toplam sipariş maliyeti (

TOC

), yıllık sipariş sayısı (sıklık) ile her bir siparişin maliyetinin (

S

) çarpılmasıyla elde edilir. Bu matematiksel modelde sipariş sıklığı bağımsız değişken olarak arttığında, toplam maliyet de doğru orantılı bir şekilde artış gösterir.

Step-by-Step Solution

1

Yıllık toplam sipariş maliyeti formülünü tanımlayın.

TOC = n \times S

(Burada

n

yıllık sipariş sayısı/sıklığı,

S

ise sipariş başına maliyettir).

Maliyet bileşenleri arasındaki matematiksel ilişkiyi görmek için temel formül gereklidir.

2

Sipariş sıklığı (

n

) değişkenindeki artışın maliyet üzerindeki etkisini analiz edin.

n

değeri arttığında, sabit bir

S

değeri için

TOC

sonucu da artacaktır.

Çarpım durumundaki iki pozitif değişkenden biri arttığında sonuç da artar.

Key Concept

Sipariş verme sıklığı ile toplam sipariş maliyeti arasındaki doğrusal ve doğru orantılı ilişki.

Practice More

Sipariş miktarı (

Q

) ile elde bulundurma maliyeti arasındaki ilişkiyi inceleyen benzer bir soruyu çözmek, maliyet bileşenlerini pekiştirecektir.

Estimated Time:45s

Question 53Question →

Bir yedek parça üreticisi, yıllık $1800$ adet talep edilen özel bir dişliyi kendi tesislerinde üretmektedir. Üretim hazırlık maliyeti her sipariş (üretim partisi) için $40$ TL, bir birim dişlinin yıllık elde bulundurma maliyeti ise $2$ TL'dir. İşletmede günlük talep hızı $10$ adet, günlük üretim hızı ise $50$ adettir. Buna göre, toplam envanter maliyetini minimize eden Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) kaç adettir?

134

212

268

300

600

Show answer & explanation

Answer: 300

Answer

Ekonomik Üretim Miktarı 300 adettir.

Verilen

1800

yıllık talep,

40

hazırlık maliyeti ve

2

elde bulundurma maliyeti değerleri, günlük talep (

10

) ve üretim (

50

) hızlarından kaynaklanan

0,8

düzeltme faktörü ile birlikte formüle yerleştirildiğinde

\sqrt{90000} = 300

sonucu elde edilir. Bu değer, toplam maliyeti minimize eden en uygun üretim partisidir.

Step-by-Step Solution

1

Verilen parametreleri belirleyiniz.

D = 1800

adet/yıl,

S = 40

TL,

H = 2

TL/adet-yıl,

d = 10

adet/gün,

p = 50

adet/gün.

Hesaplama için gerekli değişkenlerin formüle uygun birimlerde tespit edilmesi gerekir.

2

Düzeltme faktörünü (envanter kullanım oranını) hesaplayınız.

1 - \frac{d}{p} = 1 - \frac{10}{50} = 1 - 0,2 = 0,8

.

EPQ modelinde üretim ve tüketim aynı anda gerçekleştiği için elde bulundurulan maksimum envanter bu oran kadar azalır.

3

EPQ formülünü uygulayınız.

Q = \sqrt{\frac{2 \times 1800 \times 40}{2 \times 0,8}} = \sqrt{\frac{144000}{1,6}} = \sqrt{90000} = 300

.

Maliyetleri minimize eden üretim miktarını bulmak için standart EPQ bağıntısı kullanılır.

Key Concept

Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) Modeli

Estimated Time:50s

Question 54Question →

Bir belediye, düzenlediği tek günlük bir kültür festivali için özel bir hatıra dergisi bastırmaktadır. Derginin birim basım maliyeti $20$ TL, festival süresince satış fiyatı ise $50$ TL'dir. Festival sonunda satılamayan dergiler bir geri dönüşüm firmasına birim başına $10$ TL'den satılabilmektedir.

Bu verilere göre, beklenen kârı maksimize eden stok seviyesini belirlemek için kullanılacak olan kritik oran (servis seviyesi) kaçtır?

0,25

0,60

0,75

0,83

0,40

Show answer & explanation

Answer: $0,75$

Answer

Dergilerin satışından elde edilecek kâr ve satılamama durumundaki zarar üzerinden hesaplanan kritik oran

0,75

değerine eşittir.

Doğru cevap olan oran, birim başına kaybedilen kârın (

30

TL), birim başına kâr ve birim başına zararın toplamına (

30 + 10 = 40

TL) bölünmesiyle elde edilir. Bu işlem sonucunda kritik oran

0,75

olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Eksik kalma maliyetini (

C_u

) hesaplayınız.

C_u = 50 - 20 = 30

TL

Eksik kalma maliyeti, birim satış fiyatı ile birim maliyet arasındaki fark olan mahrum kalınan kârı temsil eder.

2

Fazla kalma maliyetini (

C_o

) hesaplayınız.

C_o = 20 - 10 = 10

TL

Fazla kalma maliyeti, birim maliyet ile hurda (geri dönüşüm) değeri arasındaki fark olan birim zararı temsil eder.

3

Kritik oran formülünü uygulayınız.

P(D \leq Q) = \frac{C_u}{C_u + C_o} = \frac{30}{30 + 10} = \frac{30}{40} = 0,75

Tek dönemli olasılıklı modellerde (Gazeteci Çocuk) optimal stok seviyesini veren kümülatif olasılık değeri bu formül ile bulunur.

Key Concept

Kritik Oran (Critical Ratio)

Hints

1

Gazeteci Çocuk probleminde önce 'eksik kalma' ve 'fazla kalma' maliyetlerini ayrı ayrı belirlemelisiniz.

2

Eksik kalma maliyeti satıştan elde edilecek kârdır (

50-20

), fazla kalma maliyeti ise eldeki ürünün zararındandır (

20-10

).

3

Kritik oran formülü:

C_u / (C_u + C_o)

. Bulduğunuz değerleri bu formülde yerine koyun.

Practice More

Farklı birim kâr ve zarar değerleri için kritik oranın nasıl değiştiğini inceleyerek duyarlılık analizi yapabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 55Question →

Envanter yönetimi süreçlerinde; depo alanı kirası, stoktaki ürünlerin sigorta primleri, depolama esnasında oluşabilecek bozulmalar ve ürünlerin teknolojik olarak eskimesinden kaynaklanan değer kayıpları aşağıdaki maliyet kalemlerinden hangisinin kapsamında yer alır?

Elde bulundurma maliyeti

Sipariş maliyeti

Elde bulundurmama maliyeti

Satın alma maliyeti

Birim hazırlık maliyeti

Show answer & explanation

Answer: Elde bulundurma maliyeti

Answer

Elde bulundurma maliyeti (holding cost), envanterin fiziksel olarak depoda bekletilmesi sürecinde ortaya çıkan tüm giderleri kapsayan maliyet kalemidir.

Elde bulundurma maliyeti (holding cost), bir işletmenin elinde tuttuğu envanter miktarına ve bu envanterin depoda kaldığı süreye bağlı olarak değişen maliyetleri temsil eder. Depo kirası, aydınlatma, sigorta primleri, ürünlerin fiziksel bozulması ve teknolojik olarak demode olması (eskime) bu kategorinin tipik örnekleridir.

Step-by-Step Solution

1

Soruda verilen maliyet kalemlerinin (kira, sigorta, bozulma, eskime) ortak özelliğini belirleyin.

Bu kalemlerin tamamı envanterin depoda bekletilmesiyle doğrudan ilişkilidir.

Maliyet sınıflandırması yapabilmek için harcamanın hangi faaliyet sonucunda doğduğunu anlamak gerekir.

2

Envanter modellerindeki temel maliyet tanımları ile karşılaştırın.

Elde bulundurma maliyeti tanımı (zaman içinde envanteri tutma maliyeti) bu kalemlerle tam olarak uyuşmaktadır.

Teorik tanım, fiziksel depolama ve risk giderlerini elde bulundurma başlığı altında toplar.

Key Concept

Elde Bulundurma Maliyeti Bileşenleri

Estimated Time:45s

Question 56Question →

Bir işletme, yıllık talebi $3000$ adet olan özel bir parçayı kendi tesislerinde üretmektedir. Üretim hazırlık maliyeti her sipariş dönemi için $60$ TL, birim parçanın yıllık elde bulundurma maliyeti ise $4$ TL'dir. İşletmenin günlük üretim hızı $16$ adet, parçaya olan günlük talep hızı ise $12$ adettir. Bu bilgilere göre, toplam envanter maliyetini minimize eden Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) kaç adettir?

150

300

600

450

750

Show answer & explanation

Answer: 600

Answer

Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) 600 adettir.

Verilen değerler formülde yerine koyulduğunda; pay kısmında

2 \times 3000 \times 60 = 360.000

, payda kısmında ise

4 \times (1 - 12/16) = 4 \times 0,25 = 1

elde edilir. Bu oranın karekökü 600 birimlik ekonomik üretim miktarını verir.

Step-by-Step Solution

1

Model değişkenlerini belirleyin.

D = 3000

(Yıllık Talep),

S = 60

(Hazırlık Maliyeti),

H = 4

(Elde Bulundurma Maliyeti),

d = 12

(Günlük Talep),

p = 16

(Günlük Üretim).

EPQ formülünde kullanılacak parametrelerin netleştirilmesi gerekir.

2

Üretim ve talep hızı düzeltme katsayısını (

1 - d/p

) hesaplayın.

1 - (12 / 16) = 1 - 0,75 = 0,25

.

EPQ modelinde, üretim sürerken tüketim de devam ettiği için envanter birikim hızı bu katsayı ile belirlenir.

3

EPQ formülünü uygulayın.

Q^* = \sqrt{\frac{2 \times 3000 \times 60}{4 \times 0,25}} = \sqrt{\frac{360.000}{1}} = 600

.

Toplam maliyeti minimize eden miktar, karekök içindeki oran testinden elde edilir.

Key Concept

Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) modeli, üretimin anlık değil, belirli bir hızla (p) gerçekleştiği ve bu sırada talebin (d) de devam ettiği durumlar için maliyet minimizasyonu sağlar.

Hints

1

EPQ modelinde klasik EOQ formülüne ek olarak

(1 - d/p)

düzeltme katsayısını payda kısmına eklemeniz gerekir.

2

Günlük talep ve üretim hızlarının oranını (

12/16 = 0,75

) bulun ve bunu 1'den çıkararak paydadaki katsayıyı elde edin.

Practice More

EPQ modelinde maksimum envanter seviyesinin (

I_{max} = Q(1-d/p)

) nasıl hesaplandığını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 57Question →

Bir kamu kurumu, yıllık $400$ birim hammadde ihtiyacını karşılamak için miktar indirimli bir envanter modeli kullanmaktadır. Sipariş verme maliyeti sipariş başına $200$ TL, birim yıllık elde bulundurma maliyeti oranı ise birim fiyatın $\%20$ 'si kadardır. Kurumun karşı karşıya olduğu fiyat tarifesi aşağıdadır:

Sipariş Miktarı ( $Q$ )	Birim Fiyat ( $C$ )
$1 \leq Q < 500$	$20$ TL
$Q \geq 500$	$5$ TL

Bu bilgilere göre, toplam yıllık maliyeti minimize eden en ekonomik sipariş miktarı (EOQ) kaçtır?

200

400

500

410

2410

Show answer & explanation

Answer: 500

Answer

Toplam yıllık maliyeti minimize eden en ekonomik sipariş miktarı 500 birimdir.

En düşük fiyatın (5 TL) başladığı 500 birimlik sipariş miktarı, satın alma maliyetindeki büyük düşüş nedeniyle hem ilk aralıktaki EOQ'dan (200) hem de ikinci aralık için hesaplanan ancak aralık dışında kalan EOQ'dan (400) daha düşük bir toplam yıllık maliyet (

2.410

TL) sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1

En düşük fiyat aralığı (

C=5

TL) için Ekonomik Sipariş Miktarını (

EOQ_2

) hesaplayın.

h_2 = 5 \times 0,20 = 1

TL.

EOQ_2 = \sqrt{\frac{2 \times 400 \times 200}{1}} = \sqrt{160.000} = 400

birim.

En düşük maliyetli bölgenin ideal noktasını bulmak için.

2

EOQ_2

değerinin uygunluğunu kontrol edin.

400 < 500

olduğu için

EOQ_2

uygun (fizibıl) değildir.

Hesaplanan miktar, o fiyatın geçerli olduğu aralıkta (500 ve üzeri) değildir.

3

En düşük fiyatlı aralığın başlangıç noktasındaki (

Q=500

) toplam maliyeti (

TM

) hesaplayın.

TM(500) = (400 \times 5) + (\frac{400}{500} \times 200) + (\frac{500}{2} \times 1) = 2.000 + 160 + 250 = 2.410

TL.

İndirimin başladığı nokta, o bölgedeki en iyi adaydır.

4

İlk fiyat aralığı (

C=20

TL) için

EOQ_1

değerini ve toplam maliyetini hesaplayın.

h_1 = 20 \times 0,20 = 4

TL.

EOQ_1 = \sqrt{\frac{2 \times 400 \times 200}{4}} = 200

birim.

TM(200) = (400 \times 20) + (200 \times 4) = 8.000 + 800 = 8.800

TL.

Diğer bölgedeki geçerli minimum noktayı karşılaştırmak için.

5

Toplam maliyetleri karşılaştırın.

2.410 < 8.800

olduğundan, optimum miktar 500 birimdir.

En düşük toplam maliyeti veren miktar tercih edilir.

Key Concept

Miktar indirimli modellerde, hesaplanan EOQ uygun değilse, o fiyat aralığının başlangıç noktası (kırılma noktası) potansiyel optimumdur.

Question 58Question →

Envanter yönetiminde yıllık toplam talebin sabit olduğu bir sistemde, işletmenin her bir siparişte verdiği ürün miktarını ( $Q$ ) artırması durumunda; yıl içindeki toplam sipariş verme sayısı (sıklığı) ve buna bağlı olarak oluşan yıllık toplam sipariş maliyeti nasıl değişir?

Sipariş sıklığı azalır, yıllık toplam sipariş maliyeti azalır.

Sipariş sıklığı artar, yıllık toplam sipariş maliyeti artar.

Sipariş sıklığı azalır, yıllık toplam sipariş maliyeti artar.

Sipariş sıklığı artar, yıllık toplam sipariş maliyeti azalır.

Sipariş sıklığı değişmez, yıllık toplam sipariş maliyeti artar.

Show answer & explanation

Answer: Sipariş sıklığı azalır, yıllık toplam sipariş maliyeti azalır.

Answer

Sipariş sıklığı azalır ve yıllık toplam sipariş maliyeti azalır.

Envanter yönetiminde temel bir prensip olarak; her bir siparişte alınan ürün miktarı (

Q

) artırıldığında, sabit olan yıllık toplam talebi karşılamak için gereken sipariş verme sayısı (

n

) azalır. Toplam sipariş maliyeti, bu sipariş sayısının birim sipariş maliyetiyle çarpımı olduğundan, sipariş sayısı azaldığında toplam sipariş maliyeti de azalacaktır. Bu durum, 'sipariş sıklığı azalır, yıllık toplam sipariş maliyeti azalır' ifadesini doğrular.

Step-by-Step Solution

1

Yıllık sipariş sayısı formülünü belirle.

n = \frac{D}{Q}

Yıllık toplam talebin (

D

), bir siparişteki miktara (

Q

) bölünmesi, yıl içinde kaç kez sipariş verileceğini (

n

) gösterir.

2

Sipariş miktarındaki (

Q

) artışın etkisini analiz et.

Q \uparrow \Rightarrow n \downarrow

Paydada yer alan

Q

değeri arttıkça, bölüm sonucu olan sipariş sayısı (

n

) azalacaktır.

3

Yıllık toplam sipariş maliyeti üzerindeki etkiyi hesapla.

Toplam Sipariş Maliyeti = n \times S \Rightarrow \text{Azalır}

Sipariş başına maliyet (

S

) sabitken, sipariş sayısının (

n

) azalması, bu iki değerin çarpımı olan toplam sipariş maliyetini de azaltır.

Key Concept

Sipariş büyüklüğü (

Q

) ile yıllık toplam sipariş maliyeti arasındaki ters yönlü ilişki.

Question 59Question →

Bir üretim işletmesi, yıllık talebi $900$ birim olan özel bir parçayı kendi tesislerinde üretmektedir. Üretim süreci başladığında parçanın yıllık üretim hızı $1200$ birim olarak gerçekleşmektedir. Üretim hazırlık maliyeti her dönem için $100$ TL ve birim başına yıllık elde bulundurma maliyeti $2$ TL olduğuna göre, bu işletme için Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) kaç birimdir?

300

450

600

900

1200

Show answer & explanation

Answer: 600

Answer

Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) 600 birim olarak hesaplanır.

Verilen parametreler EPQ formülünde (

Q^* = \sqrt{2DK / (h(1-d/p))}

) yerine konulduğunda

D=900

,

K=100

,

h=2

ve

1-d/p = 0,25

değerleri ile

\sqrt{360.000} = 600

sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Model parametrelerini belirleyin.

D = 900

(Yıllık talep),

K = 100

(Hazırlık maliyeti),

h = 2

(Elde bulundurma maliyeti),

d = 900

(Talep hızı),

p = 1200

(Üretim hızı).

Hesaplamada kullanılacak değişkenlerin doğru tanımlanması gerekir.

2

EPQ modelindeki envanter kullanım oranını (

1 - d/p

) hesaplayın.

1 - \frac{900}{1200} = 1 - 0,75 = 0,25

.

EPQ modelini klasik EOQ modelinden ayıran temel fark, üretim sırasında tüketimin de devam etmesidir.

3

EPQ formülünü uygulayın.

Q^* = \sqrt{\frac{2 \times D \times K}{h \times (1 - d/p)}} = \sqrt{\frac{2 \times 900 \times 100}{2 \times 0,25}}

.

Toplam yıllık hazırlık ve elde bulundurma maliyetlerini minimize eden miktar bu formülle bulunur.

4

Matematiksel işlemleri tamamlayın.

Q^* = \sqrt{\frac{180.000}{0,5}} = \sqrt{360.000} = 600

.

Karekök alma işlemi sonucunda optimal üretim miktarına ulaşılır.

Key Concept

Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) Modeli, klasik EOQ modeline üretimin anlık değil, belirli bir hızla (

p

) yapıldığı ve aynı anda tüketimin (

d

) devam ettiği varsayımını ekler.

Question 60Question →

Bir işletmenin gelecek üç aya ait deterministik talep tahminleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ay	Talep (Birim)
1	100
2	50
3	80

İşletmenin sipariş verme maliyeti her sipariş için $300$ TL ve birim stok bulundurma maliyeti aylık $10$ TL'dir. İşletme; 1. ve 2. ayın taleplerini 1. ayın başında tek bir siparişle, 3. ayın talebini ise 3. ayın başında ayrı bir siparişle karşılamaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin bu sipariş politikası sonucunda katlanacağı 3 aylık toplam maliyet kaç TL'dir?

1100

900

800

1400

2400

Show answer & explanation

Answer: 1100

Answer

İşletmenin uyguladığı sipariş politikası sonucunda oluşacak toplam maliyet 1100 TL'dir.

Belirlenen politikada iki ayrı sipariş verilmektedir. İlk sipariş 1. ve 2. ayı kapsadığı için

300

TL sipariş ve

50 \times 10 = 500

TL stok maliyeti (

800

TL) yaratır. İkinci sipariş ise sadece 3. ayı kapsadığı için sadece

300

TL sipariş maliyeti yaratır. Bunların toplamı olan

1100

TL doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1

Birinci siparişin (1. ve 2. Ay) maliyetini hesaplayın.

300 + (50 \times 10) = 800

TL

1. ayın başında verilen sipariş hem 1. hem 2. ayın talebini kapsar. Bu nedenle bir sipariş maliyeti (

300

) ve 2. ayın talebi olan 50 birimin 1 ay boyunca stokta tutulma maliyeti (

50 \times 10 = 500

) toplanır.

2

İkinci siparişin (3. Ay) maliyetini hesaplayın.

300 + 0 = 300

TL

3. ayın talebi 3. ayın başında sipariş edildiği için sadece bir sipariş maliyeti (

300

) oluşur; bu talep dönem sonunda tüketileceği için stok maliyeti oluşmaz.

3

Toplam maliyeti bulun.

800 + 300 = 1100

TL

Farklı sipariş dönemlerinde oluşan tüm maliyet kalemlerinin toplamı işletmenin katlanacağı nihai maliyeti verir.

Key Concept

Dinamik envanter modellerinde toplam maliyet, verilen bir sipariş politikasına göre her dönem oluşan sipariş (hazırlık) ve stokta bulundurma maliyetlerinin kümülatif toplamıdır.

Envanter Modelleri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution