Yürütme

Anayasal sistemimizde Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri doktrinde yasama, yürütme ve yargı fonksiyonlarına göre sınıflandırılmaktadır. Devletin başı statüsünde olan Cumhurbaşkanı, asli alanı olan yürütmenin yanı sıra diğer kuvvetlerin işleyişine de belirli işlemlerle katılır.

Bazı yetkilerin isminde veya yöneldiği makamda yargısal ya da idari ifadeler geçse dahi, işlemin hukuki doğası ve konusu dikkate alındığında bu yetkiler doğrudan 'yasama organı ve faaliyetlerine ilişkin görevler' kapsamında değerlendirilmektedir.

Aşağıdaki Cumhurbaşkanı işlemlerinden hangisi bu duruma örnek teşkil eden ve 'yasama ile ilgili görevler' kategorisinde yer alan bir yetkidir?

Parlamento dışından atanarak bakanlık görevini üstlenen (K) hakkında, görevde bulunduğu süre zarfında hem anayasal yetkilerinin kullanımı bağlamında bir suç hem de özel hayatına ilişkin kişisel bir suç işlediği yönünde iddialar öne sürülmüştür.

Mevcut anayasal düzlemde, Bakan (K)'nin cezai sorumluluğunun işletilmesi ve sahip olduğu yargısal güvenceler dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken isabetlidir?

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda kabul edilen bir çevre kanunu, yayımlanması amacıyla Cumhurbaşkanlığına gönderilmiştir. Cumhurbaşkanı, kanunun bazı düzenlemelerini kamu yararına ve anayasaya aykırı bularak tekrar görüşülmesi talebiyle on beş gün içinde TBMM'ye iade etmiştir. İade üzerine TBMM Genel Kurulu kanunu yeniden görüşmüş; yapılan oylamada toplantıya katılan 450 milletvekilinden 290'ı kabul, 160'ı ret oyu kullanmıştır. Böylece meclis, kanun metninde hiçbir değişiklik yapmadan iradesini ortaya koymuştur.

1982 Anayasası'nın mevcut hükümlerine göre, bu hukuki durumun sonucu ve Cumhurbaşkanının yetkisi bağlamında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Devletin temel organları arasındaki denge ve fren mekanizmalarının işleyişinde, yüksek mahkemelerin ve adalet kurullarının üye kompozisyonu büyük önem taşır. Yüksek yargı mercilerinin oluşum sürecinde, yürütme ve yasama organlarına belirli kotalar dâhilinde üye seçme yetkisi tanınmıştır.

Bu yetki paylaşımı bağlamında, Cumhurbaşkanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yargı alanındaki atama görevlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kuvvetler ayrılığı ilkesinin uygulandığı mevcut anayasal sistemimizde, idari mimarinin şekillendirilmesi ve üst düzey bürokratik atamalar konusunda yürütme organının görev alanı belirginleştirilmiştir. Buna karşın, demokratik denetim ve güvence mekanizmaları bağlamında bazı kurumların inşası veya üyelerinin belirlenmesi münhasıran yasama organına (TBMM) bırakılmıştır. Bu yetki paylaşımı ve normlar hiyerarşisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Cumhurbaşkanının yürütme fonksiyonu kapsamında tek başına tesis edebileceği işlemlerden biridir?

Bir bölgede yaşanan geniş çaplı doğal afetler silsilesinin ardından, kamu düzeninin sağlanması ve afet yönetiminin etkinleştirilmesi amacıyla Cumhurbaşkanı tarafından ilgili illeri kapsayacak şekilde istisnai bir yönetim usulüne geçilmiştir. Bu süreçte, acil ihtiyaçların karşılanabilmesi için çeşitli hukuki düzenlemeler hayata geçirilmiş ve ilerleyen aşamalarda söz konusu yönetim usulünün süresinin uzatılması Meclis gündemine taşınmıştır.

Mevcut anayasal kurallar dikkate alındığında, tesis edilen bu olağanüstü yönetim usulü ve yasama-yürütme ilişkisi bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi isabetlidir?

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu, yasama organının yürütme üzerindeki en ağır denetim araçlarından biri olan Meclis soruşturması usulüne tabi kılınmıştır. Bu süreç, siyasi istikrarı korumak amacıyla nitelikli çoğunluklar ve özel prosedürler içerecek şekilde düzenlenmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Yüce Divan süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yönetmelikler, yürütme organı ve idarenin, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkardığı, normlar hiyerarşisinde bu metinlerin altında yer alan düzenleyici işlemlerdir. Anayasa'nın 124. maddesinde çerçevesi çizilen bu işlemlerin hukuki rejimi ve yetki kuralları hakkında aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türk idare hukukunda idarenin düzenleyici işlemleri hiyerarşisinde önemli bir yer tutan yönetmelikler, 1982 Anayasası'nın 124. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Bu düzenleme, zaman içinde yürütme organının yapısında meydana gelen anayasal reformlardan da doğrudan etkilenmiştir.

Buna göre, yönetmelik çıkarma yetkisi, şekil şartları ve bu yetkinin sınırlarına ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Cumhuriyeti'nin milli güvenlik ve savunma teşkilatı, 2017 anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne uyarlanarak yeniden yapılandırılmış ve sivil iradenin denetimi güçlendirilmiştir.

1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Milli Savunma, Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) yapılanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$1982$ Anayasası’nın $2017$ yılı değişiklikleriyle düzenlenen “Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu” süreci kapsamında; Meclis soruşturması sonucunda hakkında Yüce Divan’a sevk kararı alınan bir Cumhurbaşkanı ile ilgili yargılama usulü ve bu sürecin hukuki sonuçlarına dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$1982$ Anayasası’nın $2017$ yılı anayasa değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu süreci kapsamında; TBMM tarafından kurulan Soruşturma Komisyonu'nun hazırladığı raporun Genel Kurul'da görüşülmesinin ardından, Cumhurbaşkanının Yüce Divan’a sevkine karar verilebilmesi için TBMM üye tamsayısının hangi nitelikli çoğunluğu ile karar alınması gerekir?

$2017$ yılı anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisinin tek başına Cumhurbaşkanına verilmesi, Cumhurbaşkanının anayasal görev ve yetkilerinin kapsamını genişletmiştir. Ancak bu yetkiler, anayasal gelenekler ve kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği 'yasama', 'yürütme' ve 'yargı' başlıkları altında tasnif edilmeye devam edilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının doğrudan yasama fonksiyonuyla ilgili olan görev ve yetkilerinden biridir?

1982 Anayasası’nda yer alan yürütme yetkisi ve görevlerinin kapsamı dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının doğrudan yürütme organı sıfatıyla sahip olduğu yetki ve görevlerden biri değildir?

1982 Anayasası'nda 2017 yılında gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanının yargı organlarının oluşumuna katılımı ve bu organlar üzerindeki yetkileri yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, güncel anayasal hükümler çerçevesinde Cumhurbaşkanının yargı ile ilgili görev ve yetkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1982 Anayasası’na göre, yürütme yetkisine sahip olan Cumhurbaşkanının "milli savunma" ve "başkomutanlık" sıfatıyla ilgili görev ve yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının bu kapsamdaki yetkileri arasında yer almaz?

$1982$ Anayasası’nın $2017$ değişikliği sonrası yürürlüğe giren hükümleri çerçevesinde; olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (OHAL CBK) karşılaştırıldığı aşağıdaki tablonun hangi satırında bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

Aşağıdakilerden hangisi tabloda hata bulunan satırdır?

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (OHAL CBK) hukuki rejimi ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) bu kararnameler üzerindeki denetim yetkisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu süreci kapsamında yürütülen Meclis soruşturması prosedürü ve bu sürecin hukuki etkileri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?