Bilimsel Yönetim Yaklaşımı (Taylorizm)
22 questions
F.W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nda, bireyin motivasyonunun temelinde sadece maddi ödüllerin ve kişisel kazanç hırsının yattığı varsayılır. Bu yaklaşıma göre işçi; sosyal ve psikolojik ihtiyaçları olan bir varlık olarak değil, yüksek ücret karşılığında kendisine verilen standartlaştırılmış görevleri en yüksek çabayla yerine getirmeye hazır rasyonel bir araç olarak kurgulanır. Buna göre, Taylorizm'in temelini oluşturan ve insanı sadece maddi çıkarlar peşinde koşan bir varlık olarak gören bu model aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nda; yöneticilerin zamanlarını daha verimli kullanabilmeleri için rutin işleri ve önceden belirlenmiş standartlara uygun ilerleyen faaliyetleri alt kademedeki görevlilere bırakması, kendilerinin ise yalnızca standartlardan önemli ölçüde sapma gösteren veya beklenmedik gelişmeleri içeren konularla ilgilenmesi gerektiğini savunan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor, iş yerindeki verimliliği artırmak amacıyla geleneksel emir-komuta birliği ilkesini esneterek "fonksiyonel ustabaşılık" (functional foremanship) sistemini geliştirmiştir. Bu sistemde bir işçi, uzmanlık alanlarına göre ayrılmış farklı ustabaşına bağlı olarak çalışır. Taylor, bu ustabaşılarını "planlama" ve "atölye/icra" olmak üzere iki temel gruba ayırmıştır.
Buna göre; atölye düzeyindeki icra faaliyetlerinden sorumlu olan, makinelerin çalışma hızını denetleyen, en uygun kesici aletlerin kullanılmasını sağlayan ve işin bilimsel yöntemlerle belirlenen standart süre içerisinde tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol eden uzman aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nda, işçilerin "bilimsel olarak seçilmesi, eğitilmesi ve geliştirilmesi" ilkesi verimliliğin temel taşıdır. Taylor'a göre, bilimsel yöntemlerle analiz edilmiş bir işin en yüksek standartlarda yerine getirilebilmesi için işçide aranan temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
F.W. Taylor, geleneksel yönetim anlayışında işçilerin işi nasıl yapacaklarını kendi inisiyatiflerine bırakan ve onları sadece ödül vaadiyle motive etmeye çalışan sistemi "Girişim ve Teşvik Yönetimi" olarak tanımlar. Taylor'a göre, bu sistemin verimsizliğini aşmak için bilimsel yönetim anlayışında yönetimin iş yöntemlerini belirleme konusundaki temel yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor, Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın özünün zaman ve hareket etütleri gibi teknik araçlardan ziyade, hem işçilerin hem de yöneticilerin işe ve birbirlerine karşı olan tutumlarında köklü bir değişim yaşanması olduğunu belirtmiştir. Taylor'ın bu değişimi tanımlamak için kullandığı "Zihinsel Devrim" (Mental Revolution) kavramı ile vurgulanan temel husus aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor, bilimsel yönetim ilkeleri çerçevesinde yaptığı çalışmalarda; işçilerin kullandığı küreklerin büyüklüğünden, tezgahların yüksekliğine ve hammadde akışına kadar tüm fiziksel unsurların en verimli sonucu verecek şekilde düzenlenmesi gerektiğini savunmuştur. Taylor'ın araç, gereç ve çalışma yöntemlerinde bu tür bir düzenlemeye gitmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'na göre, örgütlerde verimliliği artırmak amacıyla "planlama" ve "uygulama" (yapma) faaliyetlerinin birbirinden kesin hatlarla ayrılması gerekmektedir. Taylor'un bu ilkesine göre, işin en iyi şekilde nasıl yapılacağını belirleme ve iş süreçlerini bilimsel yöntemlerle tasarlama sorumluluğu aşağıdakilerden hangisine aittir?
Frederick W. Taylor, bilimsel yönetim ilkelerini açıklarken geleneksel "askerî tip" (komuta-hat) örgüt yapısının verimsiz olduğunu savunmuş ve bunun yerine "fonksiyonel ustabaşılık" sistemini önermiştir. Taylor'ın bu sistemle yetki devri ve denetim mekanizmalarında yaptığı köklü değişikliğin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın temel unsurlarından biri olan 'Değişken Parça Başı Ücret Sistemi' (Differential Piece-Rate System) uyarınca; zaman ve hareket etütleri sonucunda bilimsel olarak belirlenmiş 'standart iş miktarını' (görevini) tam olarak yerine getiren veya bu miktarın üzerine çıkan bir işçiye uygulanacak olan ücretlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor, Bilimsel Yönetim İlkeleri adlı eserinde, sistemin başarısının teknik araçlardan (zaman ve hareket etütleri, standartlaştırma, fonksiyonel ustabaşılık vb.) ziyade, işçi ve işveren arasındaki ilişkilerin niteliğindeki köklü bir değişime bağlı olduğunu vurgular. Taylor'a göre, bu değişim gerçekleşmediği sürece teknik uygulamalar kalıcı bir verimlilik sağlamayacaktır.
Buna göre Taylor'un 'Zihinsel Devrim' (Mental Revolution) olarak nitelendirdiği ve bilimsel yönetimin 'özünü' (essence) oluşturduğunu savunduğu temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Klasik yönetim düşüncesinin öncülerinden Frederick W. Taylor, iş yerlerindeki verimsizliğin temel nedenlerinden birini, işçilerin işi yaparken kendi geliştirdikleri geleneksel yöntemlere ve sezgilere (parmak hesabı / rule of thumb) dayanması olarak görmüştür. Taylor'a göre verimlilik artışı, her bir iş ögesinin bilimsel olarak incelenmesi ve en kısa sürede, en az çabayla yapılabilecek standart bir yöntemin belirlenmesiyle mümkündür.
Bu açıklamalar doğrultusunda, Taylor'un bilimsel yönetim anlayışının temelini oluşturan ve geleneksel yöntemlerin yerini alması gereken temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor, yöneticilerin her türlü operasyonel detayla meşgul olmasının örgütsel verimliliği düşürdüğünü savunmuştur. Taylor'a göre üst düzey yöneticiler, işlerin planlandığı gibi gittiği rutin durumları astlarına bırakmalı; kendilerine yalnızca hedeflerden, bütçelerden veya standartlardan önemli ölçüde sapan, olağan dışı gelişmeler raporlanmalıdır. Bu sayede yönetim, enerjisini sadece kritik müdahale gerektiren alanlara yoğunlaştırabilir. Parçada açıklanan ve Taylor'ın verimliliği artırmak için önerdiği bu yönetim ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor, işçilerin üretim kapasitelerini tam olarak kullanmak yerine, grup baskısı ve geleneksel alışkanlıklar nedeniyle üretim hızlarını bilinçli olarak düşürmelerini "sistemli kaytarma" (systematic soldiering) olarak tanımlamıştır.
Taylor'a göre, iş yerindeki verimliliği engelleyen bu sorunun temelden çözülmesi amacıyla aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?
Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen 'Değişken Parça Başı Ücret Sistemi' (Differential Piece-Rate System), işçiyi daha fazla çalışmaya teşvik etmek amacıyla tasarlanmış bir ekonomik teşvik aracıdır. Taylor, bu sistemin başarılı olabilmesi için 'adil bir günlük iş' (a fair day's work) kavramının yöneticilerin öznel yargılarından veya geleneksel tahminlerinden arındırılması gerektiğini vurgulamıştır. Buna göre, Taylor'ın değişken ücret sisteminin adil bir şekilde işlemesini sağlayan ve onu geleneksel parça başı sistemlerden ayıran temel yapısal dayanak aşağıdakilerden hangisidir?
Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın en ayırt edici özelliklerinden biri, işin "planlanması" (zihinsel süreç) ile "yürütülmesi" (fiziksel süreç) süreçlerinin birbirinden kesin hatlarla ayrılmasıdır. Taylor, bu ayrımı kurumsallaştırmak amacıyla uzmanlardan oluşan bir "Planlama Bölümü" kurulmasını ve geleneksel askeri tip yapı yerine "Fonksiyonel Ustabaşılık" sistemine geçilmesini savunmuştur.
Taylor'ın planlama ve yürütme süreçleri arasında kurduğu bu radikal ayrımın gerekçeleri ve örgütsel sonuçları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yaklaşımın temel mantığıyla bağdaşmaz?
Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nda, uzmanlaşmayı en üst düzeye çıkarmak amacıyla geleneksel "kumanda birliği" ilkesi yerine "fonksiyonel ustabaşılık" sistemi önerilmiştir. Bu sistemde, planlama bürosunda (ofis) görev yapan ve işçilere işin teknik olarak nasıl yürütüleceğine, hangi araçların kullanılacağına dair ayrıntılı yazılı direktifleri hazırlamakla yükümlü olan uzman aşağıdakilerden hangisidir?
F.W. Taylor'a göre işçilerin üretim kapasitelerini tam olarak kullanmamaları veya işi kasten yavaşlatmaları (sistematik kaytarma), bilimsel olmayan yöntemlerle iş yapmalarından ve motivasyon eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Bu sorunu çözmek için zaman ve hareket etütleriyle belirlenen 'standart iş' miktarını aşan işçilere yüksek birim ücret, bu miktarın altında kalanlara ise düşük birim ücret öngören Taylorist motivasyon aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu kurumunun evrak kayıt ve arşivleme biriminde iş süreçlerini hızlandırmak ve verimliliği artırmak amacıyla, Frederick W. Taylor'ın 'Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın (Taylorizm) temel ilkelerinin eksiksiz bir biçimde uygulanmasına karar verilmiştir.
Buna göre, birim yöneticisinin aşağıdaki uygulamalardan hangisini hayata geçirmesi Taylorizmin özüne ve teorik varsayımlarına kesinlikle aykırıdır?
Frederick W. Taylor'ın Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nda, geleneksel 'kumanda birliği' yerine uzmanlaşmaya dayalı 'Fonksiyonel Ustabaşılık' modeli önerilmiştir. Bu modelde görevler, 'planlama ofisi' ve 'atölye (uygulama)' safhası olmak üzere iki ana gruba ayrılmış ve her grupta dörder uzman görevlendirilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan üretim alanında (atölyede) işçilere nezaret eden uygulama safhası ustabaşılarından biridir?