Examkin

Gayrimenkul Sermaye İratları

22 questions

Question 1Question →

Bay (C), 20252025 takvim yılında sadece konut (mesken) olarak kiraya verdiği dairesinden toplam 123.000123.000 TL kira geliri elde etmiştir. Başka herhangi bir geliri bulunmayan ve gider yöntemi olarak "Götürü Gider" usulünü seçen mükellef için 20252025 yılı mesken istisnası tutarı 43.00043.000 TL'dir. Buna göre, Bay (C)'nin beyan etmesi gereken vergi matrahı (safi irat) kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 68.00068.000

Answer

Bay (C)'nin beyan etmesi gereken vergi matrahı 68.00068.000 TL'dir.
Vergi matrahı hesaplanırken öncelikle 123.000123.000 TL brüt hasılattan 43.00043.000 TL mesken istisnası indirilir ve 80.00080.000 TL bulunur. Götürü gider usulü seçildiği için bu tutarın %15'i olan 12.00012.000 TL gider olarak düşülür. Sonuç olarak 68.00068.000 TL tutarındaki safi irat (matrah) elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Brüt kira hasılatından mesken istisnasını düşmek
123.000−43.000=80.000123.000 - 43.000 = 80.000 TL
Mesken kira gelirlerinde, yasal sınırın altındaki tutar vergi dışı bırakılır.
2
Kalan tutar üzerinden %15 götürü gideri hesaplamak
80.000×0,15=12.00080.000 \times 0,15 = 12.000 TL
Götürü gider usulünde, istisna sonrası kalan tutarın %15'i gider olarak kabul edilir.
3
İstisna sonrası tutardan gideri çıkararak matrahı bulmak
80.000−12.000=68.00080.000 - 12.000 = 68.000 TL
Vergi, giderler düşüldükten sonra kalan safi irat üzerinden hesaplanır.

Key Concept

Gayrimenkul Sermaye İradında Götürü Gider ve Mesken İstisnası Uygulama Sırası

Practice More

İşyeri kira gelirlerinde istisna uygulamasının olup olmadığını ve tevkifatın matrah üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 2Question →

Bay (A), 20252025 takvim yılında sahibi olduğu konutu kiraya vererek 160.000160.000 TL mesken kira geliri, sahibi olduğu dükkanı kiraya vererek ise brüt 240.000240.000 TL işyeri kira geliri elde etmiştir. Bay (A)’nın aynı yıl elde ettiği tek işverene bağlı tevkifata tabi ücret gelirlerinin toplamı ise 1.200.0001.200.000 TL’dir.

20252025 takvim yılı vergilendirme dönemine ilişkin veriler aşağıdadır:

Veri TürüTutar / Oran
Mesken İstisnası Tutarı42.00042.000 TL
GVK 103. Madde 3. Gelir Dilimi Tutarı870.000870.000 TL
Götürü Gider Oranı%15\%15

Bay (A) gayrimenkul sermaye iradının tespitinde "götürü gider" yöntemini seçtiğine göre, yıllık beyannamede bildireceği toplam safi gayrimenkul sermaye iradı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 340.000340.000

Answer

Bay (A)'nın beyan edeceği toplam safi gayrimenkul sermaye iradı 340.000340.000 TL'dir.
Doğru hesaplama yöntemi; mükellefin diğer gelirleri (ücret) kanuni sınırı aştığı için mesken istisnasını hiç kullanmaması ve toplam brüt kira geliri olan 400.000400.000 TL üzerinden %15\%15 götürü gider indirimi yaparak net 340.000340.000 TL safi irada ulaşmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnasından yararlanma şartının kontrol edilmesi
İstisna uygulanamaz.
GVK Madde 21 uyarınca; ticari, zirai, mesleki kazançlar ile ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratların gayrisafi tutarları toplamı 103. maddedeki üçüncü dilimi (870.000870.000 TL) aşanlar mesken istisnasından faydalanamazlar. Bay (A)'nın ücret geliri (1.200.0001.200.000 TL) bu sınırı aşmaktadır.
2
Toplam brüt gayrimenkul sermaye iradının hesaplanması
400.000400.000 TL
Mesken kira geliri (160.000160.000 TL) ve işyeri kira geliri (240.000240.000 TL) toplanır. İşyeri kirası beyan sınırını aştığı için beyannameye dahil edilmelidir.
3
Götürü gider indiriminin uygulanması
60.00060.000 TL gider düşülür.
Götürü gider yöntemi seçildiğinde, istisna uygulanmayan brüt hasılatın %15\%15’i oranında gider indirimi yapılır. 400.000×0,15=60.000400.000 \times 0,15 = 60.000 TL.
4
Safi irat tutarının bulunması
340.000340.000 TL
Toplam brüt hasılattan giderler düşülür: 400.000−60.000=340.000400.000 - 60.000 = 340.000 TL.

Key Concept

Gayrimenkul Sermaye İratlarında Mesken İstisnası ve Götürü Gider Uygulaması

Practice More

Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda amortisman ve faiz giderlerinin nasıl indirileceğine dair bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 3Question →

Bay (T), 20252025 takvim yılında elde ettiği gelirleri için 20262026 yılı Mart ayında beyanname verecektir. Bay (T)’nin ilgili yıla ait gelir bilgileri şöyledir:

Gelir TürüTutar
Mesken Kira Geliri240.000240.000 TL
İşyeri Kira Geliri (Brüt - Tevkifatlı)120.000120.000 TL
Ücret Geliri (Tek işverenden, tevkifata tabi)950.000950.000 TL

Bay (T), gider yöntemi olarak "götürü gider" yöntemini seçmiştir. (20252025 yılı için mesken istisna tutarı 40.00040.000 TL, Gelir Vergisi Kanunu 103. maddedeki üçüncü dilim tutarı ise 870.000870.000 TL'dir.)

Buna göre, Bay (T)'nin beyan etmesi gereken gayrimenkul sermaye iradı matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 306.000306.000 TL

Answer

Bay (T)'nin beyan etmesi gereken net gayrimenkul sermaye iradı matrahı 306.000306.000 TL'dir.
Doğru hesaplamada öncelikle mükellefin 950.000950.000 TL'lik ücret geliri nedeniyle 40.00040.000 TL'lik mesken istisnasından yararlanamayacağı tespit edilir. Ardından, mesken ve işyeri kira gelirlerinin toplamı (240.000+120.000=360.000240.000 + 120.000 = 360.000 TL), 230.000230.000 TL'lik beyan sınırını geçtiği için her iki gelirin de beyan edileceği belirlenir. Toplam brüt tutar olan 360.000360.000 TL üzerinden %15 oranında (54.00054.000 TL) götürü gider indirimi yapıldığında, vergi matrahı 306.000306.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnasından yararlanma şartını kontrol et.
İstisna uygulanamaz.
GVK 21. madde uyarınca; ücret, ticari, zirai veya mesleki kazançları ile diğer gelirlerinin toplamı 870.000870.000 TL'yi (2025 yılı 103/3 dilimi) aşanlar mesken istisnasından yararlanamaz. Mükellefin sadece ücret geliri (950.000950.000 TL) bile bu sınırı aşmaktadır.
2
İşyeri kira gelirinin beyan edilip edilmeyeceğini belirle.
İşyeri geliri beyan edilmelidir.
Beyana tabi gelirler toplamı (Mesken - İstisna + İşyeri Brüt) 230.000230.000 TL'lik (2025 yılı beyan sınırı) sınırı aşıyorsa (240.000−0+120.000=360.000>230.000240.000 - 0 + 120.000 = 360.000 > 230.000), tevkifatlı işyeri gelirleri de beyannameye dahil edilir.
3
Toplam brüt hasılatı hesapla.
360.000360.000 TL
240.000240.000 (Mesken) + 120.000120.000 (İşyeri) = 360.000360.000 TL toplam brüt gayrimenkul sermaye iradı hasılatıdır.
4
Götürü gider indirimini uygulayarak matraha ulaş.
306.000306.000 TL
Götürü gider oranı %15'tir. 360.000×0,85=306.000360.000 \times 0,85 = 306.000 TL veya 360.000−(360.000×0,15)=306.000360.000 - (360.000 \times 0,15) = 306.000 TL.

Key Concept

GMSİ istisnadan yararlanma sınırı ve işyeri kira geliri beyan sınırı arasındaki fark ile götürü gider uygulaması.
Question 4Question →

Bay (E), 20252025 takvim yılında sahibi olduğu meskeni kiraya vererek 300.000300.000 TL kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş işyerini kiraya vererek ise brüt 500.000500.000 TL kira geliri elde etmiştir. Bay (E)'nin aynı yıl içinde tek işverenden elde ettiği ve tevkif yoluyla vergilendirilmiş 2.000.0002.000.000 TL ücret geliri de bulunmaktadır. 20252025 yılı gelirleri için geçerli olan mesken istisnası tutarı 42.00042.000 TL ve Gelir Vergisi Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca istisnadan yararlanma şartı olan gelir toplamı sınırı (üçüncü gelir dilimi) 800.000800.000 TL'dir.

Bay (E) gayrimenkul sermaye iradının tespitinde "götürü gider" yöntemini seçtiğine göre, yıllık beyanname ile beyan etmesi gereken toplam safi gayrimenkul sermaye iradı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 680.000680.000

Answer

Bay (E)'nin beyan etmesi gereken toplam safi gayrimenkul sermaye iradı 680.000680.000 TL'dir.
Mükellefin elde ettiği kira gelirleri ve tevkifata tabi ücret geliri toplamı (2.800.0002.800.000 TL), kanunda belirtilen 800.000800.000 TL'lik sınırı aştığı için mesken istisnası uygulanmaz. Ayrıca, mesken ve tevkifata tabi işyeri kira gelirlerinin toplamı beyan sınırını geçtiği için her iki gelir de beyannameye dahil edilmelidir. Toplam 800.000800.000 TL brüt hasılat üzerinden %15 götürü gider (120.000120.000 TL) düşüldüğünde safi irat 680.000680.000 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnasından yararlanma şartını kontrol et
İstisnadan yararlanılamaz
GVK Madde 21 uyarınca; kira gelirleri ve ücret geliri toplamı (300.000+500.000+2.000.000=2.800.000300.000 + 500.000 + 2.000.000 = 2.800.000 TL), belirlenen 800.000800.000 TL'lik sınırı aştığı için mükellef mesken istisnasından faydalanamaz.
2
İşyeri kira gelirinin beyan edilip edilmeyeceğini belirle
İşyeri geliri beyannameye dahil edilmelidir
GVK Madde 86/1-c uyarınca; tevkifata tabi işyeri kira geliri ile mesken kira geliri (istisna sonrası kalan tutar) toplamı (300.000+500.000=800.000300.000 + 500.000 = 800.000 TL), beyan sınırını (20252025 yılı tahmini 158.000158.000 TL) aştığı için işyeri geliri de beyan edilir.
3
Toplam brüt hasılatı hesapla
800.000800.000 TL
Mesken kira geliri (300.000300.000) ve brüt işyeri kira geliri (500.000500.000) toplanır.
4
Götürü gider indirimi uygulayarak safi iratı bul
680.000680.000 TL
Götürü gider yöntemi seçildiğinden, hasılatın %15'i gider olarak indirilir: 800.000×0,85=680.000800.000 \times 0,85 = 680.000 TL.

Key Concept

Gayrimenkul Sermaye İratlarında Mesken İstisnası ve Beyan Sınırları
Question 5Question →

Bay (D), 20262026 takvim yılında sadece mesken (konut) olarak kiraya verdiği dairesinden toplam 100.000100.000 TL kira geliri elde etmiştir. Bay (D)’nin aynı yıl içerisinde elde ettiği ticari kazancı ise 800.000800.000 TL’dir. 20262026 yılı için belirlenen mesken istisnası tutarı 60.00060.000 TL, bu istisnadan yararlanabilmek için aşılmaması gereken diğer gelirler toplamı sınırı ise 500.000500.000 TL’dir.

Buna göre, gider yöntemi olarak götürü gider usulünü (%1515) seçen Bay (D)’nin 20262026 yılına ait gayrimenkul sermaye iradı matrahı kaç TL’dir?

Show answer & explanation

Answer: 85.00085.000

Answer

Bay (D)'nin diğer gelirleri istisnadan yararlanma sınırını aştığı için mesken istisnası uygulanmaz ve %15 götürü gider sonrası matrah 85.00085.000 TL olarak hesaplanır.
Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, mesken kira geliri elde eden mükellefler, aynı yıl içinde elde ettikleri ücret, ticari, zirai veya mesleki kazançlarının toplamı kanunda belirtilen (soruda 500.000500.000 TL olarak verilen) sınırı aşıyorsa 60.00060.000 TL'lik mesken istisnasından yararlanamazlar. Bu durumda Bay (D)'nin safi iradı, istisna düşülmeden brüt 100.000100.000 TL üzerinden %1515 götürü gider indirilerek 85.00085.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnasından yararlanma şartını kontrol et.
Ticari kazanç (800.000800.000 TL) > İstisna sınırı (500.000500.000 TL).
Gelir Vergisi Kanunu'na göre, kira gelirinin yanında elde edilen diğer gelirlerin toplamı kanuni sınırı aşarsa mesken istisnasından yararlanılamaz.
2
Götürü gider tutarını hesapla.
100.000×0,15=15.000100.000 \times 0,15 = 15.000 TL.
Mükellef götürü gider yöntemini seçtiği için brüt hasılatın %15'i gider olarak indirilir.
3
Safi iradı (matrahı) tespit et.
100.000−15.000=85.000100.000 - 15.000 = 85.000 TL.
İstisna uygulanamadığı için brüt hasılattan sadece giderler düşülerek vergi matrahına ulaşılır.

Key Concept

Mesken istisnasından yararlanma şartları ve diğer gelirlerin etkisi
Question 6Question →

Bayan (Z), 20252025 takvim yılında sahibi olduğu bir konutu kiraya vererek 180.000180.000 TL mesken kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş dükkanını kiraya vererek ise brüt 300.000300.000 TL işyeri kira geliri elde etmiştir. Ayrıca aynı yıl içerisinde yürüttüğü bağımsız mimarlık faaliyetinden dolayı 750.000750.000 TL serbest meslek kazancı beyan etmiştir.

20252025 yılı vergi verilerine göre;
- Mesken istisnası tutarı: 29.00029.000 TL
- Tevkifata tabi işyeri kira gelirleri için beyanname verme sınırı: 230.000230.000 TL
- Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesindeki tarifenin üçüncü dilim tutarı (istisna sınırını belirleyen limit): 800.000800.000 TL

Bayan (Z) Gayrimenkul Sermaye İradı (GMSİ) hesaplamasında "götürü gider" yöntemini seçtiğine göre, yıllık gelir vergisi beyannamesinde bildirmesi gereken toplam GMSİ matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 408.000408.000

Answer

Bayan (Z)'nin beyan etmesi gereken toplam Gayrimenkul Sermaye İradı matrahı 408.000408.000 TL'dir.
Bayan (Z)'nin mesken kira geliri, işyeri kira geliri ve serbest meslek kazancı toplamı (1.230.0001.230.000 TL), 20252025 yılı için belirlenen 800.000800.000 TL'lik sınırı aştığı için mesken istisnasından (29.00029.000 TL) faydalanamaz. Ayrıca, beyana tabi gelirleri toplamı (180.000+300.000=480.000180.000 + 300.000 = 480.000 TL), 230.000230.000 TL'lik beyan sınırını aştığı için işyeri kira gelirleri de beyannameye dahil edilir. Toplam brüt hasılat olan 480.000480.000 TL üzerinden %15 götürü gider (72.00072.000 TL) düşüldüğünde net matrah 408.000408.000 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnası uygunluk kontrolü
180.000180.000 (Mesken) + 300.000300.000 (İşyeri) + 750.000750.000 (S.M.K.) = 1.230.0001.230.000 TL
GVK Madde 21 uyarınca; ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar ile yıllık gelirleri toplamı vergi tarifesinin 3. dilimini (800.000800.000 TL) aşanlar mesken istisnasından yararlanamaz.
2
İşyeri kira gelirinin beyan edilip edilmeyeceğinin tespiti
180.000180.000 (İstisna sonrası mesken) + 300.000300.000 (Brüt işyeri) = 480.000480.000 TL
GVK Madde 86/1-c uyarınca; tevkifata tabi işyeri kira gelirleri, mesken kira gelirinin (istisna sonrası kalan) toplamı ile birlikte beyanname verme sınırını (230.000230.000 TL) aşarsa beyan edilir.
3
Toplam brüt kira gelirinden götürü giderin düşülmesi
480.000×0,85=408.000480.000 \times 0,85 = 408.000 TL
Götürü gider yöntemi seçildiğinde, brüt hasılattan %15 oranında indirim yapılır. (480.000×0,15=72.000480.000 \times 0,15 = 72.000 TL gider; 480.000−72.000=408.000480.000 - 72.000 = 408.000 TL matrah).

Key Concept

Mesken İstisnası Yararlanma Şartları ve GMSİ Beyan Sınırları
Question 7Question →

Bay (M), 20252025 takvim yılında mülkiyetindeki bir konuttan 180.000180.000 TL mesken kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş bir dükkandan ise brüt 260.000260.000 TL işyeri kira geliri elde etmiştir. Ayrıca Bay (M)'nin aynı dönemde tek işverenden tevkif yoluyla vergilendirilmiş 120.000120.000 TL ücret geliri bulunmaktadır.

Gelir TürüTutarı (TL)Vergilendirme Durumu
Mesken Kira Geliri180.000180.000Tevkifatsız
İşyeri Kira Geliri (Brüt)260.000260.000Tevkifatlı
Ücret Geliri120.000120.000Tek İşveren / Tevkifatlı

Götürü gider yöntemini seçen bu mükellefin, 20262026 yılının Mart ayında vereceği yıllık gelir vergisi beyannamesinde bildireceği toplam gayrimenkul sermaye iradı (GMSİ) safi tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 374.000374.000

Answer

Mükellefin beyan edeceği safi irat 374.000374.000 TL'dir.
Mükellefin elde ettiği brüt gelirler toplamı (560.000560.000 TL), 20252025 yılı için geçerli olan 230.000230.000 TL'lik sınırı aştığı için mesken istisnasından faydalanamaz. Ayrıca, tevkifata tabi işyeri geliri ile mesken gelirinin toplamı (440.000440.000 TL) yine beyan sınırını aştığı için her iki gelir unsuru da beyannameye dahil edilmelidir. Götürü gider yöntemi seçildiğinde, toplam gayrisafi hasılat üzerinden %15 oranında indirim yapılarak safi irat 374.000374.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnası (GVK m.21) kontrolü yapılması.
180.000+260.000+120.000=560.000180.000 + 260.000 + 120.000 = 560.000 TL.
Mesken istisnasından yararlanabilmek için elde edilen tüm gelirlerin brüt toplamı, GVK 103'teki tarifenin üçüncü dilimini (20252025 için 230.000230.000 TL) aşmamalıdır.
2
İstisna hakkının belirlenmesi.
İstisnadan yararlanılamaz.
560.000560.000 TL > 230.000230.000 TL olduğu için 29.00029.000 TL'lik mesken istisnası hakkı kaybedilir.
3
İşyeri kira gelirinin beyan sınırına (GVK m.86/1-c) göre kontrolü.
180.000180.000 (Mesken) + 260.000260.000 (İşyeri) = 440.000440.000 TL.
İstisna sonrası kalan mesken geliri ile tevkifata tabi işyeri geliri toplamı 230.000230.000 TL'yi aşarsa her iki gelir de beyan edilir.
4
Safi iradın götürü gider yöntemiyle hesaplanması.
440.000×(1−0,15)=374.000440.000 \times (1 - 0,15) = 374.000 TL.
Toplam gayrisafi hasılattan %15 oranında götürü gider indirimi yapılır.

Key Concept

Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna ve Beyan Sınırlarının Kümülatif Kontrolü

Practice More

Mesken istisnasının hangi gelir unsurlarının varlığı halinde tutara bakılmaksızın kaybedildiğini (ticari, zirai, mesleki kazanç mükellefiyeti) tekrar ediniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 8Question →

Bay (K), 20252025 takvim yılında mülkiyetinde bulunan bir daireyi konut (mesken) olarak kiraya vererek toplam 140.000140.000 TL kira geliri elde etmiştir. Bay (K)'nin başka hiçbir geliri bulunmamaktadır.

20252025 takvim yılı için mesken istisnası tutarının 40.00040.000 TL olduğu varsayıldığında, safi iradın tespitinde 'götürü gider' usulünü tercih eden Bay (K)'nin indirebileceği götürü gider tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 15.00015.000

Answer

Bay (K)'nin indirebileceği götürü gider tutarı 15.00015.000 TL'dir.
Gayrimenkul sermaye iratlarında safi irat hesaplanırken, mükellef götürü gider usulünü seçmişse ve geliri mesken kirası ise; öncelikle brüt hasılattan ilgili yılın mesken istisnası (40.00040.000 TL) düşülür. Kalan 100.000100.000 TL üzerinden %15 oranında götürü gider hesaplanır. 100.000×0,15=15.000100.000 \times 0,15 = 15.000 TL sonucuna ulaşılır. İşyeri kira gelirlerinde ise mesken istisnası uygulanmaz, doğrudan brüt tutar üzerinden gider hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Hasılattan mesken istisnası düşülerek gider indirimine esas tutar belirlenir.
140.000−40.000=100.000140.000 - 40.000 = 100.000 TL
Gayrimenkul sermaye iratlarında mesken kira gelirleri için önce istisna uygulanır.
2
Kalan tutar üzerinden götürü gider oranı uygulanır.
100.000×0,15=15.000100.000 \times 0,15 = 15.000 TL
Götürü gider usulünde, istisna sonrası kalan tutarın %15'i gider olarak indirilir.

Key Concept

Gayrimenkul Sermaye İratlarında Götürü Gider Hesaplama Sırası
Estimated Time:45s
Question 9Question →

Bayan (S), 20252025 takvim yılında sahibi olduğu bir konutu mesken olarak kiraya vererek 150.000150.000 TL, tamamı tevkifata tabi tutulmuş işyerini kiraya vererek ise brüt 200.000200.000 TL kira geliri elde etmiştir. Mükellef ayrıca, aynı yıl içinde tek işverenden tevkifata tabi tutulmuş 1.200.0001.200.000 TL ücret geliri elde etmiştir. Götürü gider yöntemini seçen mükellefin bu bilgilere göre beyan etmesi gereken gayrimenkul sermaye iradı matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 297.500297.500 TL

Answer

297.500297.500 TL matrah beyan edilmelidir.
Doğru yanıt olan tutar, mükellefin toplam gelirinin (ücret + kira) 870.000870.000 TL'lik kritik sınırı aşması nedeniyle mesken istisnasının uygulanmadığı ve kira gelirleri toplamının 158.000158.000 TL'yi aşması nedeniyle her iki kira gelirinin de beyan edildiği senaryoyu yansıtmaktadır. Brüt 350.000350.000 TL üzerinden %15\%15 götürü gider indirimi yapıldığında matrah 297.500297.500 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnası hakkının kontrol edilmesi (GVK md. 21).
İstisna uygulanamaz.
Mükellefin ücret (1.200.0001.200.000 TL), mesken (150.000150.000 TL) ve işyeri (200.000200.000 TL) gelirleri toplamı (1.550.0001.550.000 TL), 20252025 yılı gelir vergisi tarifesinin üçüncü dilimi olan 870.000870.000 TL'yi aştığı için 43.00043.000 TL'lik mesken istisnasından yararlanılamaz.
2
İşyeri kira gelirinin beyan sınırına göre değerlendirilmesi (GVK md. 86/1-c).
Hem mesken hem işyeri geliri beyan edilmelidir.
Tevkifata tabi işyeri kira geliri (200.000200.000 TL) ile mesken kira gelirinin (150.000150.000 TL) toplamı (350.000350.000 TL), 20252025 yılı beyanname verme sınırı olan 158.000158.000 TL'yi aştığı için her iki gelirin de beyan edilmesi zorunludur.
3
Toplam brüt hasılatın belirlenmesi.
350.000350.000 TL
İstisna uygulanmadığı için brüt tutarlar doğrudan toplanır: 150.000+200.000=350.000150.000 + 200.000 = 350.000 TL.
4
Götürü gider indirimi ve matrahın hesaplanması.
297.500297.500 TL
Brüt hasılattan %15\%15 oranında götürü gider indirilir: 350.000×0,85=297.500350.000 \times 0,85 = 297.500 TL.

Key Concept

GMSİ'de Mesken İstisnası Kaybı ve Toplama Kuralı
Question 10Question →

Bay (B), 2025 takvim yılında sadece konut olarak kiraya verdiği dairesinden toplam 200.000200.000 TL kira geliri elde etmiştir. 2025 yılı için mesken istisna tutarı 50.00050.000 TL ve götürü gider oranı %15\%15 olarak belirlenmiştir. Mükellef, safi iradın tespitinde 'götürü gider' yöntemini tercih ettiğine göre, Bay (B)'nin beyan etmesi gereken vergiye tabi safi iradı (vergi matrahı) kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 127.500127.500

Answer

Vergiye tabi safi irat 127.500127.500 TL'dir.
Mesken kira gelirlerinde vergi matrahı hesaplanırken işlem sırası kritiktir. Öncelikle yıllık kira hasılatından (200.000200.000 TL) o yıl için geçerli olan mesken istisnası (50.00050.000 TL) düşülür ve kalan tutar 150.000150.000 TL olarak bulunur. Mükellef götürü gider yöntemini seçtiği için, bu kalan tutar üzerinden %15\%15 oranında (22.50022.500 TL) gider indirimi yapılır. Sonuç olarak 150.000−22.500=127.500150.000 - 22.500 = 127.500 TL vergiye tabi safi irat elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
İstisna tutarının brüt hasılattan çıkarılması
200.000−50.000=150.000200.000 - 50.000 = 150.000 TL
Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, konut kira gelirlerinde önce yıllık istisna tutarı indirilir.
2
Götürü gider tutarının hesaplanması
150.000×%15=22.500150.000 \times \%15 = 22.500 TL
Götürü gider yöntemi seçildiğinde, istisna sonrası kalan tutarın kanuni oranı kadar gider indirimi yapılır.
3
Safi iradın (matrahın) tespiti
150.000−22.500=127.500150.000 - 22.500 = 127.500 TL
İstisna sonrası kalan tutardan hesaplanan giderin düşülmesiyle vergiye tabi matraha ulaşılır.

Key Concept

Mesken kira gelirlerinde safi irat hesaplanırken işlem sırası: (Hasılat - İstisna) - Gider.

Practice More

İşyeri kira gelirlerinde istisna uygulanıp uygulanmayacağını ve tevkifatın matrah üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 11Question →

Bay (F), 20252025 takvim yılında sahibi olduğu bir konutu mesken olarak kiraya vererek yıllık toplam 120.000120.000 TL kira geliri elde etmiştir. Mükellefin bu dönemde mesken kira geliri dışında beyana tabi başka bir geliri bulunmamaktadır.

20252025 yılı için uygulanan mesken istisnası tutarının 43.00043.000 TL ve götürü gider oranının %15 olduğu dikkate alındığında; Bay (F)’nin bu gelirine ilişkin beyan etmesi gereken vergi matrahı kaç TL’dir?

Show answer & explanation

Answer: 65.45065.450

Answer

Bay (F)'nin beyan edeceği vergi matrahı 65.45065.450 TL'dir.
Vergi mevzuatına göre konut kira geliri elde edenlerin matrahı hesaplanırken önce yıllık mesken istisnası (43.00043.000 TL) brüt kira hasılatından (120.000120.000 TL) indirilir. Kalan 77.00077.000 TL üzerinden ise seçilen yöntem gereği %15 oranındaki götürü gider tutarı olan 11.55011.550 TL hesaplanıp indirilir. Bu iki aşamalı indirim sonucunda 65.45065.450 TL net vergi matrahına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Brüt kira hasılatından yıllık mesken istisnası tutarını düşürün.
120.000−43.000=77.000120.000 - 43.000 = 77.000 TL
Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, mesken kira gelirlerinde öncelikle istisna tutarı brüt hasılattan düşülür.
2
İstisna sonrası kalan tutar üzerinden %15 oranında götürü gider miktarını hesaplayın.
77.000×0,15=11.55077.000 \times 0,15 = 11.550 TL
Götürü gider yöntemi seçildiğinde, istisna düşüldükten sonra kalan tutarın kanunda belirtilen oranı (%15) gider olarak indirilir.
3
İstisna sonrası tutardan hesaplanan gideri çıkararak vergi matrahına ulaşın.
77.000−11.550=65.45077.000 - 11.550 = 65.450 TL
Vergi, tüm yasal indirimler yapıldıktan sonra kalan safi irat (matrah) üzerinden hesaplanır.

Key Concept

Mesken Kira Gelirlerinde Matrah Hesaplama Süreci
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question →

Bay (B), 20252025 takvim yılında sahibi olduğu bir konutu mesken olarak kiraya vererek 220.000220.000 TL kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş işyerini kiraya vererek ise brüt 460.000460.000 TL kira geliri elde etmiştir. Bay (B)'nin bu gelirleri dışında başka bir geliri bulunmamaktadır ve mükellef gerçek gider yöntemini seçmemiştir.

20252025 yılı gelirleri için mesken istisnası tutarı 158.000158.000 TL, tevkifata tabi işyeri kira gelirleri için beyan sınırı 158.000158.000 TL ve istisnadan yararlanma şartı olan toplam brüt gelir sınırı 580.000580.000 TL olarak belirlenmiştir.

Bu verilere göre, Bay (B)'nin 20252025 yılı gelir vergisi beyannamesindeki toplam vergi matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 578.000578.000

Answer

Bay (B)'nin toplam brüt geliri sınırı aştığı için mesken istisnasından yararlanamadığı ve her iki gelirin toplamı üzerinden %15\%15 götürü gider düşülerek hesaplanan 578.000578.000 TL doğru matrah tutarıdır.
Doğru yanıt olan tutar, mükellefin toplam brüt gelirinin (680.000680.000 TL) kanuni sınır olan 580.000580.000 TL'yi aşması sebebiyle mesken istisnasından mahrum kalması ve her iki gelir kaleminin (toplam 680.000680.000 TL) %15\%15 götürü gider indirimiyle matraha dönüştürülmesi sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
İstisnadan yararlanma şartını kontrol et.
220.000220.000 TL (Mesken) + 460.000460.000 TL (İşyeri) = 680.000680.000 TL.
Toplam brüt gelir (680.000680.000 TL), 580.000580.000 TL'lik sınırı aştığı için mükellef mesken istisnasından yararlanamaz.
2
İşyeri kira gelirinin beyan edilip edilmeyeceğini belirle.
460.000460.000 TL > 158.000158.000 TL.
Tevkifata tabi işyeri kira geliri yıllık beyan sınırını (158.000158.000 TL) aştığı için beyannameye dahil edilmelidir.
3
Toplam brüt hasılatı hesapla.
220.000220.000 TL + 460.000460.000 TL = 680.000680.000 TL.
İstisna uygulanmadığı için her iki kalemin brüt toplamı üzerinden işlem yapılır.
4
Götürü gideri düşerek matrahı hesapla.
680.000680.000 TL - (680.000680.000 TL ×%15\times \%15) = 578.000578.000 TL.
Götürü gider yöntemi seçildiğinde, hasılatın %15\%15'i oranında indirilebilir gider uygulanır.

Key Concept

Gayrimenkul sermaye iratlarında mesken istisnasının kaybedilmesi şartları ve beyan sınırı uygulaması.

Practice More

İstisna sınırını belirlerken tevkifata tabi olmayan diğer gelirlerin (örneğin temettü geliri) etkisini inceleyen sorular çözülebilir.
Estimated Time:2m 30s
Question 13Question →

Eczane işletmeciliği faaliyetinden dolayı 120.000120.000 TL ticari kazanç elde eden Bayan (G), 20252025 takvim yılında mülkiyetindeki bir taşınmazdan 140.000140.000 TL mesken kira geliri, bir diğer taşınmazdan ise tamamı tevkifata tabi tutulmuş brüt 100.000100.000 TL işyeri kira geliri elde etmiştir.

Bayan (G)'nin kira gelirlerinin vergilendirilmesinde götürü gider yöntemini seçtiği varsayıldığında, 20252025 yılı yıllık gelir vergisi beyannamesinde gayrimenkul sermaye iradı (GMSİ) kalemine ilişkin bildirmesi gereken safi irat tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 204.000204.000

Answer

Bayan (G)'nin beyan etmesi gereken safi GMSİ tutarı 204.000204.000 TL'dir.
Mükellef eczane işletmecisi olduğu için ticari kazanç sahibidir ve GVK Md. 21 uyarınca mesken istisnasından yararlanamaz. Bu durumda mesken kira gelirinin tamamı (140.000140.000 TL) vergiye tabidir. Ayrıca, istisna sonrası mesken geliri ile tevkifata tabi işyeri kira gelirinin toplamı (140.000+100.000=240.000140.000 + 100.000 = 240.000 TL), 20252025 yılı beyan sınırı olan 158.000158.000 TL'yi aştığı için işyeri geliri de beyan edilmelidir. Toplam 240.000240.000 TL gayrisafi irattan %15\%15 götürü gider düşüldüğünde safi irat 204.000204.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnasından yararlanma durumunun tespiti
İstisnadan yararlanamaz.
GVK Madde 21 uyarınca, ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar mesken kira gelirine ilişkin istisnadan yararlanamazlar.
2
İşyeri kira gelirinin beyan sınırının kontrolü
İşyeri kira geliri beyannameye dahil edilmelidir.
GVK Madde 86/1-c uyarınca, mesken kira gelirinin istisna sonrası tutarı ile tevkifata tabi işyeri kira gelirinin brüt toplamı 20252025 yılı için 158.000158.000 TL'yi aşarsa işyeri kirası beyan edilir. (140.000+100.000=240.000>158.000140.000 + 100.000 = 240.000 > 158.000)
3
Toplam gayrisafi iradın hesaplanması
Toplam Hasılat = 240.000240.000 TL
İstisna uygulanmadığı için mesken geliri (140.000140.000) ve işyeri geliri (100.000100.000) toplanır.
4
Götürü gider indirimi ve safi irat hesaplaması
Safi İrat = 204.000204.000 TL
Götürü gider yöntemi seçildiğinde gayrisafi irattan %15\%15 oranında indirim yapılır. (240.000×0,85=204.000240.000 \times 0,85 = 204.000 TL)

Key Concept

Gelir Vergisi Kanunu uyarınca ticari kazanç sahiplerinin GMSİ istisnasından yararlanamaması ve beyan sınırları.

Practice More

GMSİ istisnasının kaybedildiği diğer durumları (toplam gelirin 103. maddedeki 3. dilimi aşması gibi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 14Question →

Bay (A), 20252025 takvim yılında sahip olduğu bir konutu mesken olarak kiraya vererek yıllık toplam 160.000160.000 TL kira geliri elde etmiştir. Başka herhangi bir geliri bulunmayan ve gider yöntemi olarak götürü gider yöntemini seçen mükellef için 20252025 yılı mesken istisnası tutarı 43.00043.000 TL'dir. Buna göre, Bay (A)'nın yıllık gelir vergisi beyannamesinde bildireceği vergi matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 99.45099.450

Answer

Bay (A)'nın vergi matrahı 99.45099.450 TL'dir.
Doğru hesaplama yöntemi şu şekildedir: Öncelikle brüt kira geliri olan 160.000160.000 TL'den 20252025 yılı için geçerli olan 43.00043.000 TL mesken istisnası düşülür ve 117.000117.000 TL bulunur. Daha sonra, bu tutar üzerinden %15 oranında (117.000×0,15=17.550117.000 \times 0,15 = 17.550 TL) götürü gider indirimi yapılır. Sonuç olarak 117.000−17.550=99.450117.000 - 17.550 = 99.450 TL matraha ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
İstisna tutarının brüt hasılattan düşülmesi
160.000−43.000=117.000160.000 - 43.000 = 117.000 TL
GMSİ'de götürü gider yöntemi seçildiğinde, gider indirimi istisna sonrası kalan tutar üzerinden hesaplanır.
2
Götürü gider tutarının hesaplanması
117.000×0,15=17.550117.000 \times 0,15 = 17.550 TL
Mevcut yasal düzenlemeye göre götürü gider oranı %15'tir.
3
Vergi matrahının tespiti
117.000−17.550=99.450117.000 - 17.550 = 99.450 TL
İstisna sonrası kalan tutardan hesaplanan giderin düşülmesiyle vergiye tabi safi irada ulaşılır.

Key Concept

Gayrimenkul Sermaye İradında Götürü Gider ve Matrah Hesaplama

Hints

1
GMSİ hesaplamalarında 'istisna' her zaman giderden önce uygulanır.
2
Götürü gider oranı %15'tir ve bu oran istisna düşüldükten sonraki tutara uygulanır.
Estimated Time:45s
Question 15Question →

Bayan (L), 20252025 takvim yılında mülkiyetindeki bir konutu mesken olarak kiraya vererek 180.000180.000 TL, tamamı tevkifata tabi tutulmuş bir işyerini ise 40.00040.000 TL brüt kira geliri elde etmiştir. Ayrıca aynı yıl tek işverenden tevkifata tabi tutulmuş 500.000500.000 TL ücret geliri elde etmiştir. Götürü gider yöntemini seçen mükellefin (20252025 yılı için mesken istisnası tutarı 29.00029.000 TL, beyan sınırı 230.000230.000 TL'dir) bu verilere göre beyan edeceği gayrimenkul sermaye iradı matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 153.000153.000

Answer

Mükellefin beyan edeceği gayrimenkul sermaye iradı matrahı 153.000153.000 TL'dir.
Doğru cevap, mükellefin toplam gelirinin (mesken + işyeri + ücret) istisna sınırını aşması nedeniyle mesken istisnasından faydalanamayacağı, ancak tevkifata tabi tutulan işyeri kirasının diğer gelirlerle toplamının beyan sınırının altında kalması nedeniyle beyana dahil edilmeyeceği esasına dayanır. Bu durumda sadece mesken kirası olan 180.000180.000 TL üzerinden %15 götürü gider indirilerek matraha ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnasından yararlanma durumunun kontrol edilmesi (GVK Madde 21)
İstisna uygulanamaz.
Beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde edilen gelirler toplamı (180.000+40.000+500.000=720.000180.000 + 40.000 + 500.000 = 720.000 TL), 20252025 yılı için belirlenen 230.000230.000 TL'lik sınırı aştığı için mükellef mesken istisnasından yararlanamaz.
2
Tevkifata tabi işyeri kira gelirinin beyan edilip edilmeyeceğinin kontrol edilmesi (GVK Madde 86/1-c)
İşyeri kira geliri beyan edilmez.
Ücret gelirleri hariç tutularak yapılan hesaplamada, beyan edilmesi gereken mesken kira geliri (180.000180.000 TL) ile tevkifata tabi işyeri kira geliri (40.00040.000 TL) toplamı olan 220.000220.000 TL, 230.000230.000 TL'lik beyan sınırını aşmadığı için işyeri kirası beyannameye dahil edilmez.
3
Matrahın hesaplanması
153.000153.000 TL
İstisna uygulanmayan 180.000180.000 TL brüt mesken kira gelirinden %15 oranında (27.00027.000 TL) götürü gider düşülür (180.000×0,85180.000 \times 0,85).

Key Concept

Gayrimenkul Sermaye İratlarında istisna kaybı ve tevkifatlı gelirlerin beyan sınırı etkileşimi.
Question 16Question →

Bayan (D), 20252025 takvim yılında sahibi olduğu bir konutu mesken olarak kiraya vererek yıllık 150.000150.000 TL kira geliri elde etmiştir. Bayan (D)’nin aynı yıl elde ettiği diğer gelirlerinin (ücret, menkul sermaye iradı vb.) toplamı 250.000250.000 TL’dir.

Gelir Vergisi Kanunu’na göre, 20252025 yılı için mesken istisnası tutarının 42.00042.000 TL ve istisnadan yararlanma sınırının (tarifenin ikinci gelir dilimi) 230.000230.000 TL olduğu dikkate alındığında; götürü gider yöntemini tercih eden Bayan (D)’nin bu kira geliri dolayısıyla beyan edeceği gayrimenkul sermaye iradının safi tutarı kaç TL’dir?

Show answer & explanation

Answer: 127.500

Answer

Bayan (D)'nin beyan edeceği safi gayrimenkul sermaye iradı 127.500127.500 TL'dir.
Mükellefin kira geliri dışındaki gelirleri ile kira geliri toplamı (400.000400.000 TL), 20252025 yılı beyan sınırı olan 230.000230.000 TL'yi aştığı için 42.00042.000 TL'lik mesken istisnasından yararlanamaz. Bu durumda doğrudan 150.000150.000 TL üzerinden %15\%15 oranında götürü gider indirimi yapılarak (22.50022.500 TL), kalan 127.500127.500 TL safi irat olarak beyan edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
İstisnadan yararlanma durumunu kontrol et
İstisnadan yararlanılamaz.
Mükellefin elde ettiği tüm gelir unsurlarının brüt toplamı (150.000+250.000=400.000150.000 + 250.000 = 400.000 TL), 20252025 yılı için belirlenen 230.000230.000 TL'lik sınırı aştığı için mesken istisnası uygulanamaz.
2
Götürü gider tutarını hesapla
22.50022.500 TL
Götürü gider yöntemi seçildiğinde, gayrisafi hasılatın %15\%15'i oranında gider indirimi yapılır (150.000×0,15=22.500150.000 \times 0,15 = 22.500).
3
Safi iradı hesapla
127.500127.500 TL
Gayrisafi hasılattan giderler düşülerek vergiye tabi net tutara ulaşılır (150.000−22.500=127.500150.000 - 22.500 = 127.500).

Key Concept

Gayrimenkul Sermaye İradında Mesken İstisnası ve Götürü Gider Uygulaması

Practice More

İşyeri kira geliri ile mesken kira gelirinin birlikte elde edildiği ve beyanname sınırının kontrol edildiği senaryoları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 17Question →

Bayan (S), 20252025 takvim yılında mülkiyetindeki bir konuttan 200.000200.000 TL mesken kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş bir işyerinden ise brüt 150.000150.000 TL kira geliri elde etmiştir. Ayrıca aynı vergilendirme döneminde 80.00080.000 TL tutarında serbest meslek kazancı bulunmaktadır. Mükellef, gayrimenkul sermaye iratlarının vergilendirilmesinde götürü gider yöntemini seçmiştir.

20252025 yılı için mesken istisnası tutarı 29.00029.000 TL ve Gelir Vergisi Kanunu'nun 103103. maddesindeki üçüncü gelir dilimi tutarı (beyan sınırı) 230.000230.000 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, Bayan (S)'nin 20262026 yılında vereceği yıllık gelir vergisi beyannamesinde gayrimenkul sermaye iradı kalemi için beyan edeceği safi irat (vergi matrahı) kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 297.500297.500

Answer

Gayrimenkul sermaye iradı beyannamesinde bildirilecek safi irat tutarı 297.500297.500 TL'dir.
Doğru hesaplamada öncelikle mükellefin mesken istisnasından yararlanıp yararlanamayacağı kontrol edilir; Bayan (S) hem serbest meslek kazancına sahip olduğu hem de toplam gelirleri (430.000430.000 TL) sınırı (230.000230.000 TL) aştığı için 29.00029.000 TL'lik istisnayı kullanamaz. İkinci aşamada, işyeri ve mesken kira gelirlerinin toplamı (350.000350.000 TL) beyan sınırını (230.000230.000 TL) geçtiği için her iki kalem de beyannameye girer. Götürü gider yöntemi seçildiği için istisna düşülmemiş brüt tutar olan 350.000350.000 TL'den %15 oranında (52.50052.500 TL) indirim yapıldığında 297.500297.500 TL safi irada ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnası kontrolü (GVK Madde 21)
İstisna uygulanamaz.
Serbest meslek kazancı olanlar ile yıllık toplam geliri (200.000+150.000+80.000=430.000200.000 + 150.000 + 80.000 = 430.000 TL) 103103. maddenin 33. dilimini (230.000230.000 TL) aşanlar mesken istisnasından yararlanamaz.
2
İşyeri kira gelirinin beyan zorunluluğu kontrolü (GVK Madde 86/1-c)
Hem mesken hem işyeri geliri beyan edilmelidir.
Tevkifata tabi işyeri kira geliri ile mesken kira gelirinin toplamı (200.000+150.000=350.000200.000 + 150.000 = 350.000 TL), beyan sınırını (230.000230.000 TL) aştığı için her iki gelir de beyannameye dahil edilir.
3
Safi irat (Matrah) hesaplaması
297.500297.500 TL
Toplam gayrisafi irat üzerinden istisna düşülmeden %15 götürü gider indirimi uygulanır: 350.000×(1−0,15)=297.500350.000 \times (1 - 0,15) = 297.500 TL.

Key Concept

Gayrimenkul sermaye iratlarında mesken istisnası disqualification şartları ve tevkifata tabi işyeri gelirlerinin toplama dahil edilerek beyan sınırı kontrolü.

Practice More

İstisna haddinin altında kalan mesken kira gelirlerinin diğer gelirlerle birleştiğinde istisna hakkını kaybedip kaybetmediğini test eden senaryoları inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 18Question →

Bay (C), 20252025 takvim yılında mülkiyetindeki bir konuttan 350.000350.000 TL mesken kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş bir dükkandan brüt 250.000250.000 TL işyeri kira geliri ve tek işverenden tevkifata tabi tutulmuş 600.000600.000 TL ücret geliri elde etmiştir. Mükellef, gayrimenkul sermaye iradının tespitinde götürü gider yöntemini seçmiştir.

20252025 yılı gelirleri için mesken istisna tutarı 29.00029.000 TL, beyanname verme sınırı (tarifenin ikinci dilimi) 330.000330.000 TL ve istisnadan yararlanma sınırı (tarifenin üçüncü dilimi) 800.000800.000 TL olduğuna göre; Bay (C)'nin 20262026 yılında vereceği yıllık gelir vergisi beyannamesindeki toplam matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 510.000

Answer

Toplam matrah 510.000510.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, mükellefin hem konut hem de işyeri kira gelirlerinin toplamını yansıtmaktadır. Mükellefin diğer gelirleri (ücret ve işyeri) toplamı 800.000800.000 TL'lik sınırı geçtiği için mesken istisnası hakkı yanmıştır. Ayrıca konut kira gelirinin safi tutarı ile işyeri brüt gelirinin toplamı 330.000330.000 TL'yi aştığı için her iki gelir de beyannameye dahil edilmiştir. %15\%15 götürü gider indirimi uygulandığında net matraha ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnasından yararlanma durumunun kontrolü
İstisna uygulanamaz.
GVK 21. madde uyarınca; ücret, ticari, zirai veya serbest meslek kazancı ile diğer kazanç ve iratların gayrisafi tutarları toplamı tarifenin üçüncü dilimini (800.000800.000 TL) aşanlar istisnadan yararlanamaz. Burada 600.000600.000 (Ücret) + 250.000250.000 (İşyeri) = 850.000>800.000850.000 > 800.000 TL olduğu için istisna hakkı kaybedilmiştir.
2
İşyeri kira gelirinin beyan sınırının kontrolü
İşyeri kira geliri beyan edilmelidir.
GVK 86/1-c uyarınca, tevkifata tabi işyeri kira geliri ile mesken kira gelirinin (istisna sonrası) safi tutarı toplamı tarifenin ikinci dilimini (330.000330.000 TL) aşarsa işyeri geliri de beyan edilir. (350.000×0,85350.000 \times 0,85) + 250.000=297.500+250.000=547.500>330.000250.000 = 297.500 + 250.000 = 547.500 > 330.000 TL olduğundan işyeri kira geliri beyannameye dahil edilir.
3
Toplam matrahın hesaplanması
510.000510.000 TL
Konut Brüt (350.000350.000) + İşyeri Brüt (250.000250.000) = 600.000600.000 TL toplam brüt irat. Götürü gider seçildiğinden %15\%15 gider düşülür: 600.000−(600.000×0,15)=510.000600.000 - (600.000 \times 0,15) = 510.000 TL.

Key Concept

GMSİ İstisna Şartları ve Toplama Kuralları
Question 19Question →

Bay (E), 20252025 takvim yılında mülkiyetindeki bir konutu mesken olarak kiraya vererek 120.000120.000 TL kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş bir işyerinden ise brüt 150.000150.000 TL kira geliri elde etmiştir. Bay (E)'nin bu gelirleri dışında başka herhangi bir geliri bulunmamaktadır ve gider yöntemi olarak "götürü gider" usulünü seçmiştir.

Buna göre, Bay (E)'nin 20252025 yılı gelirlerine ilişkin mesken kira geliri üzerinden beyan edeceği safi irat tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 102.000102.000

Answer

Bay (E)'nin beyan edeceği safi irat tutarı 102.000102.000 TL'dir.
Mükellefin elde ettiği mesken kira geliri (120.000120.000 TL) ile işyeri kira gelirinin (150.000150.000 TL) toplamı olan 270.000270.000 TL, 20252025 yılı için geçerli olan 230.000230.000 TL'lik istisna kaybı sınırını aşmaktadır. Bu nedenle 29.00029.000 TL'lik mesken istisnasından yararlanılamaz. Safi irat hesaplanırken, istisna düşülmemiş brüt hasılat olan 120.000120.000 TL üzerinden %15\%15 götürü gider indirimi yapılarak (120.000×0,15=18.000120.000 \times 0,15 = 18.000 TL), vergiye tabi safi irat 102.000102.000 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnasından yararlanma durumunun kontrol edilmesi
120.000+150.000=270.000120.000 + 150.000 = 270.000 TL
GVK Madde 21 uyarınca; mesken kira geliri ile diğer gelirler toplamı, 103. maddedeki tarifenin 3. dilimini (20252025 yılı için 230.000230.000 TL) aşarsa istisnadan yararlanılamaz.
2
İşyeri kira gelirinin beyan durumunun değerlendirilmesi
150.000150.000 TL < 230.000230.000 TL (Beyan edilmez)
Tevkifata tabi işyeri kira gelirleri, beyan sınırının (230.000230.000 TL) altında kaldığı için beyannameye dahil edilmez ancak istisna kontrolünde dikkate alınır.
3
Mesken kira gelirine götürü gider indiriminin uygulanması
120.000×0,85=102.000120.000 \times 0,85 = 102.000 TL
İstisna hakkı kaybedildiği için brüt hasılattan sadece %15\%15 oranındaki götürü gider düşülür.

Key Concept

Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna Kaybı ve Safi İrat Hesaplaması

Alternative Method

Önce toplam geliri bulup sınırı kontrol edin: 270k>230k270k > 230k. İstisna olmadığını saptadıktan sonra, mesken gelirini doğrudan 0,850,85 ile çarparak safi irada ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 20Question →

Bay (B), 20252025 takvim yılında sahibi olduğu bir konutu mesken olarak kiraya vermiş ve yıllık toplam 120.000120.000 TL brüt kira geliri elde etmiştir. Bay (B)'nin bu kira geliri dışında beyana tabi başka bir geliri bulunmamaktadır ve mükellef "götürü gider" usulünü tercih etmiştir.

20252025 yılı gelirleri için uygulanacak mesken istisna tutarı 43.00043.000 TL ve götürü gider oranı %15\%15 olduğuna göre; Bay (B)'nin beyan etmesi gereken safi irat (vergi matrahı) kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 65.45065.450

Answer

Bay (B)'nin beyan etmesi gereken safi irat 65.45065.450 TL'dir.
Vergi mevzuatına göre mesken kira gelirlerinde safi irat bulunurken; önce brüt hasılattan mesken istisnası düşülür, ardından kalan tutar üzerinden %15\%15 oranında götürü gider indirimi yapılır. Yapılan hesaplamada 120.000−43.000=77.000120.000 - 43.000 = 77.000 TL; 77.000−(77.000×0,15)=65.45077.000 - (77.000 \times 0,15) = 65.450 TL sonucuna ulaşılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İstisna tutarının brüt hasılattan düşülmesi
120.000−43.000=77.000120.000 - 43.000 = 77.000 TL
Gayrimenkul sermaye iratlarında mesken kira gelirlerine önce ilgili yılın istisnası uygulanır.
2
Götürü gider tutarının hesaplanması
77.000×%15=11.55077.000 \times \%15 = 11.550 TL
Götürü gider, istisna düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.
3
Safi iradın (matrahın) bulunması
77.000−11.550=65.45077.000 - 11.550 = 65.450 TL
İstisna sonrası tutardan hesaplanan giderin düşülmesiyle vergiye tabi matraha ulaşılır.

Key Concept

GMSİ matrah hesaplamasında istisna ve götürü giderin sırasıyla uygulanması

Hints

1
Önce kira gelirinden mesken istisnasını çıkarmayı deneyin.

Practice More

Gerçek gider usulü seçilseydi hangi harcamaların indirilebileceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Page 1 / 2Next
Gayrimenkul Sermaye İratları Practice Questions — KPSS Maliye | Examkin