Uluslararası Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü

1899 ve 1907 tarihli Lahey Sözleşmeleri ile kurumsallaşan 'soruşturma' (tahkik) yöntemi ile 'uzlaştırma' (conciliation) yöntemi arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aras ve Meriç devletleri arasında, iki ülke arasındaki transit geçiş ücretlerinin hesaplanmasına ilişkin teknik bir uyuşmazlık ortaya çıkmıştır. Taraflar, bu uyuşmazlığı çözmek amacıyla bir tahkim sözleşmesi (kompromi) imzalayarak konuyu bir hakem heyetine götürmeye karar vermişlerdir.

Buna göre, söz konusu tahkim süreci ve sonucunda verilecek karar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan uzlaştırma (conciliation) yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A Devleti, aralarındaki bir sınır uyuşmazlığını Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) taşımak istemektedir. Ancak B Devleti, Divan Statüsü'nün 36/2. maddesindeki Seçimlik Şart bildirisini yapmamıştır ve iki devlet arasında bu konuda bir tahkim anlaşması da bulunmamaktadır. A Devleti buna rağmen tek taraflı bir başvuru ile davayı açar. B Devleti, Divan'ın yetkisiz olduğuna dair bir itirazda bulunmak yerine, Divan'ın tebliğ ettiği dava dilekçesine süresi içinde uyuşmazlığın esasına yönelik hukuki savunmalarını içeren bir cevap dilekçesi sunar.

Buna göre, Divan'ın bu uyuşmazlıkta yargı yetkisini kullanabilmesinin hukuki dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların çözümünde tarafların diplomatik kanallar veya yetkili temsilciler aracılığıyla bir araya gelerek uyuşmazlığın esası hakkında görüş alışverişinde bulunmalarını ifade eden, hiçbir üçüncü tarafın (devlet, örgüt veya şahıs) müdahalesi olmaksızın yürütülen ve barışçıl çözüm yöntemlerinin en temel basamağı kabul edilen usul aşağıdakilerden hangisidir?

Bir devlet, Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 36/2. maddesi uyarınca yaptığı bir bildirimle Divan'ın zorunlu yargı yetkisini kabul etmiştir. Ancak bu devlet, başka bir devlet tarafından aleyhine açılan bir dava süreci devam ederken söz konusu 'Seçimlik Şart' bildirimini tek taraflı olarak feshettiğini veya geri çektiğini açıklamıştır.

Buna göre, Divan'ın yargılama yetkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Birleşmiş Milletler ($BM$) Antlaşması'nın "Uyuşmazlıkların Barışçı Yollarla Çözümü" başlıklı $VI$. Bölümü kapsamında Güvenlik Konseyi'nin yetki ve usullerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan uzlaştırma (conciliation) yöntemi; bir komisyonun uyuşmazlığın maddi unsurlarını inceleyerek tarafların kabul edebileceği bir çözüm planı sunmasını öngören, soruşturma ve arabuluculuk yöntemlerinin özelliklerini birleştiren özgün bir usuldür. Bu yöntemin yapısal özellikleri ve sonuçlarının hukuki gücü dikkate alındığında, uzlaştırma komisyonlarının işleyişi ve nihai raporlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde devletlerin egemen eşitliği ilkesini en doğrudan yansıtan yöntem olan müzakere (görüşme) usulü, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 33. maddesinde de ilk sırada zikredilmiştir. Uluslararası Adalet Divanı (UAD), özellikle Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı (1969) davasındaki içtihadıyla, bir antlaşmada öngörülen 'müzakere yükümlülüğü'nün sadece şekli bir buluşmadan ibaret olmadığını, belirli bir niteliksel standarda tabi olduğunu vurgulamıştır.

Buna göre, uluslararası hukukta bir müzakere sürecinin uyuşmazlığı çözme ödevini hukuken yerine getirmiş sayılabilmesi ve uyuşmazlığın esasına yönelik 'anlamlı' kabul edilebilmesi için sahip olması gereken temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

İki devlet, aralarındaki sınır ötesi çevre kirliliğinden kaynaklanan tazminat uyuşmazlığını çözmek amacıyla bir 'tahkim sözleşmesi' (compromis) imzalayarak konuyu tarafsız bir hakem heyetine taşımışlardır. Bu süreç sonucunda verilecek olan kararın hukuki niteliği göz önüne alındığında, tahkim usulünü 'uzlaştırma' (conciliation) yönteminden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 61. maddesi uyarınca, kesinleşmiş bir hükmün "revizyonu" (yargılamanın yenilenmesi) talebinin Divan tarafından incelenebilmesi ve işlemlerin başlatılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi bir zorunluluk değildir?

Birleşmiş Milletler ($BM$) Antlaşması'nın "Uyuşmazlıkların Barışçı Yollarla Çözümü" başlıklı $VI$. Bölümü çerçevesinde Güvenlik Konseyi'nin yetki ve işleyişine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan tahkim (hakemlik) usulünde, tarafların iradelerinin somutlaştığı 'tahkim sözleşmesi' ($compromis$) ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, tahkimin 'yargısal niteliğini' ve 'irade özerkliği' ilkesini birlikte değerlendiren en kapsamlı ve doğru tespittir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü uyarınca, Divan'ın 'çekişmeli yargı' (contentious jurisdiction) yetkisini kullanması ve davada taraf olma ehliyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yöntemlerinden biriyle ilgili olarak;

I. Uyuşmazlığın esasına yönelik çözüm önerileri bizzat uyuşmazlık taraflarınca geliştirilir.
II. Sürece herhangi bir üçüncü devlet, uluslararası örgüt veya bağımsız kurul müdahil olmaz.
III. Diğer çözüm yollarına başvurulmadan önce genellikle bir ön şart veya ilk aşama niteliğindedir.

Yukarıda temel özellikleri belirtilen diplomatik çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Birleşmiş Milletler ($BM$) Antlaşması'nın "Uyuşmazlıkların Barışçı Yollarla Çözümü" başlıklı $VI$. Bölümü, özellikle de $36$. maddesinin $3$. fıkrası uyarınca; Güvenlik Konseyi'nin bir uyuşmazlığın taraflarına uyuşmazlığı Uluslararası Adalet Divanı'na ($UAD$) götürmeleri yönündeki tavsiyesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukuk normları ve Divan içtihatları çerçevesinde doğrudur?

Devletler arası bir uyuşmazlığın çözümünde 'tahkim' (hakemlik) yoluna başvurulması durumunda, sürecin işleyişi ve sonuçlarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi uluslararası hukuk kuralları bakımından hatalıdır?

Alara ve Belkıs devletleri, aralarındaki deniz sınırı uyuşmazlığını çözmek amacıyla bir tahkim heyeti oluşturmaya karar vermiş ve bu doğrultuda bir tahkim sözleşmesi (compromis) imzalamışlardır. Buna göre, uluslararası tahkim (hakemlik) usulü ve süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Komşu iki devlet olan X ve Y devletleri, sınır bölgelerinde kullanılan radyo frekanslarının karşılıklı girişime (parazit) yol açması ve bu durumun kamu güvenliğini tehdit etmesi nedeniyle bir uyuşmazlık yaşamaktadır. Tarafların talebi üzerine üçüncü bir taraf olan Z devleti, uyuşmazlığın çözümü için yardımcı olmayı kabul etmiştir. Z devleti, tarafları ortak bir müzakere masasında buluşturmanın yanı sıra görüşmelere bizzat iştirak etmiş ve uyuşmazlığın teknik boyutlarını da içerecek şekilde kapsamlı bir 'Frekans Koordinasyon Planı' hazırlayarak taraflara kabul etmeleri için bir çözüm önerisi sunmuştur.

Buna göre, Z devletinin yürüttüğü bu faaliyet uluslararası hukuktaki uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından hangisinin tipik bir örneğidir?

A ve B devletleri arasında imzalanan 'Sınır Ötesi Ekonomik İşbirliği Anlaşması'nın yorumlanmasından kaynaklanan bir uyuşmazlıkta, taraflar uyuşmazlığın çözümü için C devletinden yardım talep etmiştir. C devleti, tarafları ortak bir toplantıya davet etmiş; toplantı sırasında tarafların iddialarını dinledikten sonra uyuşmazlığın esasına yönelik teknik ve hukuki değerlendirmelerini içeren bir taslak çözüm planı hazırlayarak taraflara sunmuştur. C devletinin bu süreçteki rolü ve yürüttüğü faaliyet, uluslararası hukukta aşağıdaki barışçıl çözüm yollarından hangisinin kapsamında yer almaktadır?