Nükleotid Metabolizması
140 questions
Kendi dudaklarını ve parmaklarını ısırma (self-mutilasyon) ve hiperürisemi (ürik asit yüksekliği) gibi karakteristik klinik bulgularla seyreden Lesch-Nyhan sendromunda, hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz (HGPRT) enziminin eksikliği nedeniyle pürin kurtarılma (salvage) yolunda kullanılamayan ve hücre içinde birikerek pürinlerin de novo (sıfırdan) sentezini belirgin şekilde aktive eden molekül aşağıdakilerden hangisidir?
Hücre döngüsünün S fazında replikasyonu için gerekli olan deoksiribonükleotid () havuzunun dengeli bir şekilde sentezlenmesi hayati önem taşır. Bu süreci katalizleyen ribonükleotid redüktaz () enzim sisteminin biyokimyasal özellikleri ve regülasyonu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir biyokimya laboratuvarında nükleotid yıkımı üzerine yapılan bir deneyde, radyoaktif olarak işaretlenmiş sitozin ve timin bazlarının karbon iskeletlerinin metabolik akıbeti izlenmektedir.
Buna göre, sitozin ve timin bazlarının katabolizması sonucunda oluşan amino asit türevi ürünlerin, TCA döngüsüne giriş için dönüştükleri temel son metabolitler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Akut lenfoblastik lösemi () tanısıyla 6-merkaptopürin () tedavisi başlanan bir çocuk hastada, ilacın sitotoksik aktivite gösterebilmesi için öncelikle bir pürin nükleotidine dönüşmesi gerekmektedir. Bu aktivasyon basamağında görev alan enzim ve aktifleşen ilacın pürin sentez yolunda psödo-feedback mekanizması ile inhibe ettiği ilk hız kısıtlayıcı enzim eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Lesch-Nyhan sendromu; hiperürisemi, zeka geriliği ve self-mutilasyon (kendine zarar verme) gibi klinik bulgularla karakterize bir pürin metabolizması bozukluğudur. Bu hastalıkta pürin kurtarılma (salvage) yolunun ana enzimi olan hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz (HGPRT) eksiktir. HGPRT enziminin serbest pürin bazlarını nükleotidlere dönüştürmek için kullandığı ve eksikliğinde hücre içinde birikerek de novo pürin sentezini hızlandıran molekül aşağıdakilerden hangisidir?
Akut lenfoblastik lösemi (ALL) idame tedavisinde kullanılan bir pürin analoğu olan (), vücutta ksantin oksidaz (XO) enzimi aracılığıyla isimli inaktif metabolitine dönüştürülerek vücuttan uzaklaştırılır. Bu ilacı kullanan bir hastada gelişen hiperürisemi tablosu nedeniyle tedavi şemasına ksantin oksidaz inhibitörü olan allopürinol eklenmiştir.
Bu klinik durumda, bağlı gelişebilecek şiddetli kemik iliği toksisitesini önlemek amacıyla ilaç dozunun yaklaşık oranında azaltılmasının temel biyokimyasal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Pürin kurtarılma (salvage) yolunun aksadığı Lesch-Nyhan sendromunda, hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz (HGPRT) enzim aktivitesindeki yetersizliğe bağlı olarak pürinlerin *de novo* sentez hızında dramatik bir artış izlenir.
Bu sendromda pürin *de novo* sentez yolunun aşırı uyarılma mekanizmalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
İnsan metabolizmasında urasil ve sitozin nükleotidlerinin katabolizması sonucunda pirimidin halkasının açılmasıyla çeşitli suda çözünür ürünler meydana gelir. Bu süreçte oluşan, aynı zamanda kas dokusunda bulunan karnozin ve anserin gibi dipeptidlerin yapısına katılan son ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Hücre yıkımının arttığı klinik tablolarda idrarla atılımı artan ve timin katabolizmasının bir göstergesi olarak kabul edilen -aminoizobütirat'ın metabolik akıbeti ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İnsanlarda pürin katabolizmasının son basamaklarını katalizleyen ksantin oksidoredüktaz (XOR) enzimi, ksantin dehidrogenaz (XDH) ve ksantin oksidaz (XO) olmak üzere iki farklı katalitik formda bulunabilir.
Bu enzimin yapısal ve fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Lesch-Nyhan sendromu, pürin kurtarılma (salvage) yolunda görev yapan hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz (HGPRT) enziminin eksikliği sonucu gelişen; hiperürisemi, zeka geriliği ve self-mutilasyon (kendine zarar verme) ile karakterize bir hastalıktır. Bu enzim eksikliğinde, kurtarılma yolunda kullanılamadığı için hücre içi konsantrasyonu artan ve aynı zamanda de novo pürin sentezini uyararak ürik asit üretimini artıran temel metabolit aşağıdakilerden hangisidir?
Pürin nükleotidlerinin de novo biyosentezinde pürin halkasını oluşturan atomların kaynakları ve yolun regülasyon mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
aylık bir erkek çocuk; motor gelişim geriliği, spastisite ve son aylarda parmak uçlarını ısırmaya bağlı belirgin doku kayıpları şikayetleriyle getirilmiştir. Laboratuvar incelemesinde serum ürik asit düzeyinin (yüksek) olduğu ve çocuğun bezi üzerinde turuncu renkli kum benzeri kristaller bulunduğu saptanmıştır. Bu hastada hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz () aktivitesinin yokluğuna bağlı olarak pürinlerin *de novo* sentez hızının kontrolsüz şekilde arttığı belirlenmiştir. Bu metabolik tabloda pürin *de novo* sentezindeki aşırı artışın en temel biyokimyasal mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
İnsan metabolizmasında pirimidin nükleotidlerinin katabolizması, pürinlerin aksine halka yapısının açılması ve suda çözünürlüğü yüksek son ürünlerin oluşumuyla karakterizedir. Bu metabolik yolak düşünüldüğünde, timin nükleotidinin yıkımı sonucunda oluşan spesifik son ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Deoksiribonükleotid sentezinde hız kısıtlayıcı adım olan ribonükleotid redüktaz () enzim sisteminin katalitik mekanizması, elektron aktarımı ve allosterik düzenlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Hücrede pürin nükleotid havuzunun dengeli bir şekilde sürdürülmesi amacıyla, inozin monofosfat () basamağından sonra gerçekleşen özgül dallanma reaksiyonları ve bu süreçteki enerji/azot gereksinimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
aylık bir bebek, doğumundan itibaren tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, kronik diyare ve gelişme geriliği şikayetleriyle getirilmiştir. Laboratuvar incelemelerinde ciddi lenfopeni saptanmış ve ağır kombine immün yetmezlik (SCID) tanısı konulmuştur. Biyokimyasal analizlerde hastanın eritrositlerinde düzeyinin normalin katı kadar arttığı ve bu durumun ribonükleotid redüktaz enzimini inhibe ederek DNA sentezini bozduğu belirlenmiştir. Bu hastada aşağıdaki enzimlerden hangisinin eksikliği söz konusudur?
Pürin metabolizmasında, serbest bazların yeniden nükleotidlere dönüştürülmesini sağlayan kurtarılma (salvage) yolunda, adenin bazını fosforibozil pirofosfat () kullanarak doğrudan adenozin monofosfata () dönüştüren enzim aşağıdakilerden hangisidir?
Pürin halkasının 1 numaralı azot () atomunun kaynağı olan ve aynı zamanda pirimidin halkasının yapısındaki karbon () ve azot () atomlarını da sağlayan amino asit ile pürin sentezinin hız kısıtlayıcı (komite) basamağını katalizleyen enzim aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
İnsan hücrelerinde pirimidin de novo sentez yolağında, halka yapısının tamamlanıp riboz-5-fosfat ünitesine aktarılmasından sonra gerçekleşen dekarboksilasyon basamağını katalizleyen ve doğadaki en yüksek katalitik verimliliğe sahip enzimlerden biri olarak kabul edilen orotidilat dekarboksilaz ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?