Göğüs Hastalıkları

453 questions

Question 201Question

Uzun süredir deforme edici eklem ağrıları nedeniyle takip edilen 58 yaşında erkek hasta, son iki aydır artan nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ akciğer bazalinde matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Torasentez ile alınan plevra sıvısı analizinde görünüm sarı-yeşil bulanık, glukoz 18 mg/dL, pH 7.02 ve LDH 1600 U/L olarak ölçülüyor. Sıvının Gram boyamasında mikroorganizma görülmüyor ve sitolojisi malignite açısından negatif geliyor.

Bu hastanın plevra sıvısında aşağıdaki ek bulgulardan hangisinin saptanması en olasıdır?

Show answer & explanation

Answer: Kompleman (C3, C4) düzeylerinde düşüklük

Answer

Romatoid plörezide, plevra sıvısında kompleman (C3, C4) düzeylerinde belirgin düşüklük saptanır.
Soruda verilen vaka, romatoid artrit öyküsü ve plevra sıvısındaki karakteristik bulgular (çok düşük glukoz, düşük pH, yüksek LDH, sarı-yeşil görünüm) ile uyumludur. Romatoid plörezide, plevral boşlukta immün kompleks birikimi ve kompleman aktivasyonu gerçekleşir; bu durum plevra sıvısında kompleman (C3, C4) düzeylerinin serum düzeylerine göre belirgin şekilde düşük olmasına neden olur. Ayrıca glukoz transportunun bozulması sonucu plevra glukozu sıklıkla 30 mg/dL'nin altındadır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik öyküsünü ve plevra sıvısı özelliklerini analiz et.
Deforme edici eklem ağrıları (Romatoid Artrit öyküsü), çok düşük glukoz (<30 mg/dL), düşük pH (<7.20) ve yüksek LDH.
Bu kombinasyon, özellikle enfeksiyon (empiyem) dışlandığında Romatoid Plörezi için tipiktir.
2
Ayırıcı tanıda diğer düşük glukoz nedenlerini değerlendir.
Gram boyama negatif olduğu için bakteriyel empiyem daha az olasıdır; malignite sitolojisi negatiftir.
Romatoid plörezi, glukozun plevra boşluğuna transportunun bozulması nedeniyle en düşük glukoz seviyelerinin (<30 mg/dL) görüldüğü hastalıklardan biridir.
3
Romatoid plöreziyi destekleyen ek immünolojik belirteci belirle.
Plevra sıvısında kompleman tüketimi nedeniyle C3 ve C4 düzeyleri düşüktür.
Diğer seçenekler (ADA yüksekliği, Trigliserid yüksekliği, Amilaz yüksekliği) farklı patolojilere (TB, Şilotoraks, Pankreatit) işaret eder.

Key Concept

Romatoid Plörezi Tanı Kriterleri

Hints

1
Hastanın 'deforme edici eklem ağrıları' öyküsü ve plevra sıvısındaki 'sarı-yeşil' renk ve 'çok düşük glukoz' (<30 mg/dL) bulgusu belirli bir sistemik hastalığı işaret etmektedir.
2
Bu hastalıkta plevra sıvısında glukozun 30 mg/dL altına düşmesi, glukoz transport blokajı ile açıklanır ve ayırıcı tanıda en önemli özelliktir.

Practice More

Romatoid plörezi ile SLE plörezisinin plevra sıvısı özellikleri (glukoz, pH, hücre tipi) açısından karşılaştırıldığı bir tabloyu inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 202Question

6262 yaşında erkek hasta, son 22 yıldır giderek artan efor dispnesi ve kuru öksürük şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde 3030 yıl boyunca gemi söküm tersanesinde çalıştığı ve 3030 paket-yıl sigara öyküsü olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede her iki akciğer bazalinde "velcro" tipi raller ve çomak parmak saptanıyor. Yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide (YÇBT) her iki akciğer alt loblarda daha belirgin subpleural retiküler dansite artışları, bal peteği görünümü ve pariyetal plevrada kalsifiye plaklar izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Asbestozis

Answer

Mesleki maruziyet hikayesi, alt lob yerleşimli fibrozis ve pariyetal plevral plakların birlikteliği nedeniyle en olası tanı asbestozistir.
Doğru seçenek olan asbestozis tanısı, hastanın 3030 yıllık gemi söküm tersanesi çalışması (yüksek düzey asbest maruziyeti) ve radyolojik olarak interstisyel fibrozise (bal peteği görünümü) ek olarak plevral plakların varlığı ile konur. Asbest maruziyeti, akciğer parankiminde fibrozis yaparken plevrada da karakteristik kalsifiye plaklara neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Mesleki maruziyetin sorgulanması
Gemi söküm tersanesi çalışanı olması asbest maruziyeti için yüksek risk faktörüdür.
İnterstisyel akciğer hastalıklarında etiyolojiyi belirlemek için meslek hikayesi kritiktir.
2
Klinik bulguların analizi
Kuru öksürük, efor dispnesi, velcro raller ve çomak parmak kronik interstisyel fibrotik süreci destekler.
Fibrotik akciğer hastalıklarının tipik fizik muayene bulgularıdır.
3
Radyolojik görüntülemenin yorumlanması
YÇBT'de bal peteği görünümü (fibrozis) ile birlikte kalsifiye plevral plakların saptanması.
Plevral plaklar asbest maruziyetinin en karakteristik radyolojik belirtecidir ve idiyopatik süreçlerden ayırımı sağlar.

Key Concept

Asbestozis tanısında en önemli ipuçları mesleki maruziyet öyküsü ve radyolojide fibrozise eşlik eden plevral tutulumdur (plaklar).
Estimated Time:1m 30s
Question 203Question

Ankilozan spondilit tanısıyla takip edilen ve NSAİİ tedavisine yanıt alınamayan 34 yaşındaki erkek hastaya Anti-TNF (infliximab) tedavisi başlanması planlanmaktadır. Hastanın sorgulamasında aktif tüberküloz semptomu (öksürük, gece terlemesi, kilo kaybı) saptanmıyor. Çekilen akciğer grafisi normal olarak değerlendiriliyor. Yapılan Tüberkulin Deri Testi (PPD) sonucu 14 mm olarak ölçülüyor ve hastanın BCG skarı olduğu görülüyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İsoniazid profilaksisi başlanmalı ve Anti-TNF tedavisine en az 4 hafta sonra geçilmelidir

Answer

İsoniazid profilaksisi başlanıp, Anti-TNF tedavisinin 4 hafta sonra eklendiği seçenektir.
Anti-TNF ilaçlar (özellikle monoklonal antikorlar) granülom yapısını bozarak latent tüberkülozun reaktivasyonuna neden olabilir. Bu nedenle tedavi öncesi tarama şarttır. Akciğer grafisi normal ve semptomsuz olan, ancak PPD testi pozitif (>5 mm) saptanan bu hastada Latent Tüberküloz Enfeksiyonu (LTBE) mevcuttur. Kılavuzlara göre, 9 ay İsoniazid profilaksisi planlanmalı ve Anti-TNF tedavisi, profilaksinin başlangıcından en az 4 hafta sonra devreye sokulmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın risk grubunu ve PPD sonucunu değerlendir
Anti-TNF kullanacak immünsupresif adaylarında PPD eşik değeri 5 mm'dir. 14 mm belirgin pozitiftir (Latent Tüberküloz).
Biyolojik ajanlar tüberküloz reaktivasyon riskini ciddi oranda artırır, bu nedenle eşik değer düşük tutulur.
2
Aktif tüberkülozu dışla
Semptom yok, Akciğer Grafisi normal.
Profilaksiye başlamadan önce aktif hastalık mutlaka dışlanmalıdır, aksi takdirde tek ilaçla direnç gelişebilir. Bu hastada aktif hastalık bulgusu yoktur.
3
Tedavi zamanlamasını planla
Önce profilaksi (İsoniazid) başlanmalı, biyolojik ajan 1 ay (4 hafta) sonra tedaviye eklenmelidir.
Bu süre, basillerin metabolik aktivitesini baskılamak ve immün sistem baskılandığında reaktivasyonu önlemek için gereklidir.

Key Concept

Latent Tüberküloz Yönetimi ve Biyolojik Ajanlar

Hints

1
Biyolojik ajanlar bağışıklık sistemini baskılayarak eski enfeksiyonların uyanmasına neden olabilir.
2
Tedavinin amacı, immün sistemi baskılamadan önce vücuttaki mikobakteri yükünü kontrol altına almaktır.
3
Koruyucu ilacın (İsoniazid) etkisini göstermesi için biyolojik ajandan önce belli bir süre (genellikle 1 ay) tek başına kullanılması gerekir.

Practice More

Latent tüberküloz tedavisinde İsoniazid direnci şüphesi olan hastalarda alternatif rejimlerin (Rifampisin vb.) sorgulanması.
Estimated Time:1m 30s
Question 204Question

Sistemik skleroz tanısı ile takip edilen 48 yaşındaki kadın hasta, son 6 aydır eforla artan nefes darlığı ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede S2'nin pulmoner komponenti (P2) sert duyuluyor, jugüler venöz dolgunluk izleniyor. Akciğer oskültasyonunda ral veya ronküs duyulmuyor. Sağ kalp kateterizasyonu ile elde edilen hemodinamik veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

ParametreHasta Değeri
Ortalama Pulmoner Arter Basıncı (mPAP)42 mmHg
Pulmoner Arter Kama Basıncı (PAWP)10 mmHg
Kardiyak Debi (CO)3.8 L/dk
Pulmoner Vasküler Direnç (PVR)8.4 Wood Ünitesi

İşlem sırasında uygulanan akut vazoreaktivite testi negatif olarak değerlendirilmiştir.

Buna göre, bu hastanın tedavisi için en uygun farmakolojik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Endotelin reseptör antagonisti (Bosentan)

Answer

Endotelin reseptör antagonisti (Bosentan)
Hastanın hemodinamik verileri (mPAP yüksek, PAWP normal, PVR yüksek) Pre-kapiller Pulmoner Hipertansiyon ile uyumludur. Sistemik skleroz öyküsü bu tablonun WHO Grup 1 (Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon - PAH) olduğunu destekler. Vazoreaktivite testi negatif olduğu için kalsiyum kanal blokerleri yerine PAH spesifik tedaviler (Endotelin Reseptör Antagonistleri, Fosfodiesteraz-5 İnhibitörleri veya Prostasiklin analogları) endikedir. Seçenekler arasında Bosentan bir endotelin reseptör antagonistidir ve bu endikasyonda doğru tercihtir.

Step-by-Step Solution

1
Hemodinamik verileri yorumla.
mPAP > 20 mmHg (42 mmHg) olması Pulmoner Hipertansiyonu gösterir. PAWP ≤ 15 mmHg (10 mmHg) ve PVR > 2 Wood ünitesi (8.4 WU) olması, patolojinin 'Pre-kapiller' olduğunu kanıtlar.
PAWP değeri sol kalp kökenli (Post-kapiller) nedenleri dışlamak için kritik öneme sahiptir.
2
Etiyolojiyi belirle.
Hasta sistemik skleroz tanılı olduğu ve pre-kapiller PH saptandığı için tanı 'Bağ Dokusu Hastalığı ile İlişkili Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon'dur (WHO Grup 1).
Sistemik skleroz, Grup 1 PAH'ın önemli nedenlerinden biridir.
3
Vazoreaktivite sonucuna göre tedaviyi seç.
Vazoreaktivite testi negatif olduğu için Kalsiyum Kanal Blokeri (KKB) verilemez. Grup 1 PAH'a özgü tedavi (Endotelin Reseptör Antagonisti, PDE-5 İnhibitörü veya Prostasiklin analoğu) başlanmalıdır.
Seçenekler arasında Grup 1 PAH spesifik tedavisi olan tek ajan Bosentan'dır.

Key Concept

Pre-kapiller Pulmoner Hipertansiyon (PAH) Tanı Kriterleri: mPAP > 20 mmHg, PAWP ≤ 15 mmHg, PVR > 2 WU. Tedavide vazoreaktivite negatif ise PAH spesifik ajanlar (ERA, PDE5i) kullanılır.

Hints

1
Hastanın PAWP değerine (10 mmHg) dikkat edin; bu değer sorunun sol kalpte mi yoksa akciğer damarlarında mı olduğunu ayırt etmenizi sağlar.
2
Vazoreaktivite testi negatif olan bir Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon (PAH) hastasında klasik vazodilatörler (KKB) yerine hedefe yönelik tedavi gerekir.
3
Sistemik sklerozlu bu hastada 'Endotelin' yolağını bloke eden bir ilaç seçmelisiniz.

Practice More

Vazoreaktivite testinde hangi ilaçların kullanıldığını ve pozitiflik kriterlerini (mPAP'ta >10 mmHg düşüş ve ≤40 mmHg'ya iniş) gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 205Question

4848 yaşında erkek hasta, son 44 aydır giderek artan efor dispnesi ve kuru öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde 1515 yıldır evinin terasında hobi amaçlı güvercin beslediği öğrenilen hastanın sigara öyküsü yoktur. Fizik muayenesinde bilateral akciğer bazallerinde inspiratuar ince raller ve ekspiratuar fazda "squeak" (çıtırtı) sesleri duyuluyor. Yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide (HRCT) üst ve orta zon hakimiyetli sentrilobüler buzlu cam nodülleri ve ekspiratuar kesitlerde hava hapsi ile uyumlu mozaik perfüzyon alanları saptanıyor. Bu klinik ve radyolojik bulgular ışığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hipersensitivite pnömonisi

Answer

Hipersensitivite pnömonisi (Kuşçu akciğeri)
Hastanın kuş besleme öyküsü (organik toz), sigara içmemesi ve HRCT'de görülen sentrilobüler buzlu cam nodülleri ile ekspiratuar hava hapsi (mozaik patern) bulguları Hipersensitivite Pnömonisi (özellikle 'Kuşçu Akciğeri' formu) için en karakteristik sunumdur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın maruziyet öyküsünü değerlendir.
1515 yıllık güvercin besleme öyküsü organik toz maruziyetini gösterir.
Hipersensitivite pnömonisi (HP), inhale edilen organik antijenlere karşı gelişen immünolojik bir yanıttır.
2
Radyolojik bulguları (HRCT) analiz et.
Sentrilobüler buzlu cam nodülleri ve mozaik patern (hava hapsi) saptandı.
Bu bulgular HP'nin subakut/kronik evresi için karakteristiktir; mozaik patern küçük hava yolu tutulumunu yansıtır.
3
Klinik ipuçlarını birleştir.
Sigara içmeyen bir hastada kronik seyirli dispne ve fizik muayenedeki "squeak" sesleri HP lehinedir.
HP, sigara içmeyenlerde paradoksal olarak daha sık görülür ve fizik muayenedeki inspiratuar squeak sesleri küçük hava yolu inflamasyonunu gösterir.

Key Concept

Hipersensitivite pnömonisi (Kuşçu Akciğeri), organik toz maruziyeti sonrası gelişen, sentrilobüler nodüller ve hava hapsi ile karakterize bir interstisyel akciğer hastalığıdır.

Hints

1
Hastanın mesleği veya hobisi (güvercin besleme) tanı için kritik bir ipucudur.

Practice More

HP tanısında bronkoalveoler lavajda (BAL) lenfosit hakimiyeti (>%50>\%50) görülmesi tanısal açıdan destekleyici bir bulgudur.
Estimated Time:1m 30s
Question 206Question

5858 yaşında erkek hasta, son bir yıldır eforla artan nefes darlığı ve kronik öksürük şikayeti ile polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde 3030 paket-yıl sigara öyküsü mevcut olan hastanın, son bir yıl içerisinde iki kez hastaneye yatış gerektiren akut alevlenme öyküsü bulunmaktadır. Fizik muayenesinde ekspiryum süresinin uzadığı ve bilateral hafif ronküsler duyulduğu saptanıyor. Hastanın solunum fonksiyon testi (SFT) ve laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

ParametreÖlçülen DeğerBeklenenin %'si
FEV1FEV_11.81.8 L%45\%45
FVCFVC2.92.9 L%70\%70
FEV1/FVCFEV_1/FVC0.620.62-
Kan Eozinofili120120 hücre/µL-

Bu verilere göre, güncel GOLD (Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease) rehberine göre bu hasta için en uygun başlangıç idame tedavisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Uzun etkili muskarinik antagonist (LAMA) + Uzun etkili beta-2 agonist (LABA)

Answer

Uzun etkili muskarinik antagonist (LAMA) ve uzun etkili beta-2 agonist (LABA) kombinasyonu.
Hastanın SFT sonuçları (FEV1/FVC<0.70FEV_1/FVC < 0.70) obstrüktif akciğer hastalığı ile uyumludur. Son bir yıl içinde iki kez hastaneye yatış gerektiren alevlenme geçirmesi, hastayı güncel GOLD rehberine göre 'Grup E' (Exacerbator) kategorisine dahil eder. Grup E hastaları için önerilen başlangıç tedavisi, semptom kontrolü ve alevlenme riskini azaltmada tekli ajanlara üstünlüğü kanıtlanmış olan LAMA + LABA kombinasyonudur.

Step-by-Step Solution

1
Obstrüksiyon varlığının teyit edilmesi
FEV1/FVCFEV_1/FVC oranının 0.700.70 altında olması (0.620.62)
Sabit hava yolu obstrüksiyonu tanısı için bu oran kritiktir.
2
Spirometrik evreleme (GOLD 1-4)
FEV1FEV_1 değerinin beklenenin %45\%45'i olması sebebiyle GOLD 3 (Ağır)
FEV1FEV_1 düzeyine göre hava akımı kısıtlılığının şiddeti belirlenir.
3
Klinik risk grubunun belirlenmesi (Grup A, B, E)
Son bir yılda 2\geq 2 alevlenme veya 1\geq 1 hastaneye yatış gerektiren alevlenme öyküsü nedeniyle Grup E
Güncel GOLD rehberinde alevlenme riski yüksek olan hastalar, semptom skoruna bakılmaksızın Grup E (Exacerbator) olarak sınıflandırılır.
4
Başlangıç tedavisinin seçilmesi
LAMA + LABA kombinasyonu
Grup E hastalarında ikili bronkodilatör tedavisi standart başlangıçtır. Eozinofil sayısı 300300 hücre/µL altında olduğu için başlangıçta ICS eklenmesine gerek yoktur.

Key Concept

GOLD 2023/2024 Güncellemesi ve Grup E Tedavi Algoritması
Estimated Time:1m 30s
Question 207Question

5656 yaşında erkek hasta, 11 hafta önce geçirdiği majör abdominal cerrahi sonrası evde istirahat ederken ani başlayan nefes darlığı, sağ yan tarafta nefes almakla artan batıcı ağrı ve öksürükle birlikte ağzından az miktarda parlak kırmızı kan gelmesi (hemoptizi) şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde; nabız 108108/dk, solunum sayısı 2626/dk, kan basıncı 135/85135/85 mmHg saptanıyor. Sağ bacakta ödem ve baldırda hassasiyet saptanan hastanın klinik bulguları doğrultusunda Wells skoru 99 (yüksek olasılık) olarak hesaplanıyor. Bu hasta için tanısal algoritmada bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bilgisayarlı tomografik pulmoner anjiyografi (BTPA)

Answer

Yüksek klinik olasılıklı (Wells skoru > 66) ve hemodinamik olarak stabil olan hastada tanısal algoritmada bir sonraki adım bilgisayarlı tomografik pulmoner anjiyografidir (BTPA).
Pulmoner tromboemboli şüphesi olan hastalarda Wells skoru yüksek (> 66 veya basitleştirilmiş skorda > 44) ise, D-dimer testinin negatif çıkması bile tanıyı dışlamaya yetmez. Bu nedenle yüksek olasılıklı hastalarda zaman kaybetmeden doğrudan görüntüleme yöntemi olan bilgisayarlı tomografik pulmoner anjiyografi (BTPA) tercih edilir. Hasta hemodinamik olarak stabil olduğu için (tansiyon düşüklüğü yok) BTPA'ya gitmesinde bir engel yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik olasılığını değerlendir
Wells skoru 99 olarak hesaplanmıştır (Yüksek olasılık).
Tanısal test seçimi öncesi hastanın PTE olasılığını belirlemek gereksiz tetkiklerden kaçınmayı sağlar.
2
Hemodinamik durumu kontrol et
Kan basıncı 135/85135/85 mmHg (Stabil).
Hemodinamik stabilite, tanısal algoritmanın akışını (ekokardiyografi vs. BTPA) belirler.
3
Algoritmaya göre tetkik seç
Yüksek olasılık durumunda D-dimer bakılmadan doğrudan BTPA planlanır.
Yüksek olasılıklı grupta D-dimer'in negatif prediktif değeri düşüktür.

Key Concept

Pulmoner Tromboemboli Tanı Algoritması ve Wells Skoru

Hints

1
Wells skoru sonucunun 'yüksek olasılık' olması tanısal algoritmada hangi testi atlamamıza neden olur?

Practice More

Bu hasta eğer hemodinamik olarak anstabil (şokta) olsaydı, BTPA yerine hangi tetkik ilk sırada tercih edilirdi? (Cevap: Ekokardiyografi)
Estimated Time:1m 15s
Question 208Question

6262 yaşında erkek hasta, akut kolesistit ve perforasyon nedeniyle opere ediliyor. Postoperatif 33. günde gelişen septik şok tablosuyla yoğun bakım ünitesinde izlenen hastada ani gelişen taşipne, yardımcı solunum kaslarının kullanımı ve ciddi hipoksemi saptanıyor. Akciğer grafisinde bilateral yaygın alveoler infiltrasyonlar izleniyor. Mekanik ventilatörde FiO2:%80\text{FiO}_2: \% 80 ve PEEP:12 cmH2O\text{PEEP}: 12 \text{ cmH}_2\text{O} ayarları altındayken alınan arter kan gazında PaO2:64 mmHg\text{PaO}_2: 64 \text{ mmHg} saptanıyor. Yapılan ekokardiyografide sol ventrikül sistolik fonksiyonları normal (EF: %60\text{EF: } \% 60) bulunuyor.

Berlin kriterleri ve ARDS yönetimi dikkate alındığında, bu hasta için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mortaliteyi azaltmak için tidal volüm 6 mL/kg6 \text{ mL/kg} (ideal vücut ağırlığı) ve inspiratuar plateau basıncı <30 cmH2O< 30 \text{ cmH}_2\text{O} hedeflenmelidir.

Answer

Mortaliteyi azaltmak için düşük tidal volüm (6 mL/kg6 \text{ mL/kg}) ve düşük plateau basıncı (<30 cmH2O< 30 \text{ cmH}_2\text{O}) hedeflenmesi en doğru yaklaşımdır.
Doğru olan yaklaşım, akciğer koruyucu ventilasyon stratejisidir. ARDSNet protokolü uyarınca, ideal vücut ağırlığına göre 6 mL/kg6 \text{ mL/kg} tidal volüm ve plateau basıncının 30 cmH2O30 \text{ cmH}_2\text{O} altında tutulması, inflamatuar sitokin salınımını ve akciğer hasarını azaltarak mortaliteyi düşürür.

Step-by-Step Solution

1
P/FP/F oranını hesapla
PaO2/FiO2=64/0.8=80\text{PaO}_2 / \text{FiO}_2 = 64 / 0.8 = 80
Berlin kriterlerine göre oksijenasyon bozukluğunun derecesini belirlemek için bu oran kullanılır.
2
Berlin kriterlerine göre sınıflandır
Ağır (Severe) ARDS (P/F100P/F \leq 100)
Hastanın PEEP değeri 5 cmH2O\geq 5 \text{ cmH}_2\text{O} olduğu için bu sınıflandırma geçerlidir.
3
Kanıta dayalı yönetim hedeflerini belirle
Akciğer koruyucu ventilasyon (Tidal volüm 6 mL/kg6 \text{ mL/kg}, Plateau <30< 30)
Bu strateji alveoler aşırı gerilmeyi (volutravma/barotravma) önleyerek mortaliteyi azaltır.

Key Concept

ARDS'de Akciğer Koruyucu Ventilasyon ve Berlin Sınıflandırması

Practice More

ARDS hastalarında hangi durumlarda ECMO endikasyonu doğabileceğini ve Berlin kriterlerindeki zamanlama (onset) kuralını tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:2m 30s
Question 209Question

6868 yaşında, 4040 paket-yıl sigara öyküsü olan emekli bir erkek hasta, yaklaşık 11 yıldır giderek artan nefes darlığı ve kuru öksürük şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral bazallerde inspiratuar "velcro" tipi raller saptanıyor. Çekilen yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide (HRCT) subpleural ve bazal periferik yerleşimli "bal peteği" (honeycombing) görünümü ile birlikte traksiyon bronşektazileri izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İdiyopatik pulmoner fibrozis

Answer

İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF), 6060 yaş üzeri sigara içmiş erkeklerde sinsi başlangıçlı efor dispnesi ve kuru öksürük ile karakterize, HRCT'de tipik bal peteği görünümü (UIP paterni) veren hastalıktır.
İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF) tanısı; yaşlı hasta (>60>60 yaş), sigara öyküsü, fizik muayenede tipik velcro raller ve HRCT'de 'bal peteği' görünümü (UIP paterni) ile konulur. Bu hastada tüm bu özellikler bir arada bulunmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın demografik verilerini ve semptom süresini değerlendir.
68 yaşındaki erkek, 40 paket-yıl sigara öyküsü ve 1 yıllık ilerleyici dispne saptanıyor.
Yaşlılık ve sigara İPF için en güçlü risk faktörleridir; kronik seyir ise interstisyel fibrozisi düşündürür.
2
Fizik muayene bulgusunu analiz et.
Bilateral 'velcro' tipi raller saptanıyor.
Velcro raller, fibrotik akciğer parankimi içindeki hava yollarının ani açılmasıyla oluşur ve İPF için karakteristiktir.
3
Radyolojik (HRCT) bulguları UIP paterni kriterlerine göre değerlendir.
Subpleural ve bazal periferik yerleşimli 'bal peteği' (honeycombing) ve traksiyon bronşektazisi saptanıyor.
Bu radyolojik bulgular 'Olağan İnterstisyel Pnömoni' (UIP) paterni olarak adlandırılır ve İPF tanısını destekler.

Key Concept

Olağan İnterstisyel Pnömoni (UIP) Radyolojik Paterni
Estimated Time:45s
Question 210Question

4545 yaşında erkek hasta, yaklaşık 22 hafta önce aşırı alkol alımı sonrası sokakta bilinci kapalı halde bulunmuştur. Son 11 haftadır devam eden yüksek ateş, öksürük ve ağızdan kötü kokulu (pütrid) balgam çıkarma şikayetleri mevcuttur. Fizik muayenede ateş 39C39^{\circ}C, sağ hemitoraks orta-üst bölgede perküsyonla matite ve oskültasyonda amforik ses duyulmaktadır. Akciğer grafisinde sağ akciğer üst lob posterior segmentte, içinde hava-sıvı seviyesi izlenen, kalın duvarlı kaviter bir lezyon saptanmıştır. Bu hastada klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Anaerob bakteriler

Answer

Klinik bulgular ve radyolojik görünüm ışığında en olası etken anaerob bakterilerdir.
Doğru yanıt olan seçenek, hastanın klinik tablosuyla tam uyumludur. Bilinç kaybı sonrası aspirasyon, pütrid (kötü kokulu) balgam ve akciğer grafisinde yerçekimine bağımlı bir segmentte (sağ üst lob posterior segment) görülen hava-sıvı seviyeli kavite, anaerobik bakterilerin neden olduğu akciğer apsesinin klasik göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın risk faktörlerini değerlendir.
Alkol alımına bağlı bilinç kaybı öyküsü, orofaringeal içeriğin aspirasyonu için ciddi bir risk faktörüdür.
Aspirasyon akciğer apsesi gelişiminde en önemli hazırlayıcı nedendir.
2
Klinik semptomları analiz et.
Kötü kokulu (pütrid) balgam, anaerobik bakteriyel metabolizmanın bir sonucudur.
Bu bulgu klinik olarak anaerobik enfeksiyonlar için patognomoniktir.
3
Radyolojik bulguları yorumla.
Bağımlı segmentte (sağ üst lob posterior) hava-sıvı seviyesi içeren kavite, akciğer apsesi tanısını kesinleştirir.
Aspirat, hasta yatar pozisyondayken yerçekimi etkisiyle en sık sağ üst lob posterior veya alt lob superior segmentlere ulaşır.

Key Concept

Aspirasyon riski ve pütrid balgam varlığında, akciğerin bağımlı segmentlerindeki kaviter lezyonlar öncelikle anaerobik akciğer apsesini düşündürür.
Estimated Time:1m 30s
Question 211Question

2828 yaşında, grafik tasarımcı olan erkek hasta; son 33 aydır giderek artan efor dispnesi ve kuru öksürük şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde 1515 paket-yıl sigara öyküsü mevcut olup halen sigara içmeye devam etmektedir. Fizik muayenesinde her iki akciğer üst zonlarda inspiratuar krakıllar duyuluyor, çomak parmak izlenmiyor. Solunum fonksiyon testlerinde FEV1/FVCFEV_1/FVC oranı korunmuş, ancak DLCODLCO değerinde belirgin azalma saptanıyor. Yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide (HRCT) her iki akciğer üst ve orta zonlarında simetrik dağılım gösteren, bazıları kavitasyonlu nodüller ve düzensiz şekilli ince duvarlı kistler izleniyor; kostofrenik sinüsler korunmuş görünümdedir. Bu klinik ve radyolojik bulgulara göre, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Langerhans hücreli histiyositoz

Answer

Langerhans hücreli histiyositoz
Langerhans hücreli histiyositoz tanısı; hastanın genç yaşı, belirgin sigara öyküsü ve radyolojideki üst-orta zon baskınlığı gösteren nodül-kist birlikteliği ile konur. HRCT'de nodüllerin kavitasyon göstermesi ve düzensiz şekilli kistlerin oluşumu bu hastalık için patognomonik bir radyolojik progresyondur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın demografik verilerini ve risk faktörlerini analiz et.
Genç erkek hasta ve aktif sigara kullanımı (1515 paket-yıl) belirlendi.
Langerhans hücreli histiyositoz (LCH), vakaların %9090-100100'ünde sigara ile doğrudan ilişkilidir ve genç erişkinlerde sık görülür.
2
Radyolojik bulguları (HRCT) değerlendir.
Üst ve orta zon baskınlığı olan nodüller, kavitasyonlu nodüller ve kistler saptandı.
LCH'de erken evrede nodüller görülürken, hastalık ilerledikçe bu nodüller kavitasyon göstererek ince duvarlı kistlere dönüşür; kostofrenik sinüslerin korunması tipiktir.
3
Ayırıcı tanıda diğer interstisyel akciğer hastalıklarını dışla.
LAM (cinsiyet), IPF (yaş ve lokalizasyon) ve Sarkoidoz (lenfadenopati yokluğu) elendi.
Klinik ve radyolojik paternlerin birleşimi en güçlü şekilde LCH'yi işaret etmektedir.

Key Concept

Langerhans hücreli histiyositoz, sigara içen genç erişkinlerde üst zon yerleşimli nodül ve kistlerle karakterize bir interstisyel akciğer hastalığıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 212Question

2828 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır geceleri artan nefes darlığı ve göğüste sıkışma hissi şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede ekspiryumun uzadığı ve bilateral yaygın ronküslerin olduğu saptanıyor. Hastaya yapılan solunum fonksiyon testi (SFTSFT) sonuçları aşağıda verilmiştir:

ParametreBeklenen DeğerBazal DeğerPost-Bronkodilatör
FEV1FEV_1 (LL)3.203.202.002.002.302.30
FVCFVC (LL)4.004.003.503.503.603.60
FEV1/FVCFEV_1/FVC>%75>\%75%57\%57%64\%64

Bu SFTSFT verilerine göre yapılan reversibilite testi ve hastanın klinik durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Reversibilite testi pozitiftir; tablo en olası astım ile uyumludur.

Answer

Reversibilite testinin pozitif olması ve klinik tablonun astım ile uyumlu olması
Hastanın bazal SFTSFT değerleri obstrüktif bir patern göstermektedir (FEV1/FVC<%70FEV_1/FVC < \%70). Kısa etkili bronkodilatör sonrası FEV1FEV_1 değerindeki artış 300300 mLmL ve bazale göre %15\%15 oranındadır. Uluslararası (ATS/ERS) ve ulusal (TTA) rehberlere göre, FEV1FEV_1'de 200200 mLmL ve %12\%12 üzerindeki artış 'pozitif reversibilite' olarak kabul edilir ve bu durum astım tanısını güçlü şekilde destekler.

Step-by-Step Solution

1
Bazal obstrüksiyon varlığını değerlendir.
FEV1/FVCFEV_1/FVC oranının %57\%57 (eşik değer <%70<\%70) olması belirgin bir obstrüksiyonu işaret eder.
Obstrüktif akciğer hastalıklarının tanısında ilk adım düşük akım oranını saptamaktır.
2
FEV1FEV_1 değişimini mutlak değer (mLmL) cinsinden hesapla.
2.302.30 L2.00L - 2.00 L=0.30L = 0.30 L=300L = 300 mLmL artış.
Reversibilite tanımı için mutlak artışın en az 200200 mLmL olması gerekir.
3
FEV1FEV_1 değişimini bazal değere göre yüzdesel olarak hesapla.
(0.30/2.00)×100=%15(0.30 / 2.00) \times 100 = \%15 artış.
Reversibilite tanımı için yüzdesel artışın en az %12\%12 olması gerekir.
4
Sonucu rehber kriterleri ile karşılaştır.
Hem %12\%12 hem de 200200 mLmL kriterleri karşılandığı için test 'pozitif reversibilite' olarak yorumlanır.
Pozitif reversibilite ve klinik semptomlar öncelikle astımı düşündürür.

Key Concept

SFT'de Reversibilite Kriterleri (FEV1FEV_1'de bazale göre >%12>\%12 VE >200>200 mLmL artış)
Estimated Time:1m 30s
Question 213Question

6464 yaşında erkek hasta; son 66 aydır giderek artan nefes darlığı, nefes almakla belirginleşen batıcı karakterde yan ağrısı ve ara sıra olan hemoptizi şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde 22 yıl önce geçirilmiş pulmoner emboli öyküsü mevcuttur. Fizik muayenesinde triküspit odakta 3/63/6 şiddetinde pansistolik üfürüm ve S2S_2'nin pulmoner bileşeninde (P2P_2) sertleşme saptanıyor. Yapılan tetkik sonuçları aşağıdadır:

ParametreDeğer
Ortalama Pulmoner Arter Basıncı (mPABmPAB)45 mmHg45\text{ mmHg}
Pulmoner Kapiller Uç Basıncı (PKUBPKUB)12 mmHg12\text{ mmHg}
Ventilasyon/Perfüzyon (V/QV/Q) SintigrafisiMultipl segmental perfüzyon defektleri

Cerrahi konsey tarafından değerlendirilen hastanın lezyonlarının çok distalde yer alması nedeniyle "inoperabl" olduğuna karar veriliyor.

Bu klinik tabloya göre, hastanın tedavisinde pulmoner hemodinamiyi ve egzersiz kapasitesini iyileştirmek için kullanılması en uygun olan ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Riociguat

Answer

İnoperabl kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (Grup 4) tedavisinde Riociguat tercih edilmelidir.
Hastanın klinik tablosu (geçirilmiş pulmoner emboli öyküsü, hemoptizi ve sintigrafide segmental perfüzyon defektleri) Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sınıflandırmasına göre Grup 4, yani Kronik Tromboembolik Pulmoner Hipertansiyon (KTEPH) ile tam uyumludur. Sağ kalp kateterizasyonunda PKUB'nin normal (12 mmHg12\text{ mmHg}) olması pre-kapiller bir süreci doğrular. KTEPH'de temel tedavi cerrahi pulmoner endarterektomi (PEA) olsa da, distal lezyonlar nedeniyle operasyon şansı olmayan hastalarda çözünür guanilat siklaz stimülatörü olan Riociguat, hemodinamik parametreleri ve egzersiz kapasitesini iyileştirdiği kanıtlanmış tek onaylı medikal tedavidir.

Step-by-Step Solution

1
Hemodinamik verilerin değerlendirilmesi
mPAB>20 mmHgmPAB > 20\text{ mmHg} ve PKUB15 mmHgPKUB \leq 15\text{ mmHg} saptanması.
Hastada pre-kapiller karakterde pulmoner hipertansiyon olduğunu doğrulamak için.
2
Etiyolojik sınıflandırmanın yapılması
Geçirilmiş PE öyküsü + V/QV/Q sintigrafisinde perfüzyon defektleri = WHO Grup 4 (KTEPH).
Nefes darlığı ve hemoptizi nedeninin kronik tromboembolik sürece bağlı olduğunu belirlemek için.
3
Tedavi stratejisinin belirlenmesi
Cerrahi (PEA) altın standarttır; ancak distal tutulum (inoperabl) durumunda Riociguat başlanması.
KTEPH'de pulmoner vasküler direnci azaltmak ve semptomatik iyileşme sağlamak için en güncel rehber önerisidir.

Key Concept

Kronik Tromboembolik Pulmoner Hipertansiyon (KTEPH) ve İnoperabl Olgu Yönetimi

Practice More

KTEPH tanısında altın standart görüntüleme yöntemi olan Pulmoner Anjiyografi ve cerrahi dışı alternatif olan Balon Pulmoner Anjiyoplasti (BPA) kriterlerini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 214Question

5252 yaşında erkek hasta; 33 aydır devam eden balgamlı öksürük, ateş, gece terlemesi ve 1010 kgkg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer üst zonda bronşiyal solunum ve krepitan raller duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi 12.212.2 mg/dLmg/dL (N: 8.510.58.5-10.5), albümin 4.04.0 g/dLg/dL, parathormon (PTH) düzeyi ise 88 pg/mLpg/mL (N: 156515-65) olarak saptanıyor. Balgam yaymasında her sahada 1010010-100 arası asidorezistan basil (ARB) görülüyor. Akciğer grafisinde sağ akciğer apeksinde, çevresinde infiltrasyonun eşlik ettiği kalın duvarlı kavitaryer lezyon izleniyor. Hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol içeren standart dörtlü tüberküloz tedavisi başlanıyor. Bu hastanın klinik ve laboratuvar bulguları ile tedavi süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hastanın vücut sıvılarının turuncu renge boyanması, DNA'ya bağımlı RNA polimeraz enzimini inhibe eden ilacın beklenen ve selim bir yan etkisidir.

Answer

Vücut sıvılarında turuncu renk değişikliği, RNA polimeraz inhibisyonu yapan rifampisinin beklenen ve selim bir yan etkisidir.
Doğru seçenek, tüberküloz tedavisinin temel taşlarından biri olan rifampisinin etki mekanizmasını (DNA'ya bağımlı RNA polimeraz inhibisyonu) ve karakteristik, selim bir yan etkisini (vücut sıvılarının turuncu-kırmızıya boyanması) doğru bir şekilde birleştirmektedir. Bu bulgu hastayı endişelendirebileceği için klinik olarak da bilinmesi gereken önemli bir noktadır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et
3 aylık öksürük, kilo kaybı, gece terlemesi ve ARB (+) balgam bulguları 'Aktif Akciğer Tüberkülozu' tanısını kesinleştirir.
Tüberkülozun klasik anayasa semptomları ve mikrobiyolojik kanıtı mevcuttur.
2
Hiperkalsemi mekanizmasını değerlendir
Düşük PTH ile seyreden hiperkalsemi, granülomatöz hastalıklarda makrofajlardaki 1-alfa hidroksilaz aktivitesine bağlı 1,25(OH)2D3 artışından kaynaklanır.
PTH bağımsız hiperkalsemi mekanizmasını anlamak ayırıcı tanı için kritiktir.
3
İlaç mekanizmalarını ve yan etkilerini sorgula
Rifampisin RNA polimerazı inhibe eder ve turuncu vücut sıvılarına neden olur. Etambutol optik nörit yaparsa kalıcı kesilir.
TUS sınavında antitüberküloz ilaçların etki mekanizmaları ve toksisite yönetimi sık sorgulanır.

Key Concept

Tüberkülozda hiperkalsemi mekanizması (ekstra-renal vitamin D aktivasyonu) ve rifampisin farmakolojisi.

Practice More

Tüberkülozda steroid kullanım endikasyonlarını (menenjit, perikardit) ve rifampisinin diğer ilaçlarla (warfarin, steroid, OKS) olan etkileşimlerini gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 215Question

6262 yaşında kadın hasta, akut kolesistit ve kolanjit tanısıyla dahiliye servisine yatırılıyor. Yatışının 22. gününde ani gelişen nefes darlığı, takipne ve hipoksemi gelişiyor. Fizik muayenede her iki akciğer bazalinde yaygın raller duyuluyor. Akciğer grafisinde bilateral yaygın alveolar infiltratlar saptanıyor. Ekokardiyografide sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu %60\%60 olarak saptanırken, sol atriyal basınç artışına dair bulgu izlenmiyor. Arter kan gazı analizinde; pH:7.32pH: 7.32, PaCO2:32PaCO_2: 32 mmHgmmHg, PaO2:65PaO_2: 65 mmHgmmHg (FiO2:%50FiO_2: \%50 ve PEEP:8PEEP: 8 cmH2OcmH_2O desteği altında) ölçülüyor. Bu verilere göre Berlin kriterleri uyarınca hastadaki klinik durumun sınıflandırması aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Orta (Moderate) ARDS

Answer

Berlin kriterlerine göre PaO2/FiO2PaO_2/FiO_2 oranı 130130 olan bu klinik tablo 'Orta (Moderate) ARDS' olarak sınıflandırılır.
Berlin kriterlerine göre ARDS tanısı için; semptomların 11 hafta içinde başlaması, radyolojik olarak bilateral opasitelerin varlığı ve ödemin kalp yetmezliği veya sıvı yüklenmesi ile açıklanamaması gerekir. Oksijenasyon bozukluğunun derecesi PEEP5PEEP \geq 5 cmH2OcmH_2O iken PaO2/FiO2PaO_2/FiO_2 oranına göre belirlenir. Bu hastada PaO2/FiO2PaO_2/FiO_2 oranı 130130 (65/0.565/0.5) olduğu için tablo 'Orta ARDS' (100-200 aralığı) kategorisine girer.

Step-by-Step Solution

1
PaO2/FiO2PaO_2/FiO_2 (P/F) oranını hesaplayın.
PaO2=65PaO_2 = 65 mmHgmmHg, FiO2=%50=0.5065/0.5=130FiO_2 = \%50 = 0.50 \rightarrow 65 / 0.5 = 130.
ARDS şiddetini belirlemek için en önemli kriter oksijenasyon indeksidir.
2
Diğer Berlin kriterlerini değerlendirin.
Zamanlama (akut), Radyoloji (bilateral infiltratlar), Kaynak (EF normal, kardiyojenik değil) ve PEEP5PEEP \geq 5 cmH2OcmH_2O.
ARDS tanısı için tüm bu kriterlerin aynı anda karşılanması gerekir.
3
P/F oranına göre sınıflama yapın.
100<P/F200100 < P/F \leq 200 aralığı 'Orta' dereceyi temsil eder.
Uluslararası kabul görmüş Berlin sınıflamasına göre şiddet seviyesi belirlenir.

Key Concept

Berlin ARDS Kriterleri ve Oksijenasyon İndeksi (PaO2/FiO2PaO_2/FiO_2) Sınıflandırması
Estimated Time:1m 30s
Question 216Question

Tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonu ön tanısıyla takip edilen 3434 yaşındaki kadın hastanın tıbbi öyküsünden; son 44 aydır kullanılan multipl geniş spektrumlu antibiyotik tedavilerine rağmen dizüri, sık idrara çıkma ve künt yan ağrısı şikayetlerinin geçmediği öğreniliyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde idrar pHpH değeri 5.55.5, dansitesi 10151015 saptanmış; idrar sedimentinde her sahada 202520-25 lökosit izlenmesine rağmen ardışık yapılan üç standart idrar kültüründe de üreme saptanmamıştır. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Renal tüberküloz

Answer

Renal tüberküloz
Verilen vaka 'steril piyüri' (idrarda lökosit varlığına rağmen standart kültürde üreme olmaması) tablosunun en klasik örneğidir. TUS yaklaşımında, kronik üriner semptomlar ve antibiyotiğe yanıtsızlık durumunda steril piyüri saptanması aksi ispatlanana kadar renal tüberküloz olarak değerlendirilmelidir. Ayrıca tüberkülozda idrar asidiktir (asidürik idrar).

Step-by-Step Solution

1
Klinik öykü ve tedavi yanıtını değerlendir.
Dört aydır devam eden ve standart antibiyotiklere yanıt vermeyen bir tablo mevcuttur.
Kronikleşen üriner semptomlar spesifik enfeksiyonları veya yapısal bozuklukları düşündürür.
2
İdrar sedimenti ve kültür sonuçlarını analiz et.
İdrarda belirgin lökosit varlığına (piyüri) rağmen standart kültürlerin negatif olması 'steril piyüri' tablosudur.
Steril piyüri, TUS'ta renal tüberkülozun en klasik laboratuvar bulgusu olarak sorgulanır.
3
Ayırıcı tanıda en spesifik nedeni belirle.
Mycobacterium tuberculosis standart besi yerlerinde üremez ve kronik granülomatöz inflamasyon sonucu steril piyüriye neden olur.
Hastanın klinik tablosu (yan ağrısı, dizüri) ve laboratuvar bulguları renal tüberkülozu doğrular.

Key Concept

Steril Piyüri ve Renal Tüberküloz İlişkisi
Estimated Time:1m 15s
Question 217Question

4545 yaşında kadın hasta, yüksek ateş ve sağ yan ağrısı şikayetleri ile başvurduğu acil serviste piyelonefrit kaynaklı sepsis tanısı alarak yatırılıyor. Yatışının 2424. saatinde ani başlayan nefes darlığı ve takipne gelişen hastanın FiO2:%40FiO_2: \%40 ve PEEP:5PEEP: 5 cmH2OcmH_2O desteği altındaki arter kan gazında PaO2PaO_2 değeri 5656 mmHgmmHg saptanıyor. Fizik muayenesinde bilateral raller duyulan hastanın akciğer grafisinde bilateral yaygın alveolar infiltratlar izleniyor. Ekokardiyografisinde sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu normal (%60\%60) saptanan bu hastada Berlin kriterlerine göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Orta (Moderate) ARDS

Answer

Orta (Moderate) ARDS
Hastada sepsisi takiben akut gelişen solunum sıkıntısı, radyolojide bilateral infiltratlar ve ekokardiyografik olarak dışlanmış kardiyak yetmezlik bulguları mevcuttur. Oksijenasyon indeksi (P/FP/F) hesaplandığında 56/0.40=14056 / 0.40 = 140 değeri elde edilir. Berlin kriterlerine göre P/FP/F oranının 100100 ile 200200 arasında olması 'Orta (Moderate) ARDS' olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
Oksijenasyon indeksini (P/F oranı) hesaplayın.
PaO2/FiO2=56/0.40=140PaO_2 / FiO_2 = 56 / 0.40 = 140 olarak hesaplanır.
ARDS sınıflaması PaO2PaO_2'nin solunan oksijen fraksiyonuna oranına göre yapılır.
2
Klinik süreci ve radyolojik bulguları değerlendirin.
Akut başlangıç (24 saat) ve akciğer grafisinde bilateral infiltratlar mevcuttur.
Berlin kriterleri için akut başlangıç ve bilateral opasiteler gereklidir.
3
Kardiyojenik nedenleri dışlayın.
Ekokardiyografide ejeksiyon fraksiyonunun normal (%60\%60) olması hidrostatik ödemi dışlamaktadır.
ARDS, kardiyojenik nedenlerle açıklanamayan ödem tablosudur.
4
P/F oranına göre Berlin sınıflamasını uygulayın.
100<140200100 < 140 \leq 200 olduğu için tablo Orta ARDS kategorisindedir.
Şiddet tayini hipokseminin derinliğine göre yapılır.

Key Concept

Berlin kriterlerine göre ARDS tanısı ve oksijenasyon parametrelerine göre şiddet sınıflaması.
Estimated Time:1m 30s
Question 218Question

5555 yaşında erkek hasta, son 22 yıldır giderek artan efor dispnesi ve balgamsız öksürük şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde 3030 paket-yıl sigara öyküsü bulunan hasta, emekli olmadan önce 2020 yıl boyunca bir tersanede izolasyon ve yalıtım ustası olarak çalıştığını ifade ediyor. Fizik muayenesinde bilateral akciğer bazallerinde belirgin 'Velcro' raller ve parmaklarda çomaklaşma saptanıyor. Solunum fonksiyon testlerinde (SFT); FEV1/FVC:0.84FEV_1/FVC: 0.84, FVC:%58FVC: \%58 ve DLCO:%52DLCO: \%52 olarak ölçülüyor. Toraks yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografisinde (HRCT); bilateral alt loblarda daha yoğun periferik retiküler dansiteler, subplevral kurvilineer çizgiler, fokal bal peteği görünümü ve diyafragmatik plevra komşuluğunda kalsifiye plaklar izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Asbestozis

Answer

Asbestozis
Hastanın tersane geçmişi, progresif seyreden efor dispnesi, fizik muayenedeki Velcro raller ve restriktif SFT bulguları interstisyel bir akciğer hastalığını düşündürür. HRCT'de görülen alt zon yerleşimli fibrozis ve bal peteği görünümü pek çok hastalıkta ortak olsa da, diyafragmatik plevradaki kalsifiye plaklar asbest maruziyetinin spesifik bir göstergesidir ve tanıyı asbestozis lehine kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Anamnezdeki mesleki risk faktörlerini değerlendir.
Tersane ve izolasyon işçiliği asbest maruziyeti için yüksek risk taşır.
İnterstisyel akciğer hastalıklarında mesleki öykü tanı koydurucu en önemli basamaklardan biridir.
2
Fizik muayene ve SFT bulgularını analiz et.
Velcro raller, çomak parmak ve restriktif tipte solunum bozukluğu (FEV1/FVCFEV_1/FVC normal/artmış, FVCFVC azalmış) interstisyel fibrozisi işaret eder.
İnterstisyel süreçler akciğer kompliyansını azaltarak restriktif paterne yol açar.
3
Radyolojik (HRCT) bulguları spesifik yapılar açısından incele.
Alt zonlarda bal peteği görünümü ve kalsifiye plevral plaklar saptandı.
Plevral plaklar asbest maruziyetinin patognomonik olmayan ancak en karakteristik radyolojik işaretidir.

Key Concept

Asbestozis tanısında plevral plakların ayırıcı tanıdaki değeri.

Practice More

Asbest maruziyeti olan bir hastada gelişebilecek en sık malignite (Akciğer kanseri) ile en spesifik malignite (Mezotelyoma) farkını tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 219Question

6666 yaşında erkek hasta, 60 paket-yıl60 \text{ paket-yıl} sigara öyküsü, öksürük ve son zamanlarda gelişen hemoptizi nedeniyle başvuruyor. Çekilen toraks BT'de sağ akciğer üst lobda 3.5 cm3.5 \text{ cm} boyutunda kitle ve sağ orta lobda 1 cm1 \text{ cm} çapında bir nodül izleniyor. Yapılan PET-BT'de her iki lezyonda da yüksek FDG tutulumu saptanırken, mediastinal lenf nodlarında veya uzak organlarda patolojik tutulum izlenmiyor. Kraniyal MR normal olarak değerlendiriliyor. Yapılan biyopsi sonucu "yassı hücreli karsinom" olarak raporlanıyor.

Sekizinci TNM evreleme sistemine göre bu hastanın evresi ve en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Evre IIIA - Cerrahi rezeksiyon (bilobektomi veya pnömonektomi)

Answer

Sekizinci TNM evreleme sistemine göre bu hasta Evre IIIA (T4N0M0) olup en uygun tedavi yaklaşımı cerrahi rezeksiyondur.
Sekizinci TNM evreleme kılavuzuna göre, primer tümörle aynı taraftaki ancak farklı bir lobda yer alan nodüller T4T4 kategorisine girer. Hastada mediastinal lenf nodu tutulumu (N) ve uzak metastaz (M) saptanmadığı için evre T4N0M0T4 N0 M0 yani Evre IIIA'dır. Bu evredeki hastalar, anatomik olarak rezeksiyona (genellikle bilobektomi veya pnömonektomi) uygunluk açısından değerlendirilir ve cerrahi tedavi ilk seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
T (Primer Tümör) faktörünü belirle
T4T4
Primer tümör 3.5 cm3.5 \text{ cm} (T2aT2a) olsa da, aynı akciğerin farklı bir lobunda (orta lob) ek bir tümör nodülü olması durumu TNM 8'de T4T4 olarak tanımlanır.
2
N (Lenf Noduna Göre Evreleme) ve M (Metastaz) faktörünü değerlendir
N0N0 ve M0M0
PET-BT'de mediastinal tutulum saptanmaması ve mediastinoskopinin negatif olması N0N0, uzak organ tutulumu olmaması M0M0 olduğunu gösterir.
3
Evreyi birleştir ve tedavi kararını ver
Evre IIIA, Operabl
T4N0M0T4 N0 M0 kombinasyonu Evre IIIA'dır. Uydu nodüle bağlı T4T4 vakalarında cerrahi rezeksiyon (teknik olarak mümkünse) standart yaklaşımdır.

Key Concept

TNM 8'de ipsilateral farklı lobdaki nodüller T4 olarak sınıflandırılır ve N0 durumunda Evre IIIA olarak cerrahiye uygundur.
Question 220Question

62 yaşında kadın hasta, acil servise ani başlayan nefes darlığı ve göğüs ağrısı şikayeti ile getiriliyor. Fizik muayenede; genel durum orta, bilinci açık, kan basıncı 125/75 mmHg, kalp hızı 112/dk, solunum sayısı 24/dk ve SpO2 %91 (oda havasında) saptanıyor. Çekilen Toraks BT Anjiyografide bilateral ana pulmoner arterlerde dolum defekti izleniyor.

Hastanın ekokardiyografisinde sağ ventrikül (RV) dilatasyonu saptanıyor (RV/LV oranı > 1). Laboratuvar tetkiklerinde Troponin I düzeyi yüksek bulunuyor ve sPESI skoru 2 olarak hesaplanıyor. Aktif kanama bulgusu veya bilinen kanama diyatezi olmayan hastada, bu aşamada planlanması gereken en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) başlanarak yakın hemodinamik izlem

Answer

Doğru yaklaşım, Düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) başlanarak yakın hemodinamik izlem yapılmasıdır.
Bu hasta Pulmoner Emboli risk sınıflamasına göre 'Orta-Yüksek Risk' (Intermediate-High Risk) grubundadır. Bunun kriterleri: Şok/Hipotansiyon YOK, ancak hem RV disfonksiyonu (Eko) hem de miyokard hasarı (Troponin) pozitiftir. Kılavuzlar (örneğin ESC 2019), bu hasta grubunda birincil reperfüzyon (trombolitik) yerine antikoagülasyon (tercihen DMAH) başlanmasını ve hastanın yakın izlenmesini önerir. Sistemik trombolitik tedavi, bu grupta sadece hemodinamik bozulma (şok gelişimi) olursa 'kurtarıcı' (rescue) tedavi olarak saklanır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın hemodinamik durumunu değerlendir
Kan basıncı 125/75 mmHg (Normotansif). Şok veya inatçı hipotansiyon yok.
Pulmoner embolide risk sınıflamasının ilk ve en önemli basamağı hemodinamik stabilitenin varlığıdır.
2
Risk belirteçlerini (RV disfonksiyonu ve Biyobelirteçler) analiz et
RV dilatasyonu (+) ve Troponin (+). sPESI > 0.
Normotansif bir hastada hem sağ ventrikül disfonksiyonu hem de kardiyak biyobelirteç pozitifliği varsa hasta 'Orta-Yüksek Risk' grubuna girer.
3
Kılavuzlara göre tedavi stratejisini belirle
Orta-Yüksek riskli hastalarda rutin trombolitik önerilmez (kanama riski nedeniyle).
Tedavi antikoagülasyon (öncelikle DMAH) ve yakın izlemdir. Trombolitik tedavi, sadece izlem sırasında hemodinamik bozulma gelişirse (kurtarıcı tedavi) uygulanır.

Key Concept

Pulmoner Emboli Risk Stratifikasyonu ve Tedavi Algoritması (Orta-Yüksek Risk Yönetimi)

Hints

1
Hastanın kan basıncına dikkat edin; şok tablosu var mı?
2
RV disfonksiyonu ve Troponin yüksekliği riski artırır (Orta-Yüksek), ancak trombolitik tedavi için 'Yüksek Risk' (yani hemodinamik instabilite) gerekir.
3
Normotansif hastalarda sistemik trombolitik vermek, beyin kanaması riskini gereksiz yere göze almak olabilir. Kılavuzlar önce kan sulandırıcı ile izlem önerir.

Practice More

Yüksek riskli (hipotansif) bir PE hastasında trombolitik kontrendikasyonu varsa yaklaşım ne olmalıdır?
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 11 / 23Next
Göğüs Hastalıkları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 11 | Examkin