All practice questions

852 questions

Question 61Question

Analitik düzlemde, f(x)=x2(m+2)x+2mf(x) = x^2 - (m+2)x + 2m fonksiyonunun grafiği olan parabolün koordinat eksenlerini kestiği noktalar AA, BB ve CC'dir. Köşeleri bu noktalar olan ABCABC üçgeninin alanı 2424 birimkare olduğuna göre, mm parametresinin alabileceği pozitif değer kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

m parametresinin alabileceği pozitif değer 6'dır.
Parabolün eksenleri kestiği noktalar A(2,0)A(2, 0), B(m,0)B(m, 0) ve C(0,2m)C(0, 2m) olarak elde edilir. Bu noktaların oluşturduğu üçgenin alanı 12m22m=m(m2)\frac{1}{2} \cdot |m-2| \cdot |2m| = |m(m-2)| formülüyle hesaplanır. Alanın 24 birimkareye eşitlenmesiyle elde edilen m22m=24|m^2 - 2m| = 24 denkleminden pozitif gerçel sayı çözümü 66 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Parabolün eksenleri kestiği noktaları belirlemek.
xx-eksenini kestiği noktalar A(2,0)A(2, 0) ve B(m,0)B(m, 0), yy-eksenini kestiği nokta ise C(0,2m)C(0, 2m) olarak bulunur.
Eksenleri kestiği noktaları bulmak için denklemde y=0y=0 ve x=0x=0 yazılır. x2(m+2)x+2m=0    (x2)(xm)=0x^2 - (m+2)x + 2m = 0 \implies (x-2)(x-m) = 0 olduğundan kökler 22 ve mm'dir.
2
Eksenleri kestiği noktalarla oluşan üçgenin alanını mm cinsinden ifade etmek.
Alan(ABC)=m22m=24\text{Alan}(ABC) = |m^2 - 2m| = 24 denklemi elde edilir.
A(2,0)A(2, 0) ve B(m,0)B(m, 0) noktaları arasındaki uzaklık taban (m2|m-2|), C(0,2m)C(0, 2m) noktasının xx-eksenine uzaklığı ise yükseklik (2m|2m|) kabul edilirse; Alan(ABC)=12m22m=m(m2)\text{Alan}(ABC) = \frac{1}{2} \cdot |m-2| \cdot |2m| = |m(m-2)| olur.
3
mm değerini bulmak için mutlak değerli denklemi çözmek.
Pozitif mm değeri 66 olarak bulunur.
m22m=24|m^2 - 2m| = 24 eşitliğinden m22m=24    m22m24=0    (m6)(m+4)=0m^2 - 2m = 24 \implies m^2 - 2m - 24 = 0 \implies (m-6)(m+4) = 0 olur. Buradan m=6m=6 veya m=4m=-4 bulunur. Diğer durum olan m22m=24m^2 - 2m = -24 denkleminin gerçel kökü yoktur. Soruda pozitif değer istendiği için m=6m=6 seçilir.

Key Concept

Parabolün eksenleri kestiği noktaların bulunması ve bu noktalar yardımıyla geometrik alan hesabı yapılması.
Question 62Question

Yarıçapı 99 birim olan bir kürenin içine yerleştirilebilecek en büyük hacimli dik dairesel koninin yüksekliği kaç birimdir?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

En büyük hacimli dik dairesel koninin yüksekliği 12 birimdir.
Kürenin merkezinden koninin tabanına olan dik uzaklık h9|h-9| birimdir. Küre yüzeyindeki bir nokta ile merkez ve taban merkezi arasında oluşturulan dik üçgende Pisagor bağıntısı yazıldığında r2+(h9)2=81    r2=18hh2r^2 + (h-9)^2 = 81 \implies r^2 = 18h - h^2 elde edilir. Koninin hacmi V(h)=13πr2h=π3(18h2h3)V(h) = \frac{1}{3}\pi r^2 h = \frac{\pi}{3}(18h^2 - h^3) olarak bulunur. Maksimum hacim için türev alındığında V(h)=πh(12h)=0V'(h) = \pi h(12-h) = 0 denklemi elde edilir. h>0h > 0 koşulunu sağlayan kök h=12h = 12 birim olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Geometrik modelin kurulması ve değişkenlerin belirlenmesi
Kürenin yarıçapı R=9R = 9 birim, koninin yüksekliği hh ve taban yarıçapı rr olsun.
Koninin hacmini maksimum yapabilmek için boyutları arasındaki ilişkiyi veren bir denklem kurmamız gerekir.
2
Küre içindeki dik üçgen yardımıyla bağıntı oluşturulması
r2+(h9)2=92    r2=18hh2r^2 + (h - 9)^2 = 9^2 \implies r^2 = 18h - h^2
Kürenin merkezi OO, koninin tepe noktası AA ve tabanının merkezi MM olsun. Koni tabanının çemberi üzerindeki bir BB noktası için OB=9OB = 9 (yarıçap) ve OM=h9OM = |h - 9| olur. OMBOMB dik üçgeninde Pisagor teoremi uygulanır.
3
Hacim formülünün tek değişkene bağlı yazılması
V(h)=13πr2h=π3(18hh2)h=π3(18h2h3)V(h) = \frac{1}{3}\pi r^2 h = \frac{\pi}{3}(18h - h^2)h = \frac{\pi}{3}(18h^2 - h^3)
Türev alarak ekstremum noktayı bulabilmek için fonksiyonun tek değişken (hh) cinsinden ifade edilmesi gerekir.
4
Hacim fonksiyonunun türevinin sıfıra eşitlenmesi
V(h)=π3(36h3h2)=πh(12h)=0    h=12V'(h) = \frac{\pi}{3}(36h - 3h^2) = \pi h(12 - h) = 0 \implies h = 12 birim
Bir fonksiyonun maksimum değerini aldığı noktada birinci türevi sıfırdır. 0<h<180 < h < 18 aralığında türevi sıfır yapan tek değer h=12h = 12 olup, bu değer hacmi maksimum yapar.

Key Concept

Maksimum-minimum problemlerinde, optimize edilecek büyüklük (hacim, alan vb.) tek bir değişkene bağlı fonksiyon olarak ifade edilir. Bu fonksiyonun birinci türevinin işaret değiştirdiği (özellikle pozitiften negatife geçtiği) yerel maksimum noktası aranır.
Question 63Question
xx bir gerçel sayı olmak üzere,
sin4x+cos4x=58\sin^4 x + \cos^4 x = \frac{5}{8}
olduğuna göre, cos(4x)\cos(4x) değeri kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: -0.5

Answer

İfadenin doğru değeri -0.5'tir.
Verilen sin4x+cos4x=58\sin^4 x + \cos^4 x = \frac{5}{8} eşitliği, temel özdeşlikler ve sinüs yarım açı formülü yardımıyla 112sin2(2x)=581 - \frac{1}{2}\sin^2(2x) = \frac{5}{8} biçimine dönüştürülür. Buradan sin2(2x)=34\sin^2(2x) = \frac{3}{4} bulunur. İstenen cos(4x)\cos(4x) değeri ise kosinüsün yarım açı formülü olan cos(4x)=12sin2(2x)\cos(4x) = 1 - 2\sin^2(2x) eşitliğinde yerine yazılarak 12(34)=0.51 - 2\left(\frac{3}{4}\right) = -0.5 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
sin4x+cos4x\sin^4 x + \cos^4 x ifadesini özdeşlikler yardımıyla düzenlemek
12sin2xcos2x1 - 2\sin^2 x \cos^2 x
Trigonometrik özdeşlikleri yarım açı formülleriyle ilişkilendirebilmek için dereceyi düşürmek
2
sin(2x)=2sinxcosx\sin(2x) = 2\sin x \cos x formülünü kullanarak ifadeyi tek değişkene indirgemek
112sin2(2x)1 - \frac{1}{2}\sin^2(2x)
Sinüsün yarım açı formülünü ifadeye dahil etmek
3
İfadeyi verilen sayısal değere eşitleyerek sin2(2x)\sin^2(2x) değerini yalnız bırakmak
sin2(2x)=34\sin^2(2x) = \frac{3}{4}
cos(4x)\cos(4x) değerine geçiş yaparken kullanılacak olan sin2(2x)\sin^2(2x) değerini belirlemek
4
Kosinüs yarım açı formülünü kullanıp sonucu hesaplamak
0.5-0.5
cos(4x)\cos(4x) ifadesini sin2(2x)\sin^2(2x) cinsinden yazıp hesaplamayı tamamlamak

Key Concept

Kosinüs ve sinüs fonksiyonlarında yarım/iki kat açı formüllerinin uygulanması ve temel özdeşliklerin kullanımı.
Question 64Question

tanx=12\tan x = \frac{1}{2} ve coty=3\cot y = 3 olduğuna göre, tan(x+y)\tan(x+y) ifadesinin değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1

Answer

1
Verilen coty=3\cot y = 3 değerinden tany=13\tan y = \frac{1}{3} elde edilir. Tanjant toplam formülü olan tan(x+y)=tanx+tany1tanxtany\tan(x+y) = \frac{\tan x + \tan y}{1 - \tan x \cdot \tan y} ifadesinde tanx=12\tan x = \frac{1}{2} ve tany=13\tan y = \frac{1}{3} değerleri yerine yazıldığında pay 56\frac{5}{6}, payda ise 116=561 - \frac{1}{6} = \frac{5}{6} olur. Bu iki değerin birbirine oranı 1 sonucunu verir.

Step-by-Step Solution

1
coty=3\cot y = 3 eşitliğini kullanarak tany\tan y değerini bulunuz.
tany=13\tan y = \frac{1}{3}
Aynı açının tanjantı ile kotanjantının çarpımı 1'dir.
2
Tanjant toplam formülünü uygulayarak tan(x+y)\tan(x+y) değerini hesaplayınız.
tan(x+y)=1\tan(x+y) = 1
tan(x+y)=tanx+tany1tanxtany\tan(x+y) = \frac{\tan x + \tan y}{1 - \tan x \cdot \tan y} formülünde bilinen değerler yerine yazılarak hesaplama tamamlanır.

Key Concept

İki açının toplamının tanjantı, bu açıların tanjantları cinsinden tan(a+b)=tana+tanb1tanatanb\tan(a+b) = \frac{\tan a + \tan b}{1 - \tan a \tan b} formülüyle hesaplanır.

Alternative Method

Açılar için dik koordinat sisteminde veya dik üçgende uygun kenar uzunlukları seçilerek geometrik modelleme yapılabilir, ancak formül kullanımı en hızlı ve güvenli yoldur.
Estimated Time:1m 0s
Question 65Question
1'den farklı bir xx pozitif gerçel sayısı için,
log2xlog3xlog5x=log2(x2)log3(x3)+log3(x3)log5(x5)+log5(x5)log2(x2)\log_2 x \cdot \log_3 x \cdot \log_5 x = \log_2(x^2) \cdot \log_3(x^3) + \log_3(x^3) \cdot \log_5(x^5) + \log_5(x^5) \cdot \log_2(x^2)
eşitliği sağlanmaktadır.

Buna göre, bu eşitliği sağlayan xx tam sayısının sondan kaç basamağı sıfırdır?

Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

Bu eşitliği sağlayan xx tam sayısı 215310562^{15} \cdot 3^{10} \cdot 5^6 olup, bu sayının sondan 6 basamağı sıfırdır.
Logaritma kuralları (üs başa çarpım olarak geçer, 1logab=logba\frac{1}{\log_a b} = \log_b a ve tabanlar aynı olduğunda toplam durumundaki logaritmaların içleri çarpılır) doğru bir şekilde uygulandığında x=21531056x = 2^{15} \cdot 3^{10} \cdot 5^6 olarak bulunur. Bu sayının sondan sıfır sayısı ise çarpanlarındaki 2 ve 5 sayılarından üssü küçük olanına yani 6'ya eşittir.

Step-by-Step Solution

1
Logaritmanın üs özelliğini (loga(xk)=klogax\log_a(x^k) = k \log_a x) kullanarak denklemdeki terimleri düzenlemek
log2(x2)=2log2x\log_2(x^2) = 2\log_2 x, log3(x3)=3log3x\log_3(x^3) = 3\log_3 x ve log5(x5)=5log5x\log_5(x^5) = 5\log_5 x olarak bulunur.
Denklemdeki karmaşık ifadeleri sadeleştirmek ve ortak çarpanlar elde etmek için.
2
u=log2xu = \log_2 x, v=log3xv = \log_3 x ve w=log5xw = \log_5 x değişken değiştirmelerini yapmak ve denklemde yerine yazmak
uvw=(2u)(3v)+(3v)(5w)+(5w)(2u)u \cdot v \cdot w = (2u) \cdot (3v) + (3v) \cdot (5w) + (5w) \cdot (2u) yani uvw=6uv+15vw+10wuuvw = 6uv + 15vw + 10wu denklemi elde edilir.
Değişkenler arasındaki cebirsel ilişkiyi daha kolay görebilmek için.
3
x1x \neq 1 olduğundan u,v,w0u, v, w \neq 0 olduğunu belirtip denklemin her iki tarafını uvwuvw ifadesine bölmek
1=15u+10v+6w1 = \frac{15}{u} + \frac{10}{v} + \frac{6}{w} denklemi elde edilir.
Değişkenleri rasyonel terimler halinde yazarak taban değiştirme kuralını uygulayabilmek için.
4
Taban değiştirme özelliğini (1logab=logba\frac{1}{\log_a b} = \log_b a) kullanarak terimleri xx tabanında yazmak
1=15logx2+10logx3+6logx51 = 15\log_x 2 + 10\log_x 3 + 6\log_x 5 denklemi elde edilir.
Logaritmaları aynı tabanda birleştirerek tek bir logaritma ifadesi elde etmek için.
5
Logaritmanın toplama ve üs özelliklerini (logay+logaz=loga(yz)\log_a y + \log_a z = \log_a (yz) ve klogay=logaykk\log_a y = \log_a y^k) kullanarak denklemi çözmek
1=logx(21531056)    x=215310561 = \log_x(2^{15} \cdot 3^{10} \cdot 5^6) \implies x = 2^{15} \cdot 3^{10} \cdot 5^6 bulunur.
xx değerini açık biçimde elde etmek için.
6
x=21531056x = 2^{15} \cdot 3^{10} \cdot 5^6 sayısının sondan kaç basamağının sıfır olduğunu bulmak
Sondan sıfır sayısı, sayının çarpanlarındaki 2 ve 5 sayılarından üssü küçük olanına eşittir. min(15,6)=6\min(15, 6) = 6 basamağı sıfırdır.
Sondan sıfır sayısını bulmak için 10 çarpanının adedini belirlemek gerekir.

Key Concept

Logaritma fonksiyonunun taban değiştirme ve üs özellikleri ile sayılar teorisinde asal çarpanlara ayırma prensiplerinin birlikte kullanımı.
Question 66Question

Tanım kümesi gerçel sayılar olan f(x)=x3x+5f(x) = |x - 3| - |x + 5| fonksiyonunun azalan olduğu en geniş aralıktaki tam sayıların toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: -9

Answer

Fonksiyonun azalan olduğu en geniş aralıktaki tam sayıların toplamı -9'dur.
Fonksiyonun kuralları parçalı olarak incelendiğinde, yalnızca [5,3][-5, 3] aralığında negatif eğimli doğrusal bir fonksiyon (f(x)=2x2f(x) = -2x - 2) elde edilir. Dolayısıyla azalan olduğu en geniş aralık [5,3][-5, 3] aralığıdır. Bu aralıktaki tam sayıların toplamı 9-9 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Kritik noktaları belirleme
x=5x = -5 ve x=3x = 3 kritik noktalardır.
Mutlak değerlerin içerisini sıfır yapan noktalar fonksiyonun davranışının değiştiği sınırları belirler.
2
Aralıklara göre fonksiyon kurallarını bulma
x<5x < -5 için f(x)=8f(x) = 8, 5x3-5 \le x \le 3 için f(x)=2x2f(x) = -2x - 2 ve x>3x > 3 için f(x)=8f(x) = -8 olur.
Fonksiyonun artan veya azalan olduğu bölgeleri belirlemek için her alt aralıktaki cebirsel ifadesi elde edilmelidir.
3
Artan/azalanlık incelemesi yapma
Fonksiyon yalnızca [5,3][-5, 3] aralığında azalandır.
5x3-5 \le x \le 3 aralığında fonksiyonun kuralı f(x)=2x2f(x) = -2x - 2 olan negatif eğimli bir doğrudur ve bu aralıkta azalan davranışı gösterir. Diğer aralıklarda fonksiyon sabit olduğundan artan veya azalan değildir.
4
Tam sayıların toplamını hesaplama
5+(4)+(3)+(2)+(1)+0+1+2+3=9-5 + (-4) + (-3) + (-2) + (-1) + 0 + 1 + 2 + 3 = -9
Azalan olunan [5,3][-5, 3] kapalı aralığındaki tüm tam sayılar toplanır.

Key Concept

Bir fonksiyonun tanım kümesindeki bir aralıkta x1<x2x_1 < x_2 iken f(x1)>f(x2)f(x_1) > f(x_2) oluyorsa fonksiyon o aralıkta azalandır. Doğrusal fonksiyonlarda eğim negatif ise fonksiyon azalandır.
Question 67Question
x3x+20\frac{x - 3}{x + 2} \leq 0

eşitsizliğini sağlayan xx tam sayılarının toplamı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

Eşitsizliği sağlayan xx tam sayılarının toplamı 5'tir.
Verilen eşitsizlikte payın kökü x=3x = 3, paydanın kökü ise x=2x = -2 değeridir. Eşitsizliğin işaret tablosu yapıldığında (2,3](-2, 3] aralığında ifadenin sıfırdan küçük veya sıfıra eşit olduğu görülür. Paydanın kökü olan 2-2 değeri paydayı sıfır yaparak ifadeyi tanımsız kıldığından açık aralıkla sınırlandırılır; payın kökü olan 33 ise sıfıra eşitliği sağladığı için kapalı aralıkla dahil edilir. Bu aralıkta yer alan tam sayılar 1,0,1,2,3-1, 0, 1, 2, 3 olup toplamları 5 değerini vermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Pay ve paydanın sıfıra eşitlenerek köklerinin bulunması
Payın kökü x=3x = 3, paydanın kökü x=2x = -2 olarak elde edilir.
Eşitsizliğin işaret değişim sınırlarını belirlemek amacıyla kritik noktalar saptan��r.
2
İşaret tablosunun oluşturulması ve çözüm aralığının belirlenmesi
İşaretler sırasıyla (3,)(3, \infty) için ++, (2,3)(-2, 3) için - ve (,2)(-\infty, -2) için ++ şeklindedir. İstenen bölge (2,3](-2, 3] aralığıdır.
İfadenin sıfırdan küçük veya sıfıra eşit olduğu bölgeleri saptamak için işaret incelemesi yapılır.
3
Belirlenen aralıktaki tam sayıların toplanması
1+0+1+2+3=5-1 + 0 + 1 + 2 + 3 = 5 sonucu bulunur.
Çözüm kümesindeki tam sayıların toplamına ulaşmak için.

Key Concept

Bölüm durumundaki eşitsizliklerde payda kökünün çözüm kümesine dahil edilmemesi ve işaret tablosunun oluşturulması.
Estimated Time:1m 0s
Question 68Question
f:[a,)Rf: [a, \infty) \rightarrow \mathbb{R} olmak üzere,
f(x)=x210x+24f(x) = x^2 - 10x + 24
fonksiyonu tanımlı olduğu aralıkta artandır.
Buna göre, aa gerçek sayısının alabileceği en küçük değer kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

a gerçek sayısının alabileceği en küçük değer 5'tir.
Fonksiyonun tepe noktasının apsisi 5'tir ve kolları yukarı doğru olan bu parabol 5'ten büyük veya eşit xx değerleri için artandır. Tanımlanan [a,)[a, \infty) aralığında fonksiyonun artan kalması için aa değeri 5'ten küçük olamaz, bu nedenle en küçük değeri 5'tir.

Step-by-Step Solution

1
Tepe noktasının apsisini (rr) hesaplama
r=5r = 5
İkinci dereceden bir fonksiyonun artanlıktan azalanlığa veya azalanl��ktan artanlığa geçtiği sınır noktası tepe noktasıdır.
2
Artan olduğu en geniş aralığı belirleme
[5,)[5, \infty) aralığı
x2x^2 teriminin katsayısı pozitif olduğundan parabolün kolları yukarı doğrudur ve tepe noktasından itibaren artan olur.
3
Verilen tanım kümesi ile artanlık aralığını karşılaştırma
a5a \ge 5 ve en küçük a=5a = 5
[a,)[a, \infty) kümesinin tamamen artanlık aralığı olan [5,)[5, \infty) içinde kalması gerekir.

Key Concept

İkinci dereceden bir fonksiyonun (parabolün) artan olduğu en geniş aralık, başkatsayısı pozitif ise [r,)[r, \infty) aralığıdır.
Question 69Question
Gerçek sayılar kümesi üzerinde tanımlı f:[0,4]Rf: [0, 4] \rightarrow \mathbb{R} fonksiyonu
f(x)=x24x+7f(x) = x^2 - 4x + 7
biçiminde tanımlanıyor.
Buna göre, ff fonksiyonunun bu aralıkta alabileceği en büyük değer ile en küçük değerin toplamı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

En büyük değer ile en küçük değerin toplamı 10'dur.
Fonksiyonun bu aralıktaki en küçük değeri tepe noktasında 3, en büyük değeri ise uç noktalarda 7'dir. Toplamları 10'dur.

Step-by-Step Solution

1
Fonksiyonun tepe noktasının koordinatlarını bulalım.
r=2r = 2 ve k=f(2)=3k = f(2) = 3 bulunur.
Parabolün en küçük/en büyük değer adaylarından biri tepe noktasıdır.
2
Tepe noktasının apsisinin tanımlı aralıkta olup olmadığını inceleyelim.
2[0,4]2 \in [0, 4] olduğundan fonksiyonun en küçük değeri f(2)=3f(2) = 3 olur.
Tepe noktası [0,4][0, 4] aralığının içinde yer alır.
3
Aralığın uç noktalarındaki fonksiyon değerlerini hesaplayalım.
f(0)=7f(0) = 7 ve f(4)=7f(4) = 7 bulunur. Bu değerler fonksiyonun bu aralıktaki en büyük değeridir.
Sınırlı aralıktaki sürekli fonksiyonların maksimum/minimum değerleri uç noktalarda veya tepe noktasında bulunabilir.
4
En büyük ve en küçük değerleri toplayalım.
7+3=107 + 3 = 10 bulunur.
Soru kökünde bu iki değerin toplamı istenmektedir.

Key Concept

Bir fonksiyonun kapalı bir aralıktaki en büyük ve en küçük değerlerini bulmak için tepe noktası ve aralık uç noktaları incelenir.
Estimated Time:1m 0s
Question 70Question

Gerçel sayılar kümesi üzerinde tanımlı ff fonksiyonu artan, gg fonksiyonu ise azalan bir fonksiyondur.

Her xx gerçel sayısı için
f(x23x10)<f(2x+4)f(x^2 - 3x - 10) < f(2x + 4)
ve
g(x2a)<g(12)g(x^2 - a) < g(12)
eşitsizlikleri veriliyor.

Bu iki eşitsizliği de aynı anda sağlayan xx gerçel sayılarının en geniş kümesi (3,7)(3, 7) açık aralığı olduğuna göre, aa gerçel sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: -3

Answer

Aranan gerçel sayı değeri -3 olarak bulunur.
Artan fonksiyonlarda eşitsizlik yön korurken, azalan fonksiyonlarda eşitsizlik yön değiştirir. Elde edilen iki eşitsizlik sisteminin en geniş ortak çözüm aralığı incelendiğinde, sol taraftaki negatif aralığın boş küme kalması için sınır şartı sağlanmalı, sağ taraftaki pozitif aralığın alt sınırı ise 3 olmalıdır. Bu analizler sonucunda a+12=9a + 12 = 9 denklemi kurularak a=3a = -3 elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Artan fonksiyon tanımını kullanarak birinci eşitsizliği sadeleştirmek
x23x10<2x+4    x25x14<0    x(2,7)x^2 - 3x - 10 < 2x + 4 \implies x^2 - 5x - 14 < 0 \implies x \in (-2, 7)
Artan fonksiyonlarda girdiler ile çıktılar arasındaki sıralama yön değiştirmez.
2
Azalan fonksiyon tanımını kullanarak ikinci eşitsizliği sadeleştirmek
x2a>12    x2>a+12x^2 - a > 12 \implies x^2 > a + 12. C=a+12>0C = a + 12 > 0 için çözüm kümesi I2=(,C)(C,)I_2 = (-\infty, -\sqrt{C}) \cup (\sqrt{C}, \infty)
Azalan fonksiyonlarda girdiler ile çıktılar arasındaki sıralama yön değiştirir.
3
İki çözüm kümesinin kesişimini analiz etmek
Kesişim kümesi: ((2,C)(C,7))((-2, -\sqrt{C}) \cup (\sqrt{C}, 7))
En geniş ortak çözüm kümesinin (3,7)(3, 7) aralığına eşit olması şartını incelemek için kesişim alt aralıkları belirlenir.
4
Kesişim kümesini (3,7)(3, 7) aralığına eşitleyerek sınır değerlerini bulmak
C=9C = 9 değeri C4C \ge 4 şartını sağlar.
Sol taraftaki aralığın boş küme olması için C2    C4-\sqrt{C} \le -2 \implies C \ge 4 olmalı, sağ taraftaki aralığın başlangıç sınırının 3 olması için ise C=3    C=9\sqrt{C} = 3 \implies C = 9 olmalıdır.
5
Bilinmeyen aa parametresini hesaplamak
a+12=9    a=3a + 12 = 9 \implies a = -3
Tanımladığımız CC değişkeninin değerini yerine yazarak aa parametresine ulaşırız.

Key Concept

Artan ve Azalan Fonksiyonların Tanımı ve Eşitsizlik Çözümleriyle İlişkisi
Question 71Question
f:RRf: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} olmak üzere,
f(x)=x22(k2)x+5f(x) = x^2 - 2(k - 2)x + 5
fonksiyonu [3,)[3, \infty) aralığında artandır.
g:RRg: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} olmak üzere,
g(x)=(k7)x2+4x3g(x) = (k - 7)x^2 + 4x - 3
fonksiyonu (,1](-\infty, 1] aralığında artandır.

Buna göre, kk gerçek sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

k gerçek sayısı 5'tir.
Verilen f(x)f(x) ve g(x)g(x) fonksiyonlarının sırasıyla [3,)[3, \infty) ve (,1](-\infty, 1] aralıklarında artan olabilmesi için parabollerin tepe noktaları ve yönleri analiz edilmelidir. f(x)f(x)'in baş katsayısı pozitif olduğundan tepe noktasının sağında artandır; bu durum k23    k5k-2 \le 3 \implies k \le 5 olmasını gerektirir. g(x)g(x)'in sol yarıda artan olabilmesi için kollarının aşağı doğru olması gerekir, bu da k<7k < 7 demektir. Bu durumda g(x)g(x) tepe noktasının solunda artan olup, rg1    27k1    k5r_g \ge 1 \implies \frac{2}{7-k} \ge 1 \implies k \ge 5 elde edilir. Her iki koşulu da sağlayan yegane değer k=5k = 5 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
f(x)f(x) fonksiyonunun artanlık aralığından kk için bir sınır bulunması.
k5k \le 5
f(x)=x22(k2)x+5f(x) = x^2 - 2(k-2)x + 5 parabolünün baş katsayısı pozitif olduğundan kolları yukarı doğrudur. Parabolün tepe noktası rf=k2r_f = k-2 olup, [rf,)[r_f, \infty) aralığında artandır. [3,)[3, \infty) aralığında artan olması için [3,)[k2,)[3, \infty) \subseteq [k-2, \infty) olmalıdır, bu da k23    k5k-2 \le 3 \implies k \le 5 koşulunu getirir.
2
g(x)g(x) fonksiyonunun yönünün (kollarının yönünün) belirlenmesi.
k<7k < 7
g(x)g(x) parabolünün (,1](-\infty, 1] aralığında artan olması istenmektedir. Eğer parabolün kolları yukarı doğru olsaydı (k>7k > 7), artan olduğu aralık [rg,)[r_g, \infty) şeklinde sağdan sınırsız olurdu ve (,1](-\infty, 1] aralığında artan olamazdı. Bu yüzden kollar aşağı doğru olmalıdır, yani k7<0    k<7k - 7 < 0 \implies k < 7 olmalıdır.
3
g(x)g(x) fonksiyonunun tepe noktasından kk için alt sınır bulunması.
k5k \ge 5
Kolları aşağı doğru olan g(x)=(k7)x2+4x3g(x) = (k-7)x^2 + 4x - 3 parabolü tepe noktası rg=42(k7)=27kr_g = -\frac{4}{2(k-7)} = \frac{2}{7-k} olmak üzere (,rg](-\infty, r_g] aralığında artandır. (,1](-\infty, 1] aralığında artan olması için (,1](,rg](-\infty, 1] \subseteq (-\infty, r_g] olmalıdır, bu da rg1    27k1r_g \ge 1 \implies \frac{2}{7-k} \ge 1 eşitsizliğini verir. k<7k < 7 olduğundan 7k>07-k > 0 olup, eşitsizliği 27k    k52 \ge 7-k \implies k \ge 5 olarak çözebiliriz.
4
Elde edilen eşitsizliklerin kesiştirilmesi.
k=5k = 5
f(x)f(x)'in artanlık koşulundan k5k \le 5, g(x)g(x)'in artanlık koşulundan ise 5k<75 \le k < 7 elde edilmiştir. Bu iki koşulu aynı anda sağlayan tek gerçek sayı değeri k=5k = 5'tir.

Key Concept

İkinci dereceden fonksiyonların (parabollerin) artan ve azalan oldukları aralıklar, tepe noktasının apsisi (r=b/2ar = -b/2a) ve baş katsayının işareti kullanılarak belirlenir.
Question 72Question

Bir biyoloji laboratuvarında incelenen bakteri popülasyonunun tt. saatteki sayısının (bin adet olarak) zamana göre değişimi P(t)=abt+cP(t) = a \cdot b^t + c fonksiyonu ile modellenmektedir (burada aa, bb ve cc birer gerçek sayı olup b>1b > 1 ve a>0a > 0'dır).

Bu modelde bakteri popülasyonunun;
- İlk 2 saatteki ([0,2][0, 2] zaman aralığındaki) ortalama değişim hızı saatte 66 bin bakteri,
- 2. saat ile 4. saat arasındaki ([2,4][2, 4] zaman aralığındaki) ortalama değişim hızı saatte 2424 bin bakteridir.

Buna göre, bu bakteri popülasyonunun [1,3][1, 3] zaman aralığındaki ortalama değişim hızı saatte kaç bin bakteridir?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

Bakteri popülasyonunun [1,3][1, 3] zaman aralığındaki ortalama değişim hızı saatte 12 bin bakteridir.
Verilen iki farklı zaman aralığı için ortalama değişim hızı formülü uygulandığında iki bilinmeyenli bir denklem sistemi elde edilir. Bu sistem çözülerek modelin katsayıları olan a=4a = 4 ve b=2b = 2 değerlerine ulaşılır. Sonrasında istenen [1,3][1, 3] aralığı için ortalama değişim hızı formülü uygulandığında sonucun 1212 olduğu görülür.

Step-by-Step Solution

1
[0,2][0, 2] zaman aralığındaki ortalama değişim hızı tanımlanır ve denklem oluşturulur.
a(b21)=12a(b^2 - 1) = 12 elde edilir.
Ortalama değişim hızı formülü P(b)P(a)ba\frac{P(b) - P(a)}{b - a} şeklindedir. [0,2][0, 2] aralığı için P(2)P(0)20=6\frac{P(2) - P(0)}{2 - 0} = 6 eşitliği kullanılır.
2
[2,4][2, 4] zaman aralığındaki ortalama değişim hızı tanımlanır ve denklem oluşturulur.
ab2(b21)=48a \cdot b^2(b^2 - 1) = 48 elde edilir.
[2,4][2, 4] aralığı için ortalama değişim hızı P(4)P(2)42=24\frac{P(4) - P(2)}{4 - 2} = 24 olarak verilmiştir.
3
Elde edilen iki denklem birbirine oranlanarak bb taban değeri çözülür.
b2=4b^2 = 4 ve b>1b > 1 koşuluyla b=2b = 2 bulunur.
Her iki denklemde ortak olan a(b21)a(b^2 - 1) terimlerini sadeleştirmek için bölme işlemi yapılır.
4
b=2b = 2 değeri ilk denklemde yerine yazılarak aa katsayısı bulunur.
a=4a = 4 bulunur.
a(221)=123a=12a=4a(2^2 - 1) = 12 \Rightarrow 3a = 12 \Rightarrow a = 4 elde edilir.
5
[1,3][1, 3] zaman aralığındaki ortalama değişim hızı formülü kurularak hesaplama tamamlanır.
Ortalama değişim hızı 1212 olarak hesaplanır.
P(3)P(1)31=4(232)2=12\frac{P(3) - P(1)}{3 - 1} = \frac{4(2^3 - 2)}{2} = 12 elde edilir.

Key Concept

Bir fonksiyonun belirli bir aralıktaki ortalama değişim hızı, o aralıktaki değişim miktarının bağımsız değişkendeki değişime oranıdır.
Question 73Question
Azalan bir f:RRf: \mathbb{R} \to \mathbb{R} fonksiyonu yardımıyla
g(x)=f(x26x+8)g(x) = f(x^2 - 6x + 8)
fonksiyonu tanımlanıyor.

gg fonksiyonunun artan olduğu en geniş aralık (,a](-\infty, a] olduğuna göre, aa değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 3

Answer

Doğru cevap 3'tür. Azalan bir fonksiyon altında bileşke fonksiyonun artan olabilmesi için içteki fonksiyonun azalan olması gerekir. Buna göre x^2 - 6x + 8 parabolü tepe noktası olan x = 3'ün solunda, yani (-∞, 3] aralığında azalandır. Bu nedenle g fonksiyonu bu aralıkta artan olur ve a = 3 bulunur.
g(x) = f(x^2 - 6x + 8) fonksiyonunun artan olması için içteki u(x) = x^2 - 6x + 8 fonksiyonunun azalan olması gerekir (çünkü f azalandır). u(x) parabolünün tepe noktası apsisi 3 olduğundan, bu parabolün azalan olduğu en geniş aralık (-∞, 3] aralığıdır. Buradan a = 3 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Bileşke fonksiyonun artanlık koşulunu analiz etmek.
g(x) = f(x^2 - 6x + 8) fonksiyonunun artan olması için u(x) = x^2 - 6x + 8 fonksiyonunun azalan olması gerekir.
f fonksiyonu azalan olduğundan, girdiler küçüldükçe çıktılar büyür. Bu yüzden, x arttıkça g(x) değerlerinin artması için girdisi olan u(x) değerlerinin azalması gerekir.
2
İçteki u(x) = x^2 - 6x + 8 fonksiyonunun azalan olduğu en geniş aralığı bulmak.
u(x) parabolünün azalan olduğu en geniş aralık (-∞, 3] aralığıdır.
Kolları yukarı doğru olan bir parabolün azalan olduğu bölge, tepe noktasının sol tarafıdır. Bu parabolün tepe noktasının apsisi r = -b/(2a) = -(-6)/(2*1) = 3 olduğundan, azalan olduğu en geniş aralık (-∞, 3] olur.
3
a değerini tespit etmek.
a = 3 bulunur.
g fonksiyonunun artan olduğu en geniş aralık (-∞, 3] olarak elde edilir. Soruda bu aralık (-∞, a] olarak verildiğinden a = 3'tür.

Key Concept

Bileşke Fonksiyonlarda Artanlık ve Azalanlık
Estimated Time:2m 0s
Question 74Question

Grafiği y=x24x12y = x^2 - 4x - 12 denklemiyle verilen parabolün, xx-eksenini kestiği noktalar arasındaki uzaklık kaç birimdir?

Show answer & explanation

Answer: 8

Answer

Parabolün xx-eksenini kestiği noktalar arasındaki uzaklık 8 birimdir.
Parabolün xx-eksenini kestiği noktaların apsisleri, x24x12=0x^2 - 4x - 12 = 0 denkleminin kökleri olan 66 ve 2-2 sayılarıdır. Analitik düzlemde bu noktalar arasındaki mesafe 6(2)=8|6 - (-2)| = 8 birim olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Parabolün xx-eksenini kestiği noktaları bulmak için y=0y = 0 denklemi kurulur.
x24x12=0x^2 - 4x - 12 = 0 denklemi elde edilir.
Bir grafiğin xx-eksenini kestiği noktalarda ordinat (yy) değeri sıfırdır.
2
x24x12=0x^2 - 4x - 12 = 0 ifadesi çarpanlarına ayrılır ve kökler belirlenir.
(x6)(x+2)=0(x - 6)(x + 2) = 0 eşitliğinden kökler x1=6x_1 = 6 ve x2=2x_2 = -2 olarak bulunur.
Parabolün xx-eksenini kestiği noktaların apsisleri, fonksiyonu sıfır yapan kök değerleridir.
3
Elde edilen apsis değerleri arasındaki mutlak fark hesaplanır.
6(2)=8|6 - (-2)| = 8 birim bulunur.
Koordinat düzleminde xx-ekseni üzerindeki iki nokta arasındaki uzaklık, bu noktaların apsislerinin farkının mutlak değeridir.

Key Concept

Parabolün eksenleri kestiği noktalar

Alternative Method

İkinci dereceden bir ax2+bx+c=0ax^2 + bx + c = 0 denkleminin kökleri arasındaki uzaklık Δa\frac{\sqrt{\Delta}}{|a|} formülüyle doğrudan hesaplanabilir. Δ=b24ac=(4)241(12)=16+48=64\Delta = b^2 - 4ac = (-4)^2 - 4 \cdot 1 \cdot (-12) = 16 + 48 = 64 olur. Buradan uzaklık 641=8\frac{\sqrt{64}}{|1|} = 8 birim olarak bulunur.
Estimated Time:1m 0s
Question 75Question
f(x)=x22x32xf(x) = |x^2 - 2x - 3| - 2x

kuralıyla verilen ff fonksiyonunun [4,4][-4, 4] kapalı aralığında alabileceği en büyük değer ile en küçük değerin toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 23

Answer

Fonksiyonun bu aralıktaki en büyük değeri 29, en küçük değeri ise -6 olup bu değerlerin toplamı 23'tür.
Fonksiyonun [4,4][-4, 4] aralığındaki davranışı incelendiğinde, mutlak değerin tanımından ötürü fonksiyon parçalı bir yapıya bürünür. Bu aralıktaki yerel ekstremum noktaları ve sınır noktaları kontrol edildiğinde, fonksiyonun alabileceği en büyük değerin x=4x = -4 için 2929, alabileceği en küçük değerin ise x=3x = 3 için 6-6 olduğu görülür. Bu iki değer toplandığında 2323 sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak değerli ifadenin kritik noktalarını (köklerini) bulma
x22x3=0    (x3)(x+1)=0    x=1x^2 - 2x - 3 = 0 \implies (x - 3)(x + 1) = 0 \implies x = -1 ve x=3x = 3
Mutlak değerin dışına çıkış durumunu belirlemek amacıyla fonksiyonun kritik noktalarını tespit etmek gerekir.
2
Fonksiyonu tanımlı olduğu aralıklara göre parçalı fonksiyon biçiminde yazma
x1x \le -1 veya x3x \ge 3 için f(x)=x24x3f(x) = x^2 - 4x - 3; 1<x<3-1 < x < 3 için f(x)=x2+3f(x) = -x^2 + 3
Farklı aralıklarda fonksiyonun farklı kurallarla davrandığını görerek analiz etmek gerekir.
3
Birinci parçanın (x1x \le -1 veya x3x \ge 3) aralık uçlarındaki ve tepe noktasındaki değerlerini inceleme
f(4)=29f(-4) = 29, f(1)=2f(-1) = 2, f(3)=6f(3) = -6, f(4)=3f(4) = -3. Tepe noktası x=2x = 2 bu aralıklara ait değildir.
Sınır noktalarındaki değerleri hesaplayarak olası ekstremum adaylarını belirlemek gerekir.
4
İkinci parçanın (1<x<3-1 < x < 3) tepe noktasını ve değerini inceleme
x=0x = 0 tepe noktası bu aralıktadır ve bu noktada en büyük yerel değer f(0)=3f(0) = 3 olur.
Aralık içinde kalan parabol tepe noktasının fonksiyon değerini hesaplayarak diğer aday ekstremum değerini bulmak gerekir.
5
Tüm aday değerler arasından mutlak maksimum ve mutlak minimum değerleri belirleyip toplama
En büyük değer 2929, en küçük değer 6-6 olup toplamları 29+(6)=2329 + (-6) = 23 bulunur.
Belirlenen tüm aday değerleri kıyaslayarak en büyük ve en küçük değerlerin toplamını elde etmek gerekir.

Key Concept

Bir fonksiyonun kapalı bir aralıktaki mutlak maksimum ve mutlak minimum değerlerinin belirlenmesi
Question 76Question
Gerçel sayılar kümesi üzerinde tanımlı ve türevlenebilir bir ff fonksiyonu daima artandır.
g(x)=f(x33x29x+12)g(x) = f(x^3 - 3x^2 - 9x + 12)
biçiminde tanımlanan gg fonksiyonunun azalan olduğu en geniş aralık [a,b][a, b] olduğuna göre, a+ba + b toplamı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 2

Answer

İstenen a+ba + b toplamı 22 değerine eşittir.
Bileşke fonksiyonun türevi olan g(x)=f(x33x29x+12)(3x26x9)g'(x) = f'(x^3 - 3x^2 - 9x + 12) \cdot (3x^2 - 6x - 9) ifadesinde ff daima artan olduğundan ilk çarpan daima pozitiftir. Dolayısıyla g(x)0g'(x) \le 0 olması için ikinci çarpanın 3x26x903x^2 - 6x - 9 \le 0 olması gerekir. Bu eşitsizlik [1,3][-1, 3] aralığındaki gerçel sayılar için sağlandığından en geniş azalanlık aralığı [1,3][-1, 3] olur. Buradan a=1a = -1, b=3b = 3 bulunur ve toplamları 22 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Bileşke fonksiyonun türevini almak
g(x)=f(x33x29x+12)(3x26x9)g'(x) = f'(x^3 - 3x^2 - 9x + 12) \cdot (3x^2 - 6x - 9)
Fonksiyonun artanlık veya azalanlığını incelemek için türevinin işaretini incelememiz gerekir.
2
Dış fonksiyonun türevinin işaretini belirlemek
f(u)>0f'(u) > 0 (her uu gerçel sayısı için)
ff fonksiyonu daima artan olarak tanımlandığı için türevi daima pozitiftir.
3
İçteki fonksiyonun türevinin işaret tablosunu oluşturmak
3x26x90    x[1,3]3x^2 - 6x - 9 \le 0 \implies x \in [-1, 3]
g(x)0g'(x) \le 0 olmasını sağlayan aralığı bulmak için bu eşitsizliği çözeriz.
4
aa ve bb değerlerini bulup toplamı hesaplamak
a=1a = -1, b=3    a+b=2b = 3 \implies a + b = 2
[1,3][-1, 3] aralığının uç noktaları aa ve bb olarak tanımlanmıştır.

Key Concept

Bir fonksiyonun azalan olduğu aralıkta türevinin sıfırdan küçük veya eşit olması ve bileşke fonksiyonun türevi zincir kuralı uygulaması.
Estimated Time:2m 0s
Question 77Question
Gerçek sayılar kümesi üzerinde tanımlı bir ff fonksiyonu
f(x)=min(x24x+6, x+2)f(x) = \min(x^2 - 4x + 6, \ x + 2)
biçiminde tanımlanıyor.

Buna göre, ff fonksiyonunun [0,5][0, 5] kapalı aralığında alabileceği en büyük değer ile en küçük değerinin toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

Fonksiyonun alabileceği en büyük değer ile en küçük de��erin toplamı 9'dur.
Kesişim noktaları belirlendikten sonra [0,5][0, 5] aralığında fonksiyonun en küçük değerinin 22 (hem x=0x = 0 hem de x=2x = 2 için) ve en büyük değerinin 77 (x=5x = 5 için) olduğu tespit edilir. Bu iki değerin toplamı 9'dur.

Step-by-Step Solution

1
Grafiklerin kesişim noktalarını bulmak amacıyla iki ifadeyi birbirine eşitleyin.
x24x+6=x+2    (x1)(x4)=0x^2 - 4x + 6 = x + 2 \implies (x - 1)(x - 4) = 0 denkleminden kesişim noktalarının apsisleri x=1x = 1 ve x=4x = 4 olarak bulunur.
Fonksiyonun hangi aralıklarda hangi kuralı takip edeceğini belirlemek için kesişim noktaları kritik sınırlardır.
2
Aralıkları parçalara ayırarak fonksiyonun kurallarını belirleyin.
[0,1][0, 1] aralığında f(x)=x+2f(x) = x + 2, [1,4][1, 4] aralığında f(x)=x24x+6f(x) = x^2 - 4x + 6, [4,5][4, 5] aralığında f(x)=x+2f(x) = x + 2 olur.
Minimum fonksiyonunun tanımı gereği, her aralıkta görüntüsü daha küçük olan fonksiyon kuralı seçilir.
3
Her alt aralıkta en büyük ve en küçük değerleri inceleyin.
[0,1][0, 1] aralığında değerler 22 ile 33 arasındadır. [1,4][1, 4] aralığında tepe noktasında en küçük değer 22 olur. [4,5][4, 5] aralığında değerler 66 ile 77 arasındadır.
Alt aralıklardaki yerel ekstremumları ve sınır değerlerini belirlemek genel maksimum ve minimumu bulmayı sağlar.
4
Genel maksimum ve minimum değerleri belirleyip toplayın.
En büyük değer 77, en küçük değer 22 olup toplamları 7+2=97 + 2 = 9 bulunur.
Tüm alt aralıklardaki en büyük ve en küçük değerlerin karşılaştırılmasıyla mutlak ekstremum değerlerine ulaşılır.

Key Concept

Parçalı tanımlanan veya iki fonksiyonun minimumu/maksimumu şeklinde verilen fonksiyonların, sınır noktaları ve kritik noktaları (kesişim noktaları ve parabol tepe noktası) incelenerek en büyük ve en küçük değerlerinin bulunması.
Estimated Time:2m 30s
Question 78Question
Dik koordinat düzleminde, bb ve cc gerçek sayılar ve c>0c > 0 olmak üzere,
f(x)=12x2+bx+cf(x) = -\frac{1}{2}x^2 + bx + c
fonksiyonunun grafiği olan parabol xx-eksenini farklı AA ve BB noktalarında, yy-eksenini ise CC noktasında kesmektedir.

AA, BB ve CC noktalarından geçen çember, yy-eksenini CC noktasından farklı bir DD noktasında daha kesmektedir.

CC ve DD noktaları arasındaki uzaklık 99 birim ve köşe noktaları AA, BB ve DD olan üçgenin alanı 1212 birimkare olduğuna göre, b2b^2 değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 22

Answer

Doğru yanıt 22'dir.
Çemberde kuvvet özelliği gereği, dik koordinat sisteminde eksenleri kesen çemberin kesim noktalarının koordinatları arasında x1x2=y1y2x_1 x_2 = y_1 y_2 bağıntısı vardır. Buradan ikinci kesim noktası D(0,2)D(0, -2) bulunur. Uzaklık bağıntısından c=7c = 7 ve alan bağıntısından kökler farkı x1x2=12|x_1 - x_2| = 12 elde edilerek ikinci dereceden denklemin diskriminant bağıntısı çözüldüğünde b2=22b^2 = 22 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Parabolün eksenleri kestiği noktaların koordinatlarını belirlemek ve kök ilişkilerini yazmak.
C(0,c)C(0, c) noktası yy-eksenini kestiği noktadır. A(x1,0)A(x_1, 0) ve B(x2,0)B(x_2, 0) ise xx-eksenini kestiği noktalardır. Bu noktalar 12x2+bx+c=0    x22bx2c=0-\frac{1}{2}x^2 + bx + c = 0 \implies x^2 - 2bx - 2c = 0 denkleminin kökleridir. Buradan kökler çarpımı x1x2=2cx_1 x_2 = -2c olur.
Parabolün eksenleri kestiği noktaların çember denklemiyle olan ilişkisini kurabilmek için.
2
Çemberin eksenleri kestiği noktalar arasındaki geometrik bağıntıyı (kuvvet teoremini) uygulamak.
A,B,CA, B, C noktalarından geçen çemberin yy-eksenini kestiği diğer nokta D(0,d)D(0, d) olsun. Çemberin eksenleri kestiği noktalar için x1x2=cdx_1 x_2 = c \cdot d eşitliği geçerlidir. Buradan 2c=cd-2c = c \cdot d ve c>0c > 0 olduğu için d=2d = -2 elde edilir. DD noktası (0,2)(0, -2) olarak bulunur.
Çemberin yy-eksenini kestiği ikinci noktanın koordinatını bulmak için.
3
CC ve DD noktaları arasındaki uzaklığı kullanarak cc parametresini hesaplamak.
C(0,c)C(0, c) ve D(0,2)D(0, -2) noktaları arasındaki uzaklık c(2)=c+2|c - (-2)| = c + 2 birimdir. c+2=9    c=7c + 2 = 9 \implies c = 7 olarak bulunur.
Parabolün sabit terimi olan cc değerini netleştirmek için.
4
Üçgenin alan bilgisini kullanarak kökler arasındaki mesafeyi bulmak.
ABDABD üçgeninin tabanı xx-ekseni üzerindeki ABAB doğru parçası olup uzunluğu x1x2|x_1 - x_2| birimdir. Bu tabana ait yükseklik ise D(0,2)D(0, -2) noktasının xx-eksenine uzaklığı olan 22 birimdir. Alan(ABD)=12x1x22=12    x1x2=12\text{Alan}(ABD) = \frac{1}{2} \cdot |x_1 - x_2| \cdot 2 = 12 \implies |x_1 - x_2| = 12 olur.
xx-eksenini kestiği noktalar arasındaki uzaklığı bulmak için.
5
Kökler farkı formülünü kullanarak b2b^2 değerini çekmek.
c=7c = 7 için denklemimiz x22bx14=0x^2 - 2bx - 14 = 0 olur. Kökler farkı x1x2=Δa=(2b)24(1)(14)=4b2+56=2b2+14|x_1 - x_2| = \frac{\sqrt{\Delta}}{|a|} = \sqrt{(-2b)^2 - 4(1)(-14)} = \sqrt{4b^2 + 56} = 2\sqrt{b^2 + 14} şeklindedir. 2b2+14=12    b2+14=6    b2+14=36    b2=222\sqrt{b^2 + 14} = 12 \implies \sqrt{b^2 + 14} = 6 \implies b^2 + 14 = 36 \implies b^2 = 22 elde edilir.
Kökler farkı ile denklem katsayıları arasındaki ilişkiyi kurarak bilinmeyen b2b^2 değerini bulmak için.

Key Concept

Parabolün eksenleri kestiği noktalar ile ikinci dereceden denklemlerin kök-katsayı ilişkilerinin ve çemberde kuvvet özelliğinin bir arada kullanılması.
Question 79Question

Bir hareketlinin zamana (tt) bağlı konumunu gösteren s(t)s(t) fonksiyonu için;

- [1,4][1, 4] zaman aralığındaki ortalama değişim hızı v1v_1,
- [4,9][4, 9] zaman aralığındaki ortalama değişim hızı v2v_2,
- [1,9][1, 9] zaman aralığındaki ortalama değişim hızı v3v_3

olarak tanımlanmıştır.

Bu değerler arasında

3v1+5v24v3=123v_1 + 5v_2 - 4v_3 = 12

bağıntısı olduğuna göre, v3v_3 değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 3

Answer

Ortalama değişim hızları arasındaki ilişkiden elde edilen 3v1+5v2=8v33v_1 + 5v_2 = 8v_3 denklemi, soruda verilen 3v1+5v24v3=123v_1 + 5v_2 - 4v_3 = 12 eşitliğinde yerine yazıldığında v3=3v_3 = 3 olarak bulunur.
Ortalama değişim hızı formülü uygulandığında s(4)s(1)=3v1s(4) - s(1) = 3v_1, s(9)s(4)=5v2s(9) - s(4) = 5v_2 ve s(9)s(1)=8v3s(9) - s(1) = 8v_3 eşitlikleri bulunur. Değişimlerin toplamı özelliğinden dolayı 3v1+5v2=8v33v_1 + 5v_2 = 8v_3 yazılır. Verilen denklemde bu ifade yerine konulduğunda 8v34v3=128v_3 - 4v_3 = 12 denkleminden v3=3v_3 = 3 elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
v1v_1, v2v_2 ve v3v_3 değerlerini ortalama değişim hızı tanımına göre s(t)s(t) cinsinden ifade edin.
v1=s(4)s(1)3v_1 = \frac{s(4) - s(1)}{3}, v2=s(9)s(4)5v_2 = \frac{s(9) - s(4)}{5} ve v3=s(9)s(1)8v_3 = \frac{s(9) - s(1)}{8} elde edilir.
Bir fonksiyonun [a,b][a, b] aralığındaki ortalama değişim hızı f(b)f(a)ba\frac{f(b)-f(a)}{b-a} formülüyle hesaplanır.
2
Elde edilen ifadeleri düzenleyerek aralarındaki cebirsel ilişkiyi belirleyin.
s(4)s(1)=3v1s(4) - s(1) = 3v_1, s(9)s(4)=5v2s(9) - s(4) = 5v_2 ve s(9)s(1)=8v3s(9) - s(1) = 8v_3 olur. [1,9][1, 9] aralığındaki toplam değişim, [1,4][1, 4] ve [4,9][4, 9] aralıklarındaki değişimlerin toplamına eşit olduğundan (s(4)s(1))+(s(9)s(4))=s(9)s(1)(s(4) - s(1)) + (s(9) - s(4)) = s(9) - s(1) yazılır. Buradan 3v1+5v2=8v33v_1 + 5v_2 = 8v_3 eşitliğine ulaşılır.
Farklı alt aralıklardaki net değişim miktarlarının toplamı, birleşik aralıktaki toplam değişime eşittir.
3
3v1+5v2=8v33v_1 + 5v_2 = 8v_3 ilişkisini soruda verilen denklemde yerine yazarak bilinmeyen v3v_3 değerini çözün.
3v1+5v24v3=12    8v34v3=12    4v3=12    v3=33v_1 + 5v_2 - 4v_3 = 12 \implies 8v_3 - 4v_3 = 12 \implies 4v_3 = 12 \implies v_3 = 3 bulunur.
Tek bilinmeyenli doğrusal bir denklem elde edip sonuca ulaşmak için.

Key Concept

Bir fonksiyonun belirli bir aralıktaki ortalama değişim hızı, fonksiyonun o aralıktaki değişim miktarının aralık uzunluğuna oranıdır.
Question 80Question
f(x)=2x2mx+nf(x) = 2x^2 - mx + n
parabolü koordinat eksenlerini A(0,12)A(0, -12) ve B(2,0)B(2, 0) noktalarında kesmektedir.

Buna göre, bu parabolün xx-eksenini kestiği diğer noktanın apsisi kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: -3

Answer

Parabolün x-eksenini kestiği diğer noktanın apsisi -3'tür.
Parabolün eksenleri kestiği noktaların koordinatları fonksiyonda yerine yazıldığında denklemi sağlar. A(0, -12) noktası n = -12 değerini verir. B(2, 0) noktası ise f(2) = 8 - 2m - 12 = 0 eşitliğinden m = -2 değerini verir. Parabol denklemi f(x) = 2x^2 + 2x - 12 olur. Bu fonksiyonu sıfır yapan x değerleri x = 2 ve x = -3 olduğundan, diğer noktanın apsisi -3'tür.

Step-by-Step Solution

1
y-eksenini kestiği noktayı denklemde yerine yazarak n katsayısını bulma
n = -12
Parabolün y-eksenini kestiği A(0, -12) noktası fonksiyonu sağlamalıdır. f(0) = -12 eşitliğinden n = -12 elde edilir.
2
x-eksenini kestiği bilinen noktayı denklemde yerine yazarak m katsayısını bulma
m = -2
Parabolün x-eksenini kestiği B(2, 0) noktası fonksiyonu sağlamalıdır. f(2) = 2(2)^2 - m(2) - 12 = 0 denkleminden m = -2 bulunur.
3
Katsayıları yerine yazıp elde edilen denklemin diğer kökünü bulma
x = -3
f(x) = 2x^2 + 2x - 12 = 2(x^2 + x - 6) = 2(x + 3)(x - 2) = 0 denkleminin kökleri x = 2 ve x = -3'tür. Bize sorulan diğer noktanın apsisi -3'tür.

Key Concept

Bir fonksiyonun grafiğinin koordinat eksenlerini kestiği noktaları bulmak için x = 0 (y-kesim noktası) ve y = 0 (x-kesim noktaları) değerleri kullanılır.
PreviousPage 4 / 43Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin