All practice questions

Question 1581Question →

Divânu Lugâti't-Türk'ün dil, edebiyat ve coğrafya tarihi açısından barındırdığı temel özellikleri ve yapısal unsurları doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Türk Dünyası Haritası ile ilk Türk dünyası haritasının gösterilmesi; Sözlü Edebiyat Derlemeleri ile sav, sagu ve koşuk gibi antolojik malzemeler; Hakanî Lehçesi ile eserde esas alınan en açık lehçe; Arapça Sözlük Modeli ile de Kitâbü'l-Ayn metodunun eşleşmesi gerekmektedir.

Divânu Lugâti't-Türk'ün coğrafi, edebi, dil bilimsel ve metodolojik yönleri sırasıyla harita, sözlü edebiyat derlemeleri, Hakanî lehçesi ve Arapça sözlük modeli açıklamalarıyla örtüşmektedir. Bu eşleştirmeler eserin çok yönlü ansiklopedik yapısını doğrulamaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Eserin coğrafi boyutunu temsil eden unsuru belirleme

Türk Dünyası Haritası, Türk boylarının yaşadığı coğrafyayı gösteren ilk harita açıklamasıyla eşleşir.

Kaşgarlı Mahmut esere coğrafi sınırları göstermek için bir harita eklemiştir.

2

Eserdeki edebi ve folklorik malzemeleri saptama

Sözlü Edebiyat Derlemeleri, sav, sagu, koşuk ve destan gibi sözlü gelenek ürünlerini içeren açıklamayla eşleşir.

Eser sadece bir sözlük değil, aynı zamanda sözlü dönemin şiir ve atasözü derlemelerini içeren bir antolojidir.

3

Eserde temel alınan edebi dili tespit etme

Hakanî Lehçesi (Karahanlı Türkçesi), eserde kelimelerin tanımında temel alınan ve en doğru kabul edilen lehçe açıklamasıyla eşleşir.

Yazar, kendi lehçesini temel alarak diğer Türk boylarının dil özellikleriyle karşılaştırmıştır.

4

Eserin yapısal yazım yöntemini ve modelini belirleme

Arapça Sözlük Modeli, El-Halil bin Ahmed'in Kitâbü'l-Ayn adlı eserinden esinlenilen sözlükçülük yöntemiyle eşleşir.

Eser, Arap sözlükçülük geleneğine göre tasarlanmış olup madde başları Arapça açıklanmıştır.

Key Concept

Divânu Lugâti't-Türk'ün dilsel, edebi, coğrafi ve yapısal nitelikleri

Estimated Time:2m 0s

Question 1582Question →

İslam düşünce tarihinde farklı siyasi ve itikadi yorumların ortaya çıkmasında dini metinlerin yorumlanması, siyasi gelişmeler ve sosyo-kültürel etkenler belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen siyasi-itikadi mezhepler ile bu mezheplerin ayırt edici özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Haricilik - Hakem Olayı ve büyük günah işleyenin tekfir edilmesi; Şia - İmametin Hz. Ali ve soyuna ait olması ve inanç esası sayılmas��; Mu'tezile - Büyük günah işleyenin iman ile küfür arasında bir mertebede olması; Maturidilik - Ebu Hanife'nin görüşleri doğrultusunda akıl-vahiy dengesiyle cüzi iradenin savunulması.

Verilen eşleştirmede; Hakem Olayı ve tekfir görüşüyle bilinen ekol Haricilik; Hz. Ali'nin imametini inanç esası yapan ekol Şia; büyük günah işleyeni iki konum arasında gören akılcı ekol Mu'tezile; Ebu Hanife'nin görüşlerini sistemleştirerek cüzi iradeyi ve akıl-vahiy dengesini savunan ekol ise Maturidilik'tir. Bu tanımlamalar mezheplerin temel teolojik kabulleriyle örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Haricilik kavramının tarihsel kökeni ve büyük günah meselesine yaklaşımı belirlenir.

Hariciliğin Hakem Olayı ile ortaya çıktığı ve büyük günah işleyeni kafir saydığı bilgisiyle ilk açıklama eşleştirilir.

Haricilik mezhebinin temel ayırt edici görüşlerini tespit etmek için.

2

Şia mezhebinin imamet anlayışı analiz edilir.

Şia'nın imameti Hz. Ali soyunun hakkı ve dinin temel esası kabul ettiği bilgisiyle ikinci açıklama eşleştirilir.

Şia'nın siyasi ve itikadi karakterini ortaya koyan ana unsuru belirlemek için.

3

Mu'tezile mezhebinin beş esasından biri olan el-menziletü beyne'l-menzileteyn ilkesi incelenir.

Mu'tezile'nin büyük günah işleyeni iman ile küfür arasında bir konumda gördüğü bilgisiyle üçüncü açıklama eşleştirilir.

Mu'tezile'nin kelami metodunu ve büyük günah konusundaki özgün görüşünü doğrulamak için.

4

Maturidilik ekolünün kurucu arka planı ve akıl-vahiy metodu sorgulanır.

Maturidiliğin Ebu Hanife'nin görüşlerine dayandığı ve cüzi iradeyi savunarak akıl-vahiy dengesini kurduğu bilgisiyle dördüncü açıklama eşleştirilir.

Ehl-i Sünnet'in itikadi ekollerinden Maturidiliğin ayırt edici metodolojisini netleştirmek için.

Key Concept

İslam Düşüncesinde İtikadi ve Siyasi Ekollerin Ayırt Edici Görüşleri ve Metotları

Estimated Time:2m 0s

Question 1583Question →

Aşağıda sol sütunda verilen Milli Edebiyat Dönemi sanatçılarını, sağ sütunda yer alan sanat anlayışları ve belirleyici edebi özellikleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Ziya Gökalp, didaktik-fikir şiirleriyle; Faruk Nafiz Çamlıbel, Beş Hececiler ve 'Sanat' şiiriyle; Ali Canip Yöntem ise Yeni Lisan kuruculuğu ve 'Geçtiğim Yol' eseriyle eşleşir.

Eşleştirmede Ziya Gökalp didaktik ve Türkçülük ideolojisine dayanan şiir anlayışıyla; Faruk Nafiz Çamlıbel Beş Hececiler içindeki öncü konumu ve 'Sanat' şiiriyle; Ali Canip Yöntem ise Yeni Lisan hareketindeki yeri ve 'Geçtiğim Yol' adlı eseriyle doğru şekilde bir araya getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Ziya Gökalp'in edebi kişiliğinin analiz edilmesi

Sanatçının Türkçülük fikrini halka anlatmak amacıyla didaktik manzumeler yazdığı bilinmektedir. Bu özellik üçüncü tanımla eşleşir.

Şairin sanat anlayışı ve ideolojik çizgisi onun edebi profilini belirler.

2

Faruk Nafiz Çamlıbel'in topluluğunun ve şiirinin tespit edilmesi

Sanatçı, hecenin beş şairinden biridir ve memleketçi yönelimi başlatan 'Sanat' şiirinin yazarıdır. Bu özellik birinci tanımla eşleşir.

Temsilcilerin kurucusu veya üyesi olduğu edebi gruplar ve sembolleşmiş eserleri eşleştirmede kolaylık sağlar.

3

Ali Canip Yöntem'in edebi faaliyetlerinin belirlenmesi

Yeni Lisan teorisyenlerinden olan yazar, heceyle yazdığı şiirlerini 'Geçtiğim Yol' adlı kitapta toplamıştır. Bu özellik ikinci tanımla eşleşir.

Yeni Lisan hareketi içerisindeki kurucu şairlerin eser adları ayırt edici birer bilgidir.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi şairlerinin edebi özellikleri ve eser eşleştirmeleri

Question 1584Question →

İslam ahlak düşüncesinde insanın ruhsal güçlerinin dengelenmesiyle ortaya çıkan dört temel erdem vardır. Aşağıda verilen temel erdemler ile bu erdemlerin ahlak felsefesindeki tanımlarını doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Hikmet erdemi doğru ve yanlışı ayırt etme tanımıyla; şecaat erdemi öfke ve korku karşısında dengeli duruş tan��mıyla; iffet erdemi bedensel arzuları denetleme tanımıyla; adalet erdemi ise hakkı teslim etme ve dengeli davranma tanımıyla eşleşir.

Eşleştirmede hikmet, doğru ile yanlışı ayırt etme yetisiyle; şecaat, öfke ve korku karşısında dengeli duruşla; iffet, bedensel arzuların denetimiyle; adalet ise hakkı teslim etme ve dengeyle doğrudan ilişkilidir.

Step-by-Step Solution

1

Hikmet kavramının tanımını belirleme

Hikmet, insanın bilme gücünün dengeli kullanımıyla iyiyi kötüden, doğruyu yanlıştan ayırt etmesidir. Dolayısıyla doğru ile yanlışı ayırt etme tanımıyla eşleşir.

Hikmetin felsefi ve dini tanımı akıl ile doğrudan ilişkilidir.

2

Şecaat kavramının tanımını belirleme

Şecaat, öfke gücünün dengelenmesiyle ortaya çıkan cesaret ve yiğitlik erdemidir. Dolayısıyla öfke ve korku karşısında dengeli davranma tanımıyla eşleşir.

Şecaat, zulme karşı direnme ve hakkı savunma cesaretini temsil eder.

3

İffet kavramının tanımını belirleme

İffet, arzu ve isteklerin akıl ve din sınırları içinde tutulmasını ifade eder. Dolayısıyla bedensel arzuları sınırlandırma tanımıyla eşleşir.

İffet nefsi terbiye etmek ve haramdan uzak durmakla ilgilidir.

4

Adalet kavramının tanımını belirleme

Adalet, diğer üç erdemin dengeli bir biçimde uygulanmasıyla oluşan, her hak sahibine hakkını verme durumudur. Dolayısıyla her şeyi ait olduğu yere koyma tanımıyla eşleşir.

Adalet, ahlak felsefesinde nihai ve kapsayıcı erdem olarak kabul edilir.

Key Concept

İslam Ahlakında Dört Temel Erdem (Hikmet, Şecaat, İffet, Adalet)

Question 1585Question →

Milli Edebiyat Dönemi Türk şiirinde tek bir şiir anlayışından söz etmek mümkün değildir. Dönemin kültürel ve siyasi atmosferi içerisinde farklı estetik ve ideolojik temellere dayanan şiir eğilimleri bir arada varlığını sürdürmüştür.

Aşağıda verilen Milli Edebiyat Dönemi şiir eğilimleri ile bu eğilimlerin temel poetik özelliklerini eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Saf (Öz) Şiir Anlayışı estetik kaygıyı ve musikiyi önceleyen özelliklerle; Sade Dil ve Heceyle Yazılan Milliyetçi Şiir Yeni Lisan ilkeleri doğrultusundaki didaktik özelliklerle; Halkın Yaşayışını Yansıtan Sosyal Manzume yoksul insanların yaşamını realist biçimde sunan özelliklerle; Beş Hececilerin Memleketçi Şiiri ise Anadolu'yu ve memleket sevgisini hece ölçüsüyle ve coşkulu bir dille ele alan özelliklerle eşleşmelidir.

Doğru eşleştirmede; estetik kaygı ve musikiye odaklanan saf şiir kendi tanımıyla, dilde sadeleşme ve hece ölçüsünü ideolojik bir zeminle sunan milliyetçi şiir kendi tanımıyla, sokak hayatını realizm ve manzum hikâye yoluyla anlatan sosyal manzume kendi tanımıyla, hece vezniyle Anadolu'yu romantik bir dille betimleyen Beş Hececilerin memleketçi şiiri de kendi tanımıyla bir araya getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Saf (Öz) Şiir Anlayışı'nın anahtar kelimelerini belirleme.

Bu anlayışın estetik kaygı, musiki, ahenk ve biçim mükemmelliğini ön planda tuttuğu tespit edilir. Bu özellikler musikiyi ve biçim olgunluğunu hedefleyen tanım ile örtüşmektedir.

Şairin ideolojik kaygılardan uzak durup sadece sanatsal değer araması saf şiirin en belirgin özelliğidir.

2

Sade Dil ve Heceyle Yazılan Milliyetçi Şiir anlayışının niteliklerini inceleme.

Yeni Lisan hareketiyle başlayan dilde sadeleşme, hece vezni kullanımı ve halkı bilgilendirme (didaktiklik) unsurlarının yer aldığı tanım belirlenir.

Ziya Gökalp ve Mehmet Emin Yurdakul gibi isimlerin öncülüğünü yaptığı bu akım, fikir aktarımını önceler.

3

Halkın Yaşayışını Yansıtan Sosyal Manzume ile Beş Hececilerin özelliklerini ayırt etme.

Mehmet Akif'in temsil ettiği sosyal manzume anlayışının realist ve sokak hayatını yansıtan yönü ile Beş Hececilerin memleket sevgisini ve Anadolu'yu romantik tarzda ele alan yönü ayırt edilir.

Her iki yönelim de halka ve hayata yaklaşsa da biri realizm ve manzum hikâye tekniğiyle, diğeri ise romantik duyarlılıkla Anadolu'yu hece ölçüsüyle betimler.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi'ndeki farklı şiir eğilimleri (Saf Şiir, Milliyetçi Şiir, Sosyal Manzume, Memleketçi Şiir) ve bunların poetik nitelikleri.

Question 1586Question →

Aşağıda verilen hatalı kıyas örneklerini, ihlal ettikleri klasik kıyas kuralları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

İlk kıyas örneği 'İki tikel öncülden sonuç çıkarılamaz' kuralıyla, ikinci kıyas örneği 'Orta terim sonuç önermesinde yer alamaz' kuralıyla, üçüncü kıyas örneği ise 'İki olumsuz öncülden sonuç çıkarılamaz' kuralıyla eşleşmektedir.

Hatalı akıl yürütmeler incelendiğinde; tikel öncüllerden oluşan birinci tasım tikel kuralıyla, sonuç kısmında orta terim barındıran ikinci tasım orta terim kuralıyla, her iki öncülü de olumsuz olan üçüncü tasım ise olumsuz öncüller kuralıyla doğru ve eksiksiz biçimde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

İlk kıyasın öncüllerinin niceliğini (tümel/tikel olma durumu) analiz etmek.

Birinci öncülün ve ikinci öncülün 'bazı' ile başlayan tikel ifadeler olduğu görülür.

İki tikel öncülden sonuç çıkmayacağı kuralını ihlal ettiğini belirleyerek ilgili kuralla eşleştirmek gerekir.

2

İkinci kıyasın terimlerini ve sonuç önermesinde yer alan terimleri incelemek.

Öncüllerde ortak olan ve bağ kuran 'şair' teriminin sonuç önermesinde de yer aldığı tespit edilir.

Orta terimin sonuçta bulunmaması gerektiği kuralının ihlal edildiğini görerek doğru kuralla eşleştirmek gerekir.

3

Üçüncü kıyasın öncüllerinin niteliğini (olumlu/olumsuz olma durumu) analiz etmek.

Her iki öncülün de olumsuz ekler/ifadeler ('değildir') içerdiği tespit edilir.

İki olumsuz öncülden sonuç çıkmayacağı kuralının ihlal edildiğini saptayarak eşleştirmeyi tamamlamak gerekir.

Key Concept

Kıyas kuralları çerçevesinde terimlerin ve öncüllerin nitelik/nicelik açısından denetlenmesi.

Estimated Time:2m 0s

Question 1587Question →

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan eserler ile bireyin iç dünyasını esas alan romanların genel özellikleri ve içerikleri üzerine bir eşleştirme tablosu hazırlanmıştır. Aşağıda sol sütunda verilen romanlar ile sağ sütunda yer alan belirleyici tematik ve yapısal özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Çiçekler Büyür romanı Bulgaristan Türklerinin milli kimlik mücadelesini ele alan açıklamayla; Dönemeçte romanı Doktor Şerif'in iç dünyasını ve toplumsal değişimi ele alan açıklamayla; Çamlıca'daki Eniştemiz romanı Hacı Bey karakteri ve anıların estetiğini ele alan açıklamayla; Sokakta romanı ise mahalle kültürünün yok oluşunu mistik/metafizik boyutta sorgulayan açıklamayla eşleşmektedir.

Çiçekler Büyür romanı Bulgaristan Türklerinin maruz kaldığı asimilasyon politikalarını ve milli kimlik koruma çabasını İlay karakteri üzerinden anlatır. Dönemeçte, Tarık Buğra'nın çok partili hayata geçişin sancılarını ve bu süreçteki yozlaşmayı Doktor Şerif'in ruh dünyası üzerinden yansıttığı eseridir. Çamlıca'daki Eniştemiz, geçmiş zaman nostaljisini ve Hacı Bey karakterinin özgün iç dünyasını ele alır. Sokakta ise Bahaeddin Özkişi'nin modern hayatın getirdiği manevi boşluğu manevi/mistik bir çerçevede, sokağın ruhu ve şeytani kötülükle mücadele üzerinden işlediği romanıdır.

Step-by-Step Solution

1

Eserlerin yazarlarını ve ait oldukları edebi yönelimleri belirleme.

Çiçekler Büyür (Emine Işınsu) ve Sokakta (Bahaeddin Özkişi) milli-dini duyarlılığı; Dönemeçte (Tarık Buğra) ve Çamlıca'daki Eniştemiz (Abdülhak Şinasi Hisar) bireyin iç dünyasını esas alan eserlerdir.

Eserlerin genel tematik yönelimini saptamak doğru eşleştirmeye giden ilk adımdır.

2

Eserlerin karakter kadrosunu ve belirleyici temalarını eşleştirme.

Çiçekler Büyür romanındaki Bulgaristan Türkleri ve İlay karakteri sağ sütundaki ilk tanımla uyuşur. Dönemeçte romanındaki Doktor Şerif ve taşradaki siyasal/ahlaki değişim ikinci tanımla uyuşur. Çamlıca'daki Eniştemiz romanındaki eksantrik Hacı Bey ve Çamlıca hatıraları üçüncü tanımla uyuşur. Sokakta romanındaki mistik iyi-kötü çatışması ve mahalle kültürünün çözülüşü dördüncü tanımla uyuşur.

Eserlerin içerik, şahıs kadrosu ve izlek bazında ayırt edici özelliklerini tespit etmek doğru eşleştirmeyi tamamlar.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Hikaye ve Romanında Milli-Dini Zevk ve Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Eserler

Estimated Time:2m 0s

Question 1588Question →

Divan şiiri, İslam medeniyeti dairesinde şekillenmiş zengin bir kültürel birikimin ve somut hayatın izlerini taşır. Aşağıda verilen divan edebiyatının beslendiği temel kaynaklar ile bu kaynakların şiirdeki yansımalarını gösteren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Dini ve Tasavvufi Kaynaklar - Fuzuli'nin peygamber sevgisi ve Nabi'nin ahlaki öğütlerindeki dini ögelerle; İran Mitolojisi ve Şehname - Cemşid, Keyhüsrev, Rüstem gibi kahramanlarla yapılan övgülerle; Tarihî ve Efsanevi Aşk Anlatıları - Behistun Dağı'nı delme ve çölde aklını yitirme gibi klasik aşk mesnevileriyle; Mahalli Hayat ve Sosyal Unsurlar - Sadabad eğlenceleri, mesire yerleri ve somut yaşam ögeleriyle eşleşir.

Sol taraftaki kaynaklar, sağ taraftaki açıklamalarla edebiyattaki yansımaları ve şairlerin şiirlerindeki kullanım amaçları doğrultusunda bire bir eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Dini ve tasavvufi kaynakları eşleştirme

Dini ve Tasavvufi Kaynaklar ifadesi, ayetler, hadisler ve peygamber sevgisi ile ilgili açıklamayla eşleşir.

Kutsal metinler ve tasavvuf öğretisi dini kaynakların temelidir.

2

Mitolojik unsurları eşleştirme

İran Mitolojisi ve Şehname ifadesi, Şehname kahramanlarını içeren açıklamayla eşleşir.

Şehname'den alınan karakterler devlet büyüklerinin övgüsünde sıklıkla kullanılır.

3

Aşk mesnevilerini eşleştirme

Tarihî ve Efsanevi Aşk Anlatıları ifadesi, dağ delme ve çöl motiflerinin yer aldığı açıklamayla eşleşir.

Leyla ile Mecnun, Ferhad ile Şirin aşk ıstırabının divan edebiyatındaki temel yansımalarıdır.

4

Sosyal çevre unsurlarını eşleştirme

Mahalli Hayat ve Sosyal Unsurlar ifadesi, saray hayatı, düğünler, mesire yerleri gibi ögelerin yer aldığı açıklamayla eşleşir.

İstanbul'un günlük yaşamı ve yerel unsurlar mahallileşme akımının yansımalarıdır.

Key Concept

Divan edebiyatının genel kaynakları

Estimated Time:2m 0s

Question 1589Question →

Aşağıdaki sol sütunda Tanzimat I. Dönem Türk edebiyatına ait metin parçaları, sağ sütunda ise bu parçaların temsil ettiği sanatçı ve edebî özellikler verilmiştir. Bu metin parçalarını ilgili sanatçı ve edebî özelliklerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Birinci metin parçası Namık Kemal'in romantik ve vatanperver şiir anlayışıyla; ikinci metin parçası Şinasi'nin akılcı ve klasik münacatıyla; üçüncü metin parçası Ziya Paşa'nın hikemî ve geleneksel terkib-i bendiyle; dördüncü metin parçası ise Ahmet Mithat Efendi'nin okura doğrudan seslenen popüler roman tekniğiyle eşleşmektedir.

Eşleştirmede her metin parçası kendi sanatçısının sanat anlayışını yansıtmaktadır: Hürriyet Kasidesi Namık Kemal'in romantizmini ve vatan-hürriyet temasını; Münacat Şinasi'nin rasyonalizmini; Terkib-i Bend Ziya Paşa'nın hikemî divan geleneğine bağlılığını; 'ey kariler' hitabı ise Ahmet Mithat Efendi'nin halkı eğitme amacını yansıtır.

Step-by-Step Solution

1

Birinci metindeki anahtar kavramları analiz etme

Metinde geçen 'hürriyet' kavramı ve coşkun lirik eda tespit edilir.

Tanzimat I. Dönem'de hürriyet ve vatan kavramlarını kaside biçiminde ilk işleyen sanatçı Namık Kemal'dir.

2

İkinci metindeki felsefi ve edebi yaklaşımı belirleme

Metinde geçen 'vahdet-i zat', 'akıl' ve 'şehadet' kavramları klasisizmin rasyonalizmi ile bağdaştırılır.

Münacatta Tanrı'nın varlığını akılla kavramaya çalışan ve edebiyatımızda klasisizmden etkilenen ilk isim Şinasi'dir.

3

Üçüncü metindeki biçimsel ve düşünsel çizgiyi inceleme

Metnin aklın sınırlarını sorgulayan hakimane (hikemî) söylemi ve beyit yapısı belirlenir.

Tanzimat Dönemi'nde geleneksel divan şiiri çizgisine bağlı kalarak bu tarz hikemî beyitler yazan sanatçı Ziya Paşa'dır.

4

Dördüncü metindeki anlatım tekniğini ve hitap tarzını değerlendirme

Okuyucuya doğrudan seslenilmesi ve araya girilerek ahlaki/eğitici ders verilmesi belirlenir.

Tanzimat romanında meddah tekniğini kullanarak halkı eğitmeyi amaçlayan popüler romancı Ahmet Mithat Efendi'dir.

Key Concept

Tanzimat I. Dönem sanatçılarının edebi anlayışları, benimsedikleri akımlar ve eserlerindeki üslup özellikleri

Question 1590Question →

Klasik mantıkta doğru düşünmenin temelini oluşturan akıl ilkeleri, düşüncenin tutarlılığın�� ve geçerliliğini sağlayan en genel kurallardır.

Buna göre, sol sütunda verilen açıklamaları sağ sütundaki uygun akıl ilkeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Birinci açıklama Özdeşlik İlkesi ile, ikinci açıklama Çelişmezlik İlkesi ile, üçüncü açıklama Üçüncü Halin İmkânsızlığı İlkesi ile ve dördüncü açıklama Yeter-Sebep İlkesi ile eşleşir.

Verilen tanımlar ve mantıksal formüller sırasıyla klasik mantığın dört temel ilkesiyle (Özdeşlik, Çelişmezlik, Üçüncü Halin İmkânsızlığı ve Yeter-Sebep) birebir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Özdeşlik ilkesinin tanımı ve sembolik gösterimi incelenir.

Bir kavramın veya nesnenin kendisiyle aynı olmasını ifade eden, '

A = A

' formülüne sahip açıklama Özdeşlik İlkesi ile eşleştirilir.

Özdeşlik ilkesi her şeyin kendisi olmasını ve kavramların kararlılığını gerektirir.

2

Çelişmezlik ilkesinin tanımı ve yüklem ilişkisi çözümlenir.

Aynı anda hem

B

hem de

B

-olmayan olunamayacağını belirten açıklama Çelişmezlik İlkesi ile eşleştirilir.

Çelişmezlik ilkesi bir varlığa aynı anda zıt iki özelliğin yüklenemeyeceğini öngörür.

3

Üçüncü halin imkânsızlığı ilkesinin iki seçenekli yapısı değerlendirilir.

İki çelişik durum dışında üçüncü bir seçeneğin bulunmadığını belirten 'A, ya B ya da B-olmayandır' ifadesi Üçüncü Halin İmkânsızlığı İlkesi ile eşleştirilir.

Bu ilke mantıkta gri alanları dışlayarak iki kesin değerden birinin seçilmesini zorunlu kılar.

4

Yeter-sebep ilkesinin varlık veya bilgi düzeyindeki gerekçe arayışı analiz edilir.

Her önermenin veya olayın mantıklı bir dayanağı olması gerektiğini savunan açıklama Yeter-Sebep İlkesi ile eşleştirilir.

Yeter-sebep ilkesi, hiçbir şeyin sebepsiz yere var olamayacağını veya doğru kabul edilemeyeceğini belirtir.

Key Concept

Akıl İlkeleri

Question 1591Question →

İslam medeniyetinde ortaya çıkan eğitim, bilim ve sağlık kurumları, tarihsel süreçte üstlendikleri işlevlere göre çeşitlilik göstermiştir. Aşağıda verilen kurumları, yanlarında yer alan temel faaliyet alanlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Darülkurra, Kur'an ve kıraat ilminin öğretildiği uzmanlık kurumları ile; Darülhadis, hadis ilminin öğretildiği ve uzmanların yetiştirildiği merkezler ile; Şifahane, hastaların tedavi edildiği ve hekimlerin yetiştirildiği sağlık kuruluşları ile; Rasathane ise gök cisimlerinin gözlemlendiği araştırma merkezleri ile eşleşmektedir.

Eşleştirmede her kurum kendi ihtisas alanına uygun faaliyetle eşleşmiştir: Darülkurra kıraat eğitimiyle, Darülhadis hadis eğitimiyle, Şifahane tıp eğitimi ve tedaviyle, Rasathane ise astronomik gözlemlerle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Kavramların sözcük kökenlerini ve temel işlevlerini analiz edin.

Darülkurra terimindeki 'kurra' kelimesinin kıraat ve Kur'an okuyucuları ile; Darülhadis teriminin Peygamberimizin sözleri olan hadis ilmiyle; Şifahane teriminin şifa (sağlık) ve tedaviyle; Rasathane teriminin ise rasat (gözlem) faaliyetiyle ilişkili olduğu belirlenir.

Kelimelerin etimolojik kökenleri ve kurumsal amaçları, doğru eşleştirmeyi yapmanın en temel adımıdır.

2

Tanımları kurumlarla eşleştirerek doğruluğunu kontrol edin.

Darülkurra kıraat eğitimiyle (right_2), Darülhadis hadis eğitimiyle (right_1), Şifahane hekimlik ve tedaviyle (right_4), Rasathane ise astronomik gözlemlerle (right_3) eşleşir.

Her kurumun kendine has ihtisas alanı bulunduğundan, tanımlar net bir şekilde birbirini tamamlar.

Key Concept

İslam medeniyetindeki eğitim, bilim ve sağlık kurumlarının işlevleri ve ihtisas alanları.

Estimated Time:2m 0s

Question 1592Question →

Tanzimat Dönemi romanlarında yer alan aşağıdaki kahramanları, bu kahramanların temsil ettiği toplumsal/tematik rollerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Dilber karakteri esaret ve cariyelik temasını işleyen açıklamayla; Bihruz Bey alafranga züppe tipiyle; Râkım Efendi idealize edilmiş çalışkan kahramanla; Mahpeyker ise genç bir adamı felakete sürükleyen olumsuz kadın karakterle eşleşmektedir.

Dilber esaret ve cariyelik trajedisiyle; Bihruz Bey alafranga züppe tipiyle; Râkım Efendi Doğu-Batı sentezi yapmış ideal karakterle; Mahpeyker ise edebiyatımızdaki ilk olumsuz kadın tiplerinden biri olarak kurgulanmıştır. Bu tanımlamalar karakterlerin romanlardaki anahtar işlevleriyle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

İlk olarak Dilber karakteri incelenir.

Dilber, Sergüzeşt romanında cariyelik ve esaret temasını temsil eder. Dolayısıyla esaret konusunun anlatıldığı açıklama ile eşleşir.

Romanda Dilber'in küçük yaşta Kafkasya'dan getirilip cariye olarak satılması ve dramı ele alınır.

2

İkinci olarak Bihruz Bey karakteri incelenir.

Bihruz Bey, Araba Sevdası romanında yanlış Batılılaşmanın, şıklık merakının ve yüzeysel alafrangalığın temsilcisidir. Dolayısıyla alafranga züppe tipini anlatan açıklama ile eşleşir.

Bihruz Bey karakteri edebiyatımızda alafranga züppe tipinin ilk yetkin örneğidir.

3

Üçüncü olarak Râkım Efendi karakteri incelenir.

Râkım Efendi, Felâtun Bey ile Râkım Efendi romanında çalışkan, kendi ayakları üzerinde duran ve Doğu ile Batı değerlerini sentezleyen ideal karakterdir. Dolayısıyla yazarın idealize ettiği tipi tanımlayan açıklama ile eşleşir.

Ahmet Mithat Efendi, Felâtun Bey'in karşısına Râkım'ı çıkararak dönemin gençliğine doğru yolu göstermeyi amaçlamıştır.

4

Dördüncü olarak Mahpeyker karakteri incelenir.

Mahpeyker, İntibah romanında Ali Bey'i baştan çıkaran ve onun felaketini hazırlayan olumsuz kadın figürüdür. Dolayısıyla ilk olumsuz kadın karakter tasvirini içeren açıklama ile eşleşir.

Mahpeyker, Ali Bey'e duyduğu öfke ve intikam arzusu yüzünden olayların trajik bir hal almasına neden olur.

Key Concept

Tanzimat Dönemi Roman Kahramanları ve Temaları

Estimated Time:2m 0s

Question 1593Question →

Aşağıda verilen âşık edebiyatı dörtlüklerini; hece ölçüsü, üslup ve konu özelliklerini dikkate alarak sağdaki uygun nazım biçimi ve türü açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

I. dörtlük toplumsal eleştiri içeren taşlama (koşma) ile, II. dörtlük a��k temalı güzelleme (semai) ile, III. dörtlük 'bre' ünlemli varsağı ile, IV. dörtlük ise yiğitlik temalı koçaklama (koşma) ile eşleşmelidir.

Eşleştirmelerin doğru yapılabilmesi için her dörtlüğün hece sayısı, içerdiği anahtar ünlemler (bre, hey vb.) ve teması incelenmelidir. I. dörtlük 11'li hece ölçüsüyle yazılmış ve toplumsal bozulmayı yerdiği için taşlamadır. II. dörtlük 8'li hece ölçüsüyle yazılmış ve sevgiliyi (Elif) konu edindiği için semai (güzelleme) örneğidir. III. dörtlük 'bre' ünlemiyle başladığı ve 8'li heceyle söylendiği için varsağıdır. IV. dörtlük ise 11'li hece ölçüsüyle söylenip yiğitlik teması işlediği için koçaklamadır.

Step-by-Step Solution

1

Dörtlüklerin hece ölçülerini sayarak yapısal sınıflandırma için ilk veriyi toplama.

I. dörtlük 11'li, II. dörtlük 8'li, III. dörtlük 8'li, IV. dörtlük 11'li hece ölçüsündedir.

Âşık edebiyatında koşma (ve türleri olan güzelleme, koçaklama, taşlama) 11'li hece ölçüsüyle yazılırken semai ve varsağı 8'li hece ölçüsüyle yazılır.

2

Dörtlüklerin dil, üslup ve içerdiği özel ünlemleri kontrol etme.

III. dörtlükte 'Bre' ünlemi bulunmaktadır. Diğer dörtlüklerde belirgin bir ünlem yoktur ancak yiğitlik, lirik sevgi ve yergi temaları öne çıkmaktadır.

Varsağı nazım biçimini semaiden ayıran en önemli üslup özelliği 'bre, hey, behey' gibi yiğitçe ünlemlerin kullanılmasıdır.

3

Dörtlüklerin temalarını (nazım türlerini) analiz ederek son eşleştirmeyi gerçekleştirme.

I. dörtlük toplumsal aksaklıkları yeren bir taşlama; II. dörtlük aşk temalı bir güzelleme; IV. dörtlük yiğitlik temalı bir koçaklamadır.

Nazım biçimleri hece ve yapıya dayanırken, nazım türleri konuya göre belirlenir. Bu sayede doğru eşleştirmeler tamamlanır.

Key Concept

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Estimated Time:2m 0s

Question 1594Question →

Aşağıda sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatının temsilcisi olan şairler, sağ sütunda ise bu şairlerin belirleyici edebî özellikleri ile sanat anlayışlarını yansıtan beyitleri verilmiştir. Buna göre sol sütundaki şairleri sağ sütundaki uygun açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Şeyhî şairi Harnâme beyitiyle; Necâtî Bey şairi atasözü/deyim içeren beyitiyle; Fuzûlî şairi aşk ızdırabı temalı lirik beyitiyle; Bâkî şairi ise hoş sadâ ve dünyevi rindlik içeren beyitiyle eşleşmektedir.

Şairler, yaşadıkları yüzyıl, edebî unvanları (Sultânü'ş-Şuarâ, hekim şair vb.), üslup yönelimleri (hiciv, mahallîleşme, lirik aşk acısı, dünyevi rindlik) ve mahlaslarının geçtiği imzalı beyitleriyle tutarlı ve doğru bir biçimde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Sol sütundaki şairlerin yaşadığı yüzyılı ve genel üslup özelliklerini belirleyin.

Şeyhî ve Necâtî Bey 15. yüzyıl; Fuzûlî ve Bâkî ise 16. yüzyıl şairleridir.

Şairlerin dönemlerini ve edebî yönelimlerini bilmek, doğru eser ve beyit eşleştirmesi yapmanın temelini oluşturur.

2

Sağ sütundaki beyitlerin içerdiği mahlasları ve üslup ipuçlarını inceleyin.

Birinci açıklama Harnâme'nin meşhur giriş beyitini içerir; ikinci açıklamada Necâtî mahlası ve deyim yer alır; üçüncü açıklamada Fuzûlî mahlası ve aşk acısı vurgulanır; dördüncü açıklamada ise Bâkî mahlası ve hoş sadâ ifadesiyle dünyevi duruş belirtilir.

Divan şiirinde mahlas beyitleri ve belirgin tema/tür tercihleri (hiciv, lirik aşk, rindlik, mahallîleşme) şair tespiti için kesin kanıttır.

3

Şairlerin edebî karakterleri ile beyitlerdeki temaları eşleştirerek tabloyu tamamlayın.

Şeyhî tıp eğitimi ve hiciv yönüyle; Necâtî Bey atasözü/deyim zenginliğiyle; Fuzûlî aşk acısının yüceliğiyle; Bâkî ise pürüzsüz dil işçiliği ve rindane tavrıyla doğru şekilde eşleşir.

Sanatçıların kişisel yaşamları, unvanları ve poetik tercihleri şiirlerinin biçimsel ve anlamsal yapısını doğrudan belirler.

Key Concept

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Sanat Anlayışı ve Beyit Analizi

Question 1595Question →

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda yer alan ve bu dizelerde öne çıkan edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Birinci dize İstifham sanatıyla, ikinci dize Tezat sanatıyla, üçüncü dize Mecazımürsel sanatıyla, dördüncü dize ise Hüsnütalil sanatıyla eşleşmektedir.

Dizeler sırasıyla incelendiğinde; 'usanmaz mı / yanmaz mı' soruları istifham, 'ağlanacak / güler' karşıtlığı tezat, 'mahalle' kelimesiyle insan kastedilmesi mecazımürsel, ağaçların yeşermesinin güzel düşüncelere bağlanması ise hüsnütalil sanatlarıyla örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Birinci beyitteki soru eklerini ve soru bildiren ifadeleri incelemek.

Dizede geçen 'usanmaz mı' ve 'yanmaz mı' ifadelerinin soru sorma amacıyla (istifham) kullanıldığı tespit edilmiştir.

Dizelerdeki edebi sanatları belirlemede dil bilgisi ve anlamsal ipuçlarını değerlendirmek gerekir.

2

İkinci beyitteki karşıt anlamlı ya da karşıtlık bildiren kavramları bulmak.

'Ağlanacak' ve 'güler' kelimelerinin zıt durumları betimlemesiyle tezat sanatı saptanmıştır.

Anlamsal karşıtlıkların bir arada kullanılması tezat sanatının temel belirleyicisidir.

3

Üçüncü dizedeki 'mahalle' sözcüğünün kullanım amacını çözümlemek.

Mahalle kelimesinin yer-insan ilişkisiyle ad aktarması (mecazımürsel) yoluyla mahalle sakinlerini kastettiği belirlenmiştir.

Benzetme amacı gütmeden bir sözün başka bir söz yerine kullanılması ad aktarmasını gösterir.

4

Dördüncü dizedeki doğa olayının bağlanma nedenini irdelemek.

Ağaçların yeşermesinin biyolojik sebebi yerine 'güzel şeyler düşünmek' gibi şairane bir sebebe bağlandığı (hüsnütalil) görülmüştür.

Doğal olayları estetik ve dışsal bir nedene bağlama sanatı hüsnütalildir.

Key Concept

Edebi sanatların dizelerdeki anlamsal ve yapısal ipuçlarından yola çıkılarak tespit edilmesi.

Estimated Time:2m 0s

Question 1596Question →

Milli Edebiyat Dönemi'nde Türkçülük, İslamcılık ve Anadoluculuk gibi fikir akımları ile bu akımların yayılmasında ve edebi anlayışın olgunlaşmasında rol oynayan yayın organları arasında yakın bir ilişki vardır. Aşağıda verilen yayın organlarını, bu organların edebi-fikri yönelimleri ve temsilcileriyle ilgili açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Genç Kalemler dergisi Yeni Lisan makalesi ve edebi Türkçülük ile; Türk Yurdu dergisi Yusuf Akçura ve kültürel-siyasi Türkçülük ile; Sebilürreşad dergisi Mehmet Akif Ersoy ve İslamcılık ile; Dergâh dergisi ise Yahya Kemal, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Anadolu merkezli mistik milliyetçilik ile eşleşmektedir.

Genç Kalemler dergisi edebi Türkçülük (Yeni Lisan) ile, Türk Yurdu dergisi sosyo-siyasi Türkçülük (Yusuf Akçura) ile, Sebilürreşad İslamcılık (Mehmet Akif Ersoy) ile, Dergâh ise mistik Anadoluculuk (Yahya Kemal, Ahmet Hamdi Tanpınar) ile eşleşmektedir. Bu eşleştirmeler dönemlerin fikir akımları ile yayın organları arasındaki bağı doğru kurmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Genç Kalemler dergisinin içeriği analiz edilir.

Ömer Seyfettin, Ali Canip Yöntem ve Yeni Lisan bildirisiyle edebi dilde sadeleşmeyi ve Türkçülüğü savunduğu belirlenir.

Derginin edebi dilde millileşme hareketinin öncüsü olduğunu saptamak için.

2

Türk Yurdu dergisinin niteliği incelenir.

Yusuf Akçura'nın Üç Tarz-ı Siyaset fikriyle paralel olarak Türkçülük akımını kuramsallaştıran ana organ olduğu belirlenir.

Kültürel ve siyasi Türkçülüğün merkezini saptamak için.

3

Sebilürreşad dergisinin odak noktası belirlenir.

Mehmet Akif Ersoy'un yazılarıyla İslam birliği (İslamcılık) ideolojisini savunduğu sonucuna varılır.

Milli Mücadele ve öncesinde İslamcılık fikrinin yayın organını eşleştirmek için.

4

Dergâh dergisinin nitelikleri değerlendirilir.

Yahya Kemal Beyatlı'nın başını çektiği, Anadolu'nun kültürel mirasını ve mistik derinliğini önemseyen hareketle ilişkisi kurulur.

Edebi ve felsefi olarak Anadoluculuk yönelimini gösteren dergiyi belirlemek için.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi yayın organlarının savundukları fikir akımları ve bu yayın organlarının arkasındaki edebi-düşünsel kadrolar.

Question 1597Question →

Aşağıda Servet-i Fünun ve diğer bazı edebi dönemlere ait romanların içerik özellikleri ile kahraman kadrosuna dair bilgiler verilmiştir. Bu bilgilere dayanarak, sol sütunda yer alan roman açıklamalarını sağ sütunda bulunan ilgili eser ve yazar eşleşmeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eserlerin içerik özellikleri, kahraman kadroları ve yazıldıkları edebi dönemler göz önünde bulundurularak yapılan doğru eşleştirmeler şöyledir: Birinci tanım Mehmet Rauf'un Eylül eseriyle, ikinci tanım Halit Ziya Uşaklıgil'in Mai ve Siyah eseriyle, üçüncü tanım Halit Ziya Uşaklıgil'in Aşk-ı Memnu eseriyle, dördüncü tanım Nabizade Nazım'ın Zehra eseriyle, beşinci tanım ise Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Kiralık Konak eseriyle eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; psikolojik derinliğiyle bilinen Eylül Mehmet Rauf ile, Servet-i Fünun sanatçılarının hayal kırıklıklarını anlatan Mai ve Siyah ile yasak aşkı işleyen Aşk-ı Memnu Halit Ziya Uşaklıgil ile eşleşir. Dönem farkındalığını ölçmek üzere konulan Zehra Tanzimat Dönemi yazarı Nabizade Nazım ile, Kiralık Konak ise Milli Edebiyat Dönemi yazarı Yakup Kadri Karaosmanoğlu ile eşleştirilir.

Step-by-Step Solution

1

Eylül, Mai ve Siyah ile Aşk-ı Memnu romanlarının karakter kadrosunu (Suat-Süreyya-Necip, Ahmet Cemil, Bihter-Behlül-Adnan Bey) ve temalarını (psikolojik tahlil, hayal-hayat çatışması, yasak aşk) analiz edin.

Bu eserlerin sırasıyla Mehmet Rauf ve Halit Ziya Uşaklıgil'e ait olduğu belirlenir.

Servet-i Fünun edebiyatının en önemli romanlarının karakteristik özelliklerini ayırt etmek.

2

Eserlerin yazıldıkları dönemleri (Tanzimat ve Milli Edebiyat) ve bu dönemlerin edebi yönelimlerini inceleyin.

Zehra'nın natüralist çizgide bir Tanzimat romanı, Kiralık Konak'ın ise kuşak çatışmasını işleyen bir Milli Edebiyat romanı olduğu saptanır.

Dönemler arası tematik ve üslup farklarını ortaya koyarak Servet-i Fünun dışındaki eserleri doğru şekilde ayırt etmek.

3

Sol sütunda verilen açıklamalar ile sağ sütundaki eser-yazar eşleşmelerini bire bir ilişkilendirerek doğru eşleşme kombinasyonunu tamamlayın.

Tüm romanların doğru eş ve yazarla eşleştirildiği nihai tablo elde edilir.

Eşleştirme sorusunu hatasız tamamlamak.

Key Concept

Servet-i Fünun Romanı ile Tanzimat ve Milli Edebiyat Romanlarının Eser-Yazar-İçerik Düzeyinde Ayırt Edilmesi

Estimated Time:2m 0s

Question 1598Question →

Milli Edebiyat Dönemi roman ve hikâye yazarları ile bu yazarların edebiyatımızda iz bırakmış önemli eserleri bulunmaktadır.

Aşağıdaki sol sütunda verilen Milli Edebiyat Dönemi yazarlarını, sağ sütunda verilen kendilerine ait eserlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Halide Edip Adıvar - Sinekli Bakkal, Yakup Kadri Karaosmanoğlu - Kiralık Konak, Reşat Nuri Güntekin - Çalıkuşu şeklinde yapılan eşleştirme doğrudur.

Halide Edip Adıvar ile Sinekli Bakkal, Yakup Kadri Karaosmanoğlu ile Kiralık Konak, Reşat Nuri Güntekin ile Çalıkuşu doğru eşleşmelerdir. Bu eserler yazarların sanat anlayışlarını ve Milli Edebiyat Dönemi'nin genel özelliklerini en net yansıtan başyapıtlardandır.

Step-by-Step Solution

1

Yazarların Milli Edebiyat Dönemi'ndeki yerini ve en karakteristik eserlerini belirlemek.

Halide Edip Adıvar'ın Doğu-Batı sentezi ve töre konulu eseri Sinekli Bakkal, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun kuşak çatışmasını işleyen Kiralık Konak ve Reşat Nuri Güntekin'in idealist bir öğretmeni konu alan Çalıkuşu romanları tespit edilir.

Yazar-eser ilişkisi Milli Edebiyat Dönemi romanlarının temel bilgi düzeyini yansıtır.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi roman yazarları ve eserleri

Estimated Time:1m 0s

Question 1599Question →

İslam düşünce tarihinde ortaya çıkan itikadi ve siyasi mezhepler ile bu mezheplerin temel görüşlerini yansıtan ifadeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Şia ile imametin nas ve tayinle belirlendiği görüşü; Haricilik ile büyük günah işleyenin kafir olacağı görüşü; Mu'tezile ile büyük günah işleyenin iki makam arasında olduğu görüşü; Eş'arilik ile fetret ehlinin aklıyla sorumlu olmadığı görüşü eşleşmelidir.

Şia imamet konusunun nas ve tayinle belirlendiğini savunur; Haricilik büyük günah işleyeni dinden çıkmış kabul eder; Mu'tezile büyük günah işleyeni iki makam arasında bir yerde görür; Eş'arilik ise vahiy ulaşmayan kişinin akılla mükellef olmadığını ve iyi/kötünün vahiyle bilineceğini savunur. Bu doğrultuda yapılan tüm eşleştirmeler mezheplerin temel teorileriyle örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Sol sütundaki Şia kavramını sağ sütundaki ifadelerle karşılaştırıp analiz etme.

Şia ekolü, liderlik (imamet) konusunu inanç esaslarından biri saydığı ve Hz. Ali'nin nasla tayin edildiğini savunduğu için liderliğin nas ve tayinle belirlendiği ifadeyle eşleşir.

Şia'nın en temel ayırt edici vasfı imamet anlayışıdır.

2

Sol sütundaki Haricilik fırkasını sağ sütundaki görüşlerle eşleştirme.

Haricilik, ameli imandan bir cüz kabul edip büyük günah işleyenleri tekfir ettiğinden, büyük günah işleyenin ebedi cehennemde kalacağı görüşüyle eşleşir.

Büyük günah meselesini en katı ve dışlayıcı şekilde yorumlayan ekol Hariciliktir.

3

Sol sütundaki Mu'tezile ekolünü sağ sütundaki ilkelerle eşleştirme.

Mu'tezile, büyük günah işleyen için 'el-menziletü beyne'l-menzileteyn' (iki konum arasında bir yer) ilkesini benimsediğinden, bu görüşün yer aldığı ifadeyle eşleşir.

Mu'tezile'nin adalet ve menzile ilkeleri bu ekolün en ayırt edici görüşlerindendir.

4

Sol sütundaki Eş'arilik ekolünü kalan son ifadeyle karşılaştırarak doğrulama.

Eş'arilik, fetret dönemindeki (kendisine vahiy ulaşmamış) insanların akıllarıyla Allah'ı bulmakla yükümlü olmadıklarını ve ahlaki değerlerin (hüsün-kubuh) ancak vahiyle bilinebileceğini savunduğu için ilgili ifadeyle eşleşir.

Maturidilikten farklı olarak Eş'arilik, fetret ehlinin akılla Allah'ı bulma yükümlülüğünü reddeder.

Key Concept

İslam Düşüncesinde İtikadi ve Siyasi Yorumların Temel Görüşleri ve Ayırt Edici Özellikleri

Estimated Time:1m 30s

Question 1600Question →

İslam ahlakında yerilen bazı davranışlar, hem bireyin ruh dünyasını hem de toplumsal barış ve güven ortamını zedeleyen tutumları ifade etmektedir.

Aşağıdaki yerilen davranış kavramlarını, bu kavramlara kar��ılık gelen ahlaki tanımlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Haset kavramı 'başkasındaki nimetin yok olmasını istemek' tanımıyla, tecessüs kavramı 'gizlilikleri ve mahremiyeti araştırmak' tanımıyla, gıybet kavramı 'arkadan hoşlanılmayacak şekilde konuşmak' tanımıyla, suizan kavramı ise 'kesin bilgi olmadan olumsuz kanaat beslemek' tanımıyla eşleşmelidir.

Tanımlarla ahlaki terimler eşleştirildiğinde; haset kıskançlık ve nimetin yok olmasını istemeye, tecessüs mahremiyeti araştırmaya, gıybet arkadan konuşmaya, suizan ise delilsiz kötü zanna karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Verilen ahlaki kavramların terim anlamlarını hatırlayın.

Haset kıskançlık, tecessüs gizli halleri araştırma, gıybet arkadan konuşma, suizan ise kötü zandır.

Terim anlamlarının doğru bilinmesi eşleştirmenin ilk adımıdır.

2

Her kavramı sağ sütundaki tanımlarla eşleştirin.

Haset right_2 ile, tecessüs right_3 ile, gıybet right_1 ile, suizan ise right_4 ile eşleşir.

Tanımlardaki ifadeler kavramların tam dini ve ahlaki karşılıklarıdır.

Key Concept

İslam Ahlakında Yerilen Davranışlar

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept