Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Aşağıdaki beyitlerden birincisi Şeyhî’nin *Harnâme* adlı mesnevisinden, ikincisi ise Fuzûlî’nin bir gazelinden alınmıştır:

I. Beyit:
*Bir eşek var idi za'îf ü nizâr*
*Yük elinden katı şikeste vü zâr*

II. Beyit:
*Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân*
*Niçün kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı*

Bu beyitlerden hareketle yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Bâkî’ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin, biçimsel ve anlamsal özellikleri dikkate alınarak baştan sona doğru anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanışı nasıl olmalıdır?

Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin kafiye düzenleri, beyit sayıları ve muhtevaları belirleyici yapısal özellikler taşır.

Aşağıda bir nazım şeklinden alınan iki beyit verilmiştir:

I. *Kalem olsun eli ol kâtib-i bed-tahrîrin*
*Ki fesâd-ı rakamı sûrumuzu mâtem eder*

II. *Rakam-ı yâr yazarken iki gözümün yaşını*
*Biri deryâ-yı belâ biri cehennem eder*

Bu beyitlerin dil, üslup ve biçim özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

I. İlm kesbiyle pâye-i rif'at
Ârzû-yı muhâl imiş ancak

II. Aşk imiş her ne var âlemde
İlm bir kıyl ü kâl imiş ancak

Fuzûlî'ye ait bu beyitlerin biçimsel ve içeriksel özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatından alınan beyitler, sağ sütunda ise beyitlerle kurulan nazım şekilleri verilmiştir. Sol sütundaki beyitleri, biçimsel ve içeriksel özellikleri doğrultusunda sağ sütundaki doğru nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki beyitleri, biçim, içerik ve yapısal özelliklerini dikkate alarak ait oldukları divan edebiyatı nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

I. Beyit:
*Kamu bîmârına cânân dev��-yı derd eder ihsân*
*Niçün kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı*

II. Beyit:
*Bir eşek var idi zaîf ü nizâr*
*Yük elinden anınla zâr u fikâr*

Divan edebiyatından alınan bu beyitlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Nâm u nişâne kalmadı fasl-ı bahârdan
Düşdü çemende berg-i dıraht i’tibârdan

Bâkî'ye ait bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatı nazım şekillerinden alınan beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin yapısal ve biçimsel özellikleri verilmiştir. Sol sütundaki beyitleri, sağ sütundaki uygun kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Meyl idüp ağlamaya dîde-i giryânım yine
Bir belâ buldu yine
Cûş idüp aktı yine yaş yerine kanım yine
Çok belâ buldu yine

Biçimsel ve yapısal özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki nazım şekillerinden hangisine ait olduğu söylenebilir?

Fuzûlî'ye ait bir gazelden alınan aşağ��daki beyitler karışık olarak verilmiştir:

I. *Şeb-i hicran yanar canım döker kan çeşm-i giryanım*
*Uyarır halkı efganım kara bahtım uyanmaz mı*

II. *Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır*
*Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı*

III. *Beni cândan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı*
*Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı*

Bu beyitlerle ilgili aşağ��daki yargılardan hangisi yanlıştır?

Fuzûlî'ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin, gazeldeki yer alış sırasına göre (baştan sona) doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Bâkî'ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin anlamlı ve biçimsel bir bütün oluşturacak şekilde şiirdeki yer alma sırasını (gazelin beyit düzenini) doğru şekilde sıralayınız.

Nedîm'e ait bir gazelden alınan aşağıdaki iki beyit verilmiştir:

I. Beyit:
*Haddeden geçmiş nezâket yâl ü bâl olmuş sana*
*Mey süzülmüş şîşeden ruhsâr-ı âl olmuş sana*

II. Beyit:
*Yok bu şehr içre senin vasfettiğin dilber Nedîm*
*Bir perî-sûret görünmüş bir hayâl olmuş sana*

Bu beyitlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Kaside, Divan edebiyatında belirli kurallar çerçevesinde yazılan ve kendi içinde bölümlere ayrılan beyitlerle kurulmuş en önemli nazım şekillerinden biridir. Bu bölümlerin her biri kendine has bir tema ve anlatım üslubuna sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki beyitlerden hangisi bir kasidenin şairin kendi sanatını ve şiirdeki gücünü övdüğü "fahriye" bölümünden alınmış olabilir?

Aşağıda sol sütunda verilen beyitleri, biçim ve içerik özelliklerine göre sağ sütundaki divan edebiyatı nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatı beyitlerle kurulan nazım şekillerinden alınan örnekler, sağ sütunda ise bu örneklerin ait olduğu nazım şekilleri karışık olarak verilmiştir. Sol sütundaki örnekleri sağ sütundaki uygun nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Aşağıda Bâkî’ye ait bir beyit verilmiştir:

*Fermân-ı aşka cân ile var inkıyâdımız*
*Hükm-i kazâya zerre kadar yok inâdımız*

Buna göre, bu beyitle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Divan edebiyatı nazım şekilleri üzerine çalışan bir araştırmacı, seçtiği bazı beyitleri biçimsel ve içeriksel özellikleri yönüyle incelemektedir.

I. Beyit:
*Bir eşek var idi zaîf ü nizâr*
*Yük elinden katı şikeste vü zâr*

II. Beyit:
*Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı*
*Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı*

III. Beyit:
*Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır*
*Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı*

Bu araştırmacının incelediği yukarıdaki beyitlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bâkî’ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin, gazelin yap��sal özellikleri (matla, makta ve kafiye düzeni) dikkate alınarak baştan sona doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?