Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Soru 461Soru

Aylin ile Burak'ın bugünkü yaşları toplamı 3030'dur. 33 yıl sonra Aylin'in yaşı Burak'ın yaşının 22 katı olacağına göre, Burak'ın bugünkü yaşı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 99

Cevap

Burak'ın bugünkü yaşı 99'dur.
Burak'ın bugünkü yaşına xx denilirse, yaşları toplamı 3030 olduğu için Aylin'in bugünkü yaşı 30x30 - x olur. 33 yıl sonra Burak x+3x + 3, Aylin ise 33x33 - x yaşında olacaktır. Soruda verilen kat ilişkisine göre kurulan 33x=2(x+3)33 - x = 2(x + 3) denklemi çözüldüğünde 33x=2x+6    3x=27    x=933 - x = 2x + 6 \implies 3x = 27 \implies x = 9 sonucu elde edilir. Bu nedenle doğru cevap 99 olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Burak'ın bugünkü yaşına xx diyerek her iki kişinin bugünkü ve 33 yıl sonraki yaşlarını ifade edelim.
Burak'ın bugünkü yaşı xx ise, yaşları toplamı 3030 olduğu için Aylin'in bugünkü yaşı 30x30 - x olur. 33 yıl sonra Burak x+3x + 3 yaşında, Aylin ise (30x)+3=33x(30 - x) + 3 = 33 - x yaşında olacaktır.
Sözel ifadeleri bilinmeyen kullanarak matematiksel ifadelere dönüştürmek için.
2
33 yıl sonraki yaş ilişkisine göre denklemi kuralım.
33x=2(x+3)33 - x = 2 \cdot (x + 3)
Aylin'in yaşının Burak'ın yaşının 22 katı olacağı bilgisini eşitlemek için.
3
Denklemi çözerek xx değerini bulalım.
33x=2x+6    336=2x+x    27=3x    x=933 - x = 2x + 6 \implies 33 - 6 = 2x + x \implies 27 = 3x \implies x = 9 elde edilir.
Burak'ın bugünkü yaşını temsil eden bilinmeyeni yalnız bırakmak için.

Anahtar Kavram

Yaş Problemleri

İpuçları

1
Burak'ın bugünkü yaşına xx diyerek başlayın. Yaşları toplamı 3030 olduğuna göre Aylin'in yaşını xx cinsinden yazın.
2
33 yıl sonra her iki kişinin de yaşının 33 artacağını unutmayın. Aylin'in 33 yıl sonraki yaşını Burak'ın 33 yıl sonraki yaşının 22 katına eşitleyin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 462Soru

Bir sokakta soldan sağa doğru 1'den 7'ye kadar numaralandırılmış yan yana yedi dükkan bulunmaktadır. Bu dükkanlarda aktar, eczane, kasap, manav, pastane, sahaf ve terzi faaliyet göstermektedir. Dükkanların konumlarına ilişkin şu bilgiler verilmiştir:
* Eczane, 3 numaralı dükkandır.
* Terzi ile pastane dükkanları arasında tam olarak iki dükkan bulunmaktadır.
* Sahaf, manavın hemen sağındaki dükkandır.
* Kasap ile terzi dükkanları yan yanadır.
* Aktar, kasap dükkanının solundaki dükkanlardan biridir.

Buna göre, aktarın 5 numaralı dükkan olduğu biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pastane, 4 numaralı dükkandır.

Cevap

Pastanenin 4 numaralı dükkan olduğu seçenektir.
Aktarın 5 numaralı konumda olduğu koşul altında, kasap ile terzinin yan yana olması ve aktarın kasabın solunda yer alması kuralları birleştirildiğinde kasap 6. sırada, terzi ise 7. sırada yer alır. Terzi ile pastane arasında tam iki dükkan bulunması kuralı gereği pastane 4 numaralı dükkan olur. Bu durum pastanenin 4 numaralı dükkan olduğu bilgisini kesinlikle doğru kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit bilgileri ve soru kökü koşulunu yerleştirme
Eczane 3. sıraya, Aktar ise 5. sıraya yerleştirilir: [_, _, Eczane, _, Aktar, _, _]
Eczanenin 3 numaralı dükkan olduğu öncülde verilmiştir. Soru kökünde ise aktarın 5 numaralı dükkan olduğu koşulu eklenmiştir.
2
Kasap ve Terzi bloklarını yerleştirme
Kasap 6. sıraya, Terzi ise 7. sıraya yerleştirilir: [_, _, Eczane, _, Aktar, Kasap, Terzi]
Kasap ile terzi yan yanadır. Aktar, kasabın solundaki dükkanlardan biri olduğuna göre kasap aktarın (5. dükkan) sağında yer almalıdır. Boş olan 6 ve 7. sıradan kasap 6. sıraya, terzi 7. sıraya yerleşir (aksi halde kasap 7. sırada olsaydı terzi 6. sırada olurdu ancak bu durumda aktar kasabın solunda kalırken, terzi ile pastane arasındaki mesafe kuralı sağlanamazdı).
3
Pastane ve kalan dükkanları yerleştirme
Pastane 4. sıraya yerleşir: [_, _, Eczane, Pastane, Aktar, Kasap, Terzi]
Terzi (7. dükkan) ile pastane arasında tam olarak iki dükkan bulunmalıdır. 7. dükkan ile pastane arasında 2 dükkan (5 ve 6) kalacak şekilde pastane ancak 4. dükkan olabilir.
4
Manav ve Sahaf ikilisini yerle��tirme
Manav 1. sıraya, Sahaf ise 2. sıraya yerleşir: [Manav, Sahaf, Eczane, Pastane, Aktar, Kasap, Terzi]
Sahaf manavın hemen sağındadır. Kalan boş konumlar 1 ve 2 olduğundan bu blok [Manav, Sahaf] olarak yerleşir.

Anahtar Kavram

Yatay sıralama kurgularında koşullu yerleşim analizi ve bitişiklik/aralık kısıtlamalarının uygulanması

İpuçları

1
Eczaneyi 3. sıraya, aktarı ise 5. sıraya yerleştirerek taslak bir tablo oluşturun.
2
Aktar kasabın solunda olduğuna ve kasap ile terzi yan yana olduğuna göre, kasap ve terzi ikilisinin 5. sıradaki aktarın sağındaki boş yerlere (6 ve 7. sıraya) nasıl yerleşebileceğini düşünün.
3
Terzi 7. sırada olduğunda pastane ile terzi arasında 2 dükkan kalabilmesi için pastanenin 4. sıraya yerleşmesi zorunludur.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kurguyu dikey bir apartman yerleşimi (kat sıralaması) üzerinde kurarak 'hemen üstünde' veya 'arasında en az iki kat var' koşullarıyla çözmeyi deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Olası tüm senaryoları çizme yöntemi: Manav-Sahaf bloğunun gelebileceği durumları (1-2 ve 6-7) inceleyen iki ayrı tablo çizin. Aktarın 5. sırada olduğu koşulu uyguladığınızda, Manav-Sahaf bloğu 6-7'de olan tablonun elendiğini ve tek bir geçerli tablonun kaldığını göreceksiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 463Soru

Nöromimari, yapay çevrelerin ve mekânsal tasarımların insan beyni, nörolojik işlevleri ve psikolojik durumu üzerindeki etkilerini inceleyen disiplinler arası bir alandır. Geleneksel mimariden farklı olarak bu disiplin, mekânın estetik ve işlevsel değerini ölçmek için nörobilimsel yöntemlerden, özellikle işlevsel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) ve elektroensefalografi (EEG) gibi teknolojilerden yararlanır. Yapılan araştırmalar; tavan yüksekliğinin soyut düşünme yeteneğini, doğal ışığın melatonin salınımını ve dairesel formların amigdala aktivitesini doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda nöromimari; hastaneler, okullar ve ofisler gibi kamusal alanların iyileştirici, öğrenmeyi kolaylaştırıcı ve üretkenliği artırıcı biçimde tasarlanmasında kritik bir rol üstlenir. Nitekim insan beyninin çevresel uyaranlara verdiği biyolojik tepkileri anlamak, sadece estetik açıdan hoş de��il, aynı zamanda bilişsel sağlığı destekleyen yaşam alanlarının inşa edilmesini de mümkün kılar.

Bu parçada nöromimari ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasarım sürecinde yararlanılan nörobilimsel araçların, maliyet analizleri yönünden geleneksel yöntemlere kıyasla sağladığı ekonomik avantajlara

Cevap

Tasarım sürecinde yararlanılan nörobilimsel araçların, maliyet analizleri yönünden geleneksel yöntemlere kıyasla sağladığı ekonomik avantajlara
Parçada nöromimari alanında fMRI ve EEG gibi nörobilimsel araçlardan yararlanıldığı, bu araçların tavan yüksekliği, doğal ışık ve geometrik formlar gibi unsurların insan beyni ve fizyolojisi üzerindeki etkilerini ölçmede kullanıldığı belirtilmiştir. Ancak bu araçların geleneksel yöntemlere kıyasla maliyet analizi veya ekonomik avantaj sağladığına dair herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Dolayısıyla bu ifade parçadan çıkarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve parçayı dikkatlice okuyarak metnin konusunu ve anahtar kelimelerini belirlemek.
Metnin nöromimari disiplininin tanımı, kullandığı teknolojiler, fiziksel çevre unsurlarının beyin üzerindeki etkileri ve uygulama alanları hakkında olduğu tespit edilmiştir.
Olumsuz soru köklerinde seçeneklerin metindeki hangi yargılarla eşleştiğini bulmak için metnin genel çerçevesini anlamak gerekir.
2
Seçenekleri tek tek ele alarak paragraftaki ifadelerle eşleştirmek ve doğrulamak.
Mekân tasarımlarının beyin üzerindeki etkisi, ölçüm teknolojileri, ışık gibi çevre unsurlarının melatonin salınımına etkisi ve kamusal alanların iyileştirici tasarımıyla ilgili yargıların paragrafta yer aldığı görülmüştür.
Metinde geçen yardımcı düşünceleri eleme yoluyla tespit edip doğrudan değinilmeyen yargıyı bulmak hedeflenir.
3
Metinde hiçbir şekilde bahsedilmeyen veya metinle çelişen seçeneği doğru yanıt olarak işaretlemek.
Nörobilimsel araçların maliyet analizleri ve ekonomik avantajlarına dair bir bilginin metinde yer almadığı belirlenmiştir.
Parçada değinilmeyen unsur, metin sınırları dışına çıkan veya orada değinilmeyen maliyet gibi ekonomik boyutları içeren yargıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce ve Olumsuz Soru Kökü Analizi
Soru 464Soru

İlk kez 1924 yılında düzenlenen Kış Olimpiyat Oyunları'na ev sahipliği yapan Fransa, o tarihten bu yana hem yaz hem de kış oyunlarını birden fazla kez organize eden Avrupa'daki tek ülke olma unvanını korumaktadır.

Bu cümleden Fransa ve olimpiyat oyunlarıyla ilgili olarak çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fransa, tarih boyunca en az iki Kış Olimpiyat Oyunları organizasyonu gerçekleştirmiştir.

Cevap

Fransa, tarih boyunca en az iki Kış Olimpiyat Oyunları organizasyonu gerçekleştirmiştir.
Cümlede Fransa'nın hem yaz hem de kış oyunlarını birden fazla kez organize ettiği açıkça belirtilmiştir. Birden fazla kez ifadesi en az iki kez anlamına geldiğinden, Fransa'nın en az iki kez Kış Olimpiyatı düzenlediği yargısı kesin olarak çıkarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki temel koşulları ve ifadeleri belirlemek.
Fransa'nın 1924'te ilk Kış Olimpiyatları'na ev sahipliği yaptığı ve hem yaz hem de kış oyunlarını birden fazla kez organize eden tek Avrupa ülkesi olduğu belirlendi.
Çıkarım yapılacak mantıksal sınırları çizmek.
2
'Birden fazla kez' ifadesinin matematiksel karşılığını analiz etmek.
Birden fazla kez ifadesi en az iki adet organizasyon anlamına gelir.
Bu ifade hem yaz hem de kış oyunları için ayrı ayrı geçerli olduğundan, Fransa'nın en az iki Kış Olimpiyatı düzenlediği kesinleşir.
3
Seçeneklerdeki sınırları kontrol ederek kesin olmayan yargıları elemek.
Avrupa dışındaki ülkeler, 1924 öncesindeki yaz oyunları durumu ve diğer ülkelerin toplam kış oyunları sayıları cümlede yer almadığı için elendi.
Yorum veya ek bilgi içeren tüm seçeneklerin doğruluğunu engellemek.

Anahtar Kavram

Cümledeki sınırlandırıcı ifadelerden yola çıkarak mantıksal çıkarım yapma

İpuçları

1
Fransa'nın hem yaz hem de kış oyunlarını 'birden fazla kez' düzenlemiş olması ifadesine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıksal çıkarım içeren, birden fazla koşula bağlı kesin yargı sorularını çözerek bu konudaki muhakeme becerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki kısıtlayıcı ifadeleri (tek ülke, birden fazla kez, ilk kez) küme mantığı kullanarak görselleştirebilir ve seçenekleri bu küme ilişkilerine göre eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 465Soru
Sıfırdan farklı aa, bb ve cc gerçel sayıları için,
ac3>0a \cdot c^3 > 0
a+b<0a + b < 0
bc>0b \cdot c > 0
eşitsizlikleri sağlanmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisinin değeri her zaman pozitiftir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (a+c)b(a + c) \cdot b

Cevap

Negatif iki sayının toplamı ile negatif bir sayının çarpımı olan (a+c)b(a + c) \cdot b ifadesi
Negatif iki sayının toplamı negatif bir değer verir. Bu negatif toplam ile negatif başka bir sayının çarpımı ise işaret kuralları gereği daima pozitif bir sonuç üretir. Dolayısıyla (a+c)b(a + c) \cdot b ifadesi her zaman pozitiftir.

Adım Adım Çözüm

1
ac3>0a \cdot c^3 > 0 eşitsizliğinden yola çıkarak aa ve cc sayılarının işaretlerini belirleyin.
aa ve cc aynı işaretlidir. Yani ikisi de pozitif veya ikisi de negatiftir.
Tek kuvvetler tabanın işaretini değiştirmediğinden c3c^3 ile cc aynı işarete sahiptir. Çarpımları pozitif olan iki sayının işaretleri aynı olmak zorundadır.
2
Ende edilen durumları bc>0b \cdot c > 0 ve a+b<0a + b < 0 eşitsizlikleriyle test ederek tek bir duruma indirgeyin.
a<0a < 0, b<0b < 0 ve c<0c < 0 olmalıdır.
Eğer a>0a > 0 ve c>0c > 0 olsaydı; bc>0b \cdot c > 0 eşitsizliğinden dolayı b>0b > 0 olurdu. Bu durumda a+b>0a + b > 0 olmalıydı ancak soruda a+b<0a + b < 0 verilmiştir. Bu çelişki nedeniyle aa ve cc pozitif olamaz. Dolayısıyla tek geçerli durum a<0a < 0 ve c<0c < 0 olmasıdır. c<0c < 0 iken bc>0b \cdot c > 0 sağlanması için b<0b < 0 olmalıdır.
3
aa, bb ve cc sayılarının tamamının negatif olduğunu kullanarak seçeneklerdeki ifadelerin işaretlerini inceleyin.
(a+c)b(a + c) \cdot b ifadesinin her zaman pozitif olduğu görülür.
a<0a < 0 ve c<0c < 0 olduğundan toplamları a+c<0a + c < 0 (negatif) olur. Negatif olan bu toplamı, yine negatif olan bb sayısı ile çarptığımızda sonucun daima pozitif olduğu görülür.

Anahtar Kavram

Negatif ve pozitif sayıların çarpma, toplama ve bölme işlemlerindeki işaret kuralları
Soru 466Soru

Bir kütüphanede yan yana bulunan ve 1'den 5'e kadar numaralandırılmış beş kitaplığa tarih, coğrafya, felsefe, edebiyat ve psikoloji alanlarındaki kitaplar yerleştirilecektir. Her kitaplıkta sadece bir alana ait kitaplar bulunmaktadır. Kitaplıkların dizilimiyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Coğrafya kitaplığı, tarih kitaplığının hemen sağındaki kitaplıktır.
* Psikoloji kitaplığı ile felsefe kitaplığı arasında iki kitaplık vardır.
* Edebiyat kitaplığı 5 numaralı kitaplıktır.

Buna göre, 3 numaralı kitaplıkta hangi alana ait kitaplar bulunmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Coğrafya

Cevap

Coğrafya
Doğru yanıt olan Coğrafya kitaplığı her iki olası yerleşim senaryosunda da kesin olarak 3 numaralı kitaplıkta yer almaktadır. Edebiyat 5. sırada, Psikoloji ile Felsefe ise 1 ve 4. sıralarda yer değiştirecek şekilde bulunduğundan, boş kalan tek ardışık alan olan 2 ve 3 numaralı sıralara Tarih ve Coğrafya yan yana gelecek şekilde (Tarih 2, Coğrafya 3) yerleşmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Edebiyat kitaplığının yerini yerleştirmek.
5 numaralı kitaplıkta Edebiyat kitaplığı yer alır: [_, _, _, _, Edebiyat].
Öncüllerde Edebiyat kitaplığının 5 numaralı kitaplık olduğu kesin olarak belirtilmiştir.
2
Psikoloji ve Felsefe kitaplıklarının olası konumlarını belirlemek.
Psikoloji ve Felsefe kitaplıkları 1 ve 4 numaralı kitaplıklarda yer alabilir: [Psikoloji/Felsefe, _, _, Felsefe/Psikoloji, Edebiyat].
Bu iki kitaplık arasında tam iki kitaplık bulunmalıdır. 5 numaralı yer dolu olduğundan, aralarında iki boşluk bırakacak tek yerleşim 1 ve 4 numaralı kitaplıklardır.
3
Kalan kitaplıkları yerleştirmek.
2 numaralı kitaplıkta Tarih, 3 numaralı kitaplıkta Coğrafya yer alır: [Psikoloji/Felsefe, Tarih, Coğrafya, Felsefe/Psikoloji, Edebiyat].
Geriye kalan 2 ve 3 numaralı boşluklara, Coğrafya kitaplığının Tarih kitaplığının hemen sağında olması kuralına göre sırasıyla Tarih ve Coğrafya yerleştirilmelidir.

Anahtar Kavram

Sıralama Problemleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 467Soru

İnsan, inançları ve davranışları arasında bir uyum olmasını ister. Bilişsel çelişki kuramına göre, birey sahip olduğu bir bilgiyle çelişen bir durumla karşılaştığında zihinsel bir gerilim yaşar. Bu gerilim, kişiyi çelişkiyi azaltmaya ve içsel dengeyi yeniden kurmaya zorlar. --------. Örneğin, sigara içmenin sağlığa zararlı olduğunu bilen birinin bu eylemi sürdürmesi zihinsel gerilimi tetikler. Kişi, bu rahatsızlıktan kurtulmak için ya sigarayı bırakır ya da 'stresimi azaltıyor' diyerek eylemini savunur.

Bu parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu denge arayışı, bireyin tutumlarında ya da davranışlarında somut bazı değişiklikler yapmasını beraberinde getirir.

Cevap

Denge arayışının bireyin tutumlarında ya da davranışlarında somut değişiklikler yapmasını beraberinde getirdiğini belirten seçenektir.
Doğru cevap, parçada bahsedilen içsel dengeyi kurma çabasının bireyde tutum veya davranış değişikliğine yol açtığını belirten ifadedir. Paragrafta bilişsel çelişkinin yarattığı rahatsızlığı gidermek için denge kurulmaya çalışıldığı söylenmiş, boşluktan sonra ise bu durumun tutum değiştirme (savunma) ya da davranış değiştirme (bırakma) yoluyla nasıl örneklendiği açıklanmıştır. Dolayısıyla boşluğa bu değişimi köprüleyen ifade gelmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ilk üç cümlesini analiz ederek konuyu ve gelişme yönünü belirlemek.
Metnin bilişsel çelişki kuramını ele aldığı, çelişen bilgilerin zihinsel bir gerilim yarattığı ve bireyin bu gerilimi azaltarak içsel dengeyi kurmaya yöneldiği saptanmıştır.
Boş bırakılan yere getirilecek cümlenin, öncesindeki 'gerilimi azaltma ve denge kurma zorunluluğu' fikriyle uyumlu olması gerekir.
2
Boşluktan sonra gelen cümleyi ve verilen örneği incelemek.
Verilen sigara içme örneğinde, bireyin çelişkiyi çözmek için ya sigarayı bırakarak eylemini (davranışını) değiştirdiği ya da sigarayı savunarak fikrini (tutumunu) değiştirdiği belirlenmiştir.
Örnekte hem davranış hem de tutum değişikliği anlatıldığı için, boşluğa bu iki kavramı (tutum ve davranış) kapsayan ve değişimi ifade eden bir köprü cümle getirilmelidir.
3
Seçenekleri değerlendirerek hem önceki cümleyle hem de sonraki örnekle mantıksal köprü kuran ifadeyi bulmak.
Tutum ve davranışlardaki somut değişiklikleri beraberinde getiren denge arayışını belirten seçeneğin hem kuramsal gerekçeyle hem de verilen sigara örneğiyle tam olarak örtüştüğü görülmüştür.
Bu seçenek, boşluğun öncesindeki 'dengeyi kurmaya zorlar' ifadesini 'Bu denge arayışı' şeklinde devam ettirmekte ve sonrasındaki 'tutum/davranış değişikliği' örneğine zemin hazırlamaktadır.

Anahtar Kavram

Bilişsel çelişki durumunda zihinsel denge arayışının tutum ve davranış değişikliği üzerindeki belirleyici etkisi ve paragrafın anlam akışına uygun köprü cümle kurma.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 468Soru

I. Klasik romanlarda zaman, genellikle kronolojik bir çizgi üzerinde akar ve olaylar birbirini doğrusal bir sıra takip ederek izler.
II. Nitekim yazar, kahramanın zihnindeki karmaşık anı geçişlerini aktarabilmek için kronolojiyi tamamen devre dışı bırakır.
III. Modern romanda ise bu geleneksel yaklaşım terk edilerek zaman, parçalanmış ve öznel bir algı biçimi olarak sunulur.
IV. Bu doğrusal yapı, okurun olay örgüsünü sebep-sonuç ilişkileri çerçevesinde kolayca takip etmesini sağlar.
V. Bu anlatım tekniğinde geçmiş, şimdiki zaman ve gelecek, bilincin akışkan doğasına uygun olarak iç içe geçer.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve IV

Cevap

II ve IV numaralı cümlelerin yer değiştirmesi parçanın anlam bütünlüğünü sağlar.
I numaralı cümlede klasik romanların 'doğrusal bir sıra' izlediği belirtilmiştir. IV numaralı cümle ise 'Bu doğrusal yapı...' ifadesiyle başlamaktadır. Bu durumda I numaralı cümleden sonra doğrudan IV numaralı cümlenin gelmesi gerekir. Benzer şekilde, III numaralı cümlede modern romanda zamanın parçalandığı belirtilmiş, II numaralı cümlede ise 'Nitekim yazar...' ifadesiyle kronolojinin devre dışı bırakılması açıklanarak bu durum pekiştirilmiştir. V numaralı cümledeki 'Bu anlatım tekniğinde...' ifadesi de kendinden önceki modern roman anlatımına gönderme yapmaktadır. Dolayısıyla II ve IV numaralı cümlelerin yer değiştirmesi parçadaki anlam bütünlüğünü eksiksiz şekilde sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anahtar kelimelerini ve bağlaçlar��nı analiz etmek.
I numaralı cümlede 'kronolojik çizgi' ve 'doğrusal bir sıra' kavramları sunulmuştur. IV numaralı cümlede ise 'Bu doğrusal yapı' ifadesi yer almaktadır.
Cümleler arasındaki anlamsal ve dil bilgisel bağlantıları bulmak, yer değiştirecek cümleleri tespit etmenin ilk adımıdır.
2
Modern romanı ele alan cümlelerin bağlamını incelemek.
III numaralı cümlede modern romanın geleneksel yaklaşımı terk ettiği ve zamanı parçaladığı belirtilmiştir. II numaralı cümledeki 'Nitekim...' ifadesi bu durumu örnekleyen bir açıklamadır.
Düşüncenin akış yönünün değiştiği ve modern romanın zaman algısına geçildiği sınırı belirlemek gerekir.
3
II ve IV numaralı cümlelerin yerlerini değiştirerek metni yeniden okumak.
I numaralı cümleden sonra gelen IV numaralı cümle doğrusal yapıyı açıklar; III numaralı cümleden sonra gelen II numaralı cümle ise kronolojinin devre dışı bırakılmasını gerekçelendirir. V numaralı cümledeki 'Bu anlatım tekniği' de II ve III numaralı cümlelerde tasvir edilen modern tekniğe bağlanır.
Yer değişikliğinin metindeki tüm anlamsal kopuklukları giderdiğini doğrulamak için son okuma yapılır.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam akışını bozan cümlelerin tespiti ve cümleler arası anlamsal/yapısal köprülerin (bağlayıcı ögelerin) kurulması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 469Soru

Taban yarıçapı 5 cm5\text{ cm} ve yüksekliği 20π cm20\pi\text{ cm} olan dik dairesel silindir şeklindeki bir kutunun alt tabanının çevresi üzerindeki bir AA noktasından, üst tabanının çevresi üzerindeki ve AA noktasının dikey izdüşümünün tam karşısında bulunan (çapsal olarak zıt) bir BB noktasına silindirin yan yüzeyi üzerinden dolanarak gidilecektir. Bu hareketli, silindirin yan yüzeyi etrafında tam olarak 1,51,5 tur (bir buçuk tur) atarak en kısa yoldan BB noktasına ulaştığına göre, aldığı toplam yol kaç π cm\pi\text{ cm}'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2525

Cevap

En kısa yol 25π cm25\pi\text{ cm} olup, toplam yol 2525 adet π cm\pi\text{ cm}'ye eşittir.
Silindirin taban çevresi C=2πR=10π cmC = 2\pi R = 10\pi\text{ cm}'dir. 1,51,5 tur atıldığında yatayda alınan yol 1,5×10π=15π cm1,5 \times 10\pi = 15\pi\text{ cm} olur. Silindirin açınımı yapıldığında yatay kenarı 15π cm15\pi\text{ cm} ve dikey kenarı (yükseklik) 20π cm20\pi\text{ cm} olan bir dik üçgen elde edilir. Bu üçgende Pisagor bağıntısı uygulandığında en kısa yol 25π cm25\pi\text{ cm} olarak hesaplanır. Dolayısıyla alınan toplam yol 25π25\pi yani 2525 katıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Silindirin taban dairesinin çevresi hesaplanır.
Taban dairesinin yarıçapı R=5 cmR = 5\text{ cm} olduğundan çevre C=2πR=10π cmC = 2\pi R = 10\pi\text{ cm} olur.
Silindir yüzeyinde yatayda alınan yol taban çevresine bağlıdır.
2
Hareketlinin yatayda aldığı toplam yol belirlenir.
Hareketli 1,51,5 tur attığı için yatayda aldığı yol 1,5×10π=15π cm1,5 \times 10\pi = 15\pi\text{ cm} olarak bulunur.
BB noktası AA'nın dikey izdüşümünün tam karşısında (çapsal olarak zıt konumda) olduğundan, 1,51,5 tur atılması yatayda tam olarak 1,51,5 çevre uzunluğuna karşılık gelir.
3
Hareketlinin dikeyde aldığı yol belirlenir.
Dikeyde alınan yol silindirin yüksekliği olan 20π cm20\pi\text{ cm}'dir.
Kutunun alt tabanından üst tabanına ulaşıldığı için dikey yükseklik tamamen katedilmiştir.
4
Silindirin yan yüzeyi düzleme açılarak en kısa yol Pisagor bağıntısı ile hesaplanır.
En kısa yol LL olmak üzere, dik kenarları 15π cm15\pi\text{ cm} ve 20π cm20\pi\text{ cm} olan bir dik üçgen olu��ur. Pisagor bağıntısından L2=(15π)2+(20π)2=225π2+400π2=625π2L^2 = (15\pi)^2 + (20\pi)^2 = 225\pi^2 + 400\pi^2 = 625\pi^2 buradan da L=25π cmL = 25\pi\text{ cm} bulunur.
Düzleme açılan yüzeyde iki nokta arasındaki en kısa mesafe, bu iki noktayı birleştiren doğru parçası (hipotenüs) uzunluğudur.

Anahtar Kavram

Silindirin yan yüzeyinin açınımı ve yüzey üzerindeki en kısa yolun Pisagor bağıntısı yardımıyla bulunması.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 470Soru

I. Kitap okuma alışkanlığı kazanmak, çocukların hayal dünyasını zenginleştirirken dil becerilerini de geliştirir.
II. Ebeveynlerin çocuklarına kitap okuması ve onlara uygun kitaplar seçmesi bu sürecin ilk adımıdır.
III. Böylece çocuklar, kitapları sıkıcı bir zorunluluk olarak değil, keyifli bir macera olarak görmeye başlarlar.
IV. Ayrıca kendi kitaplığını oluşturan bir child, okuma eylemine daha fazla aidiyet hisseder.
V. Sonraki aşamada ise çocuğun kendi ilgi alanına göre özgürce kitap seçmesine izin verilmelidir.

Bu parçadaki anlam bütünlüğünün sağlanabilmesi için numaralanmış cümlelerden hangilerinin yer değiştirmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III ve V

Cevap

III ve V numaralı cümlelerin yer değiştirmesiyle parçadaki anlam bütünlüğü sağlanır.
İkinci cümlede yer alan 'ilk adımıdır' ifadesinden hemen sonra beşinci cümledeki 'Sonraki aşamada ise' ifadesinin gelmesi gerekmektedir. Ayrıca dördüncü cümledeki 'Ayrıca' ifadesi bir önceki aşamaya ekleme yapmakta, üçüncü cümledeki 'Böylece' ifadesi ise tüm süreci özetleyerek sonuçlandırmaktadır. Bu nedenle üçüncü ve beşinci cümlelerin yer değiştirmesi parçanın anlam akışını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin başındaki bağlayıcı unsurları ve geçiş kelimelerini inceleyin.
İkinci cümledeki 'ilk adımıdır' ifadesi ile beşinci cümledeki 'Sonraki aşamada ise' ifadesi arasında doğrudan kronolojik bir bağlantı olduğu tespit edilir.
Bir sürecin adımları sıralanırken ilk adımdan hemen sonra sonraki aşamanın gelmesi mantıksal akış gereğidir.
2
Üçüncü cümledeki 'Böylece' sonuç bildiren ifadesinin parçadaki yerini belirleyin.
Üçüncü cümlenin tüm sürecin olumlu sonucunu özetleyen bir sonuç cümlesi olduğu ve en sonda yer alması gerektiği anlaşılır.
Sonuç bildiren bağlaçlar genellikle paragrafın bitişinde yer alır.
3
Üçüncü ve beşinci cümleleri karşılıklı olarak yer değiştirerek akışı kontrol edin.
Paragrafın 'giriş -> ilk adım -> sonraki aşama -> ek bilgi (ayrıca) -> genel sonuç (böylece)' şeklinde kusursuz bir sıraya ulaştığı görülür.
Anlam akışının doğruluğunu kesinleştirmek için son kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Cümleler Arası Anlamsal ve Kronolojik Bağlantılar
Soru 471Soru

Bir hastanede çalışan Kerem, Leyla, Murat, Nalan, Özgür ve Pelin adlı doktorlar Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde, sabah ve öğleden sonra seanslarında birer kez nöbet tutmuşlardır. Doktorların nöbet günleri ve seanslarına ilişkin bilinenler şunlardır:

* Nalan'ın nöbeti Çarşamba günü öğleden sonra seansındadır.
* Kerem ve Pelin aynı günün farklı seanslarında nöbet tutmuşlardır.
* Leyla ve Murat farklı günlerde nöbet tutmuşlardır. Leyla'nın nöbet günü, Murat'ın nöbet gününden hemen sonraki gündür.
* Özgür'ün nöbeti sabah seansındadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Leyla'nın nöbeti Çarşamba günü sabah seansındadır.

Cevap

Leyla'nın nöbeti Çarşamba günü sabah seansındadır.
Çözüm adımları takip edildiğinde, Kerem ve Pelin Pazartesi gününün seanslarını, Özgür ve Murat Salı gününün seanslarını, Leyla ve Nalan ise Çarşamba gününün seanslarını paylaşır. Özgür sabah seansında olduğu için Salı sabahı nöbet tutar, bu da Murat'ı Salı öğleden sonra seansına bırakır. Leyla'nın nöbet günü Murat'tan hemen sonraki gün (Çarşamba) olduğundan ve Çarşamba öğleden sonra seansı Nalan'a ait olduğundan, Leyla kesinlikle Çarşamba günü sabah seansında nöbet tutmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit bilgileri yerleştirme
Nalan'ın nöbetinin Çarşamba günü öğleden sonra olduğu bilgisiyle Çarşamba öğleden sonra seansı doldurulur.
Kesin olan başlangıç noktasını belirlemek.
2
Kerem ve Pelin'in olası günlerini belirleme
Kerem ve Pelin aynı günün farklı seanslarında nöbet tuttukları için bir günü tamamen (sabah ve öğleden sonra) doldurmalıdırlar. Çarşamba günü öğleden sonra Nalan olduğu için Kerem ve Pelin Çarşamba günü nöbet tutamazlar. Geriye Pazartesi veya Salı günleri kalır.
Grup kontenjanı ve çakışma durumlarını analiz etmek.
3
Murat ve Leyla'nın gün ilişkisini inceleme
Leyla'nın nöbet günü, Murat'ınkinden hemen sonraki gündür. Eğer Kerem ve Pelin Salı günü nöbet tutsalardı, Salı günü tamamen dolu olurdu. Bu durumda Murat Pazartesi günü nöbet tuttuğunda Leyla'nın Salı günü olması gerekirdi ama Salı doludur. Murat Salı günü nöbet tuttuğunda Leyla'nın Çarşamba günü olması gerekirdi ama Salı yine doludur. Dolayısıyla Kerem ve Pelin kesinlikle Pazartesi günü nöbet tutmuşlardır.
Ardışık gün kısıtlamasının diğer değişkenler üzerindeki etkisini test etmek.
4
Kalan boşlukları doldurma ve tabloyu tamamlama
Pazartesi günü Kerem ve Pelin tarafından doldurulduğuna göre; Murat ve Leyla ardışık günlerde olacaksa Murat Salı günü, Leyla ise Çarşamba günü nöbet tutmalıdır. Özgür'ün sabah seansında olduğu bilindiğine göre, tek boş kalan sabah seansı olan Salı sabahı Özgür'e ayrılır. Murat Salı öğleden sonra, Leyla ise Çarşamba sabah seansına yerleşir.
Tüm kısıtlamaları sağlayan tek geçerli dağılımı bulmak.

Anahtar Kavram

Zaman ve Gün Çizelgeleme
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 472Soru

(I) Kitap okumak, bireyin kelime dağarcığını zenginleştirerek kendini ifade etme gücünü artırır. (II) Düzenli okuma alışkanlığı kazanan bireylerin odaklanma süresi ve analitik düşünme yeteneği de gelişir. (III) Ülkemizde kütüphane üye sayıları ve kitap ödünç alma oranları son yıllarda düşüş göstermektedir. (IV) Ayrıca okuma eylemi, farklı yaşamları ve kültürleri tanımayı sağlayarak empati duygusunu besler. (V) Zihinsel gelişimi destekleyen bu süreç, kişinin olaylara daha geniş bir açıdan bakabilmesine yardımcı olur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle parçanın anlam akışını bozmaktadır.
Paragrafın genelinde kitap okumanın bireye kazandırdığı zihinsel, dilsel ve duygusal faydalar (kelime dağarcığı, odaklanma, empati vb.) anlatılmaktadır. Ancak üçüncü cümlede konu aniden değişerek ülkemizdeki kütüphane kullanım istatistiklerine geçiş yapmıştır. Dördüncü cümle 'Ayrıca...' ifadesiyle ikinci cümledeki faydalara ekleme yaparak akışı sürdürdüğü için, üçüncü cümle akışı açıkça bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin ortak konusunu belirleyin.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin kitap okumanın bireysel, zihinsel ve duygusal gelişim üzerindeki olumlu etkilerini ele aldığını belirledik.
Paragrafın ana temasını tespit etmek, bu temaya uymayan farklı konudaki cümleyi bulmak için gereklidir.
2
Konunun dışına çıkan veya farklı bir yönüne değinen cümleyi tespit edin.
Üçüncü cümlede ise kitap okumanın bireysel etkilerinden değil, ülkemizdeki kütüphane üye ve ödünç alma istatistiklerinden bahsedildiğini gördük.
Bu cümle, paragrafta işlenen 'okumanın bireye faydaları' konusundan saparak anlam bütünlüğünü kesintiye uğratmaktadır.
3
Diğer cümlelerin birbiriyle bağlantısını kontrol edin.
İkinci cümleden sonra gelen dördüncü cümle 'Ayrıca...' ifadesiyle okumanın faydalarını sıralamaya devam eder. Beşinci cümle de 'bu süreç' ifadesiyle önceki faydaları özetler. Üçüncü cümle çıkarıldığında anlam akışı tamamen kesintisiz hale gelmektedir.
Cümleler arası geçiş unsurlarını ve bağlaçları inceleyerek akışın doğruluğunu teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, cümlelerin odaklandığı konuyu ve bu konunun sınırlarını belirlemek gerekir. Konunun genel sınırlarının dışına çıkan veya konuya farklı bir bakış açısıyla yaklaşan cümle akışı bozar.

İpuçları

1
Paragraftaki her bir cümlenin tam olarak neyden bahsettiğini tek cümleyle özetlemeye çalışın.
2
Kitap okumanın bireysel/zihinsel faydalarından bahseden cümleler ile toplumsal kütüphane istatistiklerinden bahseden cümle arasındaki farka odaklanın.
Tahmini Süre:45s
Soru 473Soru

Edebi eser, okur tarafından alımlandığı sürece varlık kazanır. Roman veya şiir, yazarın kurguladığı sözcükler yığınından ibaret değildir; metinde bilinçli olarak bırakılmış boşluklar, okurun hayal gücüyle doldurulmayı bekler. Wolfgang Iser’in "boşluk" kavramına göre bu belirsizlik alanları, okura metnin inşasında aktif bir rol sunar. Boşlukların varlığı, metnin anlamını sabitlemek yerine onu sürekli devinim halinde tutar. Başka bir deyişle, yazar her şeyi açıkça söylemiş olsaydı, okur sadece edilgen bir alıcı konumuna indirgenecekti. ----. İşte bu yüzden edebi metnin estetik değeri, doğrudan aktarılan bilgilerde değil, okurun kendi zihinsel emeğiyle biçimlendirdiği bu alımlama sürecinde gizlidir.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Metindeki boşluklar ise okuru kendi deneyim dünyasını işe koşmaya zorlayarak onu kurmacanın ortak yaratıcısı haline getirir.

Cevap

Metindeki boşluklar ise okuru kendi deneyim dünyasını işe koşmaya zorlayarak onu kurmacanın ortak yaratıcısı haline getirir.
Doğru yanıt, metindeki boşlukların okuru kendi deneyim dünyasını işe koşmaya zorlayarak ortak yaratıcı haline getirdiğini belirten ifadedir. Bu cümle, öncesindeki 'yazar her şeyi açıkça söyleseydi okur edilgen olurdu' yargısıyla 'ise' bağlacı üzerinden anlamlı bir karşıtlık kurmakta ve sonrasındaki 'işte bu yüzden estetik değer okurun kendi zihinsel emeğindedir' yargısına mantıksal bir gerekçe sunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana fikrini ve konusunu belirleme.
Paragrafta Wolfgang Iser'in alımlama kuramına atıfla, edebi metinlerdeki boşlukların okuru aktif kıldığı ve metnin anlamını çoğullaştırdığı savunulmaktadır.
Sorunun genel bağlamını doğru oturtmak için konunun sınırlarını çizmek gerekir.
2
Boşluktan önceki cümleyi analiz etme.
Boşluktan önce 'yazar her şeyi açıkça söylemiş olsaydı, okur sadece edilgen bir alıcı konumuna indirgenecekti' ifadesiyle olumsuz/edilgen bir durum tasvir edilmiştir.
Boşluğa gelecek cümlenin bu edilgenliğe karşıt bir alternatif (aktif okur) sunması gerektiğini saptamak.
3
Boşluktan sonraki cümleyi analiz etme.
Boşluktan sonra 'İşte bu yüzden edebi metnin estetik değeri... okurun kendi zihinsel emeğiyle biçimlendirdiği bu alımlama sürecinde gizlidir' ifadesi yer almaktadır.
Boşluğa gelecek cümlenin, okurun aktif zihinsel emeğini gerekçelendiren bir geçiş sağlaması gerektiğini belirlemek.
4
Seçenekleri karşılaştırarak en uygun köprü cümleyi seçme.
'Metindeki boşluklar ise...' ile başlayan cümlenin 'ise' karşıtlık bağlacıyla edilgenlikten aktif yaratıcılığa geçiş yaptığı ve sonraki cümlenin gerekçesini oluşturduğu görülür.
Anlamsal ve yapısal tutarlılığı en yüksek olan seçeneği nihai cevap olarak belirlemek.

Anahtar Kavram

Paragraf Tamamlama

İpuçları

1
Boşluğun hem öncesindeki 'edilgen okur' uyarısına hem de sonrasındaki 'okurun kendi zihinsel emeği' vurgusuna dikkat edin.
2
Seçeneklerdeki geçiş ifadelerine (ise, oysa, nitekim, dolayısıyla) odaklanarak, cümlenin yönünü edilgenlikten aktifliğe çeviren bağlacı bulun.
3
Önceki cümlede yazarın her şeyi söylemesinin okuru pasifleştirdiği söylenmiştir. Boşluğa, boşlukların okuru aktifleştirdiğini söyleyen ve sonraki 'işte bu yüzden' ifadesine zemin hazırlayan cümle getirilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Edebi metinlerde anlam üretimi ve okur merkezli kuramlarla ilgili benzer boşluk doldurma soruları çözerek paragrafın anlamsal tutarlılığını test etme becerinizi geliştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Metin analizi yaparken boşluktan önceki ve sonraki cümlelerin özne ve yüklem yüklerini karşılaştırın. Önceki cümle 'edilgen alıcı' derken, sonraki cümle 'zihinsel emek' demektedir. Bu durum araya 'okurun aktif katılımını' sağlayan bir köprünün girmesini zorunlu kılar.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 474Soru

Bir dik dairesel koninin yan yüzeyi açıldığında elde edilen daire diliminin merkez açısı 216216^\circ ve bu daire diliminin yarıçapı 10 cm10\text{ cm}'dir. Bu koni, yüksekliğinin tam ortasından tabanına paralel bir düzlemle kesilerek iki parçaya ayrılıyor.

Buna göre, elde edilen alttaki kesik koninin hacmi kaç π cm3\pi\text{ cm}^3 tür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 84

Cevap

Kesik koninin hacmi 84π cm384\pi\text{ cm}^3 olarak hesaplanır.
Verilen merkez açısı ve daire dilimi yarıçapı kullanılarak koninin ana doğrusunun 10 cm10\text{ cm} ve taban yarıçapının 6 cm6\text{ cm} olduğu tespit edilir. Pisagor bağıntısı yardımıyla koninin yüksekliği 8 cm8\text{ cm} olarak bulunur. Tüm koninin hacmi 96π cm396\pi\text{ cm}^3 tür. Koni yüksekliğinin tam ortasından paralel bir düzlemle kesildiğinde oluşan benzerlik oranı 12\frac{1}{2}'dir. Hacimler oranı benzerlik oranının küpü olacağından, üstteki küçük koninin hacmi tüm koninin hacminin 18\frac{1}{8}'idir. Alttaki kesik koninin hacmi ise tüm hacmin 78\frac{7}{8}'i olup 84π cm384\pi\text{ cm}^3 değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Koninin taban yarıçapının (rr) bulunması.
r=6 cmr = 6\text{ cm}
Koninin yan yüzeyinin açınımı olan daire diliminin yarıçapı koninin ana doğrusuna (a=10 cma = 10\text{ cm}) eşittir. Taban yarıçapı ile ana doğru arasındaki ilişki ra=θ360\frac{r}{a} = \frac{\theta}{360^\circ} formülüyle bulunur. Buradan r10=216360    r=6 cm\frac{r}{10} = \frac{216^\circ}{360^\circ} \implies r = 6\text{ cm} elde edilir.
2
Koninin yüksekliğinin (hh) bulunması.
h=8 cmh = 8\text{ cm}
Koni yüksekliği, taban yarıçapı ve ana doğru arasında bir dik üçgen ilişkisi vardır (h2+r2=a2h^2 + r^2 = a^2). Buradan h2+62=102    h2=64    h=8 cmh^2 + 6^2 = 10^2 \implies h^2 = 64 \implies h = 8\text{ cm} bulunur.
3
Koninin toplam hacminin (VV) hesaplanması.
V=96π cm3V = 96\pi\text{ cm}^3
Koni hacim formülü V=13πr2hV = \frac{1}{3} \pi r^2 h şeklindedir. Değerler yerine yazıldığında V=13π(62)(8)=96π cm3V = \frac{1}{3} \pi (6^2) (8) = 96\pi\text{ cm}^3 hesaplanır.
4
Kesik koninin hacminin benzerlik ilişkisiyle bulunması.
Vkesik=84π cm3V_{\text{kesik}} = 84\pi\text{ cm}^3
Koni, yüksekliğinin tam ortasından (k=12k = \frac{1}{2} benzerlik oranıyla) kesildiğinde, üstte oluşan küçük koninin hacminin tüm koninin hacmine oranı k3=(12)3=18k^3 = (\frac{1}{2})^3 = \frac{1}{8} olur. Bu durumda alttaki kesik koninin hacmi toplam hacmin 118=781 - \frac{1}{8} = \frac{7}{8}'ine eşit olur. Buradan Vkesik=78×96π=84π cm3V_{\text{kesik}} = \frac{7}{8} \times 96\pi = 84\pi\text{ cm}^3 elde edilir.

Anahtar Kavram

Koni hacmi, açınım özellikleri ve katı cisimlerde benzerlik-hacim ilişkisi.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 475Soru

aa, bb ve cc pozitif tam sayılardır.

ab=72a \cdot b = 72
bc=120b \cdot c = 120

olduğuna göre, aa ve cc sayıları aralarında asal ise a+b+ca + b + c toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 32

Cevap

Toplamın değeri 32'dir.
Verilen iki denklem oranlandığında bb çarpanları sadeleşir ve a/c=3/5a/c = 3/5 elde edilir. aa ve cc sayıları aralarında asal olduğu için pay ve payda daha fazla sadeleşemez; dolayısıyla a=3a = 3 ve c=5c = 5 olmalıdır. Bu değerler kullanıldığında b=24b = 24 bulunur. Buradan a+b+c=3+24+5=32a + b + c = 3 + 24 + 5 = 32 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İki denklemi taraf tarafa oranlayarak aa ve cc arasındaki ilişkiyi bulma.
abbc=72120ac=35\frac{a \cdot b}{b \cdot c} = \frac{72}{120} \Rightarrow \frac{a}{c} = \frac{3}{5}
bb ortak çarpanını sadeleştirerek aa ve cc değişkenleri arasındaki oranı elde etmek.
2
aa ve cc sayılarının aralarında asal olması bilgisini kullanarak değerlerini belirleme.
a=3a = 3 ve c=5c = 5
Aralarında asal iki sayının oranı en sade biçimindedir, dolayısıyla pay ve payda doğrudan bu sayılara eşit olur.
3
bb sayısını bulma.
b=24b = 24
ab=72a \cdot b = 72 denkleminde a=3a = 3 yazılarak bb değeri hesaplanır (3b=72b=243 \cdot b = 72 \Rightarrow b = 24).
4
Toplamı hesaplama.
a+b+c=3+24+5=32a + b + c = 3 + 24 + 5 = 32
Soruda istenen toplam değerine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Aralarında asal iki sayının 1'den başka ortak böleni yoktur. Bu sayıların oranı en sade biçimdedir.

Alternatif Yöntem

Denklemlerden EBOB(ab,bc)=EBOB(72,120)\text{EBOB}(a \cdot b, b \cdot c) = \text{EBOB}(72, 120) yazılabilir. Ortak çarpan parantezine alındığında bEBOB(a,c)=24b \cdot \text{EBOB}(a, c) = 24 elde edilir. aa ve cc aralarında asal olduğu için EBOB(a,c)=1\text{EBOB}(a, c) = 1'dir. Buradan doğrudan b=24b = 24 bulunur. Ardından a=72/24=3a = 72/24 = 3 ve c=120/24=5c = 120/24 = 5 elde edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 476Soru

Bir kargo dağıtım aracı; Ankara, Bursa, Çanakkale, Denizli ve Edirne şehirlerine belirli bir sırayla gitmiştir. Aracın bu şehirlere gidiş sırasıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Denizli'ye Edirne'den hemen sonraki sırada gidilmiştir.
* Ankara'ya ikinci sırada gidilmemiştir.
* Bursa'ya, Çanakkale'den daha önceki bir sırada gidilmiştir.
* Çanakkale'ye gidilen sıra çift numaralı bir sıradır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ankara'ya dördüncü sırada gidilmiştir.

Cevap

Ankara'ya dördüncü sırada gidilmiştir.
Ankara'nın dördüncü sırada yer alması durumunda, Çanakkale çift numaralı sıra kuralı gereği yalnızca ikinci sırada olabilir. Bursa ise Çanakkale'den önce olacağı için birinci sırada yer alır. Bu yerleşim yapıldığında geriye kalan boş sıralar üçüncü ve beşinci sıralar olur. Ancak Edirne ve Denizli'nin hemen ardışık (peş peşe) gitmesi gerektiği için bu iki şehri yerleştirecek ardışık iki boş yer kalmamaktadır. Dolayısıyla Ankara'nın dördüncü sırada gitmiş olması kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Çanakkale'nin olası konumlarını belirleme
Çanakkale çift numaralı sırada olduğuna göre 2. veya 4. sırada olabilir.
Soruda verilen çift numaralı sıra öncülünü uygulamak amacıyla.
2
Çanakkale'nin 2. sırada olduğu senaryoyu inceleme
Bursa, Çanakkale'den önce olacağı için 1. sırada yer alır. Edirne ve Denizli ardışık (ED) olacağı için 3-4 veya 4-5 şeklinde yerleşir. Ankara 2. sırada olamayacağından sırasıyla 5. veya 3. sırada yer alır. Bu durumda 'Bursa-Çanakkale-Edirne-Denizli-Ankara' ve 'Bursa-Çanakkale-Ankara-Edirne-Denizli' sıralamaları elde edilir.
Ankara'nın 2. sırada olmaması ve Bursa'nın Çanakkale'den önce olması koşullarını birleştirmek için.
3
Çanakkale'nin 4. sırada olduğu senaryoyu inceleme
Edirne ve Denizli ardışık (ED) olacağından 1-2 veya 2-3 konumlarında bulunabilir. Çanakkale 4. sırada iken Bursa, Çanakkale'den önce olmalıdır. ED 1-2 konumundaysa Bursa 3., Ankara ise 5. sırada yer alır. ED 2-3 konumundaysa Bursa 1., Ankara ise 5. sırada yer alır. Bu durumda 'Edirne-Denizli-Bursa-Çanakkale-Ankara' ve 'Bursa-Edirne-Denizli-Çanakkale-Ankara' sıralamaları elde edilir.
Olası tüm yerleşim şemalarını eksiksiz olarak ortaya koymak için.
4
Ankara'nın 4. sırada olma durumunun imkansızlığını test etme
Ankara 4. sıraya yerleştirildiğinde, Çanakkale çift numaralı konum kuralı gereği yalnızca 2. sırada olabilir. Bu durumda Bursa 1. sırada olur. Geriye kalan boş sıralar (3. ve 5.) ardışık olmadığından, Edirne ve Denizli'nin hemen ardışık olma kuralı ihlal edilir. Dolayısıyla Ankara hiçbir koşulda 4. sırada yer alamaz.
Seçeneklerin doğruluğunu mantıksal olarak kanıtlamak için.

Anahtar Kavram

Sıralama Problemlerinde Koşulların Birleştirilmesi ve Tablo Analizi
Soru 477Soru

I. Postmodern edebiyatta metinlerarasılık; bir yazarın başka metinlerden alıntılar, göndermeler veya taklitler yoluyla yeni bir anlatı inşa etmesi sürecidir.
II. Bu yaklaşımda yazar, kendi eserini yalıtılmış bir ada gibi değil, kendinden önceki geniş yazınsal okyanusun bir parçası olarak görür.
III. Aksine yazar, ödünç aldığı bu unsurları kendi yaratıcı süzgecinden geçirerek onlara yepyeni bir estetik değer ve bağlam kazandırır.
IV. Ancak bu durum, metnin özgünlüğünün kaybolduğu veya yazarın kolaya kaçtığı anlamına gelmez.
V. Nitekim postmodern metinlerdeki bu katmanlı yapı, okurun da benzer bir entelektüel birikime sahip olmasını ve metindeki gizli referansları deşifre etmesini zorunlu kılar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III ve IV

Cevap

III ve IV numaralı cümleler yer değiştirmelidir.
III ve IV numaralı cümlelerin yer değiştirmesini öneren seçenek doğrudur. Parçada metinlerarasılığın tanımı yapılıp yazarın eserini yazınsal okyanusun parçası olarak gördüğü belirtildikten sonra, bu durumun özgünlüğü bozmadığını söyleyen IV. cümle gelmelidir. Hemen ardından bu olumsuz yargıyı tersine çevirip yazarın aslında ne yaptığını açıklayan 'Aksine...' ifadesiyle başlayan III. cümle yer almalıdır. Bu sıralama sağlandığında, V. cümledeki 'bu katmanlı yapı' ifadesi de mantıksal olarak III. cümleye bağlanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ilişkilerini ve bağlayıcı ögelerini (Bu yaklaşımda, Aksine, Ancak bu durum, Nitekim) analiz edin.
I. cümlede metinlerarasılık tanımlanmış, II. cümlede 'Bu yaklaşımda' ifadesiyle bu tanım sürdürülmüştür. Dolayısıyla ilk iki cümlenin sırası doğrudur.
Paragrafın giriş ve gelişme cümleleri arasındaki mantıksal bağı tespit etmek.
2
III. cümledeki 'Aksine' ifadesinin öncesindeki yargıyla çelişip çelişmediğini inceleyin.
III. cümlede yer alan 'Aksine yazar...' ifadesi, kendisinden önce olumsuz ya da reddedilen bir yargının bulunmasını gerektirir. Ancak II. cümlede böyle bir olumsuz yargı yoktur.
Anlam akışındaki mantıksal ve yapısal kopukluğun kaynağını bulmak.
3
IV. cümledeki 'Ancak bu durum...' ifadesinin hangi yargıyı nitelediğini ve III. cümleyle ilişkisini belirleyin.
IV. cümledeki 'özgünlüğünün kaybolduğu veya yazarın kolaya kaçtığı anlamına gelmez' ifadesi, II. cümlede belirtilen durumun olası bir olumsuz yorumunu reddetmektedir. Bu olumsuzlamanın ardından III. cümledeki 'Aksine...' açıklaması gelmelidir.
Kopukluğu giderecek doğru sıralamayı (II - IV - III) kurmak.
4
V. cümlenin yeni sıralamadaki yerini doğrulayın.
III. cümlede bahsedilen 'yeni bir estetik değer ve bağlam kazandırma' eylemi, V. cümledeki 'bu katmanlı yapı' ifadesinin temelini oluşturur. 'Nitekim' bağlacı da bu akışı pekiştirir.
Paragrafın son cümlesinin yeni akışa tam olarak uyum sağladığını kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Paragrafta cümleler arası anlamsal ve yapısal köprülerin (bağlaçlar, işaret sıfatları) tespiti ve mantık akışının kurulması.
Soru 478Soru

Bir mühendislik firmasında çalışan Alp, Başak, Cemil ve Derya isimli dört mühendis; Elektrik, İnşaat, Makine ve Yazılım departmanlarında görev yapmaktadır. Bu mühendisler projeler kapsamında Almanya, Fransa, İspanya ve İtalya ülkelerine seyahat etmişlerdir. Her bir mühendisin departmanı ve seyahat ettiği ülke birbirinden farklıdır.

Mühendislerin çalıştıkları departmanlar ve seyahat ettikleri ülkelerle ilgili bilinenler şunlardır:
* Makine departmanında çalışan mühendis İtalya'ya gitmiştir.
* Başak, Yazılım departmanında çalışmaktadır ve Fransa'ya gitmemiştir.
* Fransa'ya giden mühendis, İnşaat departmanında çalışmamaktadır.
* Cemil, İnşaat departmanında çalışmaktadır.
* Alp, Fransa'ya veya İspanya'ya gitmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alp, Fransa'ya seyahat etmiştir.

Cevap

Alp, Fransa'ya seyahat etmiştir.
Alp'in Fransa'ya seyahat ettiği ifadesi kesinlikle doğrudur. Çünkü İspanya seçeneği sadece Cemil veya Başak için geçerlidir; dolayısıyla Alp'in seyahat ettiği tek olası ülke Fransa kalmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen departman bilgilerini yerleştirme
Cemil'in İnşaat departmanında, Başak'ın ise Yazılım departmanında çalıştığı bilinmektedir. Geriye kalan departmanlar Elektrik ve Makine'dir. Alp ve Derya bu iki departmandadır.
Soruda verilen doğrudan eşleştirmeleri kullanarak diğer olasılıkları daraltmak.
2
Fransa seyahatinin hangi departmana ait olduğunu belirleme
Makine departmanındaki mühendis İtalya'ya gitmiştir. İnşaat departmanındaki mühendis (Cemil) Fransa'ya gitmemiştir. Yazılım departmanındaki mühendis (Başak) de Fransa'ya gitmediğine göre, Fransa'ya giden kişi ancak Elektrik departmanında çalışan mühendis olabilir. Dolayısıyla Fransa ve Elektrik eşleşmesi kesinleşir.
Fransa'ya gitme kısıtını diğer departmanların durumlarıyla kıyaslayarak tek seçeneğe düşürmek.
3
Ülkelerin dağılımını analiz etme
İtalya'ya Makine departmanındaki kişi, Fransa'ya ise Elektrik departmanındaki kişi gittiği için geriye kalan Almanya ve İspanya ülkelerine İnşaat (Cemil) ve Yazılım (Başak) departmanlarındaki mühendisler gitmiştir.
Kalan ülkeler ile kalan departmanlar arasındaki eşleşmeleri sınırlamak.
4
Alp'in seyahat ettiği ülkeyi ve departmanını bulma
Alp'in Fransa veya İspanya'ya gittiği belirtilmiştir. İspanya'ya Cemil veya Başak gidebileceğinden, Alp İspanya'ya gidemez. Bu durumda Alp kesinlikle Fransa'ya gitmiştir. Fransa'ya giden kişinin departmanı Elektrik olduğundan, Alp Elektrik departmanındadır. Geriye kalan Derya ise İtalya'ya gitmiş olup Makine departmanındadır.
Alp için verilen ülke alternatiflerini diğer mühendislerin durumlarıyla eleyerek kesin sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Verilen kısıtlar ve olasılıklar üzerinden dışlama yöntemi kullanarak mantıksal eşleştirme yapma
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 479Soru

Doğadaki canlılar, milyonlarca yıllık evrimsel süreç boyunca çevrelerine uyum sağlamak için mükemmel mekanizmalar geliştirmiştir. İnsanoğlu ise karşılaştığı mühendislik sorunlarını çözerken çoğu zaman kendi teknolojisine güvenmiş, doğanın sunduğu hazır çözümleri görmezden gelmiştir. Ancak son yıllarda bu bakış açısı kökten değişmeye başlamış ve 'biyotaklit' adı verilen disiplin ön plana çıkmıştır. Biyotaklit, doğadaki tasarımları inceleyerek bunları endüstriyel tasarıma ve teknolojiye uyarlamayı amaçlar. ----. Örneğin, hızlı trenlerin burun tasarımında yalıçapkını kuşunun gagasından esinlenilmesi, hem gürültüyü azaltmış hem de enerji tasarrufu sağlamıştır.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğadaki canlıların yapısal özellikleri, insan yapımı araçların aerodinamik ve işlevsel sorunlarını gidermede temel birer esin kaynağı olmaktadır.

Cevap

Doğadaki canlıların yapısal özellikleri, insan yapımı araçların aerodinamik ve işlevsel sorunlarını gidermede temel birer esin kaynağı olmaktadır.
Doğadaki canlıların yapısal özelliklerinin insan yapımı araçlardaki sorunları çözmede esin kaynağı olduğunu belirten ifade, biyotaklit tanımı ile hızlı tren burun tasarımı örneği arasındaki anlam bütünlüğünü eksiksiz tamamlamaktadır. Bu sayede genel yargıdan özel örneğe geçiş mantıklı bir şekilde sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana fikrini ve boşluk öncesi ile sonrasındaki cümlelerin anlamsal ilişkisini analiz edin.
Boşluktan önce 'biyotaklit' disiplininin doğadaki tasarımları teknolojiye uyarlamayı amaçladığı belirtilmiş, boşluktan sonra ise hızlı tren burun tasarımında kuş gagasından esinlenilmesine dair somut bir örnek verilmiştir.
Paragraf tamamlama sorularında boşluğa gelecek cümle, kendisinden önceki tanım ile kendisinden sonraki örnek veya açıklama arasında mantıksal bir köprü kurmalıdır.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin boşluk sonrasındaki 'hızlı tren' örneğini hazırlayıp hazırlamadığını test edin.
Doğadaki canlıların yapısal özelliklerinin insan yapımı araçlardaki aerodinamik ve işlevsel sorunları çözmede esin kaynağı olduğunu belirten ifade, hızlı trenlerin burun tasarımındaki aerodinamik iyileştirme (gürültü azaltma, enerji tasarrufu) örneğiyle doğrudan ve tam uyum gösterir.
Örnekte geçen 'hızlı tren burnu' ve 'yalıçapkını gagası' ilişkisi, 'insan yapımı araçlar' ve 'doğadaki canlıların yapısal özellikleri' genellemesinin tam karşılığıdır.

Anahtar Kavram

Paragraf tamamlama sorularında boşluğa getirilecek cümle, kendinden önceki cümlenin anlamını devam ettirmeli ve kendinden sonra gelen örnekleyici veya açıklayıcı ifadeyle tutarlı bir köprü kurmalıdır.
Soru 480Soru

Bir yelken kulübünün düzenlediği yarışa Bora, Çapa, Dümen, Engin, Fener ve Gece isimli altı yelkenli katılmıştır. Yelkenlilerin yarışı tamamlama sıralarıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Her bir yelkenli yarışı farklı bir sırada tamamlamıştır.
* Çapa, yarışı Dümen'in hemen arkasında tamamlamıştır.
* Fener, yarışı Çapa'dan daha sonraki bir sırada tamamlamıştır.
* Fener ile Bora arasında tam iki yelkenli yarışı tamamlamıştır.
* Engin, yarışı Gece'den daha önceki bir sırada tamamlamıştır ancak Engin birinci olmamıştır.
* Bora, yarışı Dümen'den hemen önceki veya hemen sonraki bir sırada tamamlamamıştır.
* Yarışta sonuncu olan yelkenli Gece değildir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Engin yarışı dördüncü sırada tamamlamıştır.

Cevap

Engin yarışı dördüncü sırada tamamlamıştır.
Her iki olası sıralama senaryosunda da Engin'in yarışı dördüncü sırada tamamladığı görülmektedir. Bu nedenle 'Engin yarışı dördüncü sırada tamamlamıştır' ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Dümen ve Çapa yelkenlilerinin ilişkisini analiz etmek
Çapa yarışı Dümen'in hemen arkasında bitirdiği için Dümen ve Çapa yelkenlilerinin yan yana bir blok (DC\cD-Ç) oluşturduğunu belirlemek
Bir yarışçının diğerinin hemen arkasında olması, sıralamada aralarında başka kimse olmadan ardışık olmalarını gerektirir.
2
Fener ve Bora arasındaki mesafeyi analiz etmek
Fener ile Bora arasında tam iki yelkenli olduğu için FB=3|F - B| = 3 bağıntıs��nı kurmak
Aralarında iki kişi olması, bu iki yelkenlinin dereceleri arasındaki farkın 3 olduğunu gösterir.
3
Engin ve Gece'nin konumlarını ve negatif kısıtları değerlendirmek
Engin'in 1. olamayacağını (E1E \neq 1), Gece'nin sonuncu olamayacağını (G6G \neq 6) ve E<GE < G olduğunu belirlemek
Sıralama alternatiflerini elerken bu negatif kısıtlar kullanılacaktır.
4
Olası tüm sıralama senaryolarını test etmek
Tüm koşulları sağlayan sadece iki farklı geçerli sıralama tablosu elde etmek
Diğer tüm başlangıç pozisyonları çelişkiye yol açar (örneğin DC\cD-Ç bloğu 1-2 dışında bir yere konduğunda kurallar ihlal edilir).
5
Kesinlikle doğru olan seçeneği bulmak
Engin'in her iki olasılıkta da 4. sırada yarışı tamamladığını görmek
Her iki geçerli tabloda da değişmeyen tek ortak sıralama verisi budur.

Anahtar Kavram

Yarış ve Derece Sıralamaları
ÖncekiSayfa 24 / 129Sonraki
Tüm alıştırma soruları — ALES | Examkin