Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Soru 441Soru

(I) Kutup ışıkları (aurora), Güneş'ten gelen yüklü parçacıkların Dünya'nın manyetik alanıyla etkileşime girmesi sonucu gökyüzünde oluşan doğal ışımalardır. (II) Bu parçacıklar, atmosferdeki gaz molekülleriyle çarpışarak yeşil, kırmızı, mavi ve mor renklerde büyüleyici ışık gösterileri sunar. (III) Dünya'nın manyetik kutuplarına yakın bölgelerde, özellikle Kuzey ve Güney Yarımküre'nin yüksek enlemlerinde bu doğa olayı sıklıkla gözlemlenir. (IV) Son yıllarda, bu etkileyici doğa olayını fotoğraflamak amacıyla kutup bölgelerine düzenlenen turlarda büyük bir artış yaşanmaktadır. (V) Çarpışmanın gerçekleştiği irtifaya ve çarpışan gazın türüne bağlı olarak ışıkların rengi ve şekli sürekli olarak değişkenlik gösterir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Parçanın dördüncü cümlesi (IV)
Dördüncü cümle, kutup ışıklarının oluşum mekanizmasının ve bilimsel detaylarının anlatıldığı bütünlükten saparak, bu doğa olayını izlemek için düzenlenen turistik turlardaki artıştan bahsetmektedir. Bu durum metnin anlamsal akışını kesintiye uğratmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ana konusunu belirlemek.
Metin, kutup ışıklarının (aurora) oluşumu, renkleri ve bu olayın bilimsel mekanizması hakkındadır.
Düşüncenin akışını bozan cümleyi bulmak için öncelikle metnin genel konusunu saptamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ilişkileri ve bağlayıcı unsurları incelemek.
I, II, III ve V. cümlelerin kutup ışıklarının fiziksel ve bilimsel özelliklerinden bahsettiği; IV. cümlenin ise konudan saparak bu bölgelere yapılan turistik turları ele aldığı belirlenir.
Cümlelerin birbirine anlamsal olarak nasıl bağlandığını görmek, aradaki kopukluğu yakalamayı sağlar.
3
Düşüncenin akışını bozan cümleyi saptamak.
Kutupsal turizmden ve turlardan bahseden dördüncü cümlenin (IV) akışı bozduğu kesinleşir.
Konunun odağını değiştirerek metnin bilimsel bütünlüğünü bölen cümle akışı bozan cümledir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlam Akışını Bozan Cümleyi Bulma
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 442Soru

Bir sanat galerisinde yan yana bulunan 11'den 55'e kadar numaralandırılmış beş stantta Ebru, Resim ve Heykel çalışmalarından birer adet sergilenmektedir. Diğer iki stant ise boş bırakılmıştır.

Stantların dizilimiyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
* Heykel çalışması 11. stanttadır.
* Resim çalışması 44. stanttadır.
* Ebru çalışması ile Resim çalışması arasında sadece bir stant vardır ve bu stant boştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ebru çalışması 22. stanttadır.

Cevap

Ebru çalışması 2. stanttadır.
Resim çalışmasının 4. stantta olduğu kesin olarak bilinmektedir. Ebru çalışması ile Resim çalışması arasında tam olarak bir stant bulunması ve bu standın boş olması gerektiğinden, Ebru çalışması ancak 2. stantta yer alabilir (böylece aralarındaki 3. stant boş kalır). Bu durum, Ebru çalışmasının 2. stantta olduğunu kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen stant sayısını ve kesin konumları belirlemek.
Elimizde 11'den 55'e kadar 55 stant var. 11. stantta Heykel (H), 44. stantta ise Resim (R) bulunmaktadır. Diğer stantlar (22, 33 ve 55) henüz belirlenmemiştir.
Soruyu çözmek için öncelikle kesin bilgileri yerleştirmemiz gerekir.
2
Ebru çalışması ile Resim çalışması arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Resim çalışması 44. stanttadır. Ebru çalışması ile Resim çalışması arasında tam olarak bir stant bulunmalı ve bu stant boş olmalıdır. Resim çalışmasının sağında (55. stanttan sonra) başka bir stant olmadığı için Ebru çalışması ancak sol tarafta, yani 22. stantta yer alabilir. Bu durumda aralarındaki 33. stant boş kalır.
Resim çalışmasının konumu sabit olduğundan, Ebru çalışmasının yerleşebileceği tek olası konumu bulmak için bu kısıtlamayı uygularız.
3
Geriye kalan stantların durumunu belirlemek.
Geriye kalan tek boş stant olan 55. stant da boş bırakılmalıdır. Böylece nihai dizilim şu şekildedir: 11: Heykel, 22: Ebru, 33: Boş, 44: Resim, 55: Boş.
Tüm stantların doluluk ve boşluk durumunu netleştirerek seçenekleri değerlendirmek.

Anahtar Kavram

Mekansal kısıtlamalar altında boşluk analizi ve doğrusal sıralama kurgusu.

İpuçları

1
Öncelikle kesin olarak verilen 1. ve 4. stantların konumlarını bir kağıda çizin. Ardından Ebru ve Resim arasındaki kısıtlamayı uygulayın.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 443Soru

ABCDABCD eşkenar dörtgeninde [DH][AB][DH] \perp [AB] ve H[AB]H \in [AB]'dir. AH=5 cm|AH| = 5\text{ cm} ve HB=8 cm|HB| = 8\text{ cm} olduğuna göre, ABCDABCD eşkenar dörtgeninin alanı kaç cm2\text{cm}^2'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 156

Cevap

Eşkenar dörtgenin alanı 156 cm²'dir.
Eşkenar dörtgenin bir kenar uzunluğu 13 cm13\text{ cm}'dir. Yüksekliği dik üçgenden 12 cm12\text{ cm} olarak hesaplanır. Taban ile yüksekliğin çarpımı olan 156 cm2156\text{ cm}^2 doğru alandır.

Adım Adım Çözüm

1
Eşkenar dörtgenin bir kenar uzunluğunu belirlemek.
AB=AH+HB=5+8=13 cm|AB| = |AH| + |HB| = 5 + 8 = 13\text{ cm} olur.
HH noktası [AB][AB] kenarı üzerinde olduğu için bu iki parçanın toplamı eşkenar dörtgenin bir kenar uzunluğunu verir.
2
Eşkenar dörtgenin diğer kenar uzunluklarını yazmak.
AD=AB=13 cm|AD| = |AB| = 13\text{ cm} olur.
Eşkenar dörtgenin tüm kenar uzunlukları birbirine eşittir.
3
AHDAHD dik üçgeninde Pisagor teoremini uygulamak.
AH2+DH2=AD2    52+DH2=132    25+DH2=169    DH=12 cm|AH|^2 + |DH|^2 = |AD|^2 \implies 5^2 + |DH|^2 = 13^2 \implies 25 + |DH|^2 = 169 \implies |DH| = 12\text{ cm}
[DH][DH] yüksekliğini bulmak için dik üçgendeki kenar bağıntıları kullanılır (5-12-13 özel dik üçgeni).
4
Eşkenar dörtgenin alanını hesaplamak.
Alan=AB×DH=13×12=156 cm2\text{Alan} = |AB| \times |DH| = 13 \times 12 = 156\text{ cm}^2
Eşkenar dörtgenin alanı, taban kenar uzunluğu ile bu tabana ait yüksekliğin çarp��mına eşittir.

Anahtar Kavram

Eşkenar dörtgenin tüm kenarlarının eşitliği, dik üçgende Pisagor teoremi (5-12-13 üçgeni) ve taban-yükseklik yardımıyla alan hesabı.

İpuçları

1
Eşkenar dörtgenin tüm kenarlarının eşit olduğunu kullanarak AD|AD| uzunluğunu bulabilirsiniz.
2
AHDAHD dik üçgeninde bilinen kenarları kullanarak Pisagor bağıntısı yardımıyla DH|DH| yüksekliğini bulun.

Daha Fazla Pratik

Yüksekliği verilen benzer eşkenar dörtgen sorularında çevre veya köşegen uzunluklarını hesaplama pratikleri yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eşkenar dörtgenin alanını köşegenlerin kesişim noktasını belirleyip köşegen uzunluklarını bulduktan sonra köşegenlerin çarpımının yarısı formülüyle de hesaplayabilirsiniz, ancak taban ve yükseklik çarpımı çok daha pratiktir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 444Soru

Son yıllarda yapılan araştırmalar, Antarktika'daki bazı göllerin altında yaşayan mikroorganizmaların, Güneş ışığı ve oksijenin bulunmadığ�� bu ekstrem koşullarda kükürt bileşiklerini enerjiye dönüştürerek hayatta kaldığını ortaya koymuştur.

Bu cümleden çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antarktika'daki bazı göllerin altında hayatın devam edebilmesi için Güneş ışığı ve oksijen zorunlu değildir.

Cevap

Antarktika'daki bazı göllerin altında hayatın devam edebilmesi için Güneş ışığı ve oksijen zorunlu değildir.
Cümlede bazı göllerin altında Güneş ışığı ve oksijenin olmadığı koşullarda yaşamını sürdüren canlıların varlığından söz edilmektedir. Bu durum, bu göllerin altında hayatın devam edebilmesi için Güneş ışığı ve oksijenin mutlak bir zorunluluk olmadığını kesin olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlede verilen bilgileri analiz etme
Mikroorganizmaların Güneş ışığı ve oksijen olmayan ekstrem koşullarda kükürt bileşiklerini enerjiye dönüştürerek yaşayabildiği bilgisi elde edilir.
Çıkarımın hangi verilere dayanacağını netleştirmek.
2
Seçenekleri analiz ederek cümlede doğrudan yer almayan veya öznel yorum içeren ifadeleri eleme
Tüm göller, ilk kez, tek canlı grubu gibi kesinlik taşımayan veya cümlenin sınırlarını aşan genellemeler içeren seçenekler elenir.
Kesin olarak ulaşılamayacak yargıları ayırt etmek.
3
Cümleden doğrudan ve kesin olarak çıkan yargıyı tespit etme
Güneş ışığı ve oksijenin bulunmadığı ortamda hayatın devam edebildiği, dolayısıyla bu iki unsurun bazı göl altı yaşam formları için zorunlu olmadığı yargısına ulaşılır.
Doğru seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Cümleden kesin yargı çıkarma sorularında, cümlede yer alan ifadelerin dışına çıkılmamalı, kişisel yorumlar eklenmemeli ve seçeneklerde geçen aşırı genellemeler (tümü, sadece, ilk kez, tek vb.) elenmelidir.
Soru 445Soru

Tarihsel bellek, geçmişte yaşananları olduğu gibi koruyan durağan bir depo değil; aksine, şimdiki zamanın ihtiyaçlarına ve değer yargılarına göre sürekli ---- dinamik bir süreçtir. Dolayısıyla geçmişi anlamak, onu donmuş bir veri yığını olarak kabul etmekle değil, bugünün ışığında yeniden ---- gerçekleştirilebilir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere, düşüncenin akışına göre, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: biçimlenen - yorumlamakla

Cevap

biçimlenen - yorumlamakla
Düşüncenin akışına göre tarihsel belleğin durağan olmayıp şimdiki zamanın koşullarına göre dinamik şekilde 'biçimlenmesi' ve geçmişin donmuş bir veri olmaktan kurtarılıp bugünün ışığında 'yorumlanması' gerekmektedir. Bu iki sözcük cümlenin mantıksal kurgusunu tam olarak tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ilk bölümündeki anlam ilişkisini analiz etme
Cümledeki 'durağan bir depo değil; aksine...' ifadesi, ilk boşluğa durağanlığın tersi olan aktif, değişken veya dinamik bir durumu niteleyen bir sözcük gelmesi gerektiğini gösterir. Bu doğrultuda 'biçimlenen', 'aktarılan' veya 'güncellenen' sözcükleri olası seçenekler arasındadır ancak 'korunan' elenmelidir.
Zıtlık belirten 'aksine' bağlacı, durağanlığın karşıtı bir eylemi gerektirir.
2
Cümlenin ikinci bölümündeki 'değil... ile gerçekleştirilebilir' yapısını inceleme
Geçmişin 'donmuş bir veri yığını olarak kabul edilmesi' yaklaşımının reddedildiği ve bunun yerine 'bugünün ışığında yeniden...' ifadesinin getirildiği görülür. Donmuş veriyi canlandırmak ve bugüne taşımak onu pasifçe incelemek ya da sorgulamak değil, ona bugünün değerleriyle yeni bir anlam kazandırmak, yani 'yorumlamak' ile mümkündür.
Cümle sonundaki 'geçmişi anlamak' hedefi, geçmiş verilerin bugünün bakış açısıyla aktif bir şekilde alımlanmasını gerektirir.
3
Seçeneklerin bütünüyle cümle içindeki uyumunu test etme
'biçimlenen - yorumlamakla' ikilisi yerleştirildiğinde cümle: 'Tarihsel bellek... şimdiki zamanın ihtiyaçlarına... göre sürekli biçimlenen dinamik bir süreçtir. Dolayısıyla geçmişi anlamak... bugünün ışığında yeniden yorumlamakla gerçekleştirilebilir.' halini alarak kusursuz bir anlamsal bütünlük sağlar.
Her iki boşluğun birbirini destekleyen ve çelişmeyen kavramlarla doldurulması gerekir.

Anahtar Kavram

Bağlam ve Anlam Akışına Uygun Boşluk Doldurma
Soru 446Soru

Yukarıdaki numaralanmış sözcük gruplarını anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak biçimde sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sanatın toplumsal hafızayı diri tutma gücü, geçmişin acılarını sadece hatırlatmakla kalmaz, geleceğin inşasında da bir rehber görevi üstlenir.
Verilen sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir biçimde bir araya getirildiğinde 'Sanatın toplumsal hafızayı diri tutma gücü, geçmişin acılarını sadece hatırlatmakla kalmaz, geleceğin inşasında da bir rehber görevi üstlenir.' cümlesi oluşur. Bu sıralamada özne grubu başta, yan yargı ortada ve çekimli fiil içeren yüklem sonda yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi belirleme
'bir rehber görevi üstlenir' ifadesi cümlenin ana yüklemidir ve kurallı bir cümlede sonda yer almalıdır.
Türkçede kurallı cümlelerin sonunda yüklem yer alır.
2
Özneyi ve tamlamaları gruplandırma
'sanatın toplumsal hafızayı' ve 'diri tutma gücü' ifadeleri birleşerek 'Sanatın toplumsal hafızayı diri tutma gücü' özne grubunu oluşturur.
Tamlayan ve tamlanan ilişkisi kurularak anlamlı bir özne öbeği elde edilir.
3
Bağlaç ve yardımcı yargıları bağlama
'geçmişin acılarını sadece hatırlatmakla kalmaz' ifadesinin ardından 'geleceğin inşasında da' ifadesi gelerek 'sadece ... değil, aynı zamanda ... da' benzeri bir anlam bütünlüğü kurulur.
'kalmaz' ve 'da' ifadeleri arasındaki karşılaştırmalı bağlamsal ilişki bu sıralamayı zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)
Soru 447Soru

Bir yuvarlak masa etrafında, saat yönünde 11'den 66'ya kadar numaralandırılmış yan yana altı sandalye bulunmaktadır. Bu sandalyelere Ahmet, Berna, Cem, Derya, Elif ve Fatih isimli altı kişi oturacaktır. Bu kişilerin oturma düzenine ilişkin bilinenler şunlardır:

* Ahmet ve Berna yan yana oturmaktadır.
* Cem, Derya'nın saat yönünde hemen yanındaki sandalyede oturmaktadır.
* Elif ve Fatih karşı karşıya oturan iki kişidir (aralarında her iki yönde de ikişer kişi vardır).
* 11 numaralı sandalyede Berna oturmaktadır.
* Fatih'in oturduğu sandalyenin numarası tektir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahmet ve Fatih yan yana oturmaktadır.

Cevap

Ahmet ve Fatih yan yana oturmaktadır.
Yapılan analizler sonucunda iki farklı oturma düzeninin oluştuğu görülmektedir. İlk düzende Ahmet 2, Fatih 3 numaralı sandalyede otururken; ikinci düzende Ahmet 6, Fatih 5 numaralı sandalyede oturmaktadır. Her iki düzende de bu iki kişinin oturduğu sandalyeler yan yana konumdadır. Bu nedenle Ahmet ve Fatih'in yan yana oturuyor olması ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kesin bilgileri ve temel yerleşim düzenini belirleme
Yuvarlak masada saat yönünde sıralama 12345611 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 1 şeklindedir. Karşılıklı sandalye çiftleri (1,4)(1, 4), (2,5)(2, 5) ve (3,6)(3, 6) olarak belirlenir. 11 numaralı sandalyeye Berna yerleştirilir.
Oturma düzeninin sınırlarını ve başlangıç noktasını netleştirmek için.
2
Fatih ve Elif'in konumlarını olasılıklara göre analiz etme
Fatih'in numarası tek olmalıdır (11, 33 veya 55). 11 numaralı sandalyede Berna olduğundan Fatih 33 veya 55 numaralı sandalyede oturabilir. Eğer Fatih 33'te ise karşısındaki Elif 66'da olur (Durum 1). Eğer Fatih 55'te ise karşısındaki Elif 22'de olur (Durum 2).
Karşı karşıya olma kısıtını ve tek sayı koşulunu kullanarak olası yerleşim senaryolarını dallandırmak için.
3
Ahmet'in konumunu yerleştirme
Ahmet, Berna ile yan yana olmalıdır (22 veya 66). Durum 1'de 66 numaralı koltukta Elif olduğundan Ahmet 22'ye oturur. Durum 2'de 22 numaralı koltukta Elif olduğundan Ahmet 66'ya oturur.
Ahmet ve Berna'nın yan yana olma kuralını işletmek için.
4
Kalan sandalyelere Derya ve Cem'i yerleştirme
Durum 1'de boş kalan yerler 44 ve 55'tir. Cem, Derya'nın saat yönünde (yani numara olarak bir sonraki) hemen yanında olduğundan Derya 44, Cem 55 numaralı sandalyeye oturur. Durum 2'de boş kalan yerler 33 ve 44'tür. Benzer şekilde Derya 33, Cem 44 numaralı sandalyeye oturur.
Cem ve Derya'nın birbirine göre olan yönsel ilişkisini uygulamak için.
5
Oluşan iki durumu karşılaştırarak ortak özellikleri bulma
Olası iki yerleşim düzeni şöyledir:
Durum 1: 1-Berna, 2-Ahmet, 3-Fatih, 4-Derya, 5-Cem, 6-Elif
Durum 2: 1-Berna, 2-Elif, 3-Derya, 4-Cem, 5-Fatih, 6-Ahmet
Her iki durumda da Ahmet ve Fatih'in oturduğu sandalyeler yan yanadır (Durum 1'de 2 ve 3; Durum 2'de 6 ve 5).
Her iki olasılıkta da değişmeyen kesin yargıyı saptamak için.

Anahtar Kavram

Dairesel yerleşim düzenlerinde yön, karşı karşıya olma ve komşuluk ilişkilerinin olasılıklar üzerinden çözümlenmesi
Soru 448Soru

Ahmet, Burak, Ceren, Deniz ve Elif adlı 5 kişi, Kırmızı ve Mavi adlı iki gruba ayrılacaktır. Bu kişilerin gruplara dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her bir grupta en az bir kişi yer almaktadır.
* Kırmızı gruptaki kişi sayısı Mavi gruptaki kişi sayısından fazladır.
* Ceren ve Deniz aynı gruptadır.
* Ahmet Mavi gruptadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ceren Kırmızı gruptadır.

Cevap

Ceren Kırmızı gruptadır.
Ceren ve Deniz aynı gruptadır. Eğer bu iki kişi Mavi grupta olsaydı, zaten Mavi grupta olan Ahmet ile birlikte Mavi gruptaki kişi sayısı en az üç olurdu. Toplam beş kişi olduğundan, Kırmızı gruba en fazla iki kişi kalırdı. Bu durum, Kırmızı gruptaki kişi sayısının Mavi gruptakinden fazla olması kuralıyla çelişir. Dolayısıyla Ceren ve Deniz kesinlikle Kırmızı gruptadır.

Adım Adım Çözüm

1
Grupların alabileceği kişi sayılarını belirleme.
Toplam 5 kişi vardır. Kırmızı gruptaki kişi sayısı Mavi gruptakinden fazla olacağına göre, olası kişi dağılımları Kırmızı: 4 kişi / Mavi: 1 kişi veya Kırmızı: 3 kişi / Mavi: 2 kişi şeklindedir.
Kırmızı gruptaki kişi sayısının Mavi gruptakinden fazla olması kuralını sağlayacak sayısal kombinasyonları belirlemek.
2
Ceren ve Deniz'in olası gruplarını analiz etme.
Eğer Ceren ve Deniz Mavi grupta olsaydı, zaten Mavi grupta olan Ahmet ile birlikte Mavi gruptaki kişi sayısı en az 3 olurdu. Bu durumda Kırmızı gruba en fazla 2 kişi kalırdı. Bu durum, Kırmızı gruptakilerin sayısının Mavi gruptakilerden fazla olması kuralıyla çelişir.
Ceren ve Deniz'in aynı grupta olması öncülünün sayısal sınırlar üzerindeki etkisini test etmek.
3
Sonuca ulaşma.
Ceren ve Deniz kesinlikle Kırmızı gruptadır. Ahmet kesin olarak Mavi gruptadır. Geri kalan iki kişi (Burak ve Elif) ise olasılıklara göre dağılır.
İkinci adımdaki çelişki nedeniyle Ceren ve Deniz'in Mavi grupta yer alamayacağını, dolayısıyla kesinlikle Kırmızı grupta bulunmaları gerektiğini belirlemek.

Anahtar Kavram

Sayısal Belirsizliği Olan Gruplandırma

İpuçları

1
Kırmızı gruptaki kişi sayısının Mavi gruptakinden fazla olması gerektiğini ve toplamda 5 kişi bulunduğunu unutmayın.
2
Ceren ve Deniz'in aynı grupta olduğunu biliyoruz. Onları Mavi gruba yerleştirmeyi denerseniz gruptaki kişi sayıları kuralı nasıl etkilenir?
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 449Soru

Bir şirkette çalışan Can, Demir, Esra, Faruk, Gamze ve Hakan adlı altı kişi; Bilgi İşlem, İnsan Kaynakları ve Pazarlama departmanlarında görevlendirilmiştir. Bu kişilerin departmanlara dağılımıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Her departmanda en az bir kişi çalışmaktadır ve hiçbir departmandaki çalışan sayısı üçü geçmemektedir.
* Gamze, Pazarlama departmanındadır.
* Esra ve Faruk aynı departmandadır.
* Can ve Demir farklı departmanlardadır.
* Hakan Bilgi İşlem departmanındaysa Demir de Bilgi İşlem departmanındadır.

Can ve Hakan'ın aynı departmanda çalıştığı bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Demir ve Hakan aynı departmandadır.

Cevap

Demir ve Hakan aynı departmandadır.
Demir ve Hakan'ın aynı departmanda olması hiçbir koşulda mümkün değildir. Eğer Demir ve Hakan aynı departmanda olsaydı: Bilgi İşlem'de olmaları durumunda Can da Hakan ile aynı departmanda olduğundan Bilgi İşlem'de olurdu; bu durumda Can ve Demir aynı departmana gelirdi ki bu durum onların farklı departmanlarda olması kuralıyla çelişirdi. Pazarlama'da olsalardı, Gamze zaten bu departmanda olduğundan ve Can ile Hakan aynı departmanda bulunduğundan, Pazarlama departmanında Gamze, Can, Hakan ve Demir olmak üzere 4 kişi olurdu; bu da en fazla 3 çalışan kuralını ihlal ederdi. İnsan Kaynakları'nda olsalardı, Can da Hakan ile aynı departmanda olduğundan İnsan Kaynakları'nda olurdu ve Can ile Demir yine aynı departmanda yer alarak çelişki yaratırdı. Dolayısıyla Demir ve Hakan'ın aynı departmanda çalışması kesinlikle imkansızdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncülleri ve temel kuralları belirleyin.
Toplam 6 çalışan (Can, Demir, Esra, Faruk, Gamze, Hakan) ve 3 departman (Bilgi İşlem, İnsan Kaynakları, Pazarlama) vardır. Her departmanda en az 1, en fazla 3 çalışan bulunabilir. Gamze kesinlikle Pazarlama departmanındadır.
Sorunun çözümünde kullanılacak temel kısıtları ve başlangıç durumunu netleştirmek için.
2
Esra ile Faruk'un aynı departmanda olması ve Can ile Demir'in farklı departmanlarda olması koşullarını analiz edin.
Esra ve Faruk çifti aynı departmanda yer alacaktır. Can ve Demir ise kesinlikle farklı departmanlarda bulunmalıdır.
Çalışanların departmanlara yerleşimindeki kısıtları belirlemek için.
3
Soru kökündeki 'Can ve Hakan aynı departmandadır' ek koşulunu ve bunun 'Hakan Bilgi İşlem'deyse Demir de Bilgi İşlem'dedir' kuralıyla etkileşimini inceleyin.
Can ve Hakan aynı departmandadır. Eğer Can ve Hakan Bilgi İşlem departmanında olsaydı, kural gereği Demir de Bilgi İşlem'de olmalıydı. Ancak bu durumda hem Can hem Demir Bilgi İşlem'de olurdu ki bu durum 'Can ve Demir farklı departmanlardadır' öncülüyle çelişir. Dolayısıyla Can ve Hakan Bilgi İşlem departmanında olamaz; ya Pazarlama ya da İnsan Kaynakları departmanındadır.
Soru kökündeki özel durumun yarattığı olasılık sınırlarını ve çelişkileri tespit etmek için.
4
Olası senaryoları listeleyerek Demir ve Hakan'ın konumlarını karşılaştırın.
Can ve Hakan'ın konumuna göre oluşan 5 farklı geçerli senaryoda da Demir ve Hakan hiçbir zaman aynı departmanda yer alamaz. Demir ve Hakan aynı departmanda olsaydı; Bilgi İşlem'de olmaları durumunda Can da orada olacağından Can ile Demir aynı departmana gelirdi (çelişki). Pazarlama'da olsalardı kontenjan sınırı aşılırdı (4 kişi olurdu). İnsan Kaynakları'nda olsalardı yine Can ile Demir aynı departmana gelirdi (çelişki).
Her bir olasılıkta Demir ve Hakan'ın konumlarını karşılaştırarak kesin yargıya ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Gruplandırma kurgularında koşullu önermeler, kontenjan sınırları ve kesinlik/olasılık analizi.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 450Soru

(I) Küreselleşme, yerel mutfak kültürlerinin dünya genelinde tanınmasını kolaylaştırırken aynı zamanda bu kültürlerin özgünlüğünü yitirme riskini de beraberinde getirmektedir. (II) Farklı coğrafyalara ait geleneksel yemek tarifleri, küresel pazarlara uyarlandıkça orijinal lezzetlerinden ve geleneksel hazırlanış biçimlerinden ödün vermek zorunda kalmaktadır. (III) Bu durum, kültürel mirasın en önemli yapı taşlarından biri olan gastronomi çeşitliliğinin zamanla tek tipleşmesine yol açmaktadır. (IV) Son yıllarda dünya genelinde önemi giderek artan "Slow Food" (Yavaş Gıda) akımı ise tam da bu tek tipleşmeye karşı yerel üreticileri ve geleneksel tatları korumayı hedeflemektedir. (V) 1980'li yılların sonunda İtalya'da başlayan bu hareket, hızlı tüketim kültürünün dayattığı beslenme alışkanlıklarına alternatif ve çevreye duyarlı bir yaşam tarzı sunmaktadır. (VI) Akımın temel felsefesi; iyi, temiz ve adil gıdaya erişimi savunarak hem biyolojik çeşitliliği hem de yerel kültürleri koruyan sürdürülebilir bir gıda zinciri oluşturmaktır.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle ile başlayan kısım ('Slow Food' akımı) konunun akışını değiştirdiği için ikinci paragrafın başlangıcı olmalıdır.
Dördüncü cümleden itibaren paragrafta küreselleşmenin gastronomi üzerindeki olumsuz etkilerinden bahsedilmekten vazgeçilmiş, bu tek tipleşmeye karşı geliştirilen 'Slow Food' akımı tanıtılmaya başlanmıştır. Konunun yönü tamamen değiştiği için ikinci paragraf bu cümleyle başlatılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin konuları ve birbirleriyle olan anlamsal ilişkileri belirlenir.
İlk üç cümlede küreselleşmenin yerel mutfaklar üzerindeki olumsuz etkisi (tek tipleşme) ele alınırken, dördüncü cümlede buna alternatif olan 'Slow Food' akımına geçildiği tespit edilir.
Paragrafı ikiye bölmek için konunun değiştiği ya da farklı bir yönünün ele alınmaya başlandığı ilk cümleyi bulmak gerekir.
2
Yeni konuya geçiş yapılan dördüncü cümlenin kendinden önceki cümlelerle doğrudan bir bağının olup olmadığı kontrol edilir.
Dördüncü cümle 'Slow Food' konusunu başlatmakta olup kendinden önceki 'tek tipleşme' sorununa bir alternatif sunmaktadır, ancak dil bilgisel veya anlamsal olarak önceki cümlelerin doğrudan bir devamı değildir.
İkinci paragrafın ilk cümlesi, kendinden önceki paragrafa dil bilgisel bağlaçlar veya işaret sıfatlarıyla doğrudan bağımlı olmamalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafı İkiye Bölme
Soru 451Soru

Bir kafede iki farklı boyutta kahve bardağı kullanılmaktadır. Küçük boy bardağın hacmi 200 mL200 \text{ mL}, büyük boy bardağın hacmi ise 350 mL350 \text{ mL}'dir. Bu kafede gün boyunca toplam 1212 bardak kahve alan bir müşteri, toplam 3000 mL3000 \text{ mL} kahve tüketmiştir. Buna göre, bu müşteri kaç bardak büyük boy kahve almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Müşterinin aldığı büyük boy kahve sayısı 4'tür.
Büyük boy bardak sayısı 4 olarak belirlendiğinde, küçük boy bardak sayısı 8 olur. Toplam hacim 8×200+4×350=1600+1400=3000 mL8 \times 200 + 4 \times 350 = 1600 + 1400 = 3000 \text{ mL} ve toplam bardak sayısı 8+4=128 + 4 = 12 olarak doğrulanır. Dolayısıyla 4 cevabı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlama ve toplam bardak sayısı denklemini kurma.
Küçük boy kahve sayısı xx ve büyük boy kahve sayısı yy olsun. Bu durumda toplam bardak sayısı: x+y=12x + y = 12 olur.
Soruda verilen toplam bardak sayısını matematiksel ifadeye dökmek.
2
Toplam kahve miktarı (hacim) denklemini kurma.
Küçük boy bardakların toplam hacmi 200x mL200x \text{ mL} ve büyük boy bardakların toplam hacmi 350y mL350y \text{ mL}'dir. Toplam hacim: 200x+350y=3000200x + 350y = 3000 olur.
Soruda verilen toplam kahve miktarını bardakların hacimleriyle ilişkilendirmek.
3
Elde edilen denklem sistemini çözme.
Hacim denklemini 5050 ile sadeleştirirsek 4x+7y=604x + 7y = 60 elde edilir. İlk denklemden x=12yx = 12 - y yazıp bu denklemde yerine koyalım: 4(12y)+7y=60    484y+7y=60    48+3y=60    3y=12    y=44(12 - y) + 7y = 60 \implies 48 - 4y + 7y = 60 \implies 48 + 3y = 60 \implies 3y = 12 \implies y = 4 bulunur.
Büyük boy bardak sayısı olan yy değerini bulmak.

Anahtar Kavram

İki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemleri yardımıyla sayı problemlerini çözme
Soru 452Soru

Bir müzenin sergi alanı; Kuzey, Orta ve Güney olmak üzere 3 satır ile Batı, Merkez ve Doğu olmak üzere 3 sütundan oluşan toplam 9 kareden (parselden) oluşmaktadır. Bu alandaki parsellere A, B, C, D, E, F ve G adlı 7 antik eser yerleştirilecektir. İki parsel ise boş kalacaktır.

Eserlerin yerleşimiyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
* A eseri, B eserinin hemen doğusundaki parseldedir.
* C eseri, D eserinin kuzeydoğusundaki (daha kuzeyde ve daha doğuda) bir parseldedir.
* E eseri, C eserinin güneybatısındaki (daha güneyde ve daha batıda) bir parseldedir.
* F eseri, G eserinin hemen güneyindeki parseldedir.
* Güney satırındaki parsellerden birinde D eseri yer almaktadır.
* Merkez sütundaki parsellerde toplam 2 eser yer almaktadır.
* Doğu sütundaki parsellerde toplam 3 eser yer almaktadır.

Buna göre, yerleşimle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: F eseri Doğu sütunundadır.

Cevap

F eseri Doğu sütunundadır.
G ve F eserleri dikey olarak bitişik olduğundan aynı sütunda yer almalıdır. Eğer bu iki eser Batı sütununa konulursa Batı sütunu dolar ve yan yana olması gereken B ve A eserleri için yer kalmaz. Benzer şekilde Merkez sütununa konulursa Merkez sütunu dolar ve yine B-A çifti yerleştirilemez. Bu durumda G ve F'nin yer alabileceği tek yer Doğu sütunudur. Dolayısıyla F eseri kesinlikle Doğu sütununda yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Sütunların kapasitesini belirleme.
Toplam 7 eser vardır. Merkez sütunda 2, Doğu sütunda 3 eser olduğuna göre Batı sütununa 2 eser kalır.
Her sütundaki maksimum eser sayısını belirleyerek yerleşim sınırlarını çizmek.
2
C, D ve E eserlerinin satır konumunu analiz etme.
C, D'nin kuzeydoğusunda; E ise C'nin güneybatısındadır. D en güneydeki satırdadır. Bu durumda C hem D'den hem de E'den daha kuzeyde olmak zorundadır. Dolayısıyla C eseri kesinlikle en üst satır olan Kuzey satırında yer alır.
Göreceli konum ifadelerinden yola çıkarak referans noktası olan C eserinin satırını kesinleştirmek.
3
G ve F eserlerinin sütun ilişkisini saptama.
F eseri, G'nin hemen güneyinde olduğundan bu iki eser dikey olarak bitişiktir ve aynı sütunda yer almalıdır.
Dikey bitişiklik bilgisini sütun analizi için kullanmak.
4
G ve F'nin sütun olasılıklarını değerlendirme.
Eğer G ve F Batı sütununda olsaydı sütun dolardı ve yan yana olan B-A çifti yerleştirilemezdi. Eğer Merkez sütununda olsaydı Merkez sütunu dolardı ve yine B-A çifti yerleştirilemezdi. Bu nedenle G ve F ikilisi kesinlikle Doğu sütunundadır.
Çelişki analizi yaparak dikey çiftin tek olası konumunu bulmak.

Anahtar Kavram

Göreceli Konum ve Referans Noktaları
Soru 453Soru
x<0<y<zx < 0 < y < z olmak üzere,
xyyz+xz|x - y| - |y - z| + |x - z|

ifadesinin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2y2x2y - 2x

Cevap

İfadenin en sade biçimi 2y2x2y - 2x şeklindedir.
x<0<y<zx < 0 < y < z sıralamasına göre xyx - y, yzy - z ve xzx - z ifadelerinin tamamı negatiftir. Bu nedenle her üç ifade de mutlak değer dışına çıkarılırken eksi ile çarpılarak çıkarılır: xy=yx|x - y| = y - x, yz=zy|y - z| = z - y ve xz=zx|x - z| = z - x. Bu ifadeler sorudaki işlemde yerine konulup parantezler açıldığında (yx)(zy)+(zx)=yxz+y+zx=2y2x(y - x) - (z - y) + (z - x) = y - x - z + y + z - x = 2y - 2x sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Mutlak değerlerin içerisindeki ifadelerin işaretlerini belirlemek
x<0<y<zx < 0 < y < z sıralamasına göre;
- xy<0x - y < 0 (negatif)
- yz<0y - z < 0 (negatif)
- xz<0x - z < 0 (negatif) olarak bulunur.
Mutlak değer dışına çıkarma kurallarını uygulayabilmek için öncelikle içteki ifadelerin pozitif veya negatif olma durumları tespit edilmelidir.
2
İfadeleri mutlak değer dışına çıkarmak
- xy=(xy)=yx|x - y| = -(x - y) = y - x
- yz=(yz)=zy|y - z| = -(y - z) = z - y
- xz=(xz)=zx|x - z| = -(x - z) = z - x elde edilir.
Negatif ifadeler mutlak değer dışına çıkarılırken önlerine eksi işareti alarak (işaretleri değiştirilerek) çıkarlar.
3
Bulunan ifadeleri ana denklemde yerine yazıp sadeleştirmek
(yx)(zy)+(zx)(y - x) - (z - y) + (z - x)
=yxz+y+zx= y - x - z + y + z - x
=2y2x= 2y - 2x sonucuna ulaşılır.
Çıkarma işlemindeki eksi işareti parantez içine doğru biçimde da��ıtılarak benzer terimler arasında toplama ve çıkarma işlemleri gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Mutlak değerin tanımı ve harfli ifadelerde mutlak değer dışına çıkarma kuralları
Soru 454Soru
Tam sayılar kümesi üzerinde \otimes işlemi,
ab=2a+ba \otimes b = 2a + b
biçiminde tanımlanmıştır.
Buna göre,
x4=10x \otimes 4 = 10
eşitliğini sağlayan xx değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

Eşitliği sağlayan xx değeri 3'tür.
İşlem tanımına göre x4x \otimes 4 ifadesi 2x+42x + 4 değerine eşittir. Bu ifadeyi 1010'a eşitlediğimizde 2x+4=10    2x=6    x=32x + 4 = 10 \implies 2x = 6 \implies x = 3 bulunur. Bu nedenle doğru yanıt, değeri 3 olan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel tanımlı \otimes işleminin kuralını x4x \otimes 4 ifadesine uygulayın.
x4=2x+4x \otimes 4 = 2x + 4
İşlem tanımında birinci bileşenin (aa) iki katı ile ikinci bileşen (bb) toplanmaktadır.
2
Elde edilen ifadeyi verilen eşitliğe (1010) eşitleyin.
2x+4=102x + 4 = 10
Soruda x4x \otimes 4 ifadesinin sonucunun 1010 olduğu belirtilmiştir.
3
Oluşan birinci dereceden denklemi çözerek xx değerini bulun.
2x=6    x=32x = 6 \implies x = 3
Eşitliğin her iki tarafından 44 çıkarılıp ardından her iki taraf 22'ye bölünerek bilinmeyen yalnız bırakılır.

Anahtar Kavram

Özel tanımlı işlemlerde kuralı doğru değişkenlere uygulamak ve elde edilen denklemi çözmek.
Tahmini Süre:45s
Soru 455Soru

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Epistemik adaletsizlik; bireylerin, bilgi üreten, aktaran ya da yorumlayan özneler olarak kapasitelerinin haksız biçimde göz ardı edilmesi veya zedelenmesi durumunu ifade eder. Miranda Fricker tarafından kavramsallaştırılan bu olgu, temel olarak iki boyutta incelenir: 'tanıklık adaletsizliği' ve 'yorumsal adaletsizlik'. Tanıklık adaletsizliğinde, dinleyicinin ön yargıları sebebiyle konuşmacının aktardığı bilgilere hak ettiğinden daha az güvenilirlik payı biçilir. Yorumsal adaletsizlik ise toplumsal deneyimlerin anlamlandırılmasında ortaya çıkar. Burada, dezavantajlı grupların kendi yaşadıkları deneyimleri hem kendilerine hem de topluma açıklayabilmelerini sağlayacak ortak kavramsal araçlardan yoksun bırakılması söz konusudur. Örneğin, 'cinsel taciz' kavramı hukuksal ve toplumsal literatürde tanımlanmadan önce, bu deneyime maruz kalan kişilerin yaşadıklarını ifade edecek ortak bir dil bulamamaları, bu durumun tipik bir yansımasıdır.

Bu parçadaki açıklamalardan yola çıkılarak aşağıdakilerin hangisinde yorumsal adaletsizliğe örnek oluşturabilecek bir durum söz konusudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş yerinde psikolojik baskıya maruz kalan bir çalışanın, bu deneyimi tanımlayan kurumsal veya yasal bir kavram henüz var olmadığı için yaşadığı yıpranmayı ifade etmekte yetersiz kalması.

Cevap

İş yerinde psikolojik baskıya maruz kalan bir çalışanın, bu deneyimi tanımlayan kurumsal veya yasal bir kavram henüz var olmadığı için yaşadığı yıpranmayı ifade etmekte yetersiz kalması.
Doğru cevap, iş yerinde psikolojik baskı yaşayan çalışanın bunu tanımlayacak yasal veya kurumsal bir kavramın olmaması nedeniyle yaşadıklarını ifade edememesini belirten seçenektir. Parçada yorumsal adaletsizlik, dezavantajlı grupların yaşadıkları deneyimleri hem kendilerine hem de topluma açıklayabilmelerini sağlayacak ortak kavramsal araçlardan yoksun bırakılması şeklinde tanımlanmış ve yasal literatürde yer almayan 'cinsel taciz' kavramı üzerinden örneklendirilmiştir. Bu seçenekteki çalışanın durumu, yorumsal adaletsizlik tanımına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada geçen 'yorumsal adaletsizlik' kavramının tanımını ve sınırlarını belirlemek.
Yorumsal adaletsizliğin, dezavantajlı grupların kendi yaşadıkları deneyimleri hem kendilerine hem de topluma açıklayabilmelerini sağlayacak ortak kavramsal araçlardan yoksun bırakılması durumunda ortaya çıktığı saptanır.
Doğru örneği seçebilmek için kavramın temel şartı olan 'deneyimi açıklayacak ortak kavramsal aracın (kelime/terim) yokluğu' kriterini netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen durumları bu tanıma göre incelemek.
İş yerinde psikolojik baskı yaşayan çalışanın, bu durumu tanımlayan kurumsal veya yasal bir kavram (örneğin mobbing) henüz var olmadığı için kendini ifade edememesi durumunun parçadaki 'cinsel taciz' örneğiyle birebir örtüştüğü görülür.
Çalışan, yaşadığı somut bir deneyimi toplumsal ve yasal literatürde bir karşılığı bulunmadığı için aktaramamaktadır; bu da yorumsal adaletsizliğin tanımıyla örtüşür.
3
Diğer seçeneklerdeki durumları eleyerek sağlamasını yapmak.
Görgü tanığının sosyoekonomik düzeyi nedeniyle dinlenmemesi tanıklık adaletsizliğidir. Diğer seçenekler ise epistemik adaletsizlik kapsamı dışındaki teknik, dilsel veya üslup odaklı iletişim engelleridir.
Çeldiricilerin hangi kavram yanılgılarına dayandığını saptayarak doğru seçeneğin tekliğini kesinleştirmek amacıyla bu analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Yorumsal adaletsizlik kavramının tanımı ve somut durumlara uygulanması.

İpuçları

1
Parçadaki 'yorumsal adaletsizlik' tanımına odaklanın: Bir kişinin veya grubun yaşadığı deneyimi açıklayacak toplumsal/yasal bir terimin henüz var olmaması durumunu aramalısınız.
2
Seçeneklerde, yaşanılan olumsuz bir durumu dile getirebilecek ortak bir kavram veya sözcük bulunmadığı için kendini ifade edemeyen bireyin örneğini seçin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 456Soru

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Sanat eserlerinin restorasyonu, geçmişin estetik değerlerini geleceğe taşırken aynı zamanda etik ve felsefi tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Bir sanat eserinin özgünlüğünü korumak ile onu zamana karşı dirençli kılmak arasındaki dengeyi bulmak, restorasyon uzmanlarının en büy��k çıkmazıdır. Tarih boyunca farklı yaklaşımlarla ele alınan bu süreç, günümüzde disiplinler arası bir hassasiyet kazanmıştır. Kimi uzmanlar, esere yapılan her türlü müdahalenin onun tarihsel yaşanmışlığını ve dolayısıyla biricikliğini zedelediğini savunmaktadır. Bu muhafazakar görüşe göre, eserin zamanla uğradığı bozulmalar da onun biyografisinin ayrılmaz bir parçasıdır ve müdahale edilmeden olduğu gibi bırakılmalıdır. Diğer taraftan, restorasyonun eseri tamamen yok olmaktan kurtarmak için kaçınılmaz bir zorunluluk olduğunu dile getiren karşıt görüş sahipleri ise modern bilimsel yöntemlerle yapılan müdahalelerin eserin özüne zarar vermediğini, aksine onu yeniden görünür kıldığını belirtmektedir. Günümüzde bu iki keskin kutup arasındaki orta yol, çağdaş koruma kuramlarında yer bulan 'geri dönüştürülebilirlik' ilkesiyle aşılmaya çalışılmaktadır. Bu ilkeye göre, esere uygulanan her yeni işlem, gelecekte eserin orijinal yapısına hiçbir zarar vermeden tamamen geri alınabilecek nitelikte tasarlanmalıdır. Böylece hem eserin fiziksel ömrü uzatılmakta hem de gelecekteki olası teknolojik gelişmelerin veya değişen estetik algıların esere yeniden uygulanabilmesine imkan tanınmaktadır.

Bu parçaya göre restorasyonla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanat eserine uygulanan restorasyon işlemlerinin kalıcı olması ve gelecekte hiçbir şekilde geri alınamaması gerektiği

Cevap

Sanat eserine uygulanan restorasyon işlemlerinin kalıcı olması ve gelecekte hiçbir şekilde geri alınamaması gerektiği
Parçada çağdaş koruma kuramlarında yer alan 'geri dönüştürülebilirlik' ilkesinden bahsedilmektedir. Bu ilkeye göre, esere uygulanan her yeni işlemin gelecekte eserin orijinal yapısına zarar vermeden tamamen geri alınabilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Dolayısıyla, restorasyon işlemlerinin kalıcı olması ve hiçbir şekilde geri alınamaması gerektiği yargısı bu bilgiyle doğrudan çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve parçayı dikkatlice okuyun.
Soru kökünde restorasyonla ilgili 'söylenemez' olan seçeneği bulmamız istendiği belirlenir.
Olumsuz soru kökünü doğru analiz etmek, yanlış şıklara yönelmeyi engeller.
2
Parçada geçen 'geri dönüştürülebilirlik' kavramını ve bunun tanımını inceleyin.
Parçada, esere uygulanan her yeni işlemin gelecekte esere zarar vermeden tamamen geri alınabilecek nitelikte olması gerektiği belirtilmiştir.
Seçeneklerdeki ifadelerin parçadaki bilgilerle uyuşup uyuşmadığını denetlemek için bu tespit gereklidir.
3
Seçenekleri parçadaki bilgilerle karşılaştırarak yanlış olan yargıyı tespit edin.
Restorasyon işlemlerinin kalıcı olması ve geri alınamaması gerektiğini belirten yargının, parçada anlatılan geri dönüştürülebilirlik ilkesiyle doğrudan çeliştiği görülür.
Parçayla açıkça çelişen bu yargı, restorasyonla ilgili söylenemeyecek olan doğru cevaptır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Olumsuz Soru Kökü)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 457Soru

Bir çiçekçide bulunan güller kırmızı, beyaz ve sarı olmak üzere üç renktedir. Bu çiçekçideki güllerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Başlang��çta çiçekçide toplam 120120 adet gül vardır.
* Kırmızı güllerin sayısı, sarı güllerin sayısının 22 katıdır.
* Sarı güllerin sayısı, beyaz güllerin sayısından 2020 fazladır.
* Gün içinde bu güllerin bir kısmı satılmıştır. Satılan sarı güllerin sayısı, satılan beyaz güllerin sayısının 33 katıdır.
* Gün sonunda çiçekçide kalan kırmızı güllerin sayısı, kalan beyaz güllerin sayısının 44 katıdır.
* Kalan sarı güllerin sayısı ise kalan beyaz güllerin sayısından 88 fazladır.

Buna göre, gün içinde satılan kırmızı gül sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 34

Cevap

Gün içinde satılan kırmızı gül sayısı 34'tür.
Soruda verilen tüm başlangıç, satış ve kalan ilişkileri doğru denklemlerle ifade edilip çözüldüğünde, başlangıçta 70 kırmızı gül olduğu, satılan beyaz gül sayısının 6 olduğu ve buna bağlı olarak kalan beyaz gül sayısının 9 olduğu tespit edilir. Kalan kırmızı gül sayısı 36 olduğundan, satılan kırmızı gül sayısı 34 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki gül sayılarının belirlenmesi
S=35S = 35, K=70K = 70, B=15B = 15
Kırmızı güllerin sayısı KK, sarı güllerin sayısı SS, beyaz güllerin sayısı BB olsun. Verilenlere göre: K=2SK = 2S ve S=B+20    B=S20S = B + 20 \implies B = S - 20. Toplam gül sayısı K+S+B=120K + S + B = 120 olduğuna göre, 2S+S+S20=120    4S=140    S=352S + S + S - 20 = 120 \implies 4S = 140 \implies S = 35 bulunur. Buradan K=70K = 70 ve B=15B = 15 elde edilir.
2
Satılan ve kalan gül sayılarının denklemlerinin kurulması
y=6y = 6
Satılan beyaz gül sayısı yy olsun. Satılan sarı gül sayısı 3y3y olur. Kalan beyaz gül sayısı 15y15 - y ve kalan sarı gül sayısı 353y35 - 3y olur. Kalan sarı güllerin sayısı, kalan beyaz güllerden 88 fazla olduğuna göre: 353y=(15y)+8    353y=23y    12=2y    y=635 - 3y = (15 - y) + 8 \implies 35 - 3y = 23 - y \implies 12 = 2y \implies y = 6 bulunur.
3
Kalan kırmızı gül sayısının hesaplanması
3636
Kalan beyaz gül sayısı 15y=156=915 - y = 15 - 6 = 9 olur. Kalan kırmızı güllerin sayısı, kalan beyaz güllerin sayısının 44 katı olduğuna göre, kalan kırmızı gül sayısı 4×9=364 \times 9 = 36 olarak bulunur.
4
Satılan kırmızı gül sayısının bulunması
3434
Başlangıçta 7070 kırmızı gül vardı ve gün sonunda 3636 kırmızı gül kaldığına göre, satılan kırmızı gül sayısı 7036=3470 - 36 = 34 olur.

Anahtar Kavram

Çok değişkenli sayı problemlerinde başlangıç, satılan ve kalan miktarlar üzerinden denklem sistemleri kurma ve çözme.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 458Soru

Müze yorgunluğu (museum fatigue), ziyaretçilerin bir müze veya sergi alanını gezerken yaşadıkları fiziksel ve zihinsel tükenmişlik durumunu ifade eden modern bir kavramdır. İlk kez 1916 yılında tanımlanan bu durum, sadece uzun süre ayakta kalmaktan kaynaklanan fiziksel bir yorulma değildir; aynı zamanda görsel ve bilişsel bir aşırı yüklenmenin de doğrudan bir sonucudur. Müzelerdeki sergilenen nesnelerin yoğunluğu, vitrinlerin birbirine yakınlığı ve sürekli değişen bilgi panoları, beynin bilgiyi işleme ve seçici dikkat kapasitesini ciddi oranda zorlar. Yapılan ampirik araştırmalar, ziyaretçilerin ilk otuz dakikadan sonra eserlere olan ilgilerinin hızla azaldığını ve bu süreden sonra sergilenen nesneleri daha yüzeysel incelemeye başladıklarını göstermektedir. Bu olumsuz durumu en aza indirmek amacıyla modern müzecilik anlayışında; dinlenme alanlarının stratejik noktalara konumlandırılması, loş ışıklandırmalardan kaçınılması ve sergi rotalarının doğrusal bir akışla tasarlanması gibi çeşitli mimari ve küratöryel çözümler aktif olarak geliştirilmektedir.

Bu parçaya göre "müze yorgunluğu" ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ziyaretçilerin müzede geçirdikleri zaman dilimi arttıkça eserlerle kurdukları bağın ve inceleme derinliğinin artış gösterdiği

Cevap

Ziyaretçilerin müzede geçirdikleri zaman dilimi arttıkça eserlerle kurdukları bağın ve inceleme derinliğinin artış gösterdiği
Parçada araştırmaların, ziyaretçilerin ilk otuz dakikadan sonra eserlere olan ilgilerinin hızla azaldığını ve nesneleri daha yüzeysel incelemeye başladıklarını gösterdiği açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle, ziyaretçilerin müzede geçirdikleri süre arttıkça eserlerle kurdukları bağın ve inceleme derinliğinin arttığı yargısı parçadaki bilgiyle doğrudan çelişir ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünün olumsuz yapıda olduğunu saptamak ve parçada doğrulanmayan seçeneği bulmaya odaklanmak.
Sorunun olumsuz soru köküne sahip bir yardımcı düşünce sorusu olduğu tespit edildi.
Yardımcı düşünce sorularında olumsuz ifadeler doğru cevabın parçayla çelişen ya da parçada hiç yer almayan yargı olduğunu gösterir.
2
Seçeneklerdeki iddiaları paragraftaki yargılarla tek tek karşılaştırmak.
Bedensel ve zihinsel etkenlerin rolü, nesne yoğunluğunun zihni zorlaması, mimari çözümler ve algı düzeyinin zamanla düşmesi yargılarının parçada yer aldığı görüldü.
Yanlış seçenekleri elerken parçadaki doğrudan veya dolaylı çıkarımlara dayanmak gerekir.
3
Zamanla inceleme derinliğinin arttığını savunan yargıyı parçadaki 'otuz dakikadan sonra nesneleri daha yüzeysel inceleme' bilgisiyle karşılaştırmak.
Bu seçenekteki ifadenin parçadaki veriyle tamamen çeliştiği belirlendi.
Paragrafta zaman geçtikçe inceleme kalitesinin arttığı değil, tam aksine yüzeyselleşerek azaldığı açıkça ifade edilmektedir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 459Soru

Ada, Berk, Can, Deniz, Ege ve Ferit adlı altı çalışan; bir şirketin Ankara ve İzmir ofislerinde bulunan Tasarım ve Yazılım departmanlarında görev yapmaktadır. Çalışanların görev yerlerine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her çalışan sadece bir ofiste ve bir departmanda çalışmaktadır.
* Tasarım departmanında toplam 3, Ankara ofisinde toplam 3 kişi çalışmaktadır.
* Tasarım departmanının Ankara ofisinde çalışan sadece 1 kişi vardır.
* Ada ve Berk aynı ofiste fakat farklı departmanlarda çalışmaktadır.
* Can ve Deniz aynı departmanda fakat farklı ofislerde çalışmaktadır.
* Ege, İzmir ofisinde çalışmaktadır.
* Ferit ve Berk aynı departmanda çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ferit, Tasarım departmanında çalışmaktadır.

Cevap

Ferit, Tasarım departmanında çalışmaktadır.
Çözüm adımları takip edildiğinde Ferit'in Tasarım departmanında ve İzmir ofisinde çalıştığı kesin olarak belirlenir. Bu yüzden Ferit'in Tasarım departmanında çalıştığı bilgisi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen bilgileri düzenlemek amacıyla departman ve ofis odaklı bir tablo oluşturmak.
Departmanlar (Tasarım/Yazılım) ve ofisler (Ankara/İzmir) için 2x2'lik bir tablo elde edilir. Toplam 6 çalışan vardır. Tasarım departmanında 3, Ankara ofisinde 3 kişi çalışmaktadır. Tasarım-Ankara kesişiminde 1 kişi çalıştığına göre; Tasarım-İzmir'de 2 kişi, Yazılım-Ankara'da 2 kişi ve Yazılım-İzmir'de 1 kişi çalışmaktadır.
Sayısal kısıtları netleştirerek kişi yerleşimini kolaylaştırmak.
2
Ada ve Berk'in ofislerini belirlemek.
Ada ve Berk aynı ofiste fakat farklı departmanlardadır. Eğer İzmir ofisinde olsalardı, biri Tasarım-İzmir'de, diğeri Yazılım-İzmir'de olurdu. Yazılım-İzmir'de 1 kişi çalışabildiği için bu hücre dolar. Bu durumda Ege (İzmir'dedir) Tasarım-İzmir'e yerleşir ve bu hücre de dolar. Can ve Deniz aynı departmanda ve farklı ofislerde olduğundan, yerleştirilebilecekleri uygun boş hücre kalmaz. Dolayısıyla Ada ve Berk kesinlikle Ankara ofisindedir.
Çelişki yaratmayan tek ofis seçeneğini bulmak.
3
Berk'in departmanını ve buna bağlı olarak diğer kesin yerleşimleri belirlemek.
Berk Yazılım-Ankara'da olsaydı, Ferit de Yazılım departmanında olurdu. Bu durumda Can ve Deniz'in de Yazılım'da olması gerekirdi (toplam 4 kişi Yazılım olurdu, bu da sınır olan 3'ü aşar). Bu çelişki nedeniyle Berk kesinlikle Tasarım-Ankara'da çalışır. Berk Tasarım'da olduğundan Ferit de Tasarım'dadır. Ada ise Yazılım-Ankara'dadır.
Sayısal sınırları aşmayan departman dağılımını bulmak.
4
Kalan çalışanları (Ege, Ferit, Can, Deniz) yerleştirmek.
Tasarım-Ankara hücresi dolduğundan, Tasarım departmanındaki Ferit ve Ege (İzmir'dedir) Tasarım-İzmir hücresine yerleşir. Can ve Deniz ise Yazılım departmanında olup biri Ankara'da diğeri İzmir'de çalışır (biri Yazılım-Ankara, diğeri Yazılım-İzmir olur; kesin yerleri net değildir).
Tablodaki tüm olasılıkları netleştirmek.

Anahtar Kavram

Çok Parametreli (Nitelikli) Gruplandırma
Soru 460Soru

Bir ABCDABCD paralelkenarında, [AB][AB] kenarının uzunlu��u 10 cm10\text{ cm}, [AD][AD] kenarının uzunluğu 6 cm6\text{ cm} ve m(DAB^)=30m(\widehat{DAB}) = 30^\circ olarak veriliyor.

Buna göre, ABCDABCD paralelkenarının alanı kaç cm2\text{cm}^2'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3030

Cevap

Otuz
Ardışık iki kenar uzunluğu ve aralarındaki açı verilen paralelkenarın alanı, kenarların ve aralarındaki açının sinüsünün çarpımıyla bulunur. 10×6×sin(30)=60×0,5=30 cm210 \times 6 \times \sin(30^\circ) = 60 \times 0,5 = 30\text{ cm}^2 hesabı doğru sonuca götürür.

Adım Adım Çözüm

1
Paralelkenarın [AB][AB] tabanına ait yüksekliğini bulmak için DD köşesinden [AB][AB] kenarına bir dikme indirin ve bu dikmenin tabanı kestiği noktaya HH deyin.
AHDAHD dik üçgeni elde edilir. Bu üçgende m(DAH^)=30m(\widehat{DAH}) = 30^\circ ve hipotenüs AD=6 cm|AD| = 6\text{ cm}'dir.
Yükseklik çizilerek özel dik üçgen yardımıyla yüksekliğin uzunluğu hesaplanmak istenir.
2
30609030^\circ-60^\circ-90^\circ özel dik üçgeninin özelliğini kullanarak yüksekliği (DH=h|DH| = h) hesaplayın.
h=AD2=62=3 cmh = \frac{|AD|}{2} = \frac{6}{2} = 3\text{ cm}
3030^\circ'lik açının karşısındaki dik kenarın uzunluğu, hipotenüs uzunluğunun yarısına eşittir.
3
Taban uzunluğu ile bu tabana ait yüksekliği çarparak paralelkenarın alanını hesaplayın.
Alan =AB×h=10×3=30 cm2= |AB| \times h = 10 \times 3 = 30\text{ cm}^2
Paralelkenarın alanı, bir taban uzunluğu ile o tabana ait yüksekliğin çarpımına eşittir.

Anahtar Kavram

Paralelkenarın alanı, ardışık iki kenarın uzunlukları ile bu kenarlar arasında kalan açının sinüs değerinin çarpımına eşittir.

İpuçları

1
Paralelkenarın alanı, taban uzunluğu ile o tabana ait yüksekliğin çarpılmasıyla bulunur. D köşesinden AB tabanına bir dikme indirerek yüksekliği oluşturun.
2
Oluşan AHD dik üçgeni 30609030^\circ-60^\circ-90^\circ dik üçgenidir. Bu üçgende 3030^\circ'lik açının karşısındaki dik kenarın (yüksekliğin) uzunluğu hipotenüsün yarısı kadardır.
3
Hipotenüs 6 cm6\text{ cm} olduğuna göre yükseklik 3 cm3\text{ cm}'dir. Taban uzunluğu olan 10 cm10\text{ cm} ile bu yüksekliği çarparak alanı bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu aralarındaki açı 4545^\circ veya 6060^\circ olacak şekilde değiştirerek çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sinüslü alan formülü kullanılarak doğrudan Alan =absin(α)=106sin(30)=600,5=30 cm2= a \cdot b \cdot \sin(\alpha) = 10 \cdot 6 \cdot \sin(30^\circ) = 60 \cdot 0,5 = 30\text{ cm}^2 şeklinde de çözülebilir.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 23 / 129Sonraki
Tüm alıştırma soruları — ALES | Examkin