Mantık Problemleri

225 soru

Soru 141Soru

Kemal, Lale ve Mert adlı üç öğretmen; Fen Lisesi, Anadolu Lisesi ve Meslek Lisesi okul türlerinden farklı birinde görev yapmaktadır. Bu öğretmenlerin görev yaptığı okul türleriyle ilgili bilinenler şunlardır:

* Anadolu Lisesinde görev yapan kişi Lale'dir.
* Kemal, Meslek Lisesinde görev yapmamaktadır.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kemal, Fen Lisesinde görev yapmaktadır.

Cevap

Kemal, Fen Lisesinde görev yapmaktadır.
Lale'nin Anadolu Lisesinde görev yaptığı kesin olarak bilinmektedir. Geriye kalan okul türleri Fen Lisesi ve Meslek Lisesi, geriye kalan kişiler ise Kemal ve Mert'tir. Kemal'in Meslek Lisesinde görev yapmadığı bilindiğine göre, Kemal ancak Fen Lisesinde görev yapıyor olabilir. Bu durumda Mert de Meslek Lisesinde görev yapmaktadır. Dolayısıyla Kemal'in Fen Lisesinde görev yaptığı ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen ilk öncülden hareketle Lale'nin görev yaptığı okulu belirleyin.
Lale, Anadolu Lisesinde görev yapmaktadır.
İlk öncülde 'Anadolu Lisesinde görev yapan kişi Lale'dir.' bilgisi doğrudan verilmiştir.
2
Geriye kalan öğretmenler (Kemal ve Mert) ile okul türlerini (Fen Lisesi ve Meslek Lisesi) eşleştirin.
Kemal, Fen Lisesinde görev yapmaktadır; Mert ise Meslek Lisesinde görev yapmaktadır.
İkinci öncülde 'Kemal, Meslek Lisesinde görev yapmamaktadır.' denmiştir. Lale Anadolu Lisesinde olduğu için geriye Fen ve Meslek Liseleri kalır. Kemal Meslek Lisesinde olamayacağına göre Fen Lisesinde görev yapmak zorundadır. Geriye kalan tek okul olan Meslek Lisesi de Mert ile eşleşir.
3
Eşleştirmelerin tamamını kontrol ederek seçenekleri değerlendirin.
Kemal'in Fen Lisesinde görev yaptığı seçeneği kesinlikle doğrudur.
Lale Anadolu Lisesinde, Kemal Fen Lisesinde ve Mert Meslek Lisesinde görev yapmaktadır. Bu durumda Kemal'in Fen Lisesinde görev yaptığını belirten seçenek kesinlikle doğrudur.

Anahtar Kavram

Eşleştirme Problemleri
Soru 142Soru

Gökhan, Hande ve İrem adlı üç arkeolog; Efes, Zeugma ve Sagalassos antik kentlerinden farklı birinde çalışmaktadır. Bu arkeologların uzmanlık alanları ise seramik, mozaik ve heykeldir.

Arkeologların çalıştıkları kentler ve uzmanlık alanlarına ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:
* Zeugma antik kentinde çalışan arkeoloğun uzmanlık alanı mozaiktir.
* Gökhan, Efes antik kentinde çalışmamaktadır ve uzmanlık alanı heykel değildir.
* Hande'nin uzmanlık alanı seramiktir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gökhan, Zeugma antik kentinde çalışmaktadır.

Cevap

Gökhan'ın Zeugma antik kentinde çalıştığı ifadesi kesinlikle doğrudur.
Verilen öncüllere göre Hande seramik uzmanıdır. Gökhan'ın uzmanlık alanı heykel olmadığına ve seramik alanı da dolu olduğuna göre Gökhan mozaik uzmanı olmak zorundadır. Birinci öncülde mozaik uzmanının Zeugma'da çalıştığı belirtildiğinden, Gökhan'ın Zeugma'da çalıştığı kesinlik kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Uzmanlık alanlarının eşleştirilmesine başlanması
Hande'nin uzmanlık alanı seramiktir. Gökhan'ın uzmanlık alanı heykel olmadığına ve seramik alanı Hande'ye ait olduğuna göre, Gökhan'ın uzmanlık alanı mozaik olmak zorundadır. Bu durumda İrem'e heykel alanı kalır.
Verilen kısıtlamalara göre her kişinin yalnızca bir uzmanlık alanı olabilir.
2
Arkeologlar ile antik kentlerin eşleştirilmesi
Zeugma'da çalışan arkeoloğun uzmanlık alanı mozaiktir. Gökhan'ın uzmanlık alanı mozaik olduğuna göre, Gökhan Zeugma antik kentinde çalışmaktadır.
Birinci öncülde Zeugma ve mozaik uzmanlığının eşleştiği belirtilmiştir.
3
Diğer arkeologların konumlarının analiz edilmesi
Gökhan Zeugma'da çalıştığına göre, Hande ve İrem kalan Efes ve Sagalassos antik kentlerinde çalışmaktadır. Ancak hangisinin hangi kentte çalıştığına dair kesin bir bilgiye ulaşılamaz.
Öncüller Hande veya İrem'in çalıştığı kentleri kesinleştirmek için yeterli değildir.

Anahtar Kavram

Mantıksal çıkarım ve eleme yöntemiyle çoklu eşleştirme tabloları oluşturma
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 143Soru

Bir sayı örüntüsünde her bir terim, kendisinden önceki terimin 22 katının 33 eksiği alınarak elde edilmektedir. Bu örüntünün ilk terimi 55 olduğuna göre, örüntünün 4.4. terimi kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19

Cevap

Örüntünün dördüncü terimi 19 sayısıdır.
Örüntünün kuralı her adımda bir önceki terimin 2 katının 3 eksiğini almaktır. Birinci terim 5 ise; ikinci terim 2 * 5 - 3 = 7, üçüncü terim 2 * 7 - 3 = 11 ve dördüncü terim 2 * 11 - 3 = 19 olur. Bu nedenle doğru yanıt 19 sayısıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk terime örüntü kuralını uygulayarak ikinci terimi bulun.
a2=2×53=7a_2 = 2 \times 5 - 3 = 7
İlk terim 5 olarak verilmiştir ve sonraki terim bir öncekinin 2 katının 3 eksiğidir.
2
İkinci terime örüntü kuralını uygulayarak üçüncü terimi bulun.
a3=2×73=11a_3 = 2 \times 7 - 3 = 11
Örüntü kuralı her yeni adımdaki terime ardışık olarak uygulanır.
3
Üçüncü terime örüntü kuralını uygulayarak dördüncü terimi bulun.
a4=2×113=19a_4 = 2 \times 11 - 3 = 19
İstenen dördüncü terime ulaşmak için kuralı üçüncü terime uyguluyoruz.

Anahtar Kavram

Sayı örüntülerinde ardışık adımlarda verilen kuralı takip etme.
Soru 144Soru

Bir müzik festivalinde sahne alacak olan Aslı, Berk ve Ceyda adlı üç sanatçı; Ankara, İstanbul ve İzmir şehirlerinden gelmiştir. Bu sanatçıların çaldıkları enstrümanlar ise keman, piyano ve çellodur.

Bu sanatçıların geldikleri şehirler ve çaldıkları enstrümanlarla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
* Her sanatçının geldiği şehir ve çaldığı enstrüman birbirinden farklıdır.
* Berk, Ankara'dan gelmemiştir.
* İstanbul'dan gelen sanatçı çello çalmaktadır.
* Ceyda, İzmir'den gelmiştir.
* Berk, piyano çalmamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Berk çello çalmaktadır.

Cevap

Berk çello çalmaktadır.
Berk'in İstanbul'dan geldiği ve İstanbul'dan gelen kişinin çello çaldığı kesin olarak tespit edildiğinden, Berk çello çalmaktadır ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sanat��ıların geldikleri şehirleri belirleyelim.
Ceyda'nın İzmir'den geldiği verilmiştir. Bu durumda Berk ve Aslı İzmir'den gelmiş olamaz. Berk'in Ankara'dan gelmediği bilindiğine göre, Berk geriye kalan tek şehir olan İstanbul'dan gelmiştir. Dolayısıyla Aslı da Ankara'dan gelmiştir.
Verilen kısıtlardan hareketle kişilerin şehirlerini netleştirmek.
2
Şehirler ile enstrümanlar arasındaki ilişkiyi kurarak enstrümanları eşleştirelim.
İstanbul'dan gelen sanatçının çello çaldığı öncüllerde belirtilmiştir. İstanbul'dan gelen sanatçı Berk olduğuna göre, Berk kesinlikle çello çalmaktadır.
Şehir ve enstrüman eşleştirmesinden kesin sonuca ulaşmak.
3
Kalan enstrümanları (keman ve piyano) Aslı ve Ceyda ile eşleştirmeyi deneyelim.
Aslı ve Ceyda'nın keman ve piyano enstrümanlarından hangilerini çaldığına dair kesin bir kısıtlama yoktur. Aslı keman çalarken Ceyda piyano çalabilir veya tam tersi durum geçerli olabilir.
Tüm olasılıkları inceleyip belirsiz durumları saptamak.

Anahtar Kavram

Eşleştirme mantığı ve olasılık tablosu oluşturma
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 145Soru

Aylin, Berker ve Ceyda adlı üç arkadaş; tenis, yüzme ve okçuluk sporlarından farklı birini yapmaktadır. Bu kişilerin yaptıkları sporlarla ilgili bilinenler şunlardır:

* Aylin, yüzme sporuyla ilgilenmektedir.
* Berker, tenis oynamamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Berker okçuluk yapmaktadır.

Cevap

Berker'in okçuluk yapması ifadesi kesinlikle doğrudur.
Aylin'in yüzme sporuyla ilgilendiği bilindiğinden geriye tenis ve okçuluk kalmaktadır. Berker'in tenis oynamadığı belirtildiği için Berker kesinlikle okçuluk sporuyla ilgilenmektedir. Bu durumda Ceyda ise tenis oynamaktadır. Dolayısıyla Berker'in okçuluk yaptığı ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncülleri analiz ederek her kişinin sporunu belirleyin.
Aylin'in yüzme sporuyla ilgilendiği belirtilmiştir. Geriye kalan tenis ve okçuluk sporları Berker ve Ceyda'ya aittir.
Her bir kişinin farklı bir spor dalıyla ilgilendiği belirtildiği için Aylin'in sporu sabittir.
2
Berker'in durumunu değerlendirin.
Berker tenis oynamadığına göre, geriye kalan sporlardan okçuluk sporuyla ilgilenmek zorundadır.
Kalan spor dalları tenis ve okçuluktur; Berker tenis oynamıyorsa tek seçenek okçuluktur.
3
Ceyda'nın durumunu belirleyin ve seçenekleri kontrol edin.
Ceyda tenis oynamaktadır. Seçenekler incelendiğinde 'Berker okçuluk yapmaktadır' ifadesinin kesinlikle doğru olduğu görülür.
Aylin yüzme, Berker okçuluk ve Ceyda tenis oynadığı için doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Tablo ve mantıksal eşleştirme kuralları kullanarak eldeki verilerden kesin sonuçlara ulaşma.
Soru 146Soru

Bir hastanede görev yapan Alp, Banu ve Cem adlı üç doktor; Dahiliye, Pediatri ve Kardiyoloji bölümlerinde çalışmaktadır. Bu doktorların nöbet günleri Pazartesi, Çarşamba ve Cuma'dır. Doktorların bölümleri ve nöbet günleriyle ilgili bilinenler şunlardır:

* Dahiliye doktorunun nöbet günü Pazartesi'dir.
* Cem'in nöbet günü Cuma değildir.
* Banu'nun nöbet günü Çarşamba'dır.
* Alp, Pediatri bölümünde çalışmamaktadır.

Buna göre, Pediatri bölümünde çalışan doktor ve bu doktorun nöbet günü aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Banu - Çarşamba

Cevap

Pediatri bölümünde çalışan doktor Banu'dur ve nöbet günü Çarşamba'dır.
Pediatri bölümünde çalışan doktor Banu'dur ve nöbet günü Çarşamba'dır. Öncüller sırasıyla uygulandığında; Banu'nun günü Çarşamba, Cem'in Cuma olamadığı için Pazartesi, Alp'in ise Cuma olduğu bulunur. Pazartesi nöbetçi olan Dahiliye doktoru Cem'dir. Alp Pediatri'de çalışmadığı için Kardiyoloji'dedir. Geriye kalan Banu ise Pediatri bölümündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Nöbet günlerini doktorlarla eşleştirelim.
Banu'nun nöbet günü Çarşamba, Cem'in nöbet günü Pazartesi ve Alp'in nöbet günü Cuma'dır.
Banu'nun nöbet günü Çarşamba olarak verilmiştir. Kalan günler Pazartesi ve Cuma'dır. Cem'in nöbet günü Cuma olmadığı için Cem'in nöbet günü Pazartesi olmalıdır. Geriye kalan Alp'in nöbet günü ise Cuma olur.
2
Dahiliye bölümünü doktorlarla eşleştirelim.
Cem, Dahiliye doktorudur.
Dahiliye doktorunun nöbet gününün Pazartesi olduğu verilmiştir. Pazartesi günü nöbet tutan doktor Cem olduğu için Cem, Dahiliye doktorudur.
3
Kalan bölümleri (Pediatri ve Kardiyoloji) Alp ve Banu ile eşleştirelim.
Alp Kardiyoloji bölümünde, Banu ise Pediatri bölümünde çalışmaktadır.
Alp'in Pediatri bölümünde çalışmadığı bilgisi verilmiştir. Bu durumda Alp, Kardiyoloji bölümünde çalışmalıdır. Geriye kalan tek bölüm olan Pediatri ise Banu ile eşleşir. Böylece Banu'nun Pediatri bölümünde çalıştığı ve nöbet gününün Çarşamba olduğu kesinleşir.

Anahtar Kavram

Öncüllerden hareketle dışlayıcı mantık kurarak tablo oluşturma ve verileri eşleştirme.

İpuçları

1
Banu'nun nöbet gününü biliyoruz. Cem'in nöbet günü Cuma değilse, Alp ve Cem'in nöbet günlerini nasıl bulabiliriz?
2
Cem'in nöbet günü Pazartesi'dir. Pazartesi günü nöbet tutan doktorun Dahiliye uzmanı olduğunu kullanarak Cem'in bölümünü bulabilirsiniz.
3
Cem Dahiliye doktorudur. Geriye Alp ve Banu ile Pediatri ve Kardiyoloji bölümleri kalır. Alp Pediatri'de çalışmadığına göre Banu hangi bölümde çalışmalıdır?

Daha Fazla Pratik

Benzer mantık yürütme süreçlerini pekiştirmek için 4 değişkenli daha karmaşık eşleştirme sorularını çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

3x3'lük bir tablo oluşturarak satırlara doktorları (Alp, Banu, Cem), sütunlara ise günleri ve bölümleri yazıp verilen bilgileri 'X' veya 'O' koyarak eleme yöntemiyle yerleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 147Soru

Bir dart (ok atma) oyununda hedef tahtasında kırmızı, mavi ve sarı olmak üzere üç bölge bulunmaktadır. Bu oyunun kuralları ve puanlaması şu şekildedir:

* Her oyuncunun başlangıçta 5050 puanı vardır.
* Kırmızı bölgeye isabet eden her atış için oyuncu 1010 puan kazanır.
* Mavi bölgeye isabet eden her atış için oyuncu 55 puan kazanır.
* Sarı bölgeye isabet eden veya hedef tahtasına isabet etmeyen (karavana) her atış için oyuncudan 33 puan düşülür.

Bu oyunda toplam 1010 atış yapan Hakan'ın oyun sonundaki puanı 9696 olmuştur. Hakan'ın kırmızı bölgeye yaptığı isabetli atış sayısı, mavi bölgeye yaptığı isabetli atış sayısından fazladır.

Buna göre, Hakan'ın sarı bölgeye isabet eden veya hedef dışına giden toplam atış sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

Hakan'ın sar�� bölgeye veya hedef dışına yaptığı toplam atış sayısı 3'tür.
Doğru seçenekte belirtilen 3 değeri, puan değişimi ve toplam atış sayısı kısıtlarını sağlayan tek tam sayı çözümünden elde edilir. Denklem sistemi 13x+8y=7613x + 8y = 76 ve x>yx > y şartlarını sağlayan tek değer çifti x=4,y=3x = 4, y = 3 olup, toplam atış sayısı olan 10 değerinden çıkarıldığında sarı/hedef dışı atış sayısı 3 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Hakan'ın kırmızı (xx), mavi (yy) ve sarı/karavana (zz) atış sayılarını değişken olarak tanımlayıp toplam atış denklemini yazın.
x+y+z=10    z=10xyx + y + z = 10 \implies z = 10 - x - y
Toplam atış sayısı 1010 olarak verilmiştir.
2
Hakan'ın başlangıç ve son puanları arasındaki farkı hesaplayarak puan denklemini kurun.
9650=4696 - 50 = 46 puanlık bir artış olmuştur. Denklem: 10x+5y3z=4610x + 5y - 3z = 46 olur.
Kırmızı atışlar +10+10, mavi atışlar +5+5, sarı/karavana atışlar ise 3-3 puan getirmektedir.
3
İlk denklemdeki zz ifadesini ikinci denklemde yerine yazarak iki bilinmeyenli bir denklem elde edin.
13x+8y=7613x + 8y = 76 denklemi elde edilir.
10x+5y3(10xy)=46    13x+8y30=46    13x+8y=7610x + 5y - 3(10 - x - y) = 46 \implies 13x + 8y - 30 = 46 \implies 13x + 8y = 76
4
xx ve yy değerlerinin pozitif tam sayı ve x+y10x + y \le 10 olması gerektiğini dikkate alarak uygun değerleri bulun.
x=4x = 4 ve y=3y = 3 tek geçerli tam sayı çözümüdür. Bu durumda z=1043=3z = 10 - 4 - 3 = 3 olur.
Kırmızı atış sayısının mavi atış sayısından fazla olması (x>yx > y) koşulunu (4>34 > 3) yalnızca bu değerler sağlar.

Anahtar Kavram

Oyun kurallarının ve kısıtların matematiksel denklemlere dönüştürülerek bilinmeyenlerin bulunması.
Soru 148Soru

Bir oto yıkamacıda K, L, M, N, P ve R araçları 1'den 6'ya kadar numaralandırılmış bir sırayla yıkanmıştır. Araçların yıkanma sıralarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* R aracı, ilk veya son sırada yıkanmıştır.
* K ve N araçları arasında tam olarak bir araç yıkanmı��tır.
* M aracı, P aracından hemen sonraki sırada yıkanmıştır.
* L aracı, K aracından daha önceki bir sırada yıkanmıştır.

Buna göre, L aracının 3. sırada yıkanacağı biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M aracı 6. sırada yıkanmıştır.

Cevap

M aracının 6. sırada yıkanmış olması kesinlikle doğrudur.
L aracı 3. sıraya yerleştirildiğinde, L'nin K'den önce olması ve K ile N arasında bir araç bulunması kuralı gereği N 2. sıraya, K ise 4. sıraya yerleşir. M'nin P'den hemen sonra gelmesi kuralı nedeniyle bu iki araç sadece boş kalan ardışık 5. ve 6. sıralara yerleştirilebilir. Bu durumda P 5. sırada, M ise 6. sırada yer alır. Dolayısıyla M aracının 6. sırada yıkanması kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
L aracının 3. sırada olduğu durum için R aracının olası konumlarını değerlendirmek.
R aracı 1. veya 6. sırada olabilir.
Öncüllere göre R aracı ilk ya da son sırada olmalıdır.
2
K ve N araçlarının konumlarını L aracının konumuna göre belirlemek.
K ve N arasında bir araç olmalıdır ve L (3. sıra) K'den önce olmalıdır. Bu durumda K 4. sırada, N ise 2. sırada olur.
Eğer K 2. sırada olsaydı L, K'den önce olamazdı. Bu yüzden K, 4. sıraya yerleşir ve aralarında bir araç (L) olacak şekilde N, 2. sıraya gelir.
3
M ve P araçlarının konumlarını belirlemek.
P aracı 5. sırada, M aracı ise 6. sırada yıkanmalıdır. R ise 1. sıradadır.
M, P'den hemen sonra yıkanmalıdır. Kalan boş ardışık iki yer sadece 5. ve 6. sıralardır. Dolayısıyla R, 1. sıraya kalır.

Anahtar Kavram

Sıralama probleminde kısıtlayıcı öncülleri kullanarak olası durumları eleme yöntemi.
Soru 149Soru

Bir kodlama sisteminde her pozitif tam sayı, asal çarpanlarının üsleri kullanılarak kodlanmaktadır. Bir XX sayısının asal çarpanlarına ayrılmış biçimi küçükten büyüğe sırasıyla asal sayılarla X=p1a1p2a2pkakX = p_1^{a_1} \cdot p_2^{a_2} \cdots p_k^{a_k} (p1<p2<<pkp_1 < p_2 < \dots < p_k) olmak üzere; bu sayının kodu, asal çarpanların sırasıyla üslerinin yan yana yazılmasıyla elde edilen (a1a2ak)(a_1a_2\dots a_k) sayısıdır. Eğer sayının asal çarpanları arasında ardışık asallardan biri bulunmuyorsa, o asal çarpanın kodu 00 kabul edilerek en büyük asal çarpana kadar olan tüm asalların üsleri kodda sırasıyla yer alır.

Örneğin;
* 12=223112 = 2^2 \cdot 3^1 olduğu için kodu 2121’dir.
* 50=21305250 = 2^1 \cdot 3^0 \cdot 5^2 olduğu için kodu 102102’dir.

Buna göre, bu kodlama sisteminde kodu 20132013 olan sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6860

Cevap

Kodu 2013 olan sayı 6860 olarak bulunur.
Kodu 2013 olan sayı, tanımda verilen kurallara göre ilk dört asal sayının sırasıyla 2, 0, 1 ve 3 üsleri alınarak çarpılmasıyla elde edilen 6860 sayısıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kodun basamaklarını asal sayıların üsleri olarak eşleştirmek
2013 kodundaki basamaklar sırasıyla 2, 0, 1 ve 3 olup, en küçükten itibaren ilk dört asal sayının (2, 3, 5, 7) sırasıyla üslerini temsil eder.
Kodlama tanımına göre basamaklar sırasıyla ardışık asal sayıların üslerini göstermektedir.
2
Üslü ifadeleri çarpan olarak yazmak
223051732^2 \cdot 3^0 \cdot 5^1 \cdot 7^3 ifadesi elde edilir.
Bulunan üs değerleri ilgili asal sayıların üzerine yazılır.
3
İfadelerin değerlerini hesaplayıp çarpmak
415343=68604 \cdot 1 \cdot 5 \cdot 343 = 6860 bulunur.
22=42^2 = 4, 30=13^0 = 1, 51=55^1 = 5 ve 73=3437^3 = 343 değerlerinin çarpımı sayıyı verir.

Anahtar Kavram

Asal çarpanların üslerine göre sayıları kodlama ve çözümleme
Soru 150Soru

Bir botanik bahçesinde çalışan Ege, Ferhat, Gamze ve Hale adlı dört uzman; gül, lale, orkide ve karanfil seralarından sorumludur. Bu uzmanların seralarda kullandığı sulama yöntemleri ise damlama, yağmurlama, sızdırma ve yüzey sulamadır.

Bu uzmanlar, seralar ve sulama yöntemleriyle ilgili aşağıdaki bilgiler bilinmektedir:
* Her uzman farklı bir seradan sorumludur ve her serada farklı bir sulama yöntemi kullanılmaktadır.
* Orkide serasında sızdırma sulama yöntemi kullanılmaktadır.
* Gül serasından sorumlu olan uzman Hale'dir ve bu serada damlama sulama yöntemi kullanılmamaktadır.
* Karanfil serasında yüzey sulama yöntemi kullanılmaktadır.
* Gamze; orkide ve karanfil seralarından sorumlu değildir.
* Ege, sızdırma sulama yöntemi kullanılan seradan sorumlu değildir.
* Ferhat, lale serasından sorumlu değildir.

Buna göre, orkide serasından sorumlu olan uzman ve bu serada kullanılan sulama yöntemi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ferhat - Sızdırma

Cevap

Ferhat - Sızdırma
Verilen bilgilere göre, Orkide serasında sızdırma yöntemi kullanılmaktadır. Uzmanların seralarla eşleştirilmesinde; Hale Gül serasından, Gamze Lale serasından (orkide ve karanfilden sorumlu olmadığı için), Ege ise Karanfil serasından (sızdırma yöntemi uygulanan Orkide serasından sorumlu olmadığı için) sorumludur. Geriye kalan Orkide serasından ise Ferhat sorumludur. Dolayısıyla Orkide serası için doğru eşleşme 'Ferhat - Sızdırma' şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Seralar ile sulama yöntemlerini eşleştirmek.
Orkide serası = Sızdırma, Karanfil serası = Yüzey, Gül serası = Yağmurlama, Lale serası = Damlama
Orkide'de sızdırma, Karanfil'de yüzey yöntemi kullanıldığı verilmiştir. Gül serasında damlama kullanılmadığı için geriye kalan yağmurlama yöntemi Gül serasına ait olur. Bu durumda Lale serasına damlama yöntemi kalır.
2
Uzmanları seralarla eşleştirmek.
Hale = Gül serası, Gamze = Lale serası, Ege = Karanfil serası, Ferhat = Orkide serası
Hale'nin Gül serasından sorumlu olduğu verilmiştir. Gamze orkide ve karanfil seralarından sorumlu olmadığına göre geriye kalan Lale serasından sorumludur. Ege sızdırma yöntemi kullanılan Orkide serasından sorumlu olmadığı için geriye kalan Karanfil serasından sorumlu olur. Son olarak Ferhat ise Orkide serasından sorumlu kalır. Bu durum Ferhat'ın lale serasından sorumlu olmadığı bilgisiyle de uyumludur.
3
Hedef serayı ve yöntem-uzman ikilisini belirlemek.
Orkide serasında Ferhat görev yapmaktadır ve sızdırma sulama yöntemi kullanılmaktadır.
Birinci ve ikinci adımlarda elde edilen veriler birleştirildiğinde Orkide serası için sorumlu uzman Ferhat, sulama yöntemi ise sızdırmadır.

Anahtar Kavram

Eşleştirme Problemleri
Soru 151Soru

Bir dairesel oyun tahtası üzerinde, 11'den 88'e kadar saat yönünde ardışık olarak numaralandırılmış 88 adet hücre bulunmaktadır. Başlangıçta 11 numaralı hücrede duran bir taş, belirli bir kurala göre hareket ettirilecektir.

Bu hareket kuralına göre taş;
- 1.1. adımda saat yönünde 11 hücre,
- 2.2. adımda saat yönünde 22 hücre,
- 3.3. adımda saat yönünde 33 hücre ilerletilmektedir.

Benzer şekilde, taş her n.n. adımda saat yönünde nn hücre ilerletilerek hareketine devam etmektedir.

Buna göre, başlangıçtan itibaren 100.100. adımın sonunda bu taş kaç numaralı hücrede bulunur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

3
Taşın 100100 adımda yapacağı toplam ilerleme 100×1012=5050\frac{100 \times 101}{2} = 5050 hücredir. Dairesel oyun tahtası 8 hücreden oluştuğu için bu ilerlemenin 8'e göre modu alınır: 50502(mod8)5050 \equiv 2 \pmod{8}. Başlangıçta 11 numaralı hücrede bulunan taş, saat yönünde 2 hücre daha ilerleyerek 33 numaralı hücreye ulaşır. Bu nedenle doğru cevap 3 hücresidir.

Adım Adım Çözüm

1
Taşın her adımdaki ilerleme miktarını belirlemek ve toplam ilerlemeyi veren matematiksel formülü yazmak.
Taşın nn. adımdaki ilerleme miktarı nn birimdir. Dolayısıyla nn. adımın sonundaki toplam ilerleme miktarı ilk nn pozitif tam sayının toplamı olan Sn=n(n+1)2S_n = \frac{n(n+1)}{2} formülü ile hesaplanır.
Örüntünün genel kuralını belirleyerek adımları tek tek saymak yerine doğrudan formül üzerinden sonuca ulaşmak.
2
100100. adım sonundaki toplam ilerleme miktarını formülde n=100n = 100 yazarak hesaplamak.
S100=100×1012=50×101=5050S_{100} = \frac{100 \times 101}{2} = 50 \times 101 = 5050 hücredir.
100100 adımda taşın toplamda kaç hücre ilerlediğini bulmak.
3
Dairesel oyun tahtası 8 hücreden oluştuğu için toplam ilerleme miktarının 8 ile bölümünden kalanı bulmak ve başlangıç hücresine eklemek.
50505050 sayısının 8 ile bölümünden kalan: 5050=8×631+25050 = 8 \times 631 + 2 olduğundan kalan 22'dir. Taş başlangıçta 11 numaralı hücrede bulunduğundan, son konumu 1+2=31 + 2 = 3 numaralı hücre olur.
Her 8 adımda bir taş aynı konuma geri döneceğinden (mod 8), toplam ilerlemenin 8'e göre kalanını bulup başlangıç konumuna ekleyerek son hücreyi tespit etmek.

Anahtar Kavram

Sayı ve Şekil Örüntüleri

İpuçları

1
Toplam ilerleme miktarını bulmak için ardışık sayıların toplamı formülü olan n(n+1)2\frac{n(n+1)}{2} ifadesini kullanabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla, taşın her tek numaralı adımda saat yönünde, her çift numaralı adımda ise saat yönünün tersine hareket ettiği alternatif bir senaryoyu çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İlk birkaç adımın mod 8'deki konumlarını yazarak örüntünün periyodunu bulabilir ve 100. adımın bu periyottaki yerine bakarak da çözüme ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 152Soru

Bir hastanede görev yapan Kerem, Leyla, Murat, Nalan ve Ömer adlı doktorların uzmanlık alanları dahiliye, kardiyoloji, nöroloji, onkoloji ve pediatridir. Bu doktorların görev yaptığı hastaneler ise Hayat, Merkez ve Şifa hastaneleridir.

Doktorların uzmanlık alanları ve görev yaptıkları hastanelerle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
* Her doktorun uzmanlık alanı birbirinden farklıdır ve her doktor yalnızca bir hastanede görev yapmaktadır.
* Şifa Hastanesi'nde iki, Hayat Hastanesi'nde iki, Merkez Hastanesi'nde ise bir doktor görev yapmaktadır.
* Kardiyoloji ve nöroloji uzmanları aynı hastanede görev yapmaktadır.
* Leyla ve Murat aynı hastanede görev yapmaktadır.
* Onkoloji uzmanı Merkez Hastanesi'nde görev yapmaktadır.
* Pediatri uzmanı olan Kerem, Leyla ile farklı hastanelerde görev yapmaktadır.
* Dahiliye uzmanı Nalan değildir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nalan, Merkez Hastanesi'nde görev yapmaktadır.

Cevap

Nalan, Merkez Hastanesi'nde görev yapmaktadır.
Yapılan mantıksal analiz sonucunda, Merkez Hastanesi'nin tek kişilik kontenjanına onkoloji uzmanının yerleştiği görülür. Geriye kalan doktorlardan Nalan'ın dahiliye uzmanı olamayacağı belirtildiğinden, Nalan kesinlikle onkoloji uzmanıdır ve Merkez Hastanesi'nde görev yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanelerin kapasitelerini ve uzmanlık dağılımlarını belirleme
Şifa: 2 doktor, Hayat: 2 doktor, Merkez: 1 doktor. Onkoloji uzmanı Merkez Hastanesi'ndedir. Merkez Hastanesi'nin kapasitesi 1 olduğundan, burada sadece onkoloji uzmanı çalışmaktadır.
Öncüllerde verilen kapasite ve yerleşim bilgilerini düzenlemek için.
2
Kardiyoloji ve nöroloji uzmanlarının yerini gruplandırma
Kardiyoloji ve nöroloji uzmanları aynı hastanede çalıştığına göre, bu hastane Şifa veya Hayat olmalıdır (Merkez'in kapasitesi 1 olduğundan ve orada onkoloji uzmanı çalıştığından). Bu hastaneye birinci grup hastanesi, diğer 2 kişilik hastaneye ise ikinci grup hastanesi diyelim. Birinci grup hastanesinde kardiyoloji ve nöroloji, ikinci grup hastanesinde ise pediatri ve dahiliye uzmanları çalışmaktadır.
Branşların hangi hastanelerde gruplandığını bulmak için.
3
Kerem ve Leyla'nın konumlarını belirleme
Kerem pediatri uzmanı olduğuna göre ikinci grup hastanesindedir. Leyla ile Kerem farklı hastanelerde çalıştığı için Leyla birinci grup hastanesindedir. Leyla'nın uzmanlığı kardiyoloji veya nörolojidir.
Kerem'in branşı üzerinden doktorların hastanelerini eşleştirmek için.
4
Leyla ve Murat'ın konumlarını belirleme
Leyla ve Murat aynı hastanede çalıştığına göre Murat da birinci grup hastanesindedir. Bu hastanenin kapasitesi 2 olduğundan ve bu iki doktor Leyla ile Murat olduğundan, buradaki kardiyoloji ve nöroloji uzmanları Leyla ve Murat'tır.
Aynı hastanede çalışan doktor çiftini yerleştirmek için.
5
Kalan doktorları ve uzmanlıkları eşleştirme
Geriye kalan doktorlar Nalan ve Ömer'dir. Kalan uzmanlıklar ise onkoloji (Merkez) ve dahiliyedir (ikinci grup hastanesi). Dahiliye uzmanı Nalan olmadığına göre, dahiliye uzmanı Ömer olmalıdır. Bu durumda Nalan onkoloji uzmanıdır ve Merkez Hastanesi'nde çalışmaktadır.
Kalan doktorların branş ve hastane eşleşmelerini tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Mantıksal çıkarım adımlarıyla çok değişkenli grupları eşleştirme ve kesin yargılara ulaşma.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken doktorlar, uzmanlıklar ve hastaneler için bir tablo oluşturarak kesişim noktalarını işaretlemek ihtimalleri elemeyi ve kesin olan durumları görmeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 153Soru
Gerçel sayılar kümesi üzerinde tanımlı \star işlemi, her aa ve bb gerçel sayısı için
ab=3a2b+1a \star b = 3a - 2b + 1
biçiminde tanımlanıyor.
Buna göre,
(x4)2=21(x \star 4) \star 2 = 21
eşitliğini sağlayan xx değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

Doğru cevap 5 değeridir.
İşlem tanımı dıştan içe doğru adım adım uygulandığında, ilk olarak (x4)2=21(x \star 4) \star 2 = 21 eşitliğinden x4=8x \star 4 = 8 elde edilir. İkinci adımda x4=8x \star 4 = 8 eşitliği çözüldüğünde 3x7=83x - 7 = 8 ve buradan x=5x = 5 bulunur. Dolayısıyla 5 değeri doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Eşitlikteki (x4)(x \star 4) ifadesine yy diyelim. Bu durumda denklem y2=21y \star 2 = 21 hâline gelir.
y2=21y \star 2 = 21
İç içe geçmiş işlemleri dıştan içe doğru çözmek için değişken dönüşümü yapılır.
2
y2y \star 2 işlemini tanımlanan ab=3a2b+1a \star b = 3a - 2b + 1 kuralına göre açalım ve 3y2(2)+1=213y - 2(2) + 1 = 21 denklemini çözelim.
3y3=21    3y=24    y=83y - 3 = 21 \implies 3y = 24 \implies y = 8
Dıştaki işlemin sonucundan faydalanarak yy değerini belirlemek gerekir.
3
y=8y = 8 olduğuna göre x4=8x \star 4 = 8 eşitliğini kurala göre açarak xx değerini bulalım: 3x2(4)+1=83x - 2(4) + 1 = 8 denklemini çözelim.
3x8+1=8    3x7=8    3x=15    x=53x - 8 + 1 = 8 \implies 3x - 7 = 8 \implies 3x = 15 \implies x = 5
Değişken tanımını kullanarak başlangıçtaki bilinmeyen olan xx değerine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Özel tanımlı işlemlerde işlem önceliği ve değişken dönüşümü yardımıyla ters işlem yapma.
Soru 154Soru

Bir kenar uzunluğu 3 birim olan ve 3×3×3=273 \times 3 \times 3 = 27 adet eş birim küpten oluşan içi dolu büyük bir k��pün bazı birim küpleri çıkarılmıştır. Kalan yapının önden, üstten ve sağdan görünümleriyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Önden görünümde: Ortadaki dikey sütun tamamen doludur (3 birim kare); sol ve sağ dikey sütunların ise sadece en alt kareleri doludur, diğer kareleri boştur.
* Üstten görünümde: Sadece dört köşedeki kareler ile tam ortadaki kare doludur; diğer kareler boştur.
* Sağdan görünümde: Ortadaki dikey sütun tamamen doludur (3 birim kare); ön ve arka dikey sütunların ise sadece en alt kareleri doludur, diğer kareleri boştur.

Buna göre, bu büyük küpten en fazla kaç tane birim küp çıkarılmış olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

En fazla 20 birim küp çıkarılmış olabilir.
Doğru cevap 20'dir. Verilen üç görünümün (önden, üstten ve sağdan) ortak analizi yapıldığında, yapıda kalan küplerin koordinatları benzersiz bir şekilde belirlenir. Üstten görünüm sadece 5 dikey sütunda küp bulunabileceğini söyler. Önden ve sağdan görünümler incelendiğinde, bu sütunlardan ortadakinin 3 kat yüksekliğinde (3 küp), köşelerdeki 4 sütunun ise sadece 1 kat yüksekliğinde (4 küp) olması gerektiği anlaşılır. Böylece yapıda toplam 3 + 4 = 7 birim küp kalmalıdır. Başlangıçta 27 küp bulunduğundan, çıkarılan küp sayısı en fazla 27 - 7 = 20 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Üstten görünüm kuralının analiz edilmesi
Sadece (1,1), (1,3), (3,1), (3,3) köşeleri ile (2,2) merkez konumunda küp bulunabilir. Diğer tüm sütunlar boş olmalıdır.
Üstten görünümde bu kareler dışındaki alanların boş olduğu belirtilmiştir.
2
Önden görünüm kuralının analiz edilmesi
Orta dikey sütunun tamamı (3 kat) doludur, yani (2,2) konumunda üst üste 3 küp vardır. Sol ve sağ sütunların ise sadece en alt katı (z=1) doludur.
Önden görünümün orta sütunu tamamen dolu, sol ve sağ sütunlarının ise sadece en alt kısımları doludur.
3
Sağdan görünüm kuralının analiz edilmesi
Orta dikey sütun (y=2) 3 kat doludur. Ön (y=1) ve arka (y=3) dikey sütunların sadece en alt katları (z=1) doludur.
Sağdan görünümde verilen doluluk oranlarını sağlamak için bu gereklidir.
4
Kalan toplam birim küp sayısının hesaplanması
Merkez kolonda 3 adet küp, köşelerde ise sadece tabanda olmak üzere 4 adet küp kalmalıdır. Toplam kalan küp sayısı: 3 + 4 = 7 adettir.
Görünümleri bozmadan yapıda kalması gereken en az küp sayısı 7'dir.
5
Çıkarılan küp sayısının bulunması
27 - 7 = 20 birim küp çıkarılmı��tır.
Başlangıçtaki dolu küp 27 birim küpten oluşmaktadır.

Anahtar Kavram

Üç boyutlu cisimlerin farklı yönlerden iki boyutlu görünümlerinin (ortografik izdüşüm) analiz edilmesi ve uzamsal canlandırma yapılması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 155Soru

Bir yemek kuryesi; AA, BB, CC, DD, EE ve FF kişilerinin siparişlerini 11’den 66’ya kadar numaralandırılmış bir sırayla teslim etmiştir. Teslimat sırasıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* İlk teslimat DD kişisine yapılmıştır.
* AA ve DD kişilerine yapılan teslimatlar arasında tam olarak iki teslimat yapılmıştır.
* CC’ye yapılan teslimat, EE’ye yapılan teslimattan hemen sonradır.
* FF’ye yapılan teslimat, BB’ye yapılan teslimattan daha öncedir.

Buna göre, teslimat sırasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: A kişisine yapılan teslimat 4. sıradadır.

Cevap

A kişisine yapılan teslimat 4. sıradadır.
Verilen kurallar analiz edildiğinde iki geçerli sıralama durumu ortaya çıkar: DECAFBD-E-C-A-F-B ve DFBAECD-F-B-A-E-C. Her iki durumda da dördüncü sıradaki kişi değişmemekte ve bu sıradaki teslimat kesin olarak belirtilen kişiye yapılmaktadır. Bu nedenle doğru cevap bu durumun ifade edildiği seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk teslimat bilgisini ve kişiler arasındaki mesafeyi kullanarak başlangıç pozisyonlarını belirleme.
DD birinci sırada (1.1. sıra) olduğundan ve AA ile DD arasında tam iki teslimat bulunduğundan, AA dördüncü sıraya (4.4. sıra) yerleştirilir. Sıralama taslağı: 11: DD, 44: AA şeklindedir.
Verilen iki öncül, bu iki kişinin konumunu kesin olarak sabitlemektedir.
2
Ardışık teslimat kuralına göre olası blok yerleşimlerini inceleme.
CC, EE’den hemen sonra teslimat aldığı için (E,C)(E, C) ikilisi yan yana bir blok oluşturur. Boş kalan yerlere göre iki durum oluşur: Bu blok ya 22 ve 3.3. sıralara ya da 55 ve 6.6. sıralara yerleşebilir.
AA dördüncü sırada olduğu için ardış��k iki boşluk sadece bu aralıklarda kalmaktadır.
3
Kalan kişileri öncelik koşuluna göre yerleştirerek olası sıralamaları tamamlama.
İlk durumda (E,C)(E, C) bloğu 22 ve 3.3. sıradaysa, geriye kalan FF ve BB için 55 ve 6.6. sıralar kalır. FF, BB’den önce olduğundan sıralama DECAFBD-E-C-A-F-B olur. İkinci durumda (E,C)(E, C) bloğu 55 ve 6.6. sıradaysa, FF ve BB için 22 ve 3.3. sıralar kalır. Bu durumda sıralama DFBAECD-F-B-A-E-C olur.
Öncelik kısıtı, kalan boşluklar için tek türlü yerleşim yapılmasını sağlar.
4
Oluşan iki sıralama tablosunu karşılaştırarak kesin doğruyu bulma.
Belirlenen iki olası sıralama da kurallara uygundur. Her iki durumda da ortak olan tek değişmez durum, dördüncü teslimatın AA kişisine yapılmış olmasıdır.
Seçenekler arasından her iki durumda da doğruluğunu koruyan ifade aranmaktadır.

Anahtar Kavram

Sıralama Problemlerinde Değişken Yerleşimi ve İki Durumlu Olasılık Analizi

İpuçları

1
Birinci sıradaki teslimatın kimin adına yapıldığını yerleştirerek başlayın ve onunla ilişkili diğer teslimatın yerini sabitleyin.
2
Ardışık olan iki teslimatı bir paket olarak düşünüp tabloda yerleştirebileceğiniz alternatif boşlukları belirleyin.
3
Elde ettiğiniz iki farklı senaryoda da pozisyonu sabit kalan kişiyi bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 7 elemanlı ve birden fazla kesin olmayan değişken içeren sıralama problemlerini çözerek pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Seçeneklerden giderek eleme yöntemi de kullanılabilir. Örneğin, eğer A'nın 4. sırada olması kesinleşmişse diğer seçeneklerin farklı olasılıklarda değişkenlik gösterdiği doğrudan gözlemlenebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 156Soru

Bir kutu oyununda oyuncular sırası geldiğinde bir adet standart zar atmaktadır. Oyunun kurallarına göre, atılan zarın üzerindeki sayı çift ise oyuncu hanesine zarın değerinin 2 katı kadar puan eklemekte, tek ise hanesinden 3 puan düşmektedir.

Oyuna 10 puanla başlayan bir oyuncu sırasıyla 5, 4, 3 ve 6 zarlarını attığına göre, bu oyuncunun oyun sonundaki toplam puanı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24

Cevap

Oyuncunun oyun sonundaki toplam puanı 24'tür.
Oyuncunun başlangıç puanı 10'dur. Sırasıyla atılan zarlar ve puan değişimleri şu şekildedir: 5 atıldığında (tek) 3 puan düşülür ve puan 7 olur. 4 atıldığında (çift) 4×2=84 \times 2 = 8 puan eklenir ve puan 15 olur. 3 atıldığında (tek) 3 puan düşülür ve puan 12 olur. Son olarak 6 atıldığında (çift) 6×2=126 \times 2 = 12 puan eklenir ve oyun sonundaki toplam puan 24 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç puanını belirleme ve ilk atışı (5) değerlendirme.
Oyuncu 10 puanla başlar. 5 tek sayı olduğundan kural gereği 3 puan düşülür: 103=710 - 3 = 7 puan.
İlk adımda başlangıç durumuna birinci zarın kuralı uygulanmalıdır.
2
İkinci atışı (4) değerlendirme.
4 çift sayı olduğundan kural gereği zarın değerinin 2 katı (4×2=84 \times 2 = 8 puan) eklenir: 7+8=157 + 8 = 15 puan.
Çift zarlar için kazanç puanı hesaplanıp mevcut puana eklenmelidir.
3
Üçüncü atışı (3) değerlendirme.
3 tek sayı olduğundan kural gereği 3 puan düşülür: 153=1215 - 3 = 12 puan.
Tek zarlar için ceza puanı mevcut puandan düşülmelidir.
4
Dördüncü atışı (6) değerlendirme.
6 çift sayı olduğundan kural gereği zarın değerinin 2 katı (6×2=126 \times 2 = 12 puan) eklenir: 12+12=2412 + 12 = 24 puan.
Son atışın da çift kuralına göre değerlendirilip eklenmesiyle nihai puana ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kurallı oyunlarda adım adım durum takibi ve basit aritmetik işlemler.
Soru 157Soru

Bir yazılım şirketinde çalışan Arda, Banu, Cem, Deren ve Elif adlı beş yazılımcı, yeni bir uygulamanın kodlarını incelemek amacıyla 11’den 55’e kadar numaralandırılmış bir sırayla kod inceleme çalışması yapmıştır. Yazılımcıların kod inceleme sıralarıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Banu, kod incelemesini Cem'den hemen sonraki sırada yapmıştır.
* Arda ve Deren'in kod inceleme sıraları arasında iki yazılımcı vardır.
* Elif, kod incelemesini Arda'dan sonraki bir sırada yapmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cem kod incelemesini ikinci sırada yapmıştır.

Cevap

Cem'in kod incelemesini ikinci sırada yapması kesinlikle doğrudur.
Kurallara uygun olarak oluşturulan her iki olası yerleşim senaryosunda da Cem'in kod incelemesini ikinci sırada yaptığı görülmektedir. Bu durum her iki ihtimalde de sabit kaldığı için kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncülleri sembolleştirerek kısıtları belirleyin.
55 adet sıra (1,2,3,4,51, 2, 3, 4, 5) vardır. Banu (B) ve Cem (C) yan yanadır ve sıraları (C, B) şeklindedir. Arda (A) ve Deren (D) arasında iki kişi vardır (A _ _ D veya D _ _ A). Elif (E), Arda'dan (A) sonradır (A < E).
Sıralama problemindeki kısıtları netleştirmek ve çelişkileri önlemek için gereklidir.
2
Arda (A) ve Deren (D) çiftinin olası konumlarını değerlendirin.
A ve D arasında iki kişi olduğundan, bu çift ya {1,41, 4} ya da {2,52, 5} konumlarında olmak zorundadır.
En kısıtlayıcı kural olan aralık kuralı üzerinden olasılıkları daraltmak en hızlı çözüm yoludur.
3
A ve D çiftinin {2,52, 5} konumlarında olma olasıl��ğını test edin.
Eğer A ve D çifti {2,52, 5} konumlarında olursa, yan yana gelmesi gereken C ve B bloğuna sadece 33 ve 44. sıralar kalır. Bu durumda geriye kalan tek boş yer olan 11. sıraya E yerleşmelidir. Ancak E'nin A'dan sonra olması gerektiği belirtilmiştir. A {2,52, 5} konumlarından birinde olacağından E 11. sırada olamaz. Bu durum çelişki yaratır ve elenir.
Koşulların birbiriyle tutarlılığını denetleyerek imkansız durumları dışarıda bırakmak gerekir.
4
A ve D çiftinin {1,41, 4} konumlarında olma olasılığını test edin ve kalan yazılımcıları yerleştirin.
Bu durumda boş kalan yerler 2,32, 3 ve 55. sıralardır. C ve B ardış��k olacağı için sadece 22 ve 33. sıralara yerleşebilir (Cem 22, Banu 33). Geriye kalan 55. sıraya ise Elif yerleşir. A ister 11. ister 44. sırada olsun, E (55) her iki durumda da A'dan sonra yer alarak koşulu sağlar.
Geçerli tüm yerleşim şablonlarını kesin olarak ortaya çıkarmak için gereklidir.
5
Oluşan iki geçerli durumu karşılaştırıp kesin olan ortak sonucu bulun.
Durum 1: Arda (11), Cem (22), Banu (33), Deren (44), Elif (55). Durum 2: Deren (11), Cem (22), Banu (33), Arda (44), Elif (55). Her iki senaryoda da Cem kesinlikle ikinci sıradadır.
Seçenekler arasında her iki ihtimalde de değişmeyen kesin doğruyu bulmak için ortak elemanları karşılaştırmak gerekir.

Anahtar Kavram

Mantıksal öncüllerden hareketle sıralama tabloları oluşturma ve olasılıkları değerlendirme.

İpuçları

1
Cem ve Banu'nun yan yana olduğunu ve Cem'in hemen ardından Banu'nun geldiğini unutmayın. Bu ikiliyi tek bir blok gibi düşünebilirsiniz.
2
Arda ve Deren arasında iki kişinin olması, bu kişilerin {1,41, 4} veya {2,52, 5} konumlarında olmasını zorunlu kılar. Elif'in Arda'dan sonra olması kuralını kullanarak bu iki ihtimali test edin.
3
Eğer Arda ve Deren {2,52, 5} konumlarında olsaydı, Elif 11. sırada olmak zorunda kalırdı ve bu da Elif'in Arda'dan sonra olması kuralıyla çelişirdi. Bu durumda Arda ve Deren kesinlikle {1,41, 4} konumlarındadır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 158Soru

Aşağıdaki tabloda sayılar belirli bir mantıksal kurala göre yerleştirilmiştir.

1. Sütun2. Sütun3. Sütun
33551616
44772222
6699??

Buna göre, tablodaki soru işareti (??) yerine gelmesi gereken sayı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

Soru işareti yerine gelmesi gereken sayı 30'dur.
Tablonun her satırında ilk iki sütundaki sayıların toplamının iki katı, üçüncü sütundaki sayıyı vermektedir. Üçüncü satır için bu kural uygulandığında (6+9)×2=30(6 + 9) \times 2 = 30 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk satırdaki sayılar arasındaki ilişkiyi belirleyin.
Birinci ve ikinci sütundaki sayıların toplamının iki katı üçüncü sütundaki sayıyı vermektedir: (3+5)×2=16(3 + 5) \times 2 = 16.
Ör��ntünün genel kuralını bulmak için ilk satırı analiz ediyoruz.
2
Aynı kuralı ikinci satırda test edin.
İkinci satır için kuralı uyguladığımızda: (4+7)×2=22(4 + 7) \times 2 = 22 elde edilir. Kural doğrulanmıştır.
Kuralın tüm satırlarda tutarlı olduğunu doğrulamak gerekir.
3
Kuralı üçüncü satıra uygulayarak bilinmeyen değeri bulun.
Üçüncü satırda birinci sütundaki 66 ile ikinci sütundaki 99 sayılarını toplayıp 22 ile çarparız: (6+9)×2=15×2=30(6 + 9) \times 2 = 15 \times 2 = 30.
Soru işaretinin değerini bulmak için doğrulanmış kuralı hedef satıra uyguluyoruz.

Anahtar Kavram

Sayı tablosunda satır bazlı örüntü kuralı bulma
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 159Soru

Bir kare örüntüsünün her adımında, özdeş kareler yan yana dizilerek yeni bir dikdörtgen elde edilmektedir.

- 11. adımda: 11 kare (ortak kenar sayısı 00)
- 22. adımda: yan yana 22 kare (ortak kenar sayısı 11)
- 33. adımda: yan yana 33 kare (ortak kenar sayısı 22)

Buna göre, bu örüntünün 1212. adımındaki toplam kare sayısı ile ortak kenar sayısının toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 23

Cevap

Toplam kare sayısı ile ortak kenar sayısının toplamı 23'tür.
Yirmi üç değeri doğrudur çünkü örüntünün 1212. adımında 1212 kare ve bu karelerin birleşimiyle oluşan 1111 ortak kenar bulunur. Bu iki değerin toplamı 12+11=2312 + 11 = 23 yapar.

Adım Adım Çözüm

1
1212. adımdaki kare sayısını belirleme.
Örüntü kuralına göre nn. adımda yan yana nn adet kare bulunur. Dolayısıyla 1212. adımda 1212 adet kare vardır.
Her adımda kare sayısı adım numarasına eşittir.
2
1212. adımdaki ortak kenar sayısın�� hesaplama.
Yan yana dizilen nn adet karenin ortak kenar sayısı n1n - 1 formülü ile bulunur. Buradan 121=1112 - 1 = 11 adet ortak kenar elde edilir.
Kareler yan yana birle��tirildiğinde, her yeni kare bir önceki kareyle 11 ortak kenar oluşturur.
3
Kare sayısı ile ortak kenar sayısını toplama.
12+11=2312 + 11 = 23
Soruda bu iki değerin toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Sayı ve Şekil Örüntüleri

İpuçları

1
Her adımdaki kare sayısı ile ortak kenar sayısı arasındaki ilişkiyi bulmaya çalışın.
2
nn. adımda kare sayısı nn iken ortak kenar sayısı n1n - 1 olur.
3
1212. adım için kare sayısını 1212, ortak kenar sayısını ise 1111 alıp toplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, üçgenlerin yan yana dizilmesiyle oluşan örüntülerde ortak kenar sayısını bulmayı deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

nn. adım için kare sayısı ve ortak kenar sayısının toplamı n+(n1)=2n1n + (n - 1) = 2n - 1 genel formülü ile hesaplanabilir. n=12n = 12 için bu formül 2×121=232 \times 12 - 1 = 23 sonucunu verir.
Tahmini Süre:45s
Soru 160Soru

Her nn pozitif tam sayısı için [n][n] ve n\langle n \rangle sembolleri aşağıdaki gibi tanımlanmaktadır:

* [n][n]: nn sayısının farklı asal bölenlerinin toplamı
* n\langle n \rangle: nn sayısının pozitif bölenlerinin sayısı

Buna göre,
[18]+24[18] + \langle 24 \rangle
toplamının değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 13

Cevap

13
Doğru seçenekte belirtilen 13 cevabı, [18][18] işleminin sonucunun 5 ve 24\langle 24 \rangle işleminin sonucunun 8 olarak doğru hesaplanıp toplanmasıyla elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
[18][18] ifadesinin değerini bulmak için 18 sayısını asal çarpanlarına ayırırız.
18=2×3218 = 2 \times 3^2 elde edilir.
Tanıma göre 18'in farklı asal bölenlerini tespit etmemiz gerekir.
2
18 sayısının farklı asal bölenlerini toplayarak [18][18] değerini hesaplarız.
[18]=2+3=5[18] = 2 + 3 = 5 olur.
18 sayısının farklı asal bölenleri sadece 2 ve 3'tür.
3
24\langle 24 \rangle ifadesinin değerini bulmak için 24 sayısını asal çarpanlarına ayırıp pozitif bölen sayısını hesaplarız.
24=23×3124 = 2^3 \times 3^1 olup pozitif bölen sayısı (3+1)×(1+1)=4×2=8(3+1) \times (1+1) = 4 \times 2 = 8 olarak bulunur.
Bir sayının pozitif bölen sayısı, asal çarpanlarının üslerinin birer fazlasının çarpımıyla bulunur.
4
Bulduğumuz iki değeri toplarız.
5+8=135 + 8 = 13 elde edilir.
Soruda bizden bu iki ifadenin toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Özel Tanımlı İşlemler ve Asal Çarpanlara Ayırma

İpuçları

1
Soruda verilen sembolleri sırasıyla ele alın ve önce 18 ile 24 sayılarının asal çarpanlarını bulun.
2
18=2×3218 = 2 \times 3^2 ve 24=23×324 = 2^3 \times 3 şeklinde yazılır. [18][18] işlemi için 18'in sadece farklı asal çarpanlarını (tabanları) toplamanız gerektiğini unutmayın.
3
24\langle 24 \rangle ifadesi pozitif bölen sayısını sormaktadır. Bunu bulmak için asal çarpanların üslerini 1 artırıp çarpın: (3+1)×(1+1)=8(3+1) \times (1+1) = 8. Sonrasında bulduğunuz 5 ile 8 değerlerini toplayın.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 8 / 12Sonraki
Mantık Problemleri Alıştırma Soruları — ALES — Sayfa 8 | Examkin