XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

Sevr Barış Antlaşması'nın Doğu Anadolu'ya ilişkin 88 ve 89. maddelerinde; Osmanlı Devleti'nin bağımsız bir Ermenistan Devleti'ni tanıyacağı, bu devlet ile Osmanlı Devleti arasındaki sınırın belirlenmesi yetkisinin ise tarafsız bir hakem sıfatıyla belirli bir uluslararası makama bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

Buna göre, antlaşma metninde söz konusu sınırın çizilmesi ve tespiti görevi aşağıdakilerden hangisine bırakılmıştır?

I. Dünya Savaşı sonrasında başlayan işgallere karşı bazı cemiyetler Türk ve Müslümanlar tarafından kurulmuş olmalarına rağmen, ulusal bağımsızlık mücadelesi yerine saltanat ve hilafet makamının emirlerine uyulması gerektiğini savunarak Milli Mücadele hareketine karşı çıkmışlardır.

Buna göre, kurtuluşun ancak padişah ve halifeye tam bağlılıkla mümkün olabileceğini savunarak milli varlığa zararlı faaliyetlerde bulunan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Wilson İlkeleri'nde yer alan; Osmanlı hakimiyetindeki gayrimüslim unsurlara kendi kendini yönetme hakkı (özerklik) tanınması ve Boğazların uluslararası güvencelerle tüm devletlerin ticaret gemilerine açılması hükümleri, Osmanlı Devleti açısından öncelikle aşağıdakilerden hangisini doğrudan zedeleyici niteliktedir?

I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinin ardından Osmanlı Devleti; genel seferberlik ilan etmiş, Boğazları ulaşıma kapatmış ve 9 Eylül 1914 tarihinde tek taraflı bir kararla adli, mali ve idari kapitülasyonları kaldırdığını duyurmuştur. Ancak Osmanlı Devleti'nin bu kararına yalnızca İtilaf Devletleri değil, 2 Ağustos 1914'te gizli ittifak antlaşması imzaladığı müttefikleri Almanya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu da ortak bir protesto notası vererek karşı çıkmıştır.

Buna göre, müttefik devletlerin de kapitülasyonların kaldırılmasına karşı ortak diplomatik tepki göstermesi aşağıdakilerden hangisinin açık bir göstergesidir?

İşgallerin haksızlığını uluslararası alanda kanıtlamak amacıyla çok sayıda sivil toplum kuruluşu, parti ve meslek cemiyeti temsilcisinin katılımıyla İstanbul'da kurulan; bölgesel bir silahlı direniş oluşturmak yerine basın, yayın ve propaganda yoluyla Türklerin haklarını dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlayan ve 'Kuvâ-yı Millîye' tabirini resmî raporlarında ilk kez kullanan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti'nin Kafkas Cephesi'ndeki harekâtları kapsamında; Bolşevik İhtilali sonrasında Rusya'nın bölgeden çekilmesi üzerine Kafkasya ve Hazar havzasındaki Türk-Müslüman ahaliyi korumak, Bakü petrol sahalarını denetim altına almak ve bölgedeki İngiliz-Ermeni ittifakına karşı mücadele etmek amacıyla Harbiye Nezareti tarafından kurulan ve Nuri Paşa (Killigil) komutasında Bakü'ye girerek şehri kurtaran askerî birlik aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı sürecinde İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti'nin topraklarını kendi aralarında paylaşmak amacıyla bir dizi gizli antlaşma akdetmişlerdir. Bu antlaşmalardan bazılarının içerikleri şu şekildedir:

• Boğazlar bölgesi, Marmara Denizi sahilleri ve Doğu Trakya'nın Çarlık Rusyası'na bırakılması kararlaştırılmıştır.
• İngiltere ve Fransa arasında Orta Doğu coğrafyası paylaşılarak Suriye, Lübnan ve Adana çevresi Fransa'ya; Irak ve Basra çevresi ise İngiltere'ye verilmiştir.
• İtalya'nın İtilaf Devletleri safında savaşa girmesi karşılığında On İki Ada, Trablusgarp üzerindeki haklar ve Antalya çevresi İtalya'ya vadedilmiştir.
• İtalya'nın baskıları sonucunda önceki paylaşıma ek olarak İzmir, Kuşadası, Aydın ve Konya çevresi İtalya'ya bırakılmıştır.

Yukarıda verilen paylaşım kararları arasında aşağıdaki gizli antlaşmalardan hangisinin içeriğine değinilmemiştir?

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından başlayan işgaller karşısında Osmanlı Hükümeti; İtilaf Devletleri'nin 7. maddeyi işleterek işgalleri genişletmesini önlemek, halkın galeyana gelerek silahlı direnişe geçmesini engellemek ve sükûneti korumak amacıyla Şehzade Abdürrahim Efendi başkanlığında Anadolu'ya, Şehzade Ziyaeddin Efendi başkanlığında ise Trakya'ya 'Heyet-i Nasiha' (Öğüt Heyetleri) göndermiştir.

Osmanlı yönetiminin bu girişimle izlediği temel strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti, I. Dünya Harbi süresince farklı askerî ve stratejik hedefler doğrultusunda taarruz, savunma ve müttefiklerine yardım amacıyla çeşitli cephelerde mücadele etmiştir.

Buna göre, Osmanlı ordusunun bizzat saldırı stratejisi güderek açtığı taarruz cepheleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

İtilaf Devletleri'nin Mondros Mütarekesi hükümlerine dayanarak gerçekleştirdiği haksız işgallere karşı Türk halkı tarafından ortaya konan ilk fiilî silahlı direniş, 19 Aralık 1918 tarihinde aşağıdaki yerleşim merkezlerinin hangisinde Fransız kuvvetlerine karşı başlatılmıştır?

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından Doğu Karadeniz Bölgesi'nde tarihi bir devleti yeniden canlandırarak bağımsız bir yönetim kurmayı amaçlayan ve bölgedeki Türk ahaliye karşı silahlı çete faaliyetleri yürüten azınlık cemiyeti aşağıdakilerden hangisidir?

İngilizlerin Basra Körfezi üzerinden çıkarma yaparak petrol sahalarını kontrol altına alma ve Dicle-Fırat havzası boyunca kuzeye ilerleyip Rusya ile karadan birleşme stratejisine karşı Osmanlı ordusunun büyük bir direnç gösterdiği; Selman-ı Pak Muharebesi'nin ardından Halil (Kut) Paşa komutasındaki birliklerin İngiliz tümenini kuşatarak teslim aldığı ve tarihe 'Kut'ül Amâre Zaferi' olarak geçen başarının kazanıldığı savunma cephesi aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'nin Çanakkale Boğazı ve Gelibolu Yarımadası'na yönelik askerî harekâtının başarısızlıkla sonuçlanması, harbin küresel seyrini, ittifak dengelerini ve tarafların diplomatik adımlarını derinden etkilemiştir.

Buna göre, Çanakkale Cephesi'ndeki gelişmeler ve bu cephenin ulusal ve uluslararası sonuçları ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından kurulan cemiyetlerin ideolojik temelleri, faaliyet sahaları ve hedefledikleri nihai amaçlar dikkate alındığında;

I. Osmanlı Devleti sınırları içerisindeki Museviler tarafından kurulan Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetlerinin, Rum ve Ermeni cemiyetlerinden farklı olarak Anadolu topraklarında bağımsız bir devlet kurma iddiası taşımayıp mevcut ayrıcalıklarını koruma ve Filistin odaklı hedeflere yönelmesi,
II. Millî varlığa düşman cemiyetlerden Sulh ve Selâmet-i Osmaniye ile Teâli-i İslâm'ın, kurtuluşun ancak hilafet ve saltanat makamına kayıtsız şartsız bağlılıkla mümkün olacağını savunarak Anadolu hareketini meşru otoriteye karşı bir başkaldırı olarak değerlendirmesi,
III. Millî varlığa yararlı cemiyetlerin, kuruluş aşamasında bölgesel nitelik taşımalarına ve savunma amacıyla kurulmalarına rağmen haklılıklarını uluslararası alanda savunurken Wilson İlkeleri'nin nüfus çoğunluğu prensibine dayanması

yargılarından hangileri mütareke dönemi cemiyetlerinin karakteristik özelliklerini yansıtan doğru tespitlerdir?

I. Dünya Savaşı'nın ardından toplanan Paris Barış Konferansı'nda (1919), daha önce imzalanan gizli antlaşmalarla İtalya'ya vadedilmiş olan İzmir ve Batı Anadolu coğrafyası İtalya yerine Yunanistan'a bırakılmıştır.

İtilaf Devletleri'nin bu karar değişikliğine gitmesinde ve söz konusu kararı Wilson İlkeleri'ne dayandırma çabalarında aşağıdakilerden hangisi temel belirleyici olmuştur?

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Genelkurmayının Alman askerî heyetleriyle birlikte planlayarak bizzat taarruz başlattığı Kafkas ve Kanal cephelerinin açılmasında, müttefik Almanya'nın ulaşmak istediği temel askerî strateji aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinin ardından Osmanlı Devleti, 2 Ağustos 1914'te Almanya ile gizli bir ittifak antlaşması imzalamasına rağmen 'silahlı tarafsızlık' ilan ederek fiilen savaşa girişini ertelemiş; ancak Karadeniz'de Rus limanlarının bombalanması (Karadeniz Olayı) ile başlayan süreçte resmen savaşa dâhil olmuştur.

Osmanlı Devleti'nin savaşa giriş süreci ve bu dönemde yaşanan siyasi, askerî ve diplomatik gelişmelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Bahriye Nazırı ve 4. Ordu Komutanı Cemal Paşa koordinesinde Sina Yarımadası aşılarak icra edilen I. ve II. Süveyş harekâtlarının temel stratejik hedefi aşağıdakilerden hangisidir?

İtilaf Devletleri ile Osmanlı Hükûmeti arasında imzalanmasına rağmen Millî Mücadele'nin zaferle sonuçlanması neticesinde hiçbir zaman yürürlüğe giremeyen Sevr Antlaşması'nı bütünüyle geçersiz kılan nihai barış belgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Çanakkale Cephesi'nde 1915 yılı Ağustos ayında İtilaf Devletleri'nin Suvla Koyu'na yeni birlikler çıkararak Conkbayırı ve Anafartalar üzerinden Gelibolu Yarımadası'nı bütünüyle kontrol altına alma girişimine karşı Mustafa Kemal'in üstlendiği komuta görevi ve icra ettiği askerî harekâtların gelişimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?