Tam Rekabet Piyasası

132 soru

Soru 21Soru

Tam rekabet piyasasının temel varsayımlarından biri olan "homojenlik" (ürünlerin özdeşliği) varsayımı, hem piyasadaki mallar arasındaki ikame ilişkisini hem de bireysel firmanın karşılaştığı talep yapısını doğrudan belirlemektedir. Buna göre; tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın ürettiği mal ile piyasadaki diğer firmaların ürettiği mallar arasındaki çapraz talep esnekliği (exye_{xy}) ve firmanın karşı karşıya olduğu bireysel talep eğrisinin fiyat esnekliği (epe_p) değerleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: exy=e_{xy} = \infty ve ep=e_p = \infty

Cevap

Çapraz talep esnekliği ve bireysel talep esnekliği değerlerinin her ikisi de sonsuz (infty\\infty) olmalıdır.
Tam rekabet piyasasında homojenlik varsayımı, piyasadaki malların birbirinin tam ikamesi olduğunu ifade eder. İktisat teorisinde tam ikame mallar arasındaki çapraz talep esnekliği (exye_{xy}) sonsuzdur. Öte yandan, hem malların homojen olması hem de piyasada çok sayıda firma bulunması (atomisite), firmayı 'fiyat alıcı' konumuna sokar. Fiyat alıcı bir firmanın karşılaştığı talep eğrisi piyasa fiyatı seviyesinde yatay bir doğrudur ve bu doğrunun her noktasında fiyat esnekliği (epe_p) sonsuzdur.

Adım Adım Çözüm

1
Homojenlik varsayımını analiz etme
Piyasadaki tüm firmaların ürünleri birbirinin tıpatıp aynısıdır.
Homojenlik, tüketiciler için ürünler arasında hiçbir kalite veya özellik farkı bulunmadığı anlamına gelir.
2
İkame ilişkisini belirleme
Ürünler birbirinin 'tam ikamesi' (perfect substitute) haline gelir.
Ürünler özdeş olduğunda, tüketiciler bir firmanın ürünü yerine diğerininkini hiçbir kayıp yaşamadan kullanabilir.
3
Çapraz talep esnekliğini (exye_{xy}) hesaplama
exy=e_{xy} = \infty
Tam ikame mallar arasındaki çapraz talep esnekliği sonsuzdur; bir malın fiyatındaki çok küçük bir artış, talebin tamamen ikame mala kaymasına neden olur.
4
Bireysel talep esnekliğini (epe_p) belirleme
ep=e_p = \infty
Atomisite ve homojenlik varsayımları gereği firma 'fiyat alıcı'dır. Piyasa fiyatı üzerinde yatay bir talep eğrisi ile karşılaşır, bu da esnekliğin sonsuz olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Esneklik ve Varsayımlar

Daha Fazla Pratik

Tam rekabet ile monopolcü rekabet arasındaki farkları, ürün farklılaştırmasının (homojenlikten sapmanın) talep eğrisi esnekliği üzerindeki etkisi üzerinden inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet fonksiyonu TC=13Q32Q2+10Q+50TC = \frac{1}{3}Q^3 - 2Q^2 + 10Q + 50 olarak verilmiştir. Piyasa fiyatının 2222 birim olduğu kısa dönemde, kâr maksimizasyonu yapan bu firmanın üretim miktarı (QQ) ve elde edeceği toplam kâr sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Q=6Q = 6 ve Kâr = 2222

Cevap

Firmanın kâr maksimizasyonu yaptığı üretim miktarı Q=6Q = 6 ve bu miktardaki toplam kârı 2222 birimdir.
Tam rekabetçi bir firma için kâr maksimizasyonu P=MCP = MC koşulunda gerçekleşir. Verilen maliyet fonksiyonunun türevi alındığında MC=Q24Q+10MC = Q^2 - 4Q + 10 bulunur. Bu ifade piyasa fiyatı olan 2222'ye eşitlendiğinde üretim miktarı Q=6Q = 6 olarak elde edilir. Üretim miktarı toplam kâr denkleminde yerine konulduğunda (132110132 - 110) toplam kârın 2222 birim olduğu görülür. Fiyat (2222), ortalama değişken maliyetten (1010) büyük olduğu için firma denge durumunda üretim yapmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu bulun.
MC=dTCdQ=Q24Q+10MC = \frac{dTC}{dQ} = Q^2 - 4Q + 10
Tam rekabette kâr maksimizasyonu için marjinal maliyetin fiyata eşit olması gerekir.
2
P=MCP = MC denge koşulunu uygulayarak üretim miktarını belirleyin.
22=Q24Q+10Q24Q12=022 = Q^2 - 4Q + 10 \Rightarrow Q^2 - 4Q - 12 = 0
Tam rekabetçi firma piyasada oluşan fiyatı kabullenir ve P=MR=MCP = MR = MC noktasında üretim yapar.
3
İkinci derece denklemi çözerek pozitif QQ değerini bulun.
(Q6)(Q+2)=0Q=6(Q - 6)(Q + 2) = 0 \Rightarrow Q = 6
Üretim miktarı negatif olamayacağı için Q=6Q = 6 değeri seçilir. Ayrıca bu noktada MCMC eğrisi yükselmektedir.
4
Kısa dönem kapanma koşulunu kontrol edin.
AVC=13Q22Q+10AVC(6)=36312+10=10AVC = \frac{1}{3}Q^2 - 2Q + 10 \Rightarrow AVC(6) = \frac{36}{3} - 12 + 10 = 10. P(22)>AVC(10)P(22) > AVC(10) olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat, ortalama değişken maliyetten büyük veya eşit olduğu sürece firma kısa dönemde üretim yapar.
5
Toplam kârı (π=TRTCπ = TR - TC) hesaplayın.
TR=22×6=132TR = 22 \times 6 = 132. TC(6)=13(63)2(62)+10(6)+50=7272+60+50=110TC(6) = \frac{1}{3}(6^3) - 2(6^2) + 10(6) + 50 = 72 - 72 + 60 + 50 = 110. π=132110=22π = 132 - 110 = 22.
Toplam kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Firma Dengesi (P=MCP = MC)

Daha Fazla Pratik

Fiyatın 77 birimin altına düştüğü bir senaryoda firmanın neden üretim yapmayacağını (kapanma kararı) analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 23Soru

Piyasa fiyatını veri olarak kabul eden (fiyat kabullenici) bir firmanın, her ek birim satışı sonucunda toplam hasılatında meydana gelen değişim (MRMR) ile ürünün birim satış fiyatı (PP) ve ortalama hasılatı (ARAR) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: P=AR=MRP = AR = MR

Cevap

Tam rekabetçi bir firma için fiyat, ortalama hasılat ve marjinal hasılat birbirine eşittir (P=AR=MRP = AR = MR).
Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir işletme 'fiyat kabullenici' konumundadır. Piyasa dengesinde oluşan fiyatı veri olarak kabul eder ve bu fiyattan dilediği kadar mal satabilir. Bu durum, firmanın karşılaştığı talep eğrisinin yatay eksene paralel (tam esnek) olması anlamına gelir. Matematiksel olarak toplam hasılat TR=P×QTR = P \times Q olduğunda, AR=TR/Q=PAR = TR/Q = P ve MR=dTR/dQ=PMR = dTR/dQ = P eşitlikleri sağlanır. Dolayısıyla her üretim düzeyinde fiyat, ortalama hasılat ve marjinal hasılat birbirine eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
Hasılat kavramlarını tanımlayın.
Toplam Hasılat (TRTR) = P×QP \times Q, Ortalama Hasılat (ARAR) = TR/QTR / Q, Marjinal Hasılat (MRMR) = ΔTR/ΔQ\Delta TR / \Delta Q.
Hesaplamaların temelini oluşturmak için tanımlar gereklidir.
2
Tam rekabet piyasasının fiyat özelliğini uygulayın.
Firma fiyat alıcıdır, yani fiyat (PP) her üretim düzeyi için sabittir.
Tam rekabette firmanın talep eğrisi yatay eksene paraleldir.
3
ARAR ve PP ilişkisini kurun.
AR=(P×Q)/Q=PAR = (P \times Q) / Q = P.
Her zaman birim başına düşen hasılat satış fiyatına eşittir.
4
MRMR ve PP ilişkisini kurun.
Fiyat sabit olduğunda, satılan her ek birim toplam hasılata tam olarak fiyatı kadar (PP) katkı sağlar, dolayısıyla MR=PMR = P.
Hasılat fonksiyonunun miktar (QQ) üzerinden türevi sabit fiyatı verir.

Anahtar Kavram

Tam rekabette firmanın karşılaştığı talep eğrisi sonsuz esnektir (e=e = \infty), bu nedenle D=P=AR=MRD = P = AR = MR eşitliği geçerlidir.

İpuçları

1
Tam rekabet piyasasında firmanın piyasa fiyatını değiştirme gücü olup olmadığını düşünün.
2
Firma fiyat alıcı ise, 1. birimi de 10. birimi de aynı fiyattan satar. Bu durumda 11. birimi sattığında kasaya giren ek para ne kadardır?

Daha Fazla Pratik

Tam rekabetçi firmanın toplam hasılat (TRTR) eğrisinin neden orijinden başlayan ve sabit eğimli bir doğru olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 24Soru

Tam rekabet piyasasının işleyişini belirleyen dört temel varsayımdan biri olan "homojenlik" (ürünlerin özdeşliği) varsayımının ihlal edildiği, ancak atomisite, mobilite ve tam bilgi varsayımlarının geçerliliğini koruduğu bir piyasa yapısı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasada ürün farklılaştırması (product differentiation) ortaya çıkar, bu durum firmanın negatif eğimli bir talep eğrisi ile karşılaşmasına ve fiyat üzerinde belirli bir kontrol gücü elde etmesine neden olur.

Cevap

Homojenlik varsayımının kalkması ürün farklılaştırmasına yol açar; bu durumda firmanın talep eğrisi negatif eğimli hale gelir ve firma fiyat üzerinde sınırlı da olsa bir kontrol gücü kazanır.
Homojenlik varsayımı, ürünlerin özdeş olduğunu ve tüketicinin satıcılar arasında fiyattan başka bir fark gözetmediğini varsayar. Bu varsayım ihlal edildiğinde ürün farklılaştırması ortaya çıkar. Ürün farklılaştırması, firmaya kendi müşteri kitlesi üzerinde belirli bir monopol gücü verir ve bu da firmanın talep eğrisini negatif eğimli hale getirir. Bu durum, piyasa yapısının tam rekabetten monopolcü rekabete dönüşmesinin temel nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Homojenlik varsayımının rolünü tanımlamak
Homojenlik, piyasadaki tüm malların birbirinin tam ikamesi olduğu anlamına gelir. Bu varsayım sayesinde firmanın talep esnekliği sonsuzdur (e=e = \infty).
Tam rekabetin temelini oluşturan bu varsayımın değişiminin etkisini anlamak için başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
Varsayımın ihlal edilmesini (Ürün Farklılaştırması) analiz etmek
Ürünler farklılaştığında, tüketiciler belirli bir markaya veya ürüne sadakat gösterebilir. Bu durumda çapraz talep esnekliği sonsuzdan küçük bir değere düşer.
Homojenliğin kalkması, piyasayı monopolcü rekabet piyasasına yaklaştırır.
3
Talep eğrisinin ve marjinal hasılatın değişimini belirlemek
Firma artık bir "fiyat kabullenici" değil, "fiyat belirleyici" (sınırlı ölçüde) olur. Talep eğrisi negatif eğimli hale gelir ve marjinal hasılat fiyatın altında kalır (MR<PMR < P).
Ürün farklılaştırmasının doğrudan mikroekonomik sonucu talep eğrisinin eğimidir.
4
Diğer varsayımlarla (Mobilite ve Atomisite) olan ilişkiyi kurmak
Mobilite (giriş-çıkış serbestisi) devam ettiği için uzun dönemde aşırı kâr sıfırlanır. Atomisite devam ettiği için tek bir firmanın piyasa payı hala küçüktür.
Piyasanın tam rekabetten farkını ve hangi özelliklerin korunduğunu netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasası Varsayımlarının İhlali ve Monopolcü Rekabet Geçişi

İpuçları

1
Homojenlik varsayımının bozulması, ürünlerin artık birbirinin 'tam ikamesi' olmadığını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Monopolcü rekabet piyasasının uzun dönem dengesini tam rekabet ile kapasite kullanımı açısından karşılaştırınız.

Alternatif Yöntem

Piyasa yapılarını bir spektrum olarak düşünün: Bir uçta Tam Rekabet (Homojen), diğer uçta Monopolcü Rekabet (Diferansiye). Homojenlik kalktığında spektrumun Monopolcü Rekabet kısmına geçiş yaparsınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın üretim teknolojisindeki değişim sonrası değişken maliyet fonksiyonu VC=Q36Q2+30QVC = Q^3 - 6Q^2 + 30Q olarak belirlenmiştir. Aynı dönemde hükümet, çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında firmadan ürettiği her birim mal başına 10 TL10\ TL tutarında spesifik bir vergi almaya başlamıştır. Bu yeni maliyet yapısı ve vergi düzenlemesi altında, firmanın kısa dönemde piyasada mal arz etmeye başlayacağı minimum fiyat düzeyi (kapanma fiyatı) kaç TLTL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 31

Cevap

Firmanın kısa dönemde piyasada mal arz etmeye başlayacağı minimum fiyat düzeyi (kapanma fiyatı) 31 TL'dir.
Vergi sonrası değişken maliyet fonksiyonu VC=Q36Q2+40QVC = Q^3 - 6Q^2 + 40Q haline gelir. Buradan elde edilen ortalama değişken maliyet fonksiyonu AVC=Q26Q+40AVC = Q^2 - 6Q + 40 şeklindedir. Kapanma noktası, bu fonksiyonun minimum değerini aldığı noktadır. Türev yardımıyla Q=3Q=3 birim üretimde minimuma ulaşıldığı ve bu noktadaki fiyatın 31 TL31\ TL olduğu görülür. Tam rekabetçi firma, fiyat 31 TL31\ TL ve üzerinde olduğunda üretim yaparak değişken maliyetlerini karşılayabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi sonrası toplam değişken maliyet fonksiyonunu (VCVC) oluşturmak
VCyeni=(Q36Q2+30Q)+10Q=Q36Q2+40QVC_{yeni} = (Q^3 - 6Q^2 + 30Q) + 10Q = Q^3 - 6Q^2 + 40Q
Hükümetin her birim için aldığı 10 TL vergi, değişken maliyetlere eklenmelidir.
2
Vergi sonrası ortalama değişken maliyet fonksiyonunu (AVCAVC) bulmak
AVC=VCyeniQ=Q26Q+40AVC = \frac{VC_{yeni}}{Q} = Q^2 - 6Q + 40
Kapanma noktası, AVC eğrisinin minimum olduğu noktadır.
3
AVC fonksiyonunun minimum olduğu üretim miktarını (QQ) belirlemek
dAVCdQ=2Q6=0Q=3\frac{dAVC}{dQ} = 2Q - 6 = 0 \Rightarrow Q = 3
Bir fonksiyonun minimum noktası, türevinin sıfıra eşit olduğu noktadır.
4
Belirlenen üretim miktarını AVC fonksiyonunda yerine yazarak kapanma fiyatını (PP) bulmak
P=AVC(3)=326(3)+40=918+40=31 TLP = AVC(3) = 3^2 - 6(3) + 40 = 9 - 18 + 40 = 31\ TL
Tam rekabette kısa dönem kapanma şartı P=AVCminP = AVC_{min} olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Tam rekabetçi firmanın kısa dönem arz eğrisi, marjinal maliyet (MC) eğrisinin ortalama değişken maliyet (AVC) eğrisinin üzerinde kalan kısmıdır; bu eğrinin başlangıç noktası P=AVCminP = AVC_{min} olan kapanma noktasıdır.

İpuçları

1
Birim başına alınan vergi, toplam değişken maliyetleri (VCVC) birim başına vergi tutarı çarpı miktar (t×Qt \times Q) kadar artırır.
2
Kapanma noktası, ortalama değişken maliyet (AVCAVC) eğrisinin en alt noktasıdır. Bu noktayı bulmak için AVCAVC fonksiyonunun türevini alıp sıfıra eşitleyin.
3
Yeni AVCAVC fonksiyonu Q26Q+40Q^2 - 6Q + 40 olacaktır. Bu parabolün tepe noktasının ordinatını bulun.

Daha Fazla Pratik

Eğer vergi birim başına değil de sabit (lump-sum) bir miktar olarak alınsaydı, firmanın kapanma noktası değişir miydi?
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 26Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam hasılat (TRTR) eğrisinin orijinden başlayan pozitif eğimli bir doğru olması; marjinal hasılat (MRMR), ortalama hasılat (ARAR) ve fiyat (PP) arasında P=AR=MRP = AR = MR özdeşliğinin her üretim düzeyinde korunduğunu ifade eder. Bu geometrik ve iktisadi özdeşlik dikkate alındığında, firmanın karşılaştığı talep eğrisinin fiyat esnekliği (ϵ\epsilon) ve toplam hasılatın üretim miktarına göre esnekliği (eTR,qe_{TR,q}) ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firmanın karşılaştığı talep eğrisi tam esnek (ϵ=\epsilon = \infty) yapıdadır ve toplam hasılatın üretim miktarına göre esnekliği bire eşittir (eTR,q=1e_{TR,q} = 1).

Cevap

Firmanın karşılaştığı talep eğrisinin tam esnek (ϵ=\epsilon = \infty) olduğu ve toplam hasılatın miktar esnekliğinin bire (eTR,q=1e_{TR,q} = 1) eşit olduğu ifade doğrudur.
Tam rekabet piyasasında firmanın karşılaştığı talep eğrisi, piyasa fiyatı düzeyinde yatay bir doğrudur. Bu geometrik durum, fiyatın her satış düzeyi için sabit olduğunu ve dolayısıyla marjinal hasılatın fiyata eşitlendiğini (P=MRP = MR) gösterir. Esneklik tanımı gereği yatay bir doğrunun esnekliği sonsuzdur (ϵ=\epsilon = \infty). Ayrıca, TR=P×qTR = P \times q denkleminde PP sabit bir katsayı olduğu için, TRTR fonksiyonu miktar (qq) değişkenine göre 1. dereceden homojendir; bu da toplam hasılatın miktar esnekliğinin (eTR,qe_{TR,q}) 1 olması anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Firmanın talep yapısını analiz etme
Tam rekabette firma fiyat kabullenicidir (price-taker).
Çok sayıda alıcı ve satıcının olduğu bir piyasada tek bir firmanın üretim kararı piyasa fiyatını etkileyemez, bu nedenle firma talep eğrisi sonsuz esnektir (ϵ=\epsilon = \infty).
2
Hasılat fonksiyonlarını türetme
TR=P×qTR = P \times q, AR=TR/q=PAR = TR/q = P ve MR=dTR/dq=PMR = dTR/dq = P eşitlikleri bulunur.
PP sabit olduğu için toplam hasılat miktar ile doğru orantılıdır. Bu da P=AR=MRP = AR = MR özdeşliğini sağlar.
3
Toplam hasılatın miktar esnekliğini hesaplama
eTR,q=(dTR/dq)×(q/TR)=P×(q/(P×q))=1e_{TR,q} = (dTR/dq) \times (q/TR) = P \times (q / (P \times q)) = 1.
Toplam hasılatın üretim miktarına göre esnekliği, üretimdeki %1'lik değişimin hasılattaki % kaçlık değişime yol açtığını gösterir. PP sabit olduğu için bu oran her zaman 1'dir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabetçi Firmanın Hasılat Özdeşliği ve Esneklik İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 27Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+10Q+100TC = Q^2 + 10Q + 100 olarak belirlenmiştir. Piyasa denge fiyatının 2626 birim olduğu kısa dönemde, kârını maksimize etmeyi (veya zararını minimize etmeyi) amaçlayan bu firma için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma 88 birim üretim yapar ve 3636 birim zarar etmesine rağmen üretime devam eder.

Cevap

Firma 88 birim üretim yaparak 3636 birim zarar eder ve üretime devam eder.
Denge miktarının Q=8Q=8 olduğu P=MCP=MC eşitliğinden bulunur. Bu noktada fiyat (2626), ortalama değişken maliyetten (1818) büyük olduğu için firma üretime devam eder. Toplam hasılat (208208) ile toplam maliyet (244244) arasındaki fark 3636 birimlik bir zarara işaret eder.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu bulun.
MC=dTCdQ=2Q+10MC = \frac{dTC}{dQ} = 2Q + 10
Tam rekabette kâr maksimizasyonu için P=MCP = MC eşitliği sağlanmalıdır.
2
P=MCP = MC eşitliğinden denge üretim miktarını hesaplayın.
26=2Q+1016=2QQ=826 = 2Q + 10 \Rightarrow 16 = 2Q \Rightarrow Q = 8
Firmanın kısa dönemde kârını maksimize eden veya zararını minimize eden üretim miktarı budur.
3
Kapanma koşulunu kontrol etmek için ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) hesaplayın.
AVC=VCQ=Q2+10QQ=Q+10AVC = \frac{VC}{Q} = \frac{Q^2 + 10Q}{Q} = Q + 10. Q=8Q=8 için AVC=8+10=18AVC = 8 + 10 = 18.
Firma eğer PAVCP \geq AVC ise üretime devam eder. Burada 26>1826 > 18 olduğu için üretime devam edilir.
4
Toplam kâr veya zararı hesaplayın.
TR=P×Q=26×8=208TR = P \times Q = 26 \times 8 = 208. TC=82+10(8)+100=64+80+100=244TC = 8^2 + 10(8) + 100 = 64 + 80 + 100 = 244. Kâr =208244=36= 208 - 244 = -36.
Sonuç negatif olduğu için firma 3636 birim zarar etmektedir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Firma Dengesi ve Üretim Kararı

İpuçları

1
Önce firmanın üretim miktarını bulmak için Marjinal Maliyeti (MCMC) hesaplayıp fiyatla (PP) eşitleyin.
2
Bulduğunuz QQ değerinde Ortalama Değişken Maliyeti (AVCAVC) hesaplayın ve fiyatla karşılaştırın; P>AVCP > AVC ise üretime devam edilir.
3
Zarar minimizasyonu durumunda, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farkı bularak zararı hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Fiyatın tam olarak 1818 birim veya 3030 birim olduğu durumlar için firmanın tepkisini analiz ederek kapanma ve başabaş noktalarını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Zararı doğrudan birim maliyet üzerinden hesaplayabilirsiniz: Q×(PAC)Q \times (P - AC). Q=8Q=8 için AC=8+10+100/8=18+12.5=30.5AC = 8 + 10 + 100/8 = 18 + 12.5 = 30.5. Zarar =8×(2630.5)=8×(4.5)=36= 8 \times (26 - 30.5) = 8 \times (-4.5) = -36.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 28Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet fonksiyonu TC=Q35Q2+15Q+10TC = Q^3 - 5Q^2 + 15Q + 10 olarak verilmiştir. Piyasa fiyatının 2323 TLTL olduğu kısa dönemde, kârını maksimize etmek isteyen bu firmanın üretmesi gereken mal miktarı (QQ) ve elde edeceği maksimum toplam kâr aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Q=4Q = 4 ve Toplam Kâr = 3838

Cevap

Firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı Q=4Q = 4 birim ve bu düzeydeki toplam kârı 3838 TLTL olarak hesaplanmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, firmanın marjinal maliyetini piyasa fiyatı olan 2323 TLTL'ye eşitleyen Q=4Q = 4 birimlik üretim düzeyini ve bu düzeydeki hasılat ile maliyet arasındaki fark olan 3838 TLTL tutarındaki toplam kârı doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal Maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetin.
MC=d(TC)dQ=3Q210Q+15MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 3Q^2 - 10Q + 15
Tam rekabette kâr maksimizasyonu için marjinal maliyetin piyasa fiyatına eşit olması gerekir.
2
Kâr maksimizasyonu koşulunu (P=MCP = MC) uygulayın.
23=3Q210Q+153Q210Q8=023 = 3Q^2 - 10Q + 15 \Rightarrow 3Q^2 - 10Q - 8 = 0
Firmanın kârını maksimize eden optimal üretim miktarını bulmak için fiyat ile marjinal maliyet eşitlenir.
3
İkinci dereceden denklemi çözerek QQ değerini bulun.
(3Q+2)(Q4)=0(3Q + 2)(Q - 4) = 0 denkleminden Q=4Q = 4 (Negatif miktar Q=2/3Q = -2/3 ihmal edilir).
Üretim miktarı negatif olamayacağı için pozitif kök olan 4 birim esas alınır.
4
Toplam Hasılat (TRTR) ve Toplam Maliyet (TCTC) değerlerini hesaplayın.
TR=23×4=92TR = 23 \times 4 = 92; TC=435(42)+15(4)+10=54TC = 4^3 - 5(4^2) + 15(4) + 10 = 54.
Kârı bulmak için toplam hasılattan toplam maliyetin çıkarılması gerekir.
5
Toplam kârı hesaplayın.
Kâr (π\pi) = TRTC=9254=38TR - TC = 92 - 54 = 38.
Bulunan üretim düzeyindeki ekonomik kâr miktarını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Kar Maksimizasyonu (P=MCP=MC)

İpuçları

1
Kârın maksimum olduğu noktayı bulmak için toplam maliyet fonksiyonunun türevini alarak marjinal maliyeti hesaplayın.
2
Bulduğunuz marjinal maliyet fonksiyonunu piyasa fiyatı olan 2323'e eşitleyin ve oluşan ikinci dereceden denklemi çözün.
3
Q=4Q=4 miktarını bulduktan sonra, toplam hasılat (P×QP \times Q) ve toplam maliyeti (TCTC) hesaplayıp aradaki farkı bulun.

Daha Fazla Pratik

Aynı fonksiyon için kapanma fiyatını (Minimum AVC) hesaplayarak firmanın hangi fiyatın altında üretimi durduracağını belirleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 29Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren tipik bir firmanın uzun dönem dengesi sağlandığında, bu firma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekonomik kâr sıfırdır ve firma sadece normal kâr elde eder.

Cevap

Tam rekabet piyasasında uzun dönem dengesinde firma ekonomik kârın sıfırlandığı başabaş noktasında üretim yapar ve sadece normal kâr elde eder.
Tam rekabetçi bir firma için uzun dönem dengesi, piyasadaki giriş ve çıkışların durduğu noktadır. Bu noktada fiyat (PP), hem marjinal maliyete (MCMC) hem de uzun dönem ortalama maliyetin (ACAC) minimumuna eşittir. Bu eşitlik firmanın ekonomik kârının sıfır olduğunu, ancak muhasebe kârının pozitif (normal kâr) olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Uzun dönem denge koşulunu belirleme
P=MC=ACminP = MC = AC_{min}
Tam rekabet piyasasında piyasaya giriş ve çıkışların serbest olması, uzun dönemde kârların sıfırlanmasına yol açar.
2
Kâr türlerini analiz etme
Ekonomik Kâr = Toplam Hasılat - Toplam Maliyet (Örtük maliyetler dahil)
Tam rekabette P=ACP = AC olduğunda ekonomik kâr sıfır olur; bu durum firmanın örtük maliyetlerini (girişimcinin emeği ve sermaye getirisi gibi) karşıladığını gösteren normal kâr seviyesidir.
3
Dengede firmanın konumunu yorumlama
Başabaş Noktası
Firma, ortalama maliyet eğrisinin minimum noktasında üretim yaparak tam kapasite ile çalışır ve aşırı kâr elde etmez.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Uzun Dönem Dengesi ve Normal Kâr
Tahmini Süre:45s
Soru 30Soru

Tam rekabet piyasasında kısa dönem dengesinde bulunan bir firmanın, marjinal hasılatın marjinal maliyete eşit olduğu üretim düzeyinde toplam hasılatı (TRTR) 12.00012.000 TL, toplam maliyeti (TCTC) 15.00015.000 TL ve toplam değişken maliyeti (TVCTVC) 10.00010.000 TL olarak gerçekleşmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu firmanın kısa dönemdeki durumu ve izlemesi gereken strateji ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma zarar etmektedir ancak toplam değişken maliyetlerini karşıladığı için kısa dönemde üretime devam etmelidir.

Cevap

Firma zarar etmektedir ancak değişken maliyetlerini karşıladığı için kısa dönemde üretime devam etmelidir.
Verilen verilerde toplam hasılat (12.00012.000 TL), toplam maliyetten (15.00015.000 TL) düşüktür, bu da firmanın 3.0003.000 TL zarar ettiğini gösterir. Ancak toplam hasılat, toplam değişken maliyetleri (10.00010.000 TL) aşmaktadır. Bu durum, firmanın tüm değişken maliyetlerini ödedikten sonra geriye kalan 2.0002.000 TL ile sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği anlamına gelir. Eğer firma üretimi durdurursa zarar 5.0005.000 TL (sabit maliyetler) olacakken, üretime devam ederek bu zararı 3.0003.000 TL'ye düşürmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik kâr/zarar durumunu hesapla.
Ekonomik Kaˆr=TRTC=12.00015.000=3.000\text{Ekonomik Kâr} = TR - TC = 12.000 - 15.000 = -3.000 TL
Firmanın toplam gelirinin toplam giderini karşılayıp karşılamadığını belirlemek için.
2
Toplam sabit maliyetleri (TFCTFC) ve hasılatın değişken maliyetleri karşılama durumunu analiz et.
TFC=TCTVC=15.00010.000=5.000TFC = TC - TVC = 15.000 - 10.000 = 5.000 TL. Hasılat (12.00012.000 TL) >> Değişken Maliyet (10.00010.000 TL).
Kapanma kararında temel kriter hasılatın değişken maliyetleri karşılayıp karşılamadığıdır (P>AVCP > AVC veya TR>TVCTR > TVC).
3
Kısa dönem stratejisini belirle.
Üretime devam kararı alınır.
Firma üretimi durdurursa 5.0005.000 TL (sabit maliyet kadar) zarar edecektir. Üretime devam ederse zarar 3.0003.000 TL olacaktır; yani üretim yaparak zararını 2.0002.000 TL azaltmaktadır.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Kar Analizi ve Kapanma Kuralı

İpuçları

1
Öncelikle firmanın toplam hasılatı ile toplam maliyetini karşılaştırarak kâr mı yoksa zarar mı ettiğini bulun.
2
Firmanın üretimi durdurup durdurmama kararı verirken hasılatın değişken maliyetleri (TVCTVC) karşılayıp karşılamadığına bakın.
3
Eğer TR>TVCTR > TVC ise firma değişken maliyetlerini karşılıyor ve sabit maliyetlerin bir kısmını telafi ediyor demektir.

Daha Fazla Pratik

Firma hangi durumda üretim yapıp yapmamak arasında farksız kalırdı? (İpucu: Kapanma noktası)

Alternatif Yöntem

Birim değerler üzerinden gitmek isterseniz; her bir değeri miktar (QQ) ile oranlayarak PP, ACAC ve AVCAVC değerleri arasındaki hiyerarşiyi (AVC<P<ACAVC < P < AC) görebilirsiniz. Bu hiyerarşi 'zarar ama üretime devam' bölgesine işaret eder.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru

Tam rekabet piyasasının varsayımları, piyasadaki denge mekanizmasının işleyişi ve uzun dönem sonuçları üzerinde belirleyici bir role sahiptir.

Buna göre; piyasadaki kâr fırsatlarının tüm girişimciler tarafından anlık olarak fark edilmesi ve bu kârlara yönelik herhangi bir engel olmaksızın kaynak akışının gerçekleşmesi, sırasıyla hangi varsayımların bir sonucudur ve bu durum uzun dönemde hangi ekonomik çıktıya yol açar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şeffaflık (Tam Bilgi) - Mobilite (Tam Akışkanlık); Ekonomik kârın sıfırlanarak sadece normal kâr elde edilmesi

Cevap

Şeffaflık (Tam Bilgi) varsayımı kâr fırsatlarının fark edilmesini, Mobilite (Tam Akışkanlık) varsayımı ise kaynak akışını sağlayarak uzun dönemde ekonomik kârın sıfırlanmasına (normal kâr elde edilmesine) yol açar.
Doğru seçenek, kâr sinyalinin yayılmasını 'Şeffaflık' varsayımıyla, bu sinyale verilen tepkiyi (kaynak akışı) 'Mobilite' varsayımıyla doğru ilişkilendirmiştir. Bu iki sürecin doğal sonucu, tam rekabetçi endüstride uzun dönemde aşırı kârların yok edilerek ekonomik kârın sıfıra inmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Bilgi mekanizmasını analiz etme
Piyasadaki kâr oranlarının herkesçe bilinmesi 'Şeffaflık' (Tam Bilgi) varsayımıyla ilgilidir.
Şeffaflık, piyasa aktörlerinin fırsatları maliyetsizce görmesini sağlar.
2
Uygulama mekanizmasını belirleme
Görülen kâr fırsatlarına yönelik sermaye ve firma girişinin serbest olması 'Mobilite' (Tam Akışkanlık) varsayımıdır.
Mobilite, giriş-çıkış engellerinin olmamasını ve kaynak akışkanlığını ifade eder.
3
Uzun dönem çıktısını değerlendirme
Sınırsız girişler sonucunda piyasa arzı artar, fiyat düşer ve ekonomik kâr sıfırlanır.
Girişler, fiyatın minimum ortalama maliyete (P=minACP = min AC) kadar gerilemesine neden olur.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Uzun Dönem Dengesi ve Varsayımların Etkileşimi
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 32Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=13Q35Q2+40Q+80TC = \frac{1}{3}Q^3 - 5Q^2 + 40Q + 80 şeklinde tanımlanmıştır. Piyasa fiyatının 1616 TL olarak gerçekleştiği bir durumda, rasyonel hareket eden firmanın denge üretim düzeyi ve bu üretim düzeyinde elde edeceği ekonomik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretimi tamamen durdurur ve 80 TL zarar eder.

Cevap

Firma üretimi tamamen durdurur ve 80 TL zarar eder.
Firma kâr maksimizasyonu (veya zarar minimizasyonu) yaparken öncelikle marjinal maliyetini fiyata eşitler. Yapılan hesaplamada Q=6Q=6 birim üretim adayı ortaya çıkmaktadır. Ancak, kısa dönemde firmanın üretime devam edebilmesi için piyasa fiyatının en azından ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) karşılaması gerekir. Q=6Q=6 için AVCAVC değeri 2222 TL olarak hesaplanmıştır. Piyasa fiyatı (1616 TL) bu değerin altında kaldığı için firma üretimi tamamen durdurarak zararını sabit maliyetleri (8080 TL) ile sınırlandırmayı tercih eder.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal Maliyet (MC) fonksiyonunu bulma
MC=d(TC)dQ=Q210Q+40MC = \frac{d(TC)}{dQ} = Q^2 - 10Q + 40
Firmanın kâr maksimizasyonu için gerekli olan P=MC koşulunu uygulamak için marjinal maliyet gereklidir.
2
P = MC eşitliğini çözerek potansiyel üretim miktarını belirleme
16=Q210Q+40Q210Q+24=0(Q6)(Q4)=016 = Q^2 - 10Q + 40 \Rightarrow Q^2 - 10Q + 24 = 0 \Rightarrow (Q-6)(Q-4) = 0
Piyasa fiyatı ile marjinal maliyetin eşitlendiği noktalar firmanın denge adaylarıdır.
3
MC eğrisinin yükselen kısmını kontrol etme
MC=2Q10MC' = 2Q - 10. Q=6Q=6 için MC=2>0MC' = 2 > 0 iken Q=4Q=4 için MC=2<0MC' = -2 < 0.
Tam rekabette ikinci derece şart gereği, üretim MC'nin yükselen kısmında olmalıdır. Bu yüzden Q=6Q=6 adayı seçilir.
4
Kapanma koşulunu (P < AVC) kontrol etme
AVC=13Q25Q+40AVC = \frac{1}{3}Q^2 - 5Q + 40. Q=6Q=6 için AVC(6)=13(36)5(6)+40=1230+40=22AVC(6) = \frac{1}{3}(36) - 5(6) + 40 = 12 - 30 + 40 = 22 TL.
Eğer fiyat ortalama değişken maliyetten (AVC) küçükse firma kısa dönemde üretimi durdurmalıdır.
5
Ekonomik sonucu hesaplama
P(16)<AVC(22)P (16) < AVC (22) olduğu için firma üretimi durdurur (Q=0Q=0). Zarar = TFC=80TFC = 80 TL.
Firma üretimi durdurduğunda değişken maliyetler ortadan kalkar, ancak sabit maliyetleri (80 TL) ödemeye devam eder.

Anahtar Kavram

Kapanma Noktası ve Üretim Kararı

Daha Fazla Pratik

Ortalama toplam maliyetin (ATC) minimum değerini bularak firmanın normal kâr elde edebilmesi için gereken minimum fiyatı hesaplayınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 33Soru

Tam rekabet piyasasında toplumsal refahın (tüketici ve üretici artıkları toplamının) maksimize edildiği ve dara kaybının (deadweightdeadweight lossloss) oluşmadığı etkinlik durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu (P=MCP = MC) denge düzeyinde üretim yapılması

Cevap

Tam rekabet piyasasında toplumsal refah, fiyatın marjinal maliyete eşitlendiği denge noktasında maksimize edilir.
Toplumsal refahın maksimize edilmesi için piyasanın hiçbir dış müdahale olmaksızın arz ve talebin kesiştiği denge noktasında (P=MCP = MC) çalışması gerekir. Bu durumda hem tüketiciler hem de üreticiler piyasada olmaktan en yüksek toplam faydayı elde ederler ve dara kaybı sıfır olur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplumsal refah kavramını tanımla
Toplumsal refah = Tüketici Artığı + Üretici Artığı
Etkinlik analizi yapabilmek için refahın hangi bileşenlerden oluştuğunu belirlemek gerekir.
2
Denge koşulunu ve etkinlik ilişkisini analiz et
P=MCP = MC olduğu noktada her birimin tüketiciye sağladığı marjinal fayda, o birimin üretim maliyetine eşittir.
Bu noktada toplam artık (surplus) maksimumdur ve hiçbir ekonomik birimin refahı, diğerininkini azaltmadan artırılamaz (Pareto Etkinlik).
3
Müdahale durumunu değerlendir
Herhangi bir fiyat müdahalesi (tavan/taban fiyat) dengeyi bozar ve refah kaybına (dara kaybı) neden olur.
Müdahaleler işlem hacmini denge seviyesinin altına düşürerek potansiyel refahın gerçekleşmesini engeller.

Anahtar Kavram

Tahsis Edici Etkinlik (Allocative Efficiency)
Tahmini Süre:45s
Soru 34Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+4Q+36TC = Q^2 + 4Q + 36 olarak tanımlanmıştır. Piyasa denge fiyatının 2020 TL olduğu bir durumda, bu firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı (QQ) ve elde edeceği toplam kâr (π\pi) aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Q=8Q = 8 ve π=28\pi = 28 TL

Cevap

Firmanın kâr maksimizasyonu sağlayan üretim miktarı 8 birim, toplam kârı ise 28 TL'dir.
Kâr maksimizasyonu için P=MCP = MC şartı uygulanmalıdır. TC=Q2+4Q+36TC = Q^2 + 4Q + 36 fonksiyonunun türevi olan MC=2Q+4MC = 2Q + 4 ifadesi piyasa fiyatı olan 2020 TL'ye eşitlendiğinde üretim miktarı 88 birim olarak bulunur. Bu üretim düzeyinde toplam hasılat 160160 TL, toplam maliyet ise 132132 TL olup, aradaki fark olan 2828 TL firmanın maksimum kârını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MC) fonksiyonunu türetin.
MC=dTCdQ=2Q+4MC = \frac{dTC}{dQ} = 2Q + 4
Tam rekabetçi firma için kâr maksimizasyonu şartı P=MCP = MC eşitliğinin sağlanmasıdır.
2
Verilen fiyat değerini MC fonksiyonuna eşitleyerek üretim miktarını bulun.
20=2Q+42Q=16Q=820 = 2Q + 4 \Rightarrow 2Q = 16 \Rightarrow Q = 8
Marjinal hasılatın (fiyatın) marjinal maliyete eşit olduğu noktada kâr maksimize edilir.
3
Kapanma noktası kontrolü yapın (PAVCP \geq AVC).
TVC=Q2+4QAVC=Q+4TVC = Q^2 + 4Q \Rightarrow AVC = Q + 4. Q=8Q=8 için AVC=12AVC = 12. P(20)>AVC(12)P(20) > AVC(12).
Firma, fiyat ortalama değişken maliyeti kurtardığı sürece kısa dönemde üretime devam eder.
4
Toplam kârı (TRTCTR - TC) hesaplayın.
TR=20×8=160TR = 20 \times 8 = 160. TC=82+4(8)+36=64+32+36=132TC = 8^2 + 4(8) + 36 = 64 + 32 + 36 = 132. π=160132=28\pi = 160 - 132 = 28 TL.
Toplam kâr, toplam hasılattan toplam maliyetin çıkarılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Kar Maksimizasyonu (P=MCP=MC ve PAVCP \geq AVC)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q34Q2+10Q+50TC = Q^3 - 4Q^2 + 10Q + 50 olarak belirlenmiştir. Piyasa denge fiyatının 1313 TL olduğu bir konjonktürde, kâr maksimizasyonunu (veya zarar minimizasyonunu) hedefleyen bu firma hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma 3232 TL zarar eder ancak değişken maliyetlerini karşılayabildiği için üretime devam eder.

Cevap

Firma 3232 TL zarar eder ancak değişken maliyetlerini karşılayabildiği için üretime devam eder.
Hesaplamalar sonucunda firmanın 1313 TL fiyat düzeyinde 33 birim üretim yaparak 3232 TL zarar ettiği görülmektedir. Ancak firmanın ortalama değişken maliyeti (77 TL) piyasa fiyatından düşük olduğu için, firma her birim satıştan değişken maliyetlerini karşılayıp sabit maliyetlerine katkı sağlamaktadır. Bu nedenle firma kısa dönemde üretime devam ederek zararını minimize eder.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MC) fonksiyonunu türetin.
MC=dTCdQ=3Q28Q+10MC = \frac{dTC}{dQ} = 3Q^2 - 8Q + 10
Tam rekabette kâr maksimizasyonu veya zarar minimizasyonu P=MCP = MC noktasında gerçekleşir.
2
Piyasa fiyatını marjinal maliyete eşitleyerek denge üretim miktarını bulun.
13=3Q28Q+103Q28Q3=0(3Q+1)(Q3)=0Q=313 = 3Q^2 - 8Q + 10 \Rightarrow 3Q^2 - 8Q - 3 = 0 \Rightarrow (3Q + 1)(Q - 3) = 0 \Rightarrow Q = 3
Firmanın en iyi üretim düzeyini belirlemek için fiyata eşit olan marjinal maliyet noktası bulunur.
3
Denge miktarındaki toplam hasılat (TR) ve toplam maliyeti (TC) hesaplayarak kâr/zarar durumunu bulun.
TR=P×Q=13×3=39TR = P \times Q = 13 \times 3 = 39 TL. TC=334(32)+10(3)+50=2736+30+50=71TC = 3^3 - 4(3^2) + 10(3) + 50 = 27 - 36 + 30 + 50 = 71 TL. Ka^r=3971=32K\hat{a}r = 39 - 71 = -32 TL (Zarar).
Firmanın ekonomik olarak kâr mı yoksa zarar mı ettiğini anlamak için hasılat ve maliyet karşılaştırılır.
4
Ortalama değişken maliyeti (AVC) hesaplayarak kapanma noktasını kontrol edin.
AVC=TVCQ=Q24Q+10AVC = \frac{TVC}{Q} = Q^2 - 4Q + 10. Q=3Q = 3 için AVC=324(3)+10=912+10=7AVC = 3^2 - 4(3) + 10 = 9 - 12 + 10 = 7 TL.
Firmanın kısa dönemde zarar etmesine rağmen üretime devam edip etmeyeceği, fiyatın ortalama değişken maliyeti karşılayıp karşılamadığına bağlıdır.
5
Karar verin.
P(13)>AVC(7)P (13) > AVC (7) olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat ortalama değişken maliyetten büyük olduğu sürece firma, toplam sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği için üretimi durdurmaz.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Üretime Devam Kararı

İpuçları

1
Öncelikle firmanın marjinal maliyet fonksiyonunu bulup piyasa fiyatına eşitleyerek denge miktarını hesaplamalısınız.
2
Denge miktarını bulduktan sonra firmanın toplam maliyetini ve toplam hasılatını karşılaştırarak kâr/zarar durumunu netleştirin.
3
Firmanın kapanma kararı için fiyatı (PP) ortalama değişken maliyet (AVCAVC) ile kıyaslamayı unutmayın; P>AVCP > AVC ise firma zarar etse de üretir.

Daha Fazla Pratik

Aynı maliyet fonksiyonu için piyasa fiyatının 7 TL (kapanma noktası) olması durumunda firmanın kararını analiz ediniz.

Alternatif Yöntem

Zarar miktarını doğrudan birim başına maliyet üzerinden de bulabilirsiniz: (PAC)×Q=(1323,67)×332(P - AC) \times Q = (13 - 23,67) \times 3 \approx -32 TL.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 36Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+20Q+100TC = Q^2 + 20Q + 100 olarak verilmiştir. Buna göre, bu firmanın kısa dönem arz eğrisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: P=2Q+20P = 2Q + 20 denkleminin P20P \geq 20 olduğu kısmı

Cevap

Firmanın kısa dönem arz eğrisi, P20P \geq 20 koşulu altında P=2Q+20P = 2Q + 20 fonksiyonudur.
Tam rekabetçi bir firmanın kısa dönem arz eğrisi, marjinal maliyet (MCMC) eğrisinin ortalama değişken maliyet (AVCAVC) eğrisinin minimum noktasının üzerinde kalan kısmıdır. Verilen TC=Q2+20Q+100TC = Q^2 + 20Q + 100 fonksiyonunda MC=2Q+20MC = 2Q + 20 ve AVC=Q+20AVC = Q + 20 şeklindedir. AVCAVC fonksiyonunun minimum değeri (başlangıç noktası) Q=0Q=0 için 2020'dir. Dolayısıyla arz eğrisi, P20P \geq 20 fiyat seviyeleri için P=2Q+20P = 2Q + 20 doğrusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken maliyet (VCVC) ve ortalama değişken maliyet (AVCAVC) fonksiyonlarını türetin.
VC=Q2+20QVC = Q^2 + 20Q ve AVC=VCQ=Q+20AVC = \frac{VC}{Q} = Q + 20
Kapanma noktasını bulmak için AVCAVC fonksiyonuna ihtiyaç duyulur.
2
Kapanma fiyatını (minAVCmin\,AVC) hesaplayın.
Q=0Q = 0 için AVC=20AVC = 20 (Kapanma fiyatı P=20P = 20)
Tam rekabette firma, fiyat AVCAVC'nin minimum değerinin altına düştüğünde üretimi durdurur.
3
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu bulun.
MC=dTCdQ=2Q+20MC = \frac{dTC}{dQ} = 2Q + 20
Firmanın kâr maksimizasyonu koşulu P=MCP = MC olduğu için arz eğrisi MCMC eğrisidir.
4
Arz eğrisini tanımlayın.
P=2Q+20P = 2Q + 20 (koşul: P20P \geq 20)
Kısa dönem arz eğrisi, MCMC eğrisinin minAVCmin\,AVC üzerindeki bölümüdür.

Anahtar Kavram

Kısa Dönem Arz Eğrisi ve Kapanma Koşulu
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+4Q+36TC = Q^2 + 4Q + 36 olarak verilmiştir. Piyasa fiyatının P=12P = 12 birim olduğu bir durumda, bu firmanın kısa dönem davranışına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma zarar etmesine rağmen değişken maliyetlerini karşıladığı için üretime devam eder.

Cevap

Firma zarar etmesine rağmen değişken maliyetlerini karşıladığı için üretime devam eder.
Doğru yanıt olan üretime devam etme kararı, fiyatın (P=12P=12) ortalama değişken maliyetten (AVC=8AVC=8) büyük olması temeline dayanır. Bu durumda firma üreterek değişken maliyetlerinin tamamını ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabilir, böylece zararı hiç üretmemesi durumundaki sabit maliyetinden (3636 birim) daha az (2020 birim) olur.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MC) fonksiyonunu bulun ve denge üretim miktarını hesaplayın.
MC=d(TC)dQ=2Q+4MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 2Q + 4 ve P=MC12=2Q+4Q=4P = MC \Rightarrow 12 = 2Q + 4 \Rightarrow Q = 4.
Tam rekabetçi firma için denge koşulu fiyatın marjinal maliyete eşit olmasıdır.
2
Denge üretim miktarında (Q=4Q=4) ortalama değişken maliyeti (AVC) hesaplayın.
VC=Q2+4QAVC=Q+4VC = Q^2 + 4Q \Rightarrow AVC = Q + 4. Q=4Q=4 için AVC=4+4=8AVC = 4 + 4 = 8 birim.
Firmanın üretime devam edip etmeyeceğini anlamak için fiyatı AVC ile kıyaslamak gerekir.
3
Denge üretim miktarında (Q=4Q=4) ortalama toplam maliyeti (ATC) hesaplayın.
ATC=Q+4+36QATC = Q + 4 + \frac{36}{Q}. Q=4Q=4 için ATC=4+4+9=17ATC = 4 + 4 + 9 = 17 birim.
Firmanın kâr veya zarar durumunu belirlemek için fiyatı ATC ile kıyaslamak gerekir.
4
Fiyatı, AVC ve ATC değerleri ile karşılaştırarak firmanın durumunu analiz edin.
AVC(8)<P(12)<ATC(17)AVC (8) < P (12) < ATC (17).
Fiyat AVC'den büyük olduğu için firma değişken maliyetlerini ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılar; ancak ATC'den küçük olduğu için toplamda zarar eder.

Anahtar Kavram

Kapanma Kararı ve Kısa Dönem Üretim Şartı

Daha Fazla Pratik

Firmanın kapanma fiyatını (AVCAVC minimum) bulmak için AVC=Q+4AVC = Q + 4 fonksiyonunun minimumunu (burada Q=0Q=0 için 4 birim) analiz eden soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 38Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bireysel bir firmanın, ürününü piyasada oluşan denge fiyatının altında bir fiyattan satma eğiliminde olmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firmanın piyasa fiyatından dilediği kadar mal satabileceği gerçeği

Cevap

Tam rekabetçi firmanın piyasa fiyatından dilediği kadar mal satabilmesi, fiyatı düşürmesini rasyonel olmayan bir davranış haline getirir.
Tam rekabet piyasasında bireysel firmanın karşılaştığı talep eğrisi sonsuz esnektir. Bu, firmanın piyasada oluşmuş olan fiyat üzerinden üretim kapasitesinin tamamını satabileceği anlamına gelir. Eğer firma fiyatı denge fiyatının altına çekerse, piyasa payını artıramaz (çünkü zaten dilediği kadar satabilmektedir) ancak her birim satıştan elde edeceği marjinal hasılatı (MRMR) düşürmüş olur. Bu durum kâr maksimizasyonu ilkesine aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa ve firma dengesi arasındaki ilişkiyi kurun.
Tam rekabetçi firma 'fiyat kabullenici' (price taker) konumundadır.
Bireysel firma, toplam piyasa arzı içinde çok küçük bir paya sahip olduğu için fiyatı etkileyemez.
2
Firmanın talep eğrisinin şeklini belirleyin.
Firmanın talep eğrisi, piyasa fiyatı seviyesinde yatay (e=e = \infty) bir doğrudur.
Yatay talep eğrisi, P=d=AR=MRP = d = AR = MR eşitliğini sağlar.
3
Düşük fiyat belirlemenin ekonomik sonucunu analiz edin.
Fiyatı düşürmek satış miktarını artırmaz (çünkü firma zaten mevcut fiyattan istediği kadar satabilmektedir) ama birim başına geliri azaltır.
Rasyonel bir firma, aynı miktarı daha yüksek fiyattan satma imkanı varken fiyatı düşürmez.

Anahtar Kavram

Tam Rekabetçi Firmanın Talep Esnekliği ve Fiyat Kabulleniciliği

İpuçları

1
Tam rekabetçi bir firmanın karşılaştığı talep eğrisinin esnekliğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Tam rekabetçi firmanın talep eğrisinin neden negatif eğimli değil de yatay olduğunu araştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 39Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem maliyet yapıları analiz edildiğinde; ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) minimum değeri 2525 TL, ortalama toplam maliyetin (ATCATC) minimum değeri ise 4040 TL olarak saptanmıştır. Buna göre, piyasa fiyatının 3030 TL olduğu bir dengede bu firma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma zarar etmektedir; ancak fiyat değişken maliyetleri karşıladığı için kısa dönemde üretime devam etmesi rasyoneldir.

Cevap

Firma zarar etmesine rağmen değişken maliyetlerini karşılayabildiği için kısa dönemde üretime devam etmesi rasyoneldir.
Piyasa fiyatı (3030 TL), firmanın ortalama değişken maliyetinin minimum noktasından (2525 TL) yüksek olduğu için firma üretim yapar. Ancak fiyat ortalama toplam maliyetin (4040 TL) altında kaldığı için firma zarar eder. Değişken maliyetlerin tamamının karşılanması ve üzerine bir miktar daha gelir elde edilmesi, firmanın sabit maliyetlerinin bir kısmını ödeyebilmesini sağlar. Bu durum, firmanın hiç üretim yapmadığında katlanacağı zarar (toplam sabit maliyet) miktarını azaltır; dolayısıyla kısa dönemde üretimde kalmak rasyoneldir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapanma ve başabaş fiyat seviyelerini belirle.
Kapanma fiyatı (P=AVCminP = AVC_{min}) 2525 TL, Başabaş fiyatı (P=ATCminP = ATC_{min}) 4040 TL'dir.
Firmanın üretim kararını ve kârlılığını belirlemek için bu kritik eşiklerin bilinmesi gerekir.
2
Piyasa fiyatını (P=30P = 30 TL) bu eşiklerle karşılaştır.
25<30<4025 < 30 < 40 olduğu görülmektedir.
Fiyatın hangi maliyet bölgesinde olduğunu saptamak için karşılaştırma yapılır.
3
Karşılaştırma sonucuna göre firmanın davranışını analiz et.
P>AVCminP > AVC_{min} olduğu için firma üretim yapar (Q>0Q > 0). P<ATCminP < ATC_{min} olduğu için firma zarar eder.
Kapanma noktasının üzerinde ama başabaş noktasının altında olan firma zararını minimize etmek için üretim yapar.

Anahtar Kavram

Tam Rekabetçi Firmanın Kapanma Kararı ve Arz Eğrisi

İpuçları

1
Firmanın üretim kararı için fiyatı AVCminAVC_{min} (kapanma fiyatı) ile kıyaslayın.
2
Fiyat AVCminAVC_{min} ile ATCminATC_{min} arasındaysa, firma değişken maliyetlerini karşılar ancak zarar eder.
3
Piyasa fiyatı 3030, kapanma fiyatı 2525 ve başabaş fiyatı 4040 olduğuna göre firma hangi bölgededir?

Daha Fazla Pratik

Fiyatın tam olarak 25 TL olduğu bir durumda firmanın davranışını ve 'kayıtsızlık' durumunu inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir endüstride, endüstri ölçeği genişledikçe üretim faktörlerinin fiyatlarının arttığı (dışsal noksanlıkların dışsal ekonomilere baskın olduğu) bilinmektedir. Bu endüstride piyasa talebinde meydana gelen bir artışın ardından ulaşılan yeni uzun dönem dengesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni denge fiyatı başlangıçtaki denge fiyatından daha yüksek olur ve uzun dönem endüstri arz eğrisi pozitif eğimlidir.

Cevap

Artan maliyetli bir endüstride, talep artışı sonrası yeni uzun dönem denge fiyatı başlangıç fiyatından daha yüksek olur ve uzun dönem endüstri arz eğrisi pozitif bir eğime sahip olur.
Endüstri ölçeği genişledikçe girdi fiyatlarının artması, marjinal ve ortalama maliyet eğrilerinin yukarı kaymasına neden olur. Bu durumda, talep artışı sonrası piyasaya giren yeni firmaların etkisiyle oluşan yeni dengede, fiyat başlangıç seviyesinin üzerinde oluşur. Bu ilişkiyi temsil eden uzun dönem endüstri arz eğrisi (LS) pozitif eğimlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Endüstri yapısının belirlenmesi
Girdi fiyatlarının artması, bu endüstrinin 'Artan Maliyetli Endüstri' olduğunu gösterir.
Endüstri genişledikçe üretim faktörlerine olan talebin artması ve bu durumun maliyetleri yukarı çekmesi artan maliyetli yapıyı tanımlar.
2
Talep artışının kısa ve uzun dönem etkilerinin analizi
Talep artışı fiyatı yükseltir, firmalar kâr eder, yeni firmalar girer, girdi fiyatları yükseldiği için maliyet eğrileri yukarı kayar ve denge daha yüksek bir fiyatta oluşur.
Maliyetlerin artması nedeniyle, sıfır ekonomik kârın (normal kâr) sağlandığı yeni denge noktası, orijinal fiyattan daha yukarıda bir seviyede gerçekleşir.
3
Uzun dönem endüstri arz eğrisinin (LS) türetilmesi
Eski ve yeni uzun dönem denge noktaları birleştirildiğinde pozitif eğimli bir LS eğrisi elde edilir.
Fiyat ile denge miktarı arasındaki ilişki doğru yönlü olduğu için LS eğrisi yukarı doğru eğimlidir.

Anahtar Kavram

Artan Maliyetli Endüstrilerde Uzun Dönem Dengesi

Daha Fazla Pratik

Firma dengesi ile endüstri dengesi arasındaki farkı pekiştirmek için sabit maliyetli bir endüstride talep azalmasının etkilerini inceleyen bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 7Sonraki