Tam Rekabet Piyasası

132 soru

Soru 1Soru

Tam rekabetçi bir piyasada yer alan özdeş firmaların kısa dönemde aşırı kâr (P>ACP > AC) elde etmesi durumunda, piyasanın uzun dönem dengesine geçiş sürecine ilişkin aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasaya yeni firmaların girmesi sonucunda piyasa arzının artması ve denge fiyatının düşmesi

Cevap

Piyasaya yeni firmaların girmesi ve buna bağlı olarak piyasa arzının artıp fiyatın düşmesi doğru cevaptır.
Piyasaya yeni firmaların girmesi, piyasa arz eğrisini sağa kaydırarak toplam arzı artırır ve bu da piyasa denge fiyatının düşmesine neden olur. Fiyat, firmanın ortalama maliyetine eşitlenene kadar bu süreç devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Kısa dönemdeki kâr durumunun piyasaya etkisini analiz etmek.
Yeni firmalar piyasaya girmeye başlar.
Tam rekabet piyasasında giriş engeli yoktur ve aşırı kâr (P>ACP > AC) piyasaya yeni girişleri cezbeder.
2
Piyasa arz eğrisindeki değişimi belirlemek.
Piyasa arz eğrisi sağa kayar.
Firma sayısının artması, her fiyat düzeyinde sunulan toplam mal miktarını artırır.
3
Fiyat ve kâr üzerindeki nihai etkiyi belirlemek.
Fiyat düşer ve ekonomik kâr sıfırlanır.
Arz artışı piyasa fiyatını aşağı çeker ve fiyat, minimum ortalama maliyete (P=ACminP = AC_{min}) eşitlenene kadar girişler devam eder.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Uzun Dönem Giriş-Çıkış Mekanizması

İpuçları

1
Tam rekabet piyasasında giriş ve çıkışların serbest olduğunu unutmayın.
2
Aşırı kâr gören yeni firmalar piyasaya girdiğinde toplam arzın nasıl etkileneceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Aynı endüstride firmaların zarar etmesi durumunda uzun dönemde piyasa arzının ve fiyatın nasıl değişeceğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem dengesinde marjinal hasılatı (MRMR) 120120 TL ve denge üretim düzeyi 8080 birimdir. Bu üretim düzeyinde firmanın toplam maliyeti (TCTC) 10.00010.000 TL ve toplam değişken maliyeti (TVCTVC) 7.2007.200 TL olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, firmanın kısa dönem kâr-zarar durumu ve üretim kararı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400400 TL zarar etmektedir ve kısa dönemde üretime devam etmelidir.

Cevap

Firma 400400 TL zarar etmektedir ancak fiyat ortalama değişken maliyetin üzerinde olduğu için kısa dönemde üretime devam etmektedir.
Tam rekabetçi firma için piyasa fiyatı (PP) marjinal hasılata (MRMR) eşittir, yani P=120P = 120 TL'dir. Toplam hasılat 120×80=9.600120 \times 80 = 9.600 TL olur. Toplam maliyet 10.00010.000 TL olduğundan firma 400400 TL ekonomik zarar etmektedir. Firmanın kısa dönemde üretim kararı ise fiyatın ortalama değişken maliyetle (AVCAVC) olan ilişkisine bağlıdır. Ortalama değişken maliyet 7.200/80=907.200 / 80 = 90 TL'dir. Fiyat (120120 TL) ortalama değişken maliyetten (9090 TL) büyük olduğu için firma değişken maliyetlerinin tamamını ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabilmektedir. Bu durumda üretimi durdurmak (sabit maliyetlerin tamamını kaybetmek), üretime devam etmekten daha maliyetlidir. Dolayısıyla firma zarar etmesine rağmen üretime devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam hasılatın (TRTR) hesaplanması.
TR=P×Q=120×80=9.600TR = P \times Q = 120 \times 80 = 9.600 TL.
Tam rekabette P=MRP = MR olduğundan piyasa fiyatı 120120 TL'dir.
2
İktisadi kâr veya zararın belirlenmesi.
Ka^r/Zarar=TRTC=9.60010.000=400Kâr/Zarar = TR - TC = 9.600 - 10.000 = -400 TL (Zarar).
Toplam hasılat toplam maliyetten düşük olduğu için firma zarar etmektedir.
3
Ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) hesaplanması.
AVC=TVC/Q=7.200/80=90AVC = TVC / Q = 7.200 / 80 = 90 TL.
Firmanın kısa dönemde üretime devam edip etmeyeceğini belirlemek için fiyat ile AVCAVC karşılaştırılmalıdır.
4
Kapanma kararının analiz edilmesi.
P(120)>AVC(90)P (120) > AVC (90) olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat ortalama değişken maliyeti karşıladığı ve sabit maliyetlerin bir kısmını da finanse edebildiği için kısa dönemde üretim rasyoneldir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabetçi Firmanın Kısa Dönem Zarar Durumu ve Kapanma Kararı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren özdeş firmaların uzun dönem toplam maliyet fonksiyonu LTC=q34q2+8qLTC = q^3 - 4q^2 + 8q ve piyasa talep fonksiyonu başlangıçta Q=2000100PQ = 2000 - 100P olarak verilmiştir. Piyasada talebin artarak yeni talep fonksiyonunun Q=2600100PQ = 2600 - 100P şeklinde değiştiği ve endüstrinin sabit maliyetli (constantconstant costcost) bir yapıda olduğu varsayıldığında, yeni uzun dönem dengesinde endüstride yer alan toplam firma sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1100

Cevap

Yeni uzun dönem dengesinde endüstrideki toplam firma sayısı 1100 olur.
Doğru cevap olan 1100 sayısı, firmanın maliyet yapısı analiz edildiğinde ulaşılan q=2q=2 optimum üretim miktarı ve buna karşılık gelen P=4P=4 uzun dönem denge fiyatının, yeni talep fonksiyonu olan Q=2600100PQ=2600-100P denkleminde yerine konulmasıyla elde edilen Q=2200Q=2200 toplam miktarının firma başına üretime (2200/22200/2) bölünmesiyle hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Uzun dönem ortalama maliyet (LACLAC) fonksiyonunu türetin.
LAC=LTCq=q34q2+8qq=q24q+8LAC = \frac{LTC}{q} = \frac{q^3 - 4q^2 + 8q}{q} = q^2 - 4q + 8
Tam rekabetçi bir firma uzun dönemde ortalama maliyetin en düşük olduğu noktada üretim yapar.
2
LACLAC fonksiyonunun minimum noktasını bulmak için qq'ya göre türevini alıp sıfıra eşitleyin.
d(LAC)dq=2q4=0q=2\frac{d(LAC)}{dq} = 2q - 4 = 0 \Rightarrow q = 2
Fonksiyonun türevinin sıfır olduğu nokta ekstremum (bu durumda minimum) noktayı verir.
3
Uzun dönem denge fiyatını (PP) hesaplayın.
P=LACmin=(2)24(2)+8=48+8=4P = LAC_{min} = (2)^2 - 4(2) + 8 = 4 - 8 + 8 = 4
Sabit maliyetli bir endüstride uzun dönem denge fiyatı, firmanın minimum ortalama maliyetine eşittir.
4
Yeni talep fonksiyonunda fiyatı yerine koyarak piyasa toplam miktarını (QQ) bulun.
Q=2600100(4)=2200Q = 2600 - 100(4) = 2200
Piyasa dengesinde talep edilen miktar, denge fiyatındaki toplam piyasa üretimini belirler.
5
Toplam miktarı tek bir firmanın üretim miktarına bölerek firma sayısını (nn) hesaplayın.
n=Qq=22002=1100n = \frac{Q}{q} = \frac{2200}{2} = 1100
Piyasa toplam üretimi, özdeş firmaların her birinin üretim miktarının toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Uzun Dönem Denge ve Endüstriye Giriş-Çıkış Mekanizması

İpuçları

1
Uzun dönemde tam rekabetçi bir firma için ekonomik kâr sıfırdır, bu da fiyatın minimum ortalama maliyete (P=min(LAC)P=min(LAC)) eşit olmasını gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Eğer endüstri artan maliyetli (increasingincreasing costcost) olsaydı, talep artışı sonrası yeni uzun dönem denge fiyatı 4'ten büyük mü yoksa küçük mü olurdu?
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 4Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet (TCTC) fonksiyonu TC=Q36Q2+18Q+100TC = Q^3 - 6Q^2 + 18Q + 100 şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre, firmanın kısa dönemde üretimini durdurma noktasına (kapanma noktası) karşılık gelen piyasa fiyatı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9

Cevap

Firmanın kapanma noktasına karşılık gelen piyasa fiyatı 9'dur.
Kapanma fiyatı, bir firmanın değişken maliyetlerini dahi karşılayamadığı en düşük fiyat sınırıdır. TC=Q36Q2+18Q+100TC = Q^3 - 6Q^2 + 18Q + 100 fonksiyonunda değişken maliyetler VC=Q36Q2+18QVC = Q^3 - 6Q^2 + 18Q ve ortalama değişken maliyet AVC=Q26Q+18AVC = Q^2 - 6Q + 18 olarak bulunur. AVCAVC eğrisinin minimum olduğu noktada türev sıfırdır (2Q6=0Q=32Q - 6 = 0 \Rightarrow Q = 3). Bu miktar değeri fonksiyona yazıldığında (326(3)+18=93^2 - 6(3) + 18 = 9) elde edilen 9 değeri kapanma fiyatını verir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam maliyet (TCTC) fonksiyonundan toplam değişken maliyet (VCVC) fonksiyonunu ayrıştırın.
VC=Q36Q2+18QVC = Q^3 - 6Q^2 + 18Q
Sabit maliyetler (100100) kısa dönemde üretim kararını (kapanma kararını) etkilemez; bu nedenle sadece değişken maliyetlerle ilgilenilir.
2
Ortalama değişken maliyet (AVCAVC) fonksiyonunu elde edin.
AVC=VCQ=Q26Q+18AVC = \frac{VC}{Q} = Q^2 - 6Q + 18
Kapanma noktası, AVCAVC eğrisinin minimum olduğu noktadır.
3
AVCAVC fonksiyonunun türevini alıp sıfıra eşitleyerek minimum noktadaki üretim miktarını bulun.
d(AVC)dQ=2Q6=0Q=3 \frac{d(AVC)}{dQ} = 2Q - 6 = 0 \Rightarrow Q = 3
Bir fonksiyonun minimum değerini bulmak için birinci türevi sıfıra eşitlenir.
4
Bulunan üretim miktarını AVCAVC fonksiyonunda yerine koyarak minimum AVCAVC (kapanma fiyatı) değerini hesaplayın.
P=326(3)+18=918+18=9 P = 3^2 - 6(3) + 18 = 9 - 18 + 18 = 9
Tam rekabet piyasasında kapanma fiyatı P=minAVCP = min \, AVC şartını sağlamalıdır.

Anahtar Kavram

Kapanma noktası, piyasa fiyatının ortalama değişken maliyete (AVCAVC) eşit olduğu minimum noktadır (P=minAVCP = min \, AVC).
Soru 5Soru

Tam rekabet piyasasında kısa dönemde faaliyet gösteren bir firmanın marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonu MC=8Q+60MC = 8Q + 60 ve ortalama değişken maliyet (AVCAVC) fonksiyonu AVC=4Q+60AVC = 4Q + 60 olarak belirlenmiştir. Piyasa fiyatının 140140 TL olduğu bir durumda, firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyi kaç birimdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

Firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyi 10 birimdir.
Tam rekabette kısa dönem denge koşulu P=MCP = MC eşitliğidir. Verilen fonksiyonlar ve fiyat değeri yerine yazıldığında 140=8Q+60140 = 8Q + 60 denklemi kurulur ve kârı maksimize eden miktar Q=10Q = 10 olarak bulunur. Bu üretim düzeyinde ortalama değişken maliyet 100100 TL olup piyasa fiyatının (140140 TL) altında kaldığı için firma üretime devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr maksimizasyonu için gerekli olan P=MCP = MC denge koşulunu uygula.
140=8Q+60140 = 8Q + 60 denkleminden 8Q=808Q = 80 ve buradan Q=10Q = 10 elde edilir.
Tam rekabetçi bir firma için marjinal hasılat (MRMR) piyasa fiyatına eşittir. Kâr maksimizasyonu MR=MCMR = MC noktasında gerçekleştiği için P=MCP = MC eşitliği kullanılır.
2
Kısa dönemde üretimin rasyonel olup olmadığını anlamak için fiyatın ortalama değişken maliyetten (AVCAVC) büyük veya eşit olup olmadığını kontrol et.
Q=10Q = 10 için AVC=4(10)+60=100AVC = 4(10) + 60 = 100 TL'dir. Piyasa fiyatı (140140 TL) ortalama değişken maliyetten (100100 TL) büyük olduğu için firma üretime devam eder.
Kısa dönemde firmanın üretime devam edebilmesi için fiyatın en azından değişken maliyetleri karşılaması (PAVCP \geq AVC) gerekir. Aksi takdirde firma üretim yapmayarak (kapanarak) zararını sabit maliyetleri kadar sınırlandırır.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Firma Dengesi (P=MCP = MC Koşulu ve Üretimi Durdurma Kararı)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın hasılat ve talep yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam hasılat (TRTR) eğrisinin herhangi bir noktadaki eğimi, o noktadaki ortalama hasılata (ARAR) eşittir.

Cevap

Toplam hasılat (TRTR) eğrisinin eğimi, her noktada ortalama hasılata (ARAR) eşittir.
Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firma piyasa fiyatını etkileyemez ve bu fiyatı veri olarak kabul eder. Bu durum, firmanın her ek birim satışından elde ettiği gelirin (marjinal hasılat) ve birim başına elde ettiği gelirin (ortalama hasılat) her zaman piyasa fiyatına (PP) eşit olmasına neden olur (P=AR=MRP = AR = MR). Geometrik olarak, toplam hasılat (TRTR) eğrisi orijinden başlayan pozitif eğimli bir doğrudur ve bu doğrunun her noktadaki eğimi sabittir. Eğimin marjinal hasılata (MRMR) eşit olması ve MRMR'nin de ortalama hasılata (ARAR) eşit olması nedeniyle, toplam hasılat eğrisinin eğimi aynı zamanda ortalama hasılata eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
Hasılat kavramları arasındaki temel matematiksel ilişkiyi belirle.
TR=P×QTR = P \times Q ve AR=TRQ=PAR = \frac{TR}{Q} = P
Firmanın toplam ve ortalama hasılat tanımlarını anlamak için gereklidir.
2
Tam rekabet piyasasının fiyat özelliğini uygula.
PP sabittir, bu nedenle MR=dTRdQ=PMR = \frac{dTR}{dQ} = P
Tam rekabette firmanın fiyat alıcı (price taker) olduğunu ve marjinal hasılatın fiyata eşit olduğunu saptamak için.
3
Geometrik eğim ile ekonomik kavramları ilişkilendir.
Eg˘im(TR)=MR=PEğim(TR) = MR = P ve AR=PAR = P ise Eg˘im(TR)=AREğim(TR) = AR
Toplam hasılat eğrisinin eğiminin marjinal hasılatı temsil ettiği ve tam rekabette bunun ortalama hasılata eşit olduğu sonucuna ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Tam Rekabetçi Firmanın Hasılat Özdeşliği (P=d=AR=MRP = d = AR = MR)

İpuçları

1
Tam rekabet piyasasında firmanın 'fiyat alıcı' olduğunu ve her birimi aynı fiyattan sattığını hatırlayın.
2
Toplam hasılat (TRTR) eğrisinin eğimi hangi hasılat kavramını verir? Bu kavram tam rekabette neye eşittir?

Daha Fazla Pratik

Piyasaya yeni firmaların girişi sonucu piyasa fiyatı düştüğünde, firmanın hasılat doğrularının konumunun ve eğiminin nasıl değişeceğini analiz edin.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak TR=PQTR = P \cdot Q fonksiyonunda PP sabit bir sayı ise, bu fonksiyonun türevi olan MRMR, sabit bir PP değerine eşittir. Aynı zamanda AR=TR/Q=PAR = TR/Q = P olduğundan, türev (eğim) ile ortalama değerin özdeş olduğu görülebilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=0,5q2+20q+200TC = 0,5q^2 + 20q + 200 şeklinde tanımlanmıştır. Piyasa denge fiyatının 6060 TL olduğu bir durumda, kâr maksimizasyonunu hedefleyen bu firmanın kâr-zarar durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600600 TL aşırı kâr elde eder.

Cevap

Firma 600 TL aşırı kâr elde etmektedir.
Firmanın denge koşulu olan P=MCP = MC sağlandığında üretim miktarı 4040 birim olarak bulunur. Bu üretim düzeyinde toplam hasılat (24002400 TL), toplam maliyetten (18001800 TL) yüksek olduğu için firma 600600 TL tutarında iktisadi (aşırı) kâr elde etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MC) fonksiyonunun türetilmesi
MC=d(TC)dq=q+20MC = \frac{d(TC)}{dq} = q + 20
Tam rekabetçi firmanın denge koşulu olan P = MC eşitliğini kullanabilmek için maliyetin değişim oranı bulunmalıdır.
2
Denge üretim miktarının (q) belirlenmesi
60=q+20q=4060 = q + 20 \Rightarrow q = 40 birim
Kâr maksimizasyonu için fiyat marjinal maliyete eşitlenmelidir.
3
Toplam hasılat (TR) ve toplam maliyetin (TC) hesaplanması
TR=60×40=2400TR = 60 \times 40 = 2400 TL; TC=0,5(40)2+20(40)+200=800+800+200=1800TC = 0,5(40)^2 + 20(40) + 200 = 800 + 800 + 200 = 1800 TL
Ekonomik kârı bulmak için toplam gelir ve toplam gider verileri gereklidir.
4
Ekonomik kârın hesaplanması
Ka^r=24001800=600Kâr = 2400 - 1800 = 600 TL
Hasılatın maliyetten fazla olduğu miktar aşırı kârı gösterir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Kâr Maksimizasyonu
Soru 8Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın, sattığı ürünü rakiplerinin ürünlerinden farklılaştıracak marka, ambalaj veya kalite üstünlüğü yaratamaması ve bu nedenle reklam harcamalarının 'fiyat dışı rekabet' aracı olarak anlamını yitirmesi, aşağıdaki varsayımlardan hangisinin doğrudan bir sonucudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretilen malların fiziksel ve niteliksel olarak birbirinin tıpatıp aynısı olması (Homojenlik)

Cevap

Üretilen malların fiziksel ve niteliksel olarak birbirinin tıpatıp aynısı olması (Homojenlik)
Tam rekabet piyasasının 'homojenlik' varsayımı, piyasadaki tüm satıcıların sunduğu malların fiziksel, niteliksel ve teknik açıdan birbirinin tıpatıp aynısı (özdeş) olmasını ifade eder. Bu durumda tüketiciler için hangi firmadan alım yaptıkları farksızdır. Ürünler arasında kalite veya ambalaj farkı bulunmadığı için firmalar marka yaratamaz ve reklam harcaması yaparak ürünlerini rakiplerinden farklılaştıramazlar. Bu durum, firmanın neden fiyat dışı rekabet araçlarını kullanmadığının temel nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa koşullarının analiz edilmesi
Soruda firmanın reklam yapmamasının ve ürün farklılaştıramamasının nedeni sorulmaktadır.
Tam rekabet piyasasında firmalar 'fiyat alıcı' konumundadır ve ürünler arasında hiçbir fark yoktur.
2
Homojenlik varsayımının hatırlanması
Homojenlik, piyasadaki tüm firmaların sunduğu ürünlerin alıcılar gözünde tam ikame (özdeş) olmasıdır.
Eğer ürünler tıpatıp aynıysa, bir firma reklam yaparak ürününün 'daha iyi' olduğunu iddia edemez.
3
Doğru varsayımın eşleştirilmesi
Reklam ve marka oluşturma çabaları 'fiyat dışı rekabet' unsurlarıdır ve sadece ürünlerin farklılaştırılabildiği (monopolcü rekabet gibi) piyasalarda görülür.
Tam rekabette ürünler özdeş olduğu için rekabet sadece fiyat üzerinden (teorik olarak tek fiyat) gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Tam rekabet piyasasında homojenlik varsayımı, ürünlerin özdeş olmasını ve dolayısıyla reklam gibi fiyat dışı rekabet araçlarının kullanılmamasını sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönemde karşı karşıya kaldığı piyasa fiyatı (PP), ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) minimum değerinin altında kalmaktadır (P<AVCminP < AVC_{min}). Bu durumda, firmanın zararını minimize etmek için izlemesi gereken kısa dönem stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretimi durdurmalıdır.

Cevap

Firmanın piyasa fiyatı ortalama değişken maliyetin altına düştüğünde (P<AVCP < AVC), en rasyonel karar üretimi durdurmaktır.
Tam rekabetçi bir firmanın kısa dönem arz eğrisi, marjinal maliyet (MCMC) eğrisinin ortalama değişken maliyet (AVCAVC) eğrisinin minimum noktasının üzerinde kalan kısmıdır. Fiyat bu minimum noktanın altına indiğinde (P<AVCminP < AVC_{min}), firma her bir birim üretimde değişken maliyetinden daha az gelir elde eder. Bu durumda üretim yapmak, hiç üretim yapmamaya (sadece sabit maliyetleri kaybetmeye) göre daha büyük bir zarar doğurur. Dolayısıyla en uygun strateji üretimi durdurmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapanma koşulunun analizi
P<AVCminP < AVC_{min}
Firmanın kısa dönemde üretimine devam edebilmesi için en azından değişken maliyetlerini (işçilik, ham madde vb.) karşılayabilmesi gerekir.
2
Zarar karşılaştırması yapılması
Zararu¨retim>ZararkapanmaZarar_{üretim} > Zarar_{kapanma}
Üretim yapıldığında toplam zarar TFC+(TVCTR)TFC + (TVC - TR) olur. Eğer TR<TVCTR < TVC ise zarar sabit maliyetlerden (TFCTFC) daha büyüktür. Üretim durdurulursa zarar sadece TFCTFC kadardır.
3
Optimal kararın verilmesi
Üretim miktarı Q=0Q = 0 olmalıdır.
Zarar minimizasyonu kuralı gereği, işletme değişken maliyetlerini karşılayamadığı noktada faaliyetlerini durdurmalıdır.

Anahtar Kavram

Kapanma Noktası (Shutdown Point)

Daha Fazla Pratik

Firmanın 'başabaş noktası' ile 'kapanma noktası' arasındaki farkı grafik üzerinde incelemek kavramın pekişmesini sağlayacaktır.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem dengesinde; ürünün piyasa fiyatı 4545 TL, firmanın ortalama toplam maliyeti (ATCATC) 5555 TL ve ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 4040 TL olarak gerçekleşmiştir.

Buna göre, söz konusu firma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma zarar etmektedir ancak değişken maliyetlerini ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği için üretime devam etmelidir.

Cevap

Firma zarar etmektedir ancak kısa dönemde değişken maliyetlerini ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği için üretime devam etmesi rasyoneldir.
Verilen verilere göre fiyat (4545 TL), birim maliyetin (5555 TL) altında olduğu için firma zarar etmektedir. Ancak fiyat, değişken maliyetlerin (4040 TL) üzerinde olduğu için firma her birim satıştan değişken maliyetlerini karşıladıktan sonra kalan 55 TL ile sabit maliyetlerinin bir kısmını ödeyebilmektedir. Bu durumda üretimi durdurmak (toplam sabit maliyet kadar zarar etmek), üretime devam etmekten daha maliyetlidir. Bu nedenle doğru cevap, firmanın zarar etmesine rağmen üretime devam etmesi gerektiğini belirten ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr/Zarar durumunu belirlemek için fiyat (PP) ile ortalama toplam maliyeti (ATCATC) karşılaştırın.
P=45P = 45 TL ve ATC=55ATC = 55 TL olduğundan P<ATCP < ATC sonucuna ulaşılır.
Fiyatın ortalama toplam maliyetten düşük olması, firmanın ekonomik zarar ettiğini gösterir (5545=1055 - 45 = 10 TL birim zarar).
2
Üretime devam edip etmeme kararını belirlemek için fiyatı (PP) ortalama değişken maliyet (AVCAVC) ile karşılaştırın.
P=45P = 45 TL ve AVC=40AVC = 40 TL olduğundan P>AVCP > AVC sonucuna ulaşılır.
Fiyat değişken maliyetleri karşılıyorsa, firma her birim üretimde sabit maliyetlerin bir kısmını karşılayabilir.
3
Sabit maliyetlerin ne kadarının karşılandığını analiz edin.
Ortalama Sabit Maliyet (AFCAFC) = ATCAVC=5540=15ATC - AVC = 55 - 40 = 15 TL. Karşılanan kısım = PAVC=4540=5P - AVC = 45 - 40 = 5 TL.
Firma üretimi durdurursa 1515 TL (sabit maliyet) zarar edecektir; üretirse zararı 1010 TL'ye düşeceği için üretime devam eder.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Zarar Durumu ve Üretim Kararı

İpuçları

1
Firma zarar mı ediyor yoksa kâr mı? Bunu anlamak için Fiyat (PP) ile Ortalama Toplam Maliyeti (ATCATC) karşılaştırın.
2
Firma kapanmalı mı? Sabit maliyetlerin bir kısmını bile karşılayabiliyorsa kısa dönemde kapanmak rasyonel değildir. PP ve AVCAVC ilişkisine bakın.
3
P>AVCP > AVC ise firma üretime devam eder. P<ATCP < ATC ise firma zarar eder. Bu iki durumu birleştirin.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle fiyatın 3535 TL olduğu durumu analiz ederek kapanma kararını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam değerler üzerinden düşünün: 11 birim üretim için TR=45,TVC=40,TFC=15,TC=55TR=45, TVC=40, TFC=15, TC=55. Üretirse Zarar = TRTC=4555=10TR - TC = 45 - 55 = -10. Üretmezse Zarar = TFC=15-TFC = -15. Üretmek daha az zararlıdır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren ve dışsal ekonomilerin (azalan maliyetli endüstri) hakim olduğu bir endüstri başlangıçta uzun dönem dengesindedir. Piyasa talebinde meydana gelen kalıcı bir artış sonucunda yeni uzun dönem dengesine ulaşıldığında, başlangıç denge durumuna göre piyasa fiyatı (PP) ve endüstri toplam üretim miktarı (QQ) nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fiyat azalır, toplam üretim miktarı artar.

Cevap

Fiyat azalır, toplam üretim miktarı artar.
Dışsal ekonomilerin hakim olduğu (azalan maliyetli) bir endüstride, piyasaya yeni firmalar girdikçe tüm firmaların üretim maliyetleri aşağı çekilir. Piyasa talebindeki artış başlangıçta fiyatı yükseltse de, yeni girişler ve düşen maliyetler nedeniyle arz o kadar artar ki yeni denge fiyatı başlangıç fiyatının altına iner. Bu durumda uzun dönem endüstri arz eğrisi negatif eğimli olur ve sonuç olarak fiyat azalırken miktar artar.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa talebindeki kalıcı artışın etkisini analiz etme.
Talep artışı kısa dönemde piyasa fiyatını (PP) yükseltir ve mevcut firmaların aşırı kâr elde etmesine neden olur.
Tam rekabetçi piyasada talep artışı sağa kayma yaratır.
2
Kârın piyasa üzerindeki uzun dönem etkisini belirleme.
Aşırı kâr, piyasaya yeni firmaların girmesine neden olur; bu da piyasa arzını sağa kaydırır.
Tam rekabet piyasasında giriş ve çıkışlar serbesttir.
3
Dışsal ekonomilerin (azalan maliyetli endüstri) rolünü değerlendirme.
Yeni firmaların girişiyle birlikte endüstrideki girdi fiyatları düşer veya teknolojik iyileşmeler sağlanır (dışsal ekonomiler). Bu durum tüm firmaların ortalama maliyet (ACAC) eğrilerini aşağı çeker.
Azalan maliyetli endüstride genişleme, maliyet düşürücü etkiler yaratır.
4
Yeni uzun dönem dengesini saptama.
Yeni denge, başlangıç fiyatından daha düşük bir seviyede oluşur (P2<P1P_{2} < P_{1}) ve toplam üretim miktarı artmış olur (Q2>Q1Q_{2} > Q_{1}).
Uzun dönem endüstri arz eğrisi (LRSLRS) negatif eğimlidir.

Anahtar Kavram

Azalan Maliyetli Endüstri ve Negatif Eğimli Uzun Dönem Arz Eğrisi

İpuçları

1
Azalan maliyetli endüstrilerde uzun dönem endüstri arz eğrisinin (LRSLRS) eğimini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Aynı senaryoyu 'artan maliyetli endüstri' için çözerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir işletmenin kısa dönem denge üretim düzeyinde; piyasa fiyatı 2525 TL, birim başına ortalama toplam maliyeti (ATCATC) 3030 TL ve birim başına ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 2020 TL'dir. İşletmenin bu denge noktasındaki toplam üretim miktarı 8080 birimdir.

Buna göre, işletmenin kâr-zarar durumu ve maliyetlerini karşılama düzeyi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme 400400 TL zarar etmektedir ve sabit maliyetlerinin 400400 TL'sini karşılayabilmektedir.

Cevap

İşletme 400400 TL zarar etmektedir ve sabit maliyetlerinin 400400 TL'sini karşılayabilmektedir.
İşletmenin toplam hasılatı (2.0002.000 TL) ile toplam maliyeti (2.4002.400 TL) arasındaki fark 400400 TL'lik bir zararı göstermektedir. Ancak işletmenin toplam değişken maliyetleri 1.6001.600 TL'dir. Hasılat, değişken maliyetleri tamamen karşıladıktan sonra geriye kalan 400400 TL'lik miktar, toplamda 800800 TL olan sabit maliyetlerin bir kısmını kapatmak için kullanılır. Bu durum, firmanın üretime devam etmesinin rasyonel olduğunu doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam Hasılat (TRTR) hesaplanır.
TR=P×q=25×80=2.000TR = P \times q = 25 \times 80 = 2.000 TL
Firmanın piyasada yaptığı satıştan elde ettiği toplam geliri belirlemek için.
2
Toplam Maliyet (TCTC) hesaplanır.
TC=ATC×q=30×80=2.400TC = ATC \times q = 30 \times 80 = 2.400 TL
Üretim için katlanılan toplam maliyet yükünü bulmak için.
3
Kâr veya zarar durumu belirlenir.
Kâr/Zarar =TRTC=2.0002.400=400= TR - TC = 2.000 - 2.400 = -400 TL (Zarar)
Hasılatın maliyetten az olması işletmenin zarar ettiğini gösterir.
4
Değişken maliyetlerin ve sabit maliyetlerin karşılanma durumu analiz edilir.
TVC=AVC×q=20×80=1.600TVC = AVC \times q = 20 \times 80 = 1.600 TL. Sabit Maliyetlere Katkı =TRTVC=2.0001.600=400= TR - TVC = 2.000 - 1.600 = 400 TL.
Fiyatın AVCAVC üzerinde olması, işletmenin değişken maliyetlerini tamamen karşıladığını ve kalan kısmın sabit maliyetleri (TFC=TCTVC=800TFC = TC - TVC = 800 TL) karşılamada kullanıldığını gösterir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Zarar Durumu ve Üretime Devam Kararı

Daha Fazla Pratik

İşletmenin kapanma noktasındaki fiyat düzeyini bulmak için AVCAVC eğrisinin minimum noktasını analiz eden bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru

Tam rekabetçi bir piyasada faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=13Q32Q2+10Q+50TC = \frac{1}{3}Q^3 - 2Q^2 + 10Q + 50 olarak tanımlanmıştır. Piyasa denge fiyatının 2222 TL olduğu bir ortamda, kârını maksimize etmek isteyen bu firmanın üretmesi gereken miktar ve bu üretim düzeyinde elde edeceği kâr miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Q=6Q = 6; Kâr =22= 22 TL

Cevap

Firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı Q=6Q = 6 birim ve elde edilen kâr 2222 TL'dir.
Firmanın kârını maksimize ettiği nokta marjinal maliyetin fiyata eşit olduğu (P=MCP = MC) noktadır. Verilen maliyet fonksiyonunun türevi alındığında MC=Q24Q+10MC = Q^2 - 4Q + 10 bulunur. Bu ifade 2222 TL'ye eşitlendiğinde üretim miktarı 66 birim olarak saptanır. Bu miktardaki toplam maliyet 110110 TL, toplam hasılat ise 132132 TL olduğundan fark olan 2222 TL kârı verir.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetin.
MC=dTCdQ=Q24Q+10MC = \frac{dTC}{dQ} = Q^2 - 4Q + 10
Tam rekabetçi bir firma için kâr maksimizasyonu koşulu fiyatın marjinal maliyete eşit olmasıdır (P=MCP = MC).
2
Piyasadaki fiyatı (P=22P = 22) marjinal maliyete eşitleyerek üretim miktarını bulun.
22=Q24Q+10Q24Q12=0(Q6)(Q+2)=022 = Q^2 - 4Q + 10 \Rightarrow Q^2 - 4Q - 12 = 0 \Rightarrow (Q-6)(Q+2) = 0
Kârın maksimum olduğu noktada marjinal hasılat (fiyat) marjinal maliyete eşittir.
3
Üretim miktarını (QQ) belirleyin.
Q=6Q = 6 (Üretim negatif olamayacağı için Q=2Q = -2 elenir).
İkinci derece denklemin pozitif kökü ekonomik olarak anlamlı olan üretim düzeyini verir.
4
Toplam hasılat (TRTR) ve toplam maliyeti (TCTC) hesaplayın.
TR=22×6=132TR = 22 \times 6 = 132 TL; TC=13(63)2(62)+10(6)+50=7272+60+50=110TC = \frac{1}{3}(6^3) - 2(6^2) + 10(6) + 50 = 72 - 72 + 60 + 50 = 110 TL.
Kâr miktarını bulmak için toplam gelir ve toplam maliyet değerlerine ihtiyaç vardır.
5
Ekonomik kârı hesaplayın.
Kâr =TRTC=132110=22= TR - TC = 132 - 110 = 22 TL.
Toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki fark firmanın ekonomik kârını verir.

Anahtar Kavram

Tam rekabet piyasasında firmanın kısa dönem dengesi P=MCP = MC koşulunda gerçekleşir ve kâr π=TRTC\pi = TR - TC formülüyle hesaplanır.

İpuçları

1
Kâr maksimizasyonu için öncelikle toplam maliyet fonksiyonunun türevini alarak marjinal maliyeti (MC) bulmalısınız.
2
Bulduğunuz MC fonksiyonunu piyasa fiyatı olan 22 TL'ye eşitleyin ve oluşan ikinci derece denklemin pozitif kökünü bulun.
3
Q=6 değerini bulduktan sonra TR = P*Q ve TC fonksiyonlarını kullanarak kârı (TR-TC) hesaplayın. Sabit maliyet olan 50 birimi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Fiyat 10 TL'nin altına düşerse firmanın üretime devam edip etmeyeceğini (kapanma noktası analizi) inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce Toplam Kâr fonksiyonunu π(Q)=TRTC=22Q(13Q32Q2+10Q+50)\pi(Q) = TR - TC = 22Q - (\frac{1}{3}Q^3 - 2Q^2 + 10Q + 50) şeklinde yazıp, bu fonksiyonun türevini alarak sıfıra eşitlemek de aynı sonuca ulaştırır.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 14Soru

Tam rekabet piyasasında kısa dönemde faaliyet gösteren bir firmanın marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonu MC=5Q+10MC = 5Q + 10 olarak verilmiştir. Piyasa fiyatının 5050 TL olduğu bir durumda, bu firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı kaç birimdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8

Cevap

Firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı 8 birimdir.
Tam rekabetçi bir firma için kısa dönem kâr maksimizasyonu, marjinal hasılatın (yani fiyatın) marjinal maliyete eşit olduğu (P=MCP = MC) üretim düzeyinde sağlanır. Soruda verilen P=50P = 50 ve MC=5Q+10MC = 5Q + 10 değerleri bu kurala göre eşitlendiğinde, 50=5Q+1050 = 5Q + 10 denklemi kurulur. Buradan 40=5Q40 = 5Q ve sonuç olarak Q=8Q = 8 birim üretim miktarı elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr maksimizasyonu koşulunu belirleme
P=MCP = MC
Tam rekabet piyasasında firmanın kârını maksimize ettiği nokta marjinal maliyetin fiyata eşit olduğu noktadır.
2
Verilen değerleri denklemde yerine koyma
50=5Q+1050 = 5Q + 10
Piyasa fiyatı (PP) ile marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonu birbirine eşitlenir.
3
Denklemi miktar (QQ) için çözme
40=5QQ=840 = 5Q \Rightarrow Q = 8
Sabit terim diğer tarafa geçirilip katsayıya bölünerek denge üretim miktarı bulunur.

Anahtar Kavram

Kâr Maksimizasyonu Koşulu (P=MCP = MC)
Soru 15Soru

Tam rekabetçi bir piyasada kısa dönemde faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet (TCTC) fonksiyonu TC=0,25Q2+10Q+100TC = 0,25Q^2 + 10Q + 100 olarak belirlenmiştir. Piyasa denge fiyatının 3030 TL olduğu bir ortamda, firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyinde elde edeceği toplam kâr kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 300

Cevap

Firmanın kâr maksimizasyonu yaptığı noktada elde edeceği toplam kâr 300 TL'dir.
300 TL olan doğru seçenek, firmanın P=MCP = MC koşulunu sağladığı 4040 birimlik üretim düzeyinde elde ettiği 12001200 TL toplam hasılat ile katlandığı 900900 TL toplam maliyet arasındaki farkı doğru bir şekilde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam maliyet (TCTC) fonksiyonundan marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetin.
MC=dTCdQ=0,5Q+10MC = \frac{dTC}{dQ} = 0,5Q + 10
Kâr maksimizasyonu için firmanın her bir ek birim üretimin maliyetini bilmesi gerekir.
2
Kâr maksimizasyonu koşulu olan P=MCP = MC eşitliğini kurarak denge üretim miktarını bulun.
30=0,5Q+1020=0,5QQ=4030 = 0,5Q + 10 \Rightarrow 20 = 0,5Q \Rightarrow Q = 40 birim.
Tam rekabet piyasasında firmanın marjinal hasılatı fiyata eşittir ve kâr MR=MCMR=MC noktasında maksimize olur.
3
Denge üretim miktarında toplam hasılatı (TRTR) hesaplayın.
TR=P×Q=30×40=1200TR = P \times Q = 30 \times 40 = 1200 TL.
Toplam hasılat, satılan birim miktarı ile birim fiyatın çarpımıdır.
4
Denge üretim miktarında toplam maliyeti (TCTC) hesaplayın.
TC=0,25(40)2+10(40)+100=400+400+100=900TC = 0,25(40)^2 + 10(40) + 100 = 400 + 400 + 100 = 900 TL.
Kârı bulmak için toplam maliyetin o üretim düzeyindeki değeri gereklidir.
5
Toplam kârı (π\pi) hesaplayın.
π=TRTC=1200900=300\pi = TR - TC = 1200 - 900 = 300 TL.
Kâr, firmanın eline geçen toplam para ile yaptığı toplam harcama arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Tam rekabetçi firmanın kısa dönem kâr maksimizasyonu için marjinal maliyetin piyasa fiyatına eşit olması (P=MCP=MC) ve fiyatın ortalama değişken maliyetten büyük (P>AVCP > AVC) olması gerekir.

İpuçları

1
Tam rekabetçi bir firma için kârı maksimize eden üretim seviyesi, marjinal maliyetin piyasa fiyatına eşit olduğu noktada belirlenir.
2
TCTC fonksiyonunun türevini alarak MCMC fonksiyonuna ulaşın ve bu ifadeyi fiyata (3030 TL) eşitleyerek önce QQ miktarını bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, fiyatın ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) altında kalması durumunda firmanın kapanma kararını analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+20Q+100TC = Q^2 + 20Q + 100 olarak belirlenmiştir. Piyasa denge fiyatının 3030 TL olduğu bir durumda, kâr maksimizasyonu (veya zarar minimizasyonu) hedefleyen bu firma için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7575 TL zarar eder ve üretime devam eder.

Cevap

7575 TL zarar eder ve üretime devam eder.
Doğru yanıt olan seçenek, firmanın marjinal maliyetin fiyata eşit olduğu Q=5Q=5 düzeyinde üretim yapacağını, bu noktada 7575 TL zarar oluştuğunu ve fiyatın ortalama değişken maliyetten büyük olması nedeniyle üretimin sürdürüleceğini ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türeterek kâr maksimizasyonu (zarar minimizasyonu) koşulunu uygulayın.
MC=dTCdQ=2Q+20MC = \frac{dTC}{dQ} = 2Q + 20. P=MC30=2Q+202Q=10Q=5P = MC \Rightarrow 30 = 2Q + 20 \Rightarrow 2Q = 10 \Rightarrow Q = 5 birim.
Tam rekabetçi firma için kârın maksimize edildiği çıktı düzeyi fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu noktadır.
2
Q=5Q = 5 üretim düzeyinde ortalama toplam maliyet (ATCATC) ve ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) hesaplayın.
ATC=Q2+20Q+100Q=Q+20+100Q=5+20+1005=45ATC = \frac{Q^2 + 20Q + 100}{Q} = Q + 20 + \frac{100}{Q} = 5 + 20 + \frac{100}{5} = 45 TL. AVC=Q2+20QQ=Q+20=5+20=25AVC = \frac{Q^2 + 20Q}{Q} = Q + 20 = 5 + 20 = 25 TL.
Firmanın kâr/zarar durumunu ve kapanma kararını belirlemek için birim maliyetlerin fiyatla kıyaslanması gerekir.
3
Toplam kâr veya zararı hesaplayın.
Toplam Kar/Zarar=(PATC)×Q=(3045)×5=15×5=75\text{Toplam Kar/Zarar} = (P - ATC) \times Q = (30 - 45) \times 5 = -15 \times 5 = -75 TL.
Fiyat ortalama maliyetten düşük olduğu için firma 7575 TL zarar etmektedir.
4
Kapanma kararını analiz edin.
P>AVC30>25P > AVC \Rightarrow 30 > 25 olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat, ortalama değişken maliyeti karşıladığı ve sabit maliyetlerin bir kısmına katkı sağladığı sürece firma kısa dönemde üretime devam ederek zararını minimize eder.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Kar-Zarar ve Üretime Devam Kararı

Daha Fazla Pratik

Piyasa fiyatının 4545 TL veya 2020 TL olduğu durumlar için firmanın dengesini tekrar hesaplayarak kâr/zarar değişimlerini gözlemleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet fonksiyonu TC=2Q2+20Q+100TC = 2Q^2 + 20Q + 100 olarak belirlenmiştir. Piyasa fiyatının 8080 TL olduğu kısa dönemde, bu firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyinde elde edeceği toplam kâr kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 350350

Cevap

Firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyinde elde edeceği toplam kâr 350350 TL'dir.
Denge üretim düzeyinde toplam hasılat 12001200 TL ve toplam maliyet 850850 TL olarak hesaplanmış, aradaki fark 350350 TL olarak bulunmuştur. Bu değer firmanın P=MCP = MC noktasındaki maksimum kârıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu bulmak için toplam maliyet (TCTC) fonksiyonunun türevini alın.
MC=d(TC)dQ=4Q+20MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 4Q + 20
Tam rekabetçi firma için denge koşulu fiyatın marjinal maliyete eşit olmasıdır (P=MCP = MC).
2
Verilen piyasa fiyatını (P=80P = 80 TL) marjinal maliyete eşitleyerek denge üretim miktarını (QQ) bulun.
80=4Q+204Q=60Q=1580 = 4Q + 20 \Rightarrow 4Q = 60 \Rightarrow Q = 15
Kâr maksimizasyonu için firmanın marjinal hasılatı marjinal maliyetine eşit olmalıdır.
3
Bulunan üretim miktarında toplam hasılat (TRTR) ve toplam maliyeti (TCTC) hesaplayın.
TR=80×15=1200TR = 80 \times 15 = 1200 TL; TC=2(15)2+20(15)+100=850TC = 2(15)^2 + 20(15) + 100 = 850 TL
Kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.
4
Toplam kârı (π\pi) hesaplayın.
π=TRTC=1200850=350\pi = TR - TC = 1200 - 850 = 350 TL
Firmanın kâr maksimizasyonu hedefi doğrultusunda elde edeceği nihai sonuçtur.

Anahtar Kavram

Kısa Dönem Kar Maksimizasyonu (P = MC)

İpuçları

1
Tam rekabetçi bir firma için kâr maksimizasyonu P=MCP = MC noktasında gerçekleşir. Önce marjinal maliyeti bulmalısınız.
2
Marjinal maliyet (MCMC), toplam maliyet fonksiyonunun türevidir. MCMC değerini 8080 TL'ye eşitleyerek QQ değerini bulun.
3
Bulduğunuz QQ değerini hem hasılat (P×QP \times Q) hem de toplam maliyet (TCTC) formülünde yerine koyun ve farkını alın.

Daha Fazla Pratik

Fiyatın 5050 TL olduğu durumda firmanın üretim kararı ve zarar miktarı arasındaki ilişkiyi analiz ediniz.

Alternatif Yöntem

Marjinal kârı sıfıra eşitlemek için toplam kâr fonksiyonunu π(Q)=80Q(2Q2+20Q+100)\pi(Q) = 80Q - (2Q^2 + 20Q + 100) şeklinde yazıp türevini alarak da aynı sonucu bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem kâr maksimizasyonu dengesinde, piyasa fiyatının ortalama maliyete eşit olduğu (P=ACP = AC) durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma normal kâr elde etmektedir.

Cevap

Piyasa fiyatının ortalama maliyete eşit olduğu durumda firma normal kâr elde etmektedir.
Tam rekabetçi bir firma için fiyatın ortalama maliyete eşit olduğu (P=ACP = AC) denge noktası 'başabaş noktası' olarak bilinir. Bu noktada firmanın toplam hasılatı, açık ve örtük tüm maliyetlerini (fırsat maliyetleri dahil) tam olarak karşılar. Bu durumdaki sıfır ekonomik kâr, girişimcinin yaptığı işten vazgeçmemesini sağlayan 'normal kâr' elde edildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr formülünü belirle.
Toplam Kaˆr=(PAC)×Q\text{Toplam Kâr} = (P - AC) \times Q
Firmanın birim başına kârı, fiyat ile ortalama maliyet arasındaki farktır.
2
Verilen P=ACP = AC koşulunu formülde yerine koy.
Ekonomik Kaˆr=(ACAC)×Q=0\text{Ekonomik Kâr} = (AC - AC) \times Q = 0
Fiyat ile ortalama maliyet birbirine eşit olduğunda ekonomik kâr sıfır olur.
3
Sıfır ekonomik kâr durumunu iktisadi olarak tanımla.
Normal Kâr
İktisatta maliyetler fırsat maliyetlerini de içerdiğinden, ekonomik kârın sıfır olması girişimcinin piyasada kalması için yeterli olan normal kârı elde ettiği anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Normal Kâr (Sıfır Ekonomik Kâr)

İpuçları

1
Ekonomik kârın sıfır olduğu durumu düşünün.
2
İktisatta maliyetlerin içine girişimcinin kendi emeği ve sermayesinin getirisi olan 'fırsat maliyeti' de dahildir.

Daha Fazla Pratik

Fiyatın ACAC ile AVCAVC arasında olduğu durumlarda firmanın neden üretime devam ettiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 19Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren ve kâr maksimizasyonunu hedefleyen bir firmanın talep, ortalama hasılat (ARAR) ve marjinal hasılat (MRMR) eğrileri arasındaki ilişki ile toplam hasılat (TRTR) eğrisinin geometrik şekli hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firmanın karşılaştığı talep eğrisi miktar eksenine paraleldir; bu durumda P=AR=MRP = AR = MR eşitliği sağlanır ve toplam hasılat eğrisi orijinden başlayan pozitif eğimli bir doğrudur.

Cevap

Tam rekabetçi firma için talep eğrisinin yatay olması, P=AR=MRP = AR = MR eşitliğini sağlar ve toplam hasılat eğrisi sabit bir eğimle (fiyat) orijinden yükselen bir doğrudur.
Tam rekabet piyasasında firmanın karşılaştığı talep eğrisi sonsuz esnektir ve fiyat düzeyinde miktar eksenine paraleldir. Firma fiyat kabullenici olduğu için her birim satıştan elde ettiği ek hasılat (MRMR) ve birim başına düşen hasılat (ARAR) piyasa fiyatına eşittir (P=AR=MR=dP = AR = MR = d). Bu durumda toplam hasılat (TRTR) her zaman orijinden başlayan ve eğimi sabit (fiyata eşit) olan doğrusal bir yapı sergiler.

Adım Adım Çözüm

1
Fiyat kabullenici (price taker) davranışın analiz edilmesi
Tam rekabetçi firma piyasada oluşan fiyatı (PP) etkileyemez; bu nedenle fiyat her satış düzeyi için sabittir.
Çok sayıda alıcı ve satıcının olması ve ürünün homojenliği firmanın fiyat üzerinde kontrolünü yok eder.
2
Hasılat fonksiyonlarının türetilmesi
TR=P×QTR = P \times Q, AR=TRQ=PAR = \frac{TR}{Q} = P, MR=dTRdQ=PMR = \frac{dTR}{dQ} = P.
PP sabit olduğu için toplam hasılat miktar arttıkça aynı oranda artar, ortalama ve marjinal hasılat fiyata eşit olur.
3
Eğrilerin geometrik yapısının belirlenmesi
Talep, ARAR ve MRMR eğrileri PP düzeyinde yatay bir doğru; TRTR ise eğimi PP olan doğrusal bir ışındır.
Sabit marjinal hasılat, toplam hasılat eğrisinin eğiminin de sabit kalmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Hasılat Özdeşliği
Soru 20Soru

Tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir piyasada talep fonksiyonu Qd=1002PQ_d = 100 - 2P ve arz fonksiyonu Qs=2P20Q_s = 2P - 20 olarak verilmiştir. Hükümetin bu piyasada tüketicileri korumak amacıyla fiyatı 2020 birim olarak sınırlandırdığı (tavan fiyat uygulaması) bir durumda ortaya çıkan toplam refah kaybı (dara kaybı) kaç birimdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 200

Cevap

Piyasada tavan fiyat uygulaması sonrası oluşan dara kaybı 200 birimdir.
Denge miktarından (4040) tavan fiyat nedeniyle düşülen miktar (2020) arasındaki refah farkı, talep ve arz eğrileri arasında kalan üçgenin alanıdır. Bu alanda yükseklik tüketicinin 2020 birim için ödemeye razı olduğu 4040 TL ile hükümetin belirlediği 2020 TL arasındaki fark (2020), taban ise işlem miktarındaki azalma (2020) olduğu için alan 200200 çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa denge fiyatı ve miktarının bulunması
Pe=30,Qe=40P_e = 30, Q_e = 40
Qd=Qs1002P=2P20120=4PP=30Q_d = Q_s \Rightarrow 100 - 2P = 2P - 20 \Rightarrow 120 = 4P \Rightarrow P = 30. Fiyat yerine yazıldığında Q=1002(30)=40Q = 100 - 2(30) = 40 bulunur.
2
Tavan fiyatta (P=20P=20) arz edilen miktarın belirlenmesi
Qs=20Q_s = 20
Tavan fiyat uygulaması arzı kısıtlar. Arz fonksiyonunda fiyat yerine 2020 yazılırsa: Qs=2(20)20=20Q_s = 2(20) - 20 = 20 birim üretilir.
3
Kısıtlanan üretim miktarında tüketicinin ödemeye razı olduğu fiyatın (Marjinal Fayda) bulunması
Pd=40P_d = 40
2020 birim mal için talep fonksiyonundan fiyat çekilir: 20=1002P2P=80P=4020 = 100 - 2P \Rightarrow 2P = 80 \Rightarrow P = 40.
4
Dara kaybı üçgeninin alanının hesaplanması
200200
Dara kaybı alanı, üretimdeki azalma ile fiyat farkının çarpımının yarısıdır: (PdPc)×(QeQs)2=(4020)×(4020)2=20×202=200\frac{(P_d - P_c) \times (Q_e - Q_s)}{2} = \frac{(40 - 20) \times (40 - 20)}{2} = \frac{20 \times 20}{2} = 200.

Anahtar Kavram

Tam rekabette tavan fiyat uygulaması, marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyetten büyük olduğu bir noktada üretimin durmasına neden olarak dara kaybına (refah kaybına) yol açar.
Sayfa 1 / 7Sonraki