Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar

Günümüzde çevre kirliliği, küresel ısınma, terörizm ve uluslararası göç gibi sorunlar, tek bir devletin egemenlik sınırları ve hiyerarşik otoritesi ile çözülemeyecek kadar karmaşık bir yapıya bürünmüştür. Bu durum, dünya ölçeğinde hiyerarşik ve merkezi bir hükümet yapısı bulunmamasına rağmen; uluslararası kuruluşlar, devletler, sivil toplum örgütleri ve çok uluslu şirketlerin belirli kurallar ve ağlar çerçevesinde iş birliği yapmasını zorunlu kılmıştır. Bu metinde tarif edilen, merkezi bir otorite olmaksızın çok aktörlü ve çok düzeyli iş birliğine dayanan süreçleri tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) paradigması; kamu yönetiminde $1980$ öncesi dönemde hakim olan kural odaklı, katı hiyerarşik ve merkeziyetçi yapının verimsizliğe yol açtığını savunarak, bunun yerine özel sektörün esnek yönetim tekniklerinin kamuya aktarılmasını öngörmektedir. Buna göre, Yeni Kamu İşletmeciliği anlayışının kamu yönetimini yeniden yapılandırma sürecinde benimsediği temel ilkeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Bir kamu kurumu yöneticisi, sundukları sosyal yardım hizmetlerinde en son veri madenciliği teknolojilerini kullanarak (operasyonel kapasite) işlem sürelerini yarı yarıya indirmiş ve birim maliyetlerde ciddi bir tasarruf sağlamıştır. Ancak bu teknolojik dönüşüm sürecinde, yardım alan vatandaşların mahremiyetine dair endişeler göz ardı edilmiş, ilgili sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alınmamış ve yerel medya projenin "insani dokuyu yok ettiğini" savunmaya başlamıştır. Sonuç olarak, projenin yasal denetçileri ve siyasi karar alıcılar, toplumsal huzursuzluk nedeniyle projenin bütçesini kısıtlama yoluna gitmiştir.

Mark Moore’un "Stratejik Üçgen" (Strategic Triangle) modeli çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu yöneticinin başarısızlığının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Layne ve Lee tarafından geliştirilen e-devlet olgunluk modelleri kapsamında; kamu kurumlarının sadece kendi hiyerarşik yapıları içindeki alt birimlerle veri paylaşması yerine, farklı fonksiyonel alanlardaki (örneğin sağlık, sosyal güvenlik ve maliye) sistemlerin tam anlamıyla birbiriyle konuşabildiği, vatandaşın farklı kurumlara gitmesine gerek kalmaksızın proaktif ve bütünleşik hizmet alabildiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) modelinin iktisadi temellerinden biri olan; siyasetçi ve bürokratların kamu yararından ziyade kendi bireysel çıkarlarını (oy, bütçe, güç vb.) maksimize etmeye çalışan rasyonel aktörler olduğunu savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel kamu yönetimi anlayışında kamu hizmetinden yararlanan bireyler genellikle pasif birer "yönetilen" olarak görülürken, Toplam Kalite Yönetimi (TKY) bu bakış açısını temelden değiştirmiştir. TKY felsefesinde kurumun varlık sebebi, sunduğu hizmetin kalitesinden memnun olması gereken bir kitlenin varlığına ve onların beklentilerinin karşılanmasına dayandırılır.

Buna göre TKY literatüründe, kamu hizmetini alan ve memnuniyeti esas alınan bu kesimi tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Denhardt ve Janet Denhardt tarafından geliştirilen Yeni Kamu Hizmeti Yaklaşımı (New Public Service), kamu yöneticilerinin hesap verebilirlik (sorumluluk) anlayışını geleneksel ve işletmeci modellerden farklı bir perspektifle ele almaktadır. Buna göre, Yeni Kamu Hizmeti Yaklaşımı'nda kamu yöneticilerinin hesap verebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yeni Kamu İşletmeciliği (NPM) anlayışıyla birlikte kamu yönetiminde performansın ölçülmesinde kullanılan "3E" (Ekonomiklik, Verimlilik, Etkililik) kriterleri temel analiz birimleridir. Bir kamu kurumu tarafından yürütülen "Kırsal Kalkınma ve Tarımsal Destek Projesi" kapsamında aşağıdaki faaliyetler izlenmektedir:

I. Proje için gerekli olan tohum ve gübrelerin, kaliteden ödün verilmeden piyasa rayicinin altında bir maliyetle satın alınması.
II. Teknik personel başına düşen çiftçi eğitim saatinin artırılarak, birim zamanda verilen danışmanlık hizmeti miktarının maksimize edilmesi.
III. Proje sonucunda bölgedeki tarımsal verimlilik artışının, başlangıçta belirlenen stratejik hedefleri %95 oranında gerçekleştirmesi.

Bu performans göstergeleri sırasıyla "3E" modelinin hangi bileşenlerini ifade etmektedir?

Robert Denhardt ve Janet Denhardt tarafından geliştirilen Yeni Kamu Hizmeti Yaklaşımı'nın (New Public Service) dayandığı temel düşünsel ve teorik çerçeveler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisinin bu yaklaşımın teorik dayanakları arasında yer aldığı söylenemez?

Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) modelinin entelektüel kökenleri incelendiğinde, bu modelin "Yeni Kurumsal İktisat" ile birlikte ikinci ana ayağını oluşturan ve kamu yöneticilerine daha fazla esneklik, serbestlik ve profesyonel yönetim teknikleri uygulanması yetkisi verilmesini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumu, sunduğu hizmetlerin kalitesini artırmak amacıyla yürüttüğü stratejik planlama sürecinde; kurumun faaliyet gösterdiği bölgedeki genç nüfus oranının yüksek olmasını kendisine avantaj sağlayacak bir etken olarak değerlendirmektedir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde yapılan bir GZFT (SWOT) analizinde, kurumun kontrolü dışındaki bu 'olumlu' durum aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Kamu yönetimi literatüründe yönetim biçimleri; hiyerarşi, piyasa ve ağ (network) olmak üzere üç temel koordinasyon mekanizması çerçevesinde ele alınmaktadır. Yönetişim (governance) yaklaşımı, bu sınıflama içerisinde hiyerarşik otoriteyi veya piyasa rekabetini değil, aktörler arası etkileşimi esas alan bir model olarak öne çıkmaktadır.

Buna göre, yönetişim modelinde farklı aktörlerin bir araya gelerek ortak politikalar üretmesini sağlayan temel işleyiş dinamiği aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetişim (governance) yaklaşımı, geleneksel 'yönetim' (government) anlayışından farklı olarak iktidarın kullanım biçimi, aktör çeşitliliği ve etkileşim süreçleri üzerine odaklanır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yönetişim yaklaşımının geleneksel yönetim anlayışından ayrılan temel özelliklerinden biri değildir?

Postmodern kamu yönetimi yaklaşımı, modernitenin "evrensellik" ve "nesnellik" iddialarına karşı çıkarak, yönetim alanındaki kavramların ve yapıların mutlak doğrular olmadığını savunur. Bu yaklaşım doğrultusunda, kamu yönetiminde kullanılan dilin, sembollerin ve metinlerin arkasındaki örtük güç yapılarını çözümleyerek mevcut kabulleri sorgulayan temel teknik aşağıdakilerden hangisidir?

E-devlet stratejileri kapsamında, kamu kurumlarının sadece kendi iç süreçlerini dijitalleştirmekle yetinmeyip; dikey (merkezi ve yerel yönetim arası) ve yatay (farklı fonksiyonel kurumlar arası) veri entegrasyonunu tamamlayarak, hiyerarşik silo yapılarından ağ tipi bir yapılanmaya geçtikleri görülmektedir. Bu süreçte, vatandaşın kurumlar arasındaki bürokratik sınırları hissetmeden tek bir noktadan hizmet alabildiği 'bütünleşik kamu hizmeti' ($joined-up$ $government$) anlayışı hakim kılınmaktadır. E-devlet olgunluk modelleri dikkate alındığında, kamu yönetiminde kurumlar arası sınırların şeffaflaştığı ve örgütsel yapıların teknoloji odaklı olarak yeniden kurgulandığı bu aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel kamu yönetimi anlayışında denetim faaliyeti, genellikle hizmet sunumu tamamlandıktan sonra mevzuata aykırılıkların veya hataların tespit edilerek "sorumluların cezalandırılması" şeklinde tezahür eder. Oysa Toplam Kalite Yönetimi (TKY) felsefesi, denetimi bir "hata bulma" süreci değil, bir "iyileştirme" aracı olarak görür. Bu bağlamda, TKY ilkelerini benimseyen bir kamu kurumunda denetim fonksiyonunun temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetişim (governance) yaklaşımı; kamu yönetimi, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları arasındaki etkileşime dayalı, hiyerarşi yerine ağ yapılarını (networks) esas alan bir süreci ifade eder. Bu çerçevede, yerel düzeydeki demokratik katılımı ve aktör çeşitliliğini vurgulayan 'Yerel Yönetişim' modeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yeni Kamu İşletmeciliği (NPM) yaklaşımıyla birlikte kamu yönetiminde geleneksel denetim anlayışından performans odaklı yönetim anlayışına geçilmiştir. Bu süreçte kurumsal başarının ölçülmesi için kullanılan "3E" (Ekonomiklik, Verimlilik, Etkililik) modelinde; etkililik (effectiveness) kavramı, sunulan hizmetlerin veya yürütülen projelerin önceden belirlenmiş toplumsal amaçlara ve hedeflere ulaşma derecesini ifade eder.

Buna göre, bir belediyenin yürüttüğü "Sıfır Atık ve Geri Dönüşüm" projesine ilişkin aşağıdaki verilerden hangisi doğrudan bir etkililik göstergesidir?

Bir kamu üniversitesi, kütüphane koleksiyonunun dijitalleştirilmesi ve erişim hızının artırılması amacıyla "Bilgiye Engelsiz Erişim" projesini tamamlamıştır. Projeye ilişkin performans verileri şu şekildedir:

Bu verilere göre, Yeni Kamu İşletmeciliği (NPM) yaklaşımındaki performans ölçütleri bağlamında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Yönetişim kuramcılarından Jan Kooiman, yönetişimi toplumsal etkileşimlerin bir sonucu olarak görmekte ve "sosyo-politik yönetişim" yaklaşımı altında farklı etkileşim modelleri sunmaktadır. Kooiman’ın modeline göre toplumda sorun çözme ve fırsatları değerlendirme süreçleri; hiyerarşik yönetişim, birlikte yönetişim ve aktörlerin dışarıdan bir müdahale ya da merkezi bir otorite olmaksızın kendi kendilerini organize etmeleri esasına dayanan bir diğer model üzerinden gerçekleşmektedir. Buna göre, Jan Kooiman’ın tasnifinde yer alan ve toplumsal aktörlerin devletin doğrudan yönlendirmesi olmaksızın kendi iç dinamikleri ve kurallarıyla düzen sağladıkları yönetişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?