Kamu Gelirlerinin Sınıflandırılması

Adolph Wagner, kamu gelirlerini devletin iktisadi hayata katılım biçimi ve hukuki statüsüne göre 'özel ekonomik gelirler' ve 'siyasal/hukuki gelirler' olarak iki ana gruba ayırmıştır. Bu ayrımda devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek mülkiyet hakkına dayalı olarak elde ettiği gelirler ile egemenlik gücünü kullanarak elde ettiği gelirler keskin bir biçimde birbirinden ayrılmaktadır.

Buna göre Wagner'in 'özel ekonomik gelirler' kategorisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Devletin bir mülk sahibi veya teşebbüs işletmecisi sıfatıyla, taraflar arasındaki 'irade serbestisi' ve 'eşitlik' ilkeleri çerçevesinde, egemenlik gücüne başvurmadan elde ettiği gelirler literatürde özel ekonomi gelirleri ($jus$ $gestionis$) olarak ifade edilir. Bu gelir türünün hukuki niteliği ve işleyiş süreci dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi özel ekonomi gelirleri için geçerli bir tespittir?

Maliye literatüründe kamu gelirlerini devletin iktisadi hayata katılma biçimine ve hukuki statüsüne göre tasnif eden Adolph Wagner; devletin, piyasada bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek, sahip olduğu mülkleri işletmesi veya kiralaması sonucunda elde ettiği gelirleri 'özel ekonomik gelirler' olarak adlandırmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Wagner'in bu sınıflamasında 'özel ekonomik gelirler' (özel hukuk gelirleri) kapsamında yer alan bir örnektir?

Kamu ekonomisinde devletin, mülkiyetinde bulunan taşınmazları kiraya vermesi veya sahibi olduğu işletmeler aracılığıyla piyasaya mal ve hizmet sunması sonucunda elde ettiği 'özel hukuk gelirleri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu maliyesi literatüründe gelirlerin 'olağan' ve 'olağanüstü' olarak sınıflandırılmasında temel ölçüt, gelirin bütçeye girişindeki periyodiklik ve sürekliliktir. Buna göre, devletin mülkiyetinde bulunan bir varlığın likiditeye dönüştürülmesi veya gelecekteki vergi gelirlerinin bugünden kullanılması (borçlanma) niteliğini taşıyan kaynak aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu gelirlerinin tasnifinde $Jus$ $Gestionis$ (Özel Ekonomi Gelirleri) ile $Jus$ $Imperii$ (Kamu Ekonomisi Gelirleri) ayrımı yapıldığında; devletin mülklerinden, ormanlarından veya ticari iştiraklerinden elde ettiği gelirleri, vergi ve harç gibi kamu ekonomisi gelirlerinden ayıran temel hukuki özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Devletin elde ettiği gelirlerin niteliğini belirlemede "özel fayda" ve "kamu yararı" ölçütlerini kullanan E. R. A. Seligman, bu gelirleri bir hiyerarşi içerisinde sıralamıştır. Bu hiyerarşinin başlangıç noktası olan fiyattan ($price$) bitiş noktası olan vergiye ($tax$) doğru ilerleyen süreç dikkate alındığında, hiyerarşik yapıdaki değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu maliyesi literatüründe gelirlerin cebri (zorunlu) veya iradi (rızai) olarak tasnif edilmesinde, devletin geliri elde ederken sahip olduğu hukuki statü ve tarafların irade beyanı belirleyici rol oynar. Devletin egemenlik gücünü kullanmadığı, tarafların eşitliği esasına dayanan ve bir akit (sözleşme) ilişkisinden doğan kamu geliri aşağıdakilerden hangisidir?

E. R. A. Seligman tarafından geliştirilen ve kamu gelirlerini "özel fayda" ile "kamu yararı" arasındaki dengeye göre hiyerarşik bir sıralamaya tabi tutan yaklaşım dikkate alındığında, bu sınıflandırma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu gelirlerinin tasnifinde 'özel hukuk gelirleri' ($jus\ gestionis$) ile 'kamu hukuku gelirleri' ($jus\ imperii$) arasındaki temel farklar göz önüne alındığında; mülk ve teşebbüs gelirlerinin hukuki mahiyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu maliyesi literatüründe kamu gelirlerinin cebri (zorunlu) ve iradi (rızai) olarak sınıflandırılmasında, devletin geliri elde ederken büründüğü hukuki statü ve taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirleyici bir kriterdir. Buna göre; devletin mülk ve teşebbüs gelirlerini, cebri nitelikteki 'harç' ve 'resim' gibi gelirlerden ayıran temel hukuki özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Devletin iktisadi faaliyetleri sonucunda elde ettiği gelirler, devletin bu süreçteki hukuki konumu ve yetkilerine göre farklı kategorilere ayrılmaktadır. Bir kamu kurumunun mülkiyetindeki bir binayı özel bir şirkete kiraya vermesi ile aynı şirketten kurumlar vergisi tahsil etmesi arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin mali faaliyetleri kapsamında elde ettikleri gelirler, bu gelirlerin dayandığı hukuki otoritenin niteliğine göre 'kamu hukuku gelirleri' ($jus\ imperii$) ve 'özel hukuk gelirleri' ($jus\ gestionis$) olarak iki temel gruba ayrılır. Bu iki gelir türünün tabi oldukları hukuki rejimler ve ortaya çıkacak uyuşmazlıkların çözüm yolları dikkate alındığında, aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?

Kamu gelirlerinin teorik tasnifinde devletin iktisadi ve hukuki kişiliği arasındaki ayrımı temel alan Adolph Wagner'e göre; devletin mülkiyetindeki orman, maden veya arazilerin işletilmesinden elde edilen gelirler ile kamu sanayi teşebbüslerinin sağladığı kârlar aşağıdaki kategorilerden hangisine dâhil edilmektedir?

Kamu maliyesi literatüründe kamu gelirlerini sistematize eden C.F. Bastable; devleti 'iktisadi bir varlık' (economic entity) ve 'hukuki bir varlık' (juridical entity) olarak iki farklı perspektiften ele almıştır. Bastable'ın bu teorik sınıflandırmasına göre, söz konusu iki kategori arasındaki temel ayrım noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu gelirleri, devletin bu gelirleri elde ederken sahip olduğu hukuki statüye ve kullandığı yetkinin niteliğine göre 'özel ekonomi gelirleri' ($jus$ $gestionis$) ve 'kamu ekonomisi gelirleri' ($jus$ $imperii$) olarak ikiye ayrılmaktadır. Bir kamu kurumunun, mülkiyetinde bulunan bir taşınmazı özel bir işletmeye piyasa rayiçleri üzerinden kiraya vermesi sonucunda elde ettiği gelirle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu gelirleri; devletin bu gelirleri elde ederken kullandığı yetkinin niteliğine, hukuki statüsüne ve gelirin dayandığı temel ilişkiye göre 'cebri' (zorunlu) ve 'iradi' (rızai) olarak iki ana gruba ayrılmaktadır.

Buna göre;

I. Şerefiyeler
II. Mülk ve teşebbüs gelirleri
III. Parafiskal gelirler
IV. Vergi, resim ve harçlar

yukarıda yer alan kamu geliri türlerinden hangisi veya hangileri, devletin 'fiskus' (mülk sahibi) sıfatıyla ve özel hukuk hükümlerine tabi olarak elde ettiği iradi gelirler kapsamındadır?

Kamu gelirlerini teorik bir çerçevede ele alan C.F. Bastable, devletin gelir elde ederken takındığı tavrı "iktisadi varlık" ve "hukuki varlık" ayrımı üzerinden açıklamıştır. Hugh Dalton ise aynı gelirleri, bireye sağlanan özel fayda ve ödemenin zorunluluk (cebri) derecesi arasındaki ilişkiye göre gruplandırmıştır. Buna göre, C.F. Bastable'ın devletin özel bir müteşebbis gibi hareket ederek elde ettiğini belirttiği "iktisadi varlık" gelirleri, Hugh Dalton'un sınıflandırmasındaki hangi kategori ile en güçlü benzerliği göstermektedir?

Devletin mülk sahibi veya teşebbüsçü sıfatıyla, özel hukuk hükümlerine tabi sözleşmeler aracılığıyla elde ettiği gelirler "özel ekonomi gelirleri" ($jus$ $gestionis$) kapsamında değerlendirilir.

Buna göre, devletin elde ettiği bir gelirin özel ekonomi geliri sayılabilmesi için gereken temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu maliyesi literatüründe kamu gelirlerinin teorik tasnifine yönelik farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Hugh Dalton, gelirleri bireye sağlanan özel fayda ve cebir (zorlama) unsuru üzerinden 'vergiler, harçlar, şerefiyeler ve fiyatlar' olarak dörtlü bir ayrıma tabi tutmuştur. C. F. Bastable ise devleti 'hukuki bir varlık' (juridical entity) ve 'iktisadi bir varlık' (economic entity) olarak iki farklı kimlikte değerlendirerek bir sınıflandırma yapmıştır. Bu iki teorik yaklaşım birlikte ele alındığında; Dalton'un 'fiyatlar' (prices) olarak tanımladığı gelir grubu, Bastable'ın sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?