Examkin

Gelir Üzerinden Alınan Vergiler

263 soru

Soru 21Soru →

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde serbest meslek kazancının özellikleri ve vergilendirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir diş hekiminin, bir özel hastane bünyesinde hastane yönetimine bağlı ve bir işverenin emir ve talimatları doğrultusunda çalışması sonucunda elde ettiği gelir, serbest meslek kazancı hükümlerine göre vergilendirilir.

Cevap

Bir diş hekiminin bir işverene bağlı ve onun emirleri altında çalışarak elde ettiği gelirin serbest meslek kazancı olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu tür gelirler 'ücret' olarak vergilendirilmelidir.
Serbest meslek faaliyetinin en temel özelliklerinden biri faaliyetin 'bir işverene tabi olmaksızın' yürütülmesidir. Diş hekimi örneğinde, kişinin bir işverenin emir ve talimatı altında çalışması bağımsızlık kriterini ortadan kaldırır ve geliri Gelir Vergisi Kanunu'nun 61.61. maddesi uyarınca 'ücret' kategorisine sokar. Bu nedenle diş hekiminin bu gelirinin serbest meslek kazancı sayılacağı ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Serbest meslek kazancının yasal tanımını ve temel unsurlarını analiz etmek.
GVK Madde 6565 uyarınca serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye dayanan, bir işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılan işlerdir.
Kazancın türünü doğru belirlemek için bağımsızlık ve emek yoğunluk kriterlerini kontrol etmek gerekir.
2
Serbest meslek kazancı ile ücret arasındaki en temel farkı (bağımlılık kriteri) değerlendirmek.
Bir işverene tabi olma ve emir-talimat altında çalışma durumunda elde edilen gelir 'ücret' sayılır.
Soru kökündeki diş hekimi senaryosunda 'işverene bağlılık' vurgulandığı için bu gelir serbest meslek kazancı olamaz.
3
Diğer seçeneklerdeki tahsil esası, ticari organizasyon ve telif istisnası gibi unsurları doğrulamak.
Tahsil esası SMK için genel kuraldır; organizasyon baskınsa ticari kazançtır; Madde 1818 ise telif istisnasını tanımlar.
Yanlış olan seçeneği teyit etmek için doğru olanların mevzuata uygunluğunu denetlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Serbest meslek kazancı ile ücret arasındaki 'bağımsızlık' kriteri ve tahsil esası.

Daha Fazla Pratik

Serbest meslek kazancında 'tahsil esası' ile ticari kazançtaki 'tahakkuk esası' arasındaki farkları içeren soruları çözmek pekiştirici olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde ücret; 'işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler' şeklinde tanımlanmıştır. Ancak kanun koyucu, bazı ödemeleri bu tanımda yer alan 'tabiiyet' (bağlılık) ve 'işyeri' unsurlarının tamamını taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın, vergilendirme tekniği ve sosyal gerekçelerle 'ücret' olarak kabul etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, bu 'hukuki varsayım' çerçevesinde doğrudan ücret olarak vergilendirilmesi gereken ödemelerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şahsi mesai ve uzmanlığına dayanarak, kendi ofisinde bağımsız çalışan bir danışmanın, bir şirkete sunduğu tek seferlik teknik analiz raporu karşılığında aldığı bedel

Cevap

Şahsi mesai ve uzmanlığına dayanarak, kendi ofisinde bağımsız çalışan bir danışmanın sunduğu teknik analiz raporu karşılığında aldığı bedel
Ücretin temel ayırıcı unsuru 'tabiiyet' (işverenin emir ve talimatı altında olma) ilişkisidir. Ancak GVK 61. maddede bazı ödemeler, bu ilişki tam kurulmasa da 'ücret' olarak nitelendirilmiştir (Huzur hakkı, bilirkişi ücreti, hakem ücreti vb.). Kendi ofisinde bağımsız çalışan bir uzmanın verdiği danışmanlık hizmeti, GVK 61'de sayılan bu özel kategorilerden birine girmediği sürece genel hükümler uyarınca 'Serbest Meslek Kazancı' olarak vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
GVK Madde 61'deki ücret tanımını ve 'ücret sayılan halleri' inceleyin.
Ücretin genel tanımı dışında kalan ancak kanunen ücret kabul edilen 7 özel bent tespit edilir.
Soruda sorulan 'hukuki varsayım' (fictio iuris) kapsamındaki ödemeleri ayırt etmek için bu liste esastır.
2
Seçeneklerdeki ödemelerin hangi kazanç türüne girdiğini hiyerarşi/bağlılık kriterine göre değerlendirin.
Yönetim kurulu üyeleri (61/4), bilirkişiler (61/5), hakemler (61/6) ve tasfiye memurları (61/4) kanunen ücret kapsamındadır.
Bu kişiler bir hizmet akdine dayanmasalar bile kanun koyucu vergilendirmeyi 'ücret' üzerinden yapmayı tercih etmiştir.
3
Bağımsız danışmanlık faaliyetinin mahiyetini analiz edin.
Kendi ofisinde, kendi nam ve hesabına çalışan kişinin faaliyeti 'serbest meslek faaliyeti'dir.
Ödemeyi alanın bir işverene tabiiyeti bulunmadığı ve GVK 61'de sayılan istisnai durumlardan (bilirkişilik vb.) birine girmediği için bu gelir ücret sayılamaz.

Anahtar Kavram

Ücretin Hukuki Varsayım Yoluyla Genişletilmesi (GVK 61/1-7)

Daha Fazla Pratik

GVK 94. maddede yer alan ücret tevkifat oranları ile serbest meslek ödemelerindeki tevkifat oranlarını karşılaştırarak bu ayrımın önemini pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Ödemenin 'bağımsızlık' (serbest meslek) mı yoksa 'bağımlılık' (ücret) mı içerdiğine bakın. Eğer kanun (GVK 61/1-7) bağımsız görünen bir işi 'ücret' saymışsa o bir 'fictio iuris'tir. Bu maddede yer almayan bağımsız işler ise serbest meslektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru →

Kurumlar vergisi mükelleflerinin yıllık beyanname verme ve ödeme süreci ile ilgili olarak, yıl içinde ödenen geçici vergilerin yıllık kurumlar vergisinden mahsup edilmesine ilişkin kural aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıl içinde ödenen geçici vergiler, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilir.

Cevap

Yıl içinde ödenen geçici vergilerin, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilmesi esastır.
Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre, mükelleflerin yıl içinde ödedikleri geçici vergiler, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilir. Eğer ödenen geçici vergi tutarı yıllık vergiden fazlaysa, aradaki fark mükellefe iade edilir veya diğer vergi borçlarına mahsup edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumlar vergisinde yıllık beyan dönemini ve ödeme mantığını belirleme.
Hesap dönemini takip eden dördüncü ayın (Nisan) sonuna kadar beyanname verilir ve tahakkuk eden vergi bu sürede ödenir.
Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki beyan ve ödeme süreleri takvim yılı bazında bu şekilde düzenlenmiştir.
2
Yıl içinde ödenen peşin vergilerin (geçici vergi) yıllık beyanname ile ilişkisini kurma.
Yıl içinde üçer aylık dönemler halinde ödenen geçici vergiler, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan nihai vergiden düşülür (mahsup edilir).
Mükellefin yıl içinde ödediği peşin vergilerin mükerrerliğe yol açmaması ve mali yükün dengelenmesi için mahsup mekanizması kullanılır.

Anahtar Kavram

Kurumlar Vergisinde Geçici Verginin Mahsubu
Tahmini Süre:45s
Soru 24Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca zirai kazançların vergilendirilmesiyle ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi çiftçinin kazancının gerçek usulde (bilanço veya işletme hesabı esası) tespit edilmesini zorunlu kılan durumlardan biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zirai faaliyetlerin icrası amacıyla bir adet uçağa veya helikoptere sahip olunması

Cevap

Zirai faaliyetlerin icrası amacıyla bir adet uçağa veya helikoptere sahip olunması, kazancın gerçek usulde tespitini zorunlu kılar.
Gelir Vergisi Kanunu'na göre, zirai kazanç sahiplerinden bir adet biçerdövere veya bu mahiyetteki bir iş makinesine ya da bir adet uçağa veya helikoptere sahip olanlar, diğer işletme büyüklüğü ölçülerine bakılmaksızın kazançlarını gerçek usulde (bilanço veya işletme hesabı esasına göre) tespit etmek ve beyan etmek zorundadırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Zirai kazançlarda vergilendirme usullerini belirle.
Zirai kazançlar temel olarak tevkifat (stopaj) yoluyla vergilendirilir; ancak belirli şartları aşanlar gerçek usule tabi olur.
Mükellefin vergi yükümlülüğünün kapsamını anlamak için hangi usule tabi olduğunu tespit etmek gerekir.
2
Gerçek usule geçişi zorunlu kılan motorlu vasıta ölçütlerini incele.
Bir adet biçerdöver, bir adet uçak veya bir adet helikoptere sahip olmak gerçek usulü zorunlu kılar.
Kanun, bu tip büyük ve maliyetli araçlara sahip olunmasını yüksek işletme kapasitesinin bir göstergesi olarak kabul eder.
3
İşletme büyüklüğü ölçütlerini kontrol et.
Buğdayda 900900 dönüm, büyükbaşta 150150 adet gibi sınırlar gerçek usul için gereklidir; verilen diğer şıklar bu sınırların altındadır.
Seçeneklerdeki sayısal verilerin kanuni sınırlar ile karşılaştırılması yapılarak yanlış seçenekler elenir.

Anahtar Kavram

Zirai Kazançlarda Gerçek Usule Tabi Olma Şartları (GVK Madde 52-54)

Daha Fazla Pratik

Zirai kazançlarda stopaj oranlarının (borsaya tescil edilip edilmemesine göre) değişimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 25Soru →

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kendisine takvim yılı yerine özel hesap dönemi tayin edilen ve bu dönemi 3030 Eylül tarihinde sona eren tam mükellef bir gelir vergisi mükellefi, 11 Ekim 20242024 - 3030 Eylül 20252025 dönemine ait kazançları için yıllık beyannamesini hangi sürede vermeli ve tahakkuk eden verginin ilk taksitini ne zaman ödemelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20252025 yılı Aralık ayı sonuna kadar beyan etmeli; verginin ilk taksitini Aralık 20252025 ayı içerisinde ödemelidir.

Cevap

20252025 yılı Aralık ayı sonuna kadar beyan etmeli; verginin ilk taksitini Aralık 20252025 ayı içerisinde ödemelidir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 9292. maddesi uyarınca, kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler, yıllık beyannamelerini dönemin kapandığı ayı (Eylül) izleyen üçüncü ayın (Aralık) sonuna kadar vermelidir. Ödeme ise 117117. madde uyarınca beyanname verme süresi içinde (Aralık) ve bunu takip eden dördüncü ayda (Nisan) iki eşit taksitte gerçekleştirilir. Dolayısıyla Aralık ayı hem beyan hem de ilk taksit ödeme süresidir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel hesap dönemi beyan süresinin tespiti
Dönemin kapandığı 3030 Eylül tarihini izleyen üçüncü ay Aralık ayıdır.
193193 sayılı GVK Madde 9292 uyarınca özel hesap dönemi tayin edilenler, beyannamelerini dönemin kapandığı ayı izleyen üçüncü ayın son günü akşamına kadar vermelidir.
2
Ödeme zamanının ve taksitlerin belirlenmesi
İlk taksit Aralık 20252025, ikinci taksit Nisan 20262026 (Aralık'ı izleyen dördüncü ay) olmalıdır.
GVK Madde 117117 gereği yıllık beyanname ile bildirilen gelir vergisi, beyannamenin verildiği ayda ve bunu takip eden dördüncü ayda olmak üzere iki eşit taksitte ödenir.

Anahtar Kavram

Özel Hesap Döneminde Beyan ve Ödeme Süreleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 26Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bir ödemenin 'ücret' olarak nitelendirilebilmesi ve bu kapsamda vergilendirilebilmesi için gereken temel unsurlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan ödemenin mutlaka nakden (para olarak) gerçekleştirilmesi

Cevap

Ödemenin mutlaka nakden yapılması zorunluluğu ücretin unsurlarından biri değildir; ücret ayın veya menfaat şeklinde de olabilir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesine göre ücret sadece nakit para ile değil, 'ayın' (mal) veya para ile temsil edilebilen 'menfaatler' (konut tahsisi, yemek verilmesi vb.) şeklinde de ödenebilir. Bu nedenle ödemenin mutlak suretle nakden yapılması bir zorunluluk değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 61. maddesindeki ücret tanımını analiz edin.
Ücret; işverene tabi, belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Yasal tanım, ücretin hangi şartlarda oluştuğunu belirler.
2
Tanımda geçen ödeme biçimlerini sınıflandırın.
Ödeme; nakit (para), ayın (mal/ürün) veya menfaat (kira yardımı, özel araç tahsisi vb.) olabilir.
Vergilendirmede ödemenin sadece nakit olması gerekmediğini anlamak için önemlidir.
3
Seçeneklerdeki unsurları yasal tanım ile karşılaştırın.
Tabiiyet, işyeri ve hizmet karşılığı olma zorunlu unsurlarken, 'mutlaka nakden ödeme' şartı yasada bulunmamaktadır.
Hatalı olan unsuru tespit ederek doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ücretin Unsurları (Tabiiyet, İşyeri, Hizmet, Ödeme Biçimi)
Soru 27Soru →

Gelir Vergisi Kanunu düzenlemeleri uyarınca, Türkiye'de ikametgâhı bulunmayan yabancı uyruklu bir şahsın, bir takvim yılı içinde altı aydan fazla süreyle Türkiye'de bulunmasına rağmen "tam mükellef" sayılmayıp "dar mükellef" olarak vergilendirilmeye devam etmesi aşağıdaki durumların hangisinde mümkündür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şahsın belirli ve geçici bir görev veya iş (uzman, bilim insanı vb.) için Türkiye'ye gelmiş olması

Cevap

Belirli ve geçici bir görev veya iş (uzman, bilim insanı vb.) için Türkiye'ye gelmiş olanlar, altı aydan fazla kalsalar dahi dar mükellef sayılırlar.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 5. maddesine göre; belirli ve geçici bir görev veya iş için Türkiye'ye gelen bilim insanları, uzmanlar, fen adamları ve memurlar gibi kişiler, Türkiye'de bir takvim yılı içinde altı aydan fazla kalsalar dahi Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar ve dar mükellef olarak vergilendirilmeye devam ederler.

Adım Adım Çözüm

1
Mükellefiyet türünü belirleyen temel kuralları hatırla.
Türkiye'de yerleşmiş olanlar (ikametgahı olanlar veya bir yılda 6 aydan fazla kalanlar) tam mükellef, diğerleri dar mükelleftir.
Mükellefiyetin kapsamı (tam/dar) bu kriterlere göre belirlenir.
2
6 ay kuralının istisnalarını (GVK Madde 5) analiz et.
Belli ve geçici görevle gelen bilim insanları, uzmanlar, resmi daire memurları ile tedavi, istirahat veya seyahat maksadıyla gelenler 6 aydan fazla kalsalar da dar mükellef sayılırlar.
Kanun koyucu bu kişilerin Türkiye'ye yerleşme amacı gütmediklerini varsayar.
3
Seçenekler arasında bu istisnai durumu tanımlayan ifadeyi bul.
Belirli ve geçici görevle gelenlerin durumunu belirten seçenek doğru kriteri karşılamaktadır.
Soru kökündeki 'altı aydan fazla kalmasına rağmen dar mükellef kalma' şartı ancak bu istisna ile mümkündür.

Anahtar Kavram

Tam ve Dar Mükellefiyet Ayrımı ile 6 Ay Kuralının İstisnaları
Soru 28Soru →

Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ve verginin tarh edileceği yetkili birim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun kanuni veya iş merkezinin bulunduğu yer vergi dairesi

Cevap

Kurumlar vergisi beyannamesi, mükellefin kanuni veya iş merkezinin bulunduğu yer vergi dairesine verilir.
Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca kurumlar vergisi, mükellefin kanuni veya iş merkezinin bulunduğu yer vergi dairesince tarh olunur. Beyanname de bu daireye verilir. Kanuni merkez, ana sözleşmede gösterilen merkezdir; iş merkezi ise işlerin fiilen yürütüldüğü merkezdir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumlar vergisinde yetkili vergi dairesini belirleyen kanun maddesinin tespit edilmesi
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 14. maddesine ulaşılması
Tarh yeri ve yetkili daire kuralını öğrenmek için yasal dayanağa ihtiyaç vardır.
2
Kanun hükmündeki yer ölçütlerinin analiz edilmesi
Yetkinin 'kanuni merkez' veya 'iş merkezi' üzerinden tanımlandığının görülmesi
Kurumların vergilendirme süreçlerinde ikametgah yerine merkez kavramı esas alınır.

Anahtar Kavram

Kurumlar Vergisinde Tarh Yeri

Daha Fazla Pratik

Kurumlar vergisinde 'kanuni merkez' ve 'iş merkezi' arasındaki farkları inceleyerek tam ve dar mükellefiyet ayrımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 29Soru →

Bay (C), 20252025 takvim yılında sadece konut (mesken) olarak kiraya verdiği dairesinden toplam 123.000123.000 TL kira geliri elde etmiştir. Başka herhangi bir geliri bulunmayan ve gider yöntemi olarak "Götürü Gider" usulünü seçen mükellef için 20252025 yılı mesken istisnası tutarı 43.00043.000 TL'dir. Buna göre, Bay (C)'nin beyan etmesi gereken vergi matrahı (safi irat) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 68.00068.000

Cevap

Bay (C)'nin beyan etmesi gereken vergi matrahı 68.00068.000 TL'dir.
Vergi matrahı hesaplanırken öncelikle 123.000123.000 TL brüt hasılattan 43.00043.000 TL mesken istisnası indirilir ve 80.00080.000 TL bulunur. Götürü gider usulü seçildiği için bu tutarın %15'i olan 12.00012.000 TL gider olarak düşülür. Sonuç olarak 68.00068.000 TL tutarındaki safi irat (matrah) elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt kira hasılatından mesken istisnasını düşmek
123.000−43.000=80.000123.000 - 43.000 = 80.000 TL
Mesken kira gelirlerinde, yasal sınırın altındaki tutar vergi dışı bırakılır.
2
Kalan tutar üzerinden %15 götürü gideri hesaplamak
80.000×0,15=12.00080.000 \times 0,15 = 12.000 TL
Götürü gider usulünde, istisna sonrası kalan tutarın %15'i gider olarak kabul edilir.
3
İstisna sonrası tutardan gideri çıkararak matrahı bulmak
80.000−12.000=68.00080.000 - 12.000 = 68.000 TL
Vergi, giderler düşüldükten sonra kalan safi irat üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Gayrimenkul Sermaye İradında Götürü Gider ve Mesken İstisnası Uygulama Sırası

Daha Fazla Pratik

İşyeri kira gelirlerinde istisna uygulamasının olup olmadığını ve tevkifatın matrah üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 30Soru →

Gerçek usulde vergilendirilen ve kazancı sadece ticari kazançtan ibaret olan tam mükellef bir gerçek kişinin, 20252025 takvim yılında elde ettiği kazancın yıllık beyanname ile bildirilme ve tahakkuk eden verginin ilk taksitinin ödenme zamanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beyanname mart ayı sonuna kadar verilir, ilk taksit mart ayı sonuna kadar ödenir.

Cevap

Yıllık beyannamenin mart ayı sonuna kadar verilmesi ve ilk taksitin mart ayı sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir.
Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, gerçek usulde vergilendirilen mükellefler yıllık beyannamelerini takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar vermekle yükümlüdürler. Tahakkuk eden verginin ödemesi ise iki eşit taksitte (Mart ve Temmuz) gerçekleştirilir. Bu nedenle Mart ayı sonuna kadar beyan ve ilk taksit ödemesi ifadesi mevzuata tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Mükellefiyet türünü ve kazanç yapısını belirle.
Gerçek usulde ticari kazanç sahibi tam mükellef.
Farklı mükellefiyet türleri (basit usul vb.) farklı takvimlere tabidir.
2
Gelir Vergisi Kanunu'ndaki (GVK Madde 9292) beyan süresini tespit et.
Takip eden yılın Mart ayının başından sonuna kadar.
Yıllık beyanname verme süresi yasal olarak bu şekilde belirlenmiştir.
3
Vergi ödeme takvimini (GVK Madde 117117) kontrol et.
İki eşit taksit: Mart ve Temmuz.
Gelir vergisi tahakkuk ettiği yılın Mart ve Temmuz aylarında iki taksit halinde ödenir.

Anahtar Kavram

Gelir vergisinde genel beyan ve ödeme süreleri
Soru 31Soru →

Bay (C), herhangi bir ticari organizasyon veya süreklilik arz eden bir faaliyet içerisinde bulunmaksızın, bir taşınmazın satışına bir defaya mahsus olmak üzere aracılık yapmış ve bu işlem karşılığında 20252025 takvim yılında bir komisyon geliri elde etmiştir.

Buna göre, Bay (C) tarafından elde edilen bu kazancın niteliği ve vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu kazanç 'Arızi Kazanç' niteliğinde olup, kazanç tutarının ilgili yıl için belirlenen istisna sınırını aşması durumunda yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekir.

Cevap

Elde edilen komisyon geliri 'Arızi Kazanç' niteliğindedir ve tutarın yıllık istisna sınırını aşması halinde beyan edilmesi gerekir.
Verilen senaryoda Bay (C) tarafından gerçekleştirilen aracılık faaliyeti, süreklilik arz etmeyen ve bir ticari organizasyona dayanmayan bir işlemdir. Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 8282. maddesine göre, bu tür arızi nitelikteki ticari işlemlerden elde edilen kazançlar 'Arızi Kazanç' olarak kabul edilir. Bu kazançlar için her yıl kanunla belirlenen bir istisna tutarı uygulanır ve bu tutarı aşan kazançların yıllık beyanname ile bildirilmesi yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Faaliyetin niteliğini analiz etme
İşlem tek seferliktir (11 defa), ticari bir organizasyon veya süreklilik bulunmamaktadır.
Gelir unsurlarını birbirinden ayıran en temel kriter faaliyetin devamlılığı ve organizasyon yapısıdır.
2
Gelir Vergisi Kanunu'ndaki karşılığını bulma
GVK Mükerrer Madde 82/182/1 uyarınca 'arızi olarak yapılan ticari muamelelerin icrasından sağlanan kazançlar' arızi kazanç olarak tanımlanmıştır.
Sürekli olmayan ticari veya serbest meslek benzeri faaliyetler 'Diğer Kazanç ve İratlar' başlığı altındaki 'Arızi Kazançlar' grubuna girer.
3
Vergilendirme şartını belirleme
Arızi kazançlarda her yıl yeniden değerleme oranına göre belirlenen bir istisna tutarı mevcuttur. Sadece bu tutarı aşan kazançlar beyan edilir.
Küçük ölçekli ve sürekliliği olmayan kazançların vergi dışı bırakılması veya beyan kolaylığı sağlanması hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Arızi Kazançlar (GVK Mükerrer Madde 82)
Soru 32Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, bir çiftçinin aynı anda birden fazla zirai faaliyet dalı ile (örneğin hem arazi ekimi hem de büyükbaş hayvan besiciliği) uğraşması durumunda, kazancının gerçek usulde tespit edilip edilmeyeceğine ilişkin işletme büyüklüğü ölçülerinin uygulanmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her bir faaliyet dalı için mevcut olan büyüklüğün, o dal için kanunda belirlenen sınıra olan oranları ayrı ayrı hesaplanıp toplanır ve bu toplam oran %100'ü aşıyorsa kazanç gerçek usulde tespit edilir.

Cevap

Farklı faaliyet kollarındaki mevcut büyüklüklerin kendi sınırlarına olan oranlarının toplamının %100'ü aşması durumunda gerçek usul uygulanır.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 54. maddesinin ikinci fıkrasına göre; çeşitli zirai faaliyetlerin bir arada yapılması halinde, her bir faaliyet kolu için tayin edilen işletme büyüklüğü ölçülerinin o faaliyet kolundaki mevcutlara göre gerçekleşen nispetleri toplamı %100'ü geçerse çiftçi gerçek usulde vergilendirilir. Bu kural, çiftçinin küçük ölçekli birden fazla işi birleştirerek büyük bir işletme kapasitesine ulaşıp ulaşmadığını test eder.

Adım Adım Çözüm

1
Zirai faaliyet kollarının ve mevcut varlıkların tespiti
Çiftçinin uğraştığı her bir dal (ekim, hayvancılık vb.) ayrı ayrı belirlenir.
Gerçek usul tespiti her bir faaliyet kolu için ayrı ölçüler üzerinden yapılır.
2
Nispet (oran) hesaplaması
Her faaliyet kolundaki mevcut miktar, o kol için GVK Madde 54'te belirlenen sınıra bölünür.
Kümülatif etkinin matematiksel olarak ifade edilmesi gerekir.
3
Oranların toplanması ve sınırla kıyaslanması
Elde edilen tüm yüzdelik oranlar toplanır ve sonucun %100 ile kıyaslaması yapılır.
Kanun koyucu, çeşitli faaliyetlerin birleşiminin işletme hacmini gerçek usul seviyesine taşıyıp taşımadığını bu yöntemle belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Zirai Kazançta Nispetler Toplamı Kuralı

Daha Fazla Pratik

Müşterek işletmelerde (ortaklıklarda) bu oranların ortak sayısı ile nasıl ilişkilendirildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 33Soru →

Bay (A), 20252025 takvim yılında sahibi olduğu konutu kiraya vererek 160.000160.000 TL mesken kira geliri, sahibi olduğu dükkanı kiraya vererek ise brüt 240.000240.000 TL işyeri kira geliri elde etmiştir. Bay (A)’nın aynı yıl elde ettiği tek işverene bağlı tevkifata tabi ücret gelirlerinin toplamı ise 1.200.0001.200.000 TL’dir.

20252025 takvim yılı vergilendirme dönemine ilişkin veriler aşağıdadır:

Veri TürüTutar / Oran
Mesken İstisnası Tutarı42.00042.000 TL
GVK 103. Madde 3. Gelir Dilimi Tutarı870.000870.000 TL
Götürü Gider Oranı%15\%15

Bay (A) gayrimenkul sermaye iradının tespitinde "götürü gider" yöntemini seçtiğine göre, yıllık beyannamede bildireceği toplam safi gayrimenkul sermaye iradı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340.000340.000

Cevap

Bay (A)'nın beyan edeceği toplam safi gayrimenkul sermaye iradı 340.000340.000 TL'dir.
Doğru hesaplama yöntemi; mükellefin diğer gelirleri (ücret) kanuni sınırı aştığı için mesken istisnasını hiç kullanmaması ve toplam brüt kira geliri olan 400.000400.000 TL üzerinden %15\%15 götürü gider indirimi yaparak net 340.000340.000 TL safi irada ulaşmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mesken istisnasından yararlanma şartının kontrol edilmesi
İstisna uygulanamaz.
GVK Madde 21 uyarınca; ticari, zirai, mesleki kazançlar ile ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratların gayrisafi tutarları toplamı 103. maddedeki üçüncü dilimi (870.000870.000 TL) aşanlar mesken istisnasından faydalanamazlar. Bay (A)'nın ücret geliri (1.200.0001.200.000 TL) bu sınırı aşmaktadır.
2
Toplam brüt gayrimenkul sermaye iradının hesaplanması
400.000400.000 TL
Mesken kira geliri (160.000160.000 TL) ve işyeri kira geliri (240.000240.000 TL) toplanır. İşyeri kirası beyan sınırını aştığı için beyannameye dahil edilmelidir.
3
Götürü gider indiriminin uygulanması
60.00060.000 TL gider düşülür.
Götürü gider yöntemi seçildiğinde, istisna uygulanmayan brüt hasılatın %15\%15’i oranında gider indirimi yapılır. 400.000×0,15=60.000400.000 \times 0,15 = 60.000 TL.
4
Safi irat tutarının bulunması
340.000340.000 TL
Toplam brüt hasılattan giderler düşülür: 400.000−60.000=340.000400.000 - 60.000 = 340.000 TL.

Anahtar Kavram

Gayrimenkul Sermaye İratlarında Mesken İstisnası ve Götürü Gider Uygulaması

Daha Fazla Pratik

Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda amortisman ve faiz giderlerinin nasıl indirileceğine dair bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 34Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, menkul sermaye iratlarında gelirin elde edilmiş sayılması için aranan temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuken ve tekemmül esası

Cevap

Menkul sermaye iratlarında gelirin elde edilmesinde geçerli olan temel ilke hukuken ve tekemmül esasıdır.
Menkul sermaye iratlarında gelirin elde edilmiş sayılması için paranın fiilen tahsil edilmesi gerekmez. Gelirin, sahibinin hukuki tasarrufuna girmesi, yani alacağın hukuken doğması ve miktarının kesinleşmiş (tekemmül etmiş) olması yeterlidir. Bu durum 'hukuken ve tekemmül' ilkesi olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir Vergisi Kanunu'ndaki gelir unsurlarının elde etme ilkelerini karşılaştırın.
Ticari kazançta tahakkuk, GMSİ'de tahsil, ücrette hukuki ve fiili tasarruf ilkeleri geçerlidir.
Her gelir unsuru için vergilendirmeyi başlatan olay (elde etme) farklı bir hukuki temele dayanır.
2
Menkul sermaye iratlarına (MSİ) özgü 'elde etme' tanımını inceleyin.
GVK Madde 75 ve ilgili hükümler uyarınca, MSİ için iradın sahibinin emrine amade olması (hukuki tasarruf) ve miktarının kesinleşmesi aranır.
MSİ'de paranın fiilen hesaba yatması veya çekilmesi değil, o paranın kişi adına hukuken doğmuş olması vergilendirme için yeterlidir.
3
Doğru teknik terimi belirleyin.
Bu durum vergi hukukunda 'hukuken ve tekemmül' ilkesi olarak adlandırılır.
Alacağın doğması (hukuken) ve miktarının belirlenmesi (tekemmül) şartlarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Menkul Sermaye İratlarında Elde Etme İlkesi

Daha Fazla Pratik

Diğer gelir unsurlarının (GMSİ, Ücret, Ticari Kazanç) elde etme ilkelerini bir tablo halinde karşılaştırarak pekiştirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 35Soru →

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, Türkiye'de bir takvim yılı içinde 66 aydan fazla süreyle kalmalarına rağmen; belirli ve geçici bir görevle Türkiye'ye gelen bilim insanları, uzmanlar, yabancı basın-yayın muhabirleri ve benzeri kişilerin vergilendirme rejimi bakımından hukuki statüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dar mükellefiyet esasına göre sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler.

Cevap

Dar mükellefiyet esasına göre sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 5.5. maddesi, Türkiye'de yerleşmiş sayılmayanları düzenler. Bu maddeye göre; bilim insanları, uzmanlar, yabancı basın ve yayın muhabirleri gibi belirli ve geçici bir görev için Türkiye'ye gelen yabancılar, bir takvim yılı içinde 66 aydan fazla kalsalar dahi Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar. Yerleşmiş sayılmadıkları için de tam mükellef değil, dar mükellef olarak sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Genel yerleşme kuralının tespiti
193193 sayılı GVK Madde 44'e göre Türkiye'de bir takvim yılında 66 aydan fazla kalanlar tam mükellef sayılır.
Mükellefiyetin kapsamını belirlemek için ikamet ve süre kriterlerini değerlendirmek gerekir.
2
Özel durum ve istisnanın analizi
GVK Madde 55 uyarınca bilim insanları, uzmanlar ve yabancı muhabirler gibi belirli geçici görevle gelenler 66 ayı aşsalar dahi yerleşmiş sayılmazlar.
Kanun koyucu, belirli amaçlarla geçici olarak Türkiye'de bulunanların şahsi ve küresel kazançlarını vergilendirmemek için bu istisnayı getirmiştir.
3
Nihai mükellefiyet türünün belirlenmesi
Bu kişiler 'Dar Mükellef' statüsünde kalmaya devam ederler.
Yerleşmiş sayılmayan gerçek kişiler, sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilir.

Anahtar Kavram

Tam ve Dar Mükellefiyet Ayrımı ve Yerleşmiş Sayılmayanlar (GVK Madde 5)

Daha Fazla Pratik

GVK Madde 55 kapsamında dar mükellef sayılanların, Türkiye'de elde ettikleri hangi kazanç unsurları için beyanname vermesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru →

Kanuni merkezi Almanya'da bulunan ancak yönetim işlerinin fiilen toplandığı ve stratejik kararlarının alındığı merkezi (iş merkezi) Ankara'da olan (A) Kurumu ile Türkiye'de faaliyet gösteren (B) Kollektif Şirketi, bir kamu altyapı projesini birlikte yürütmek amacıyla bir araya gelmişlerdir. Bu iki yapı, aralarındaki iş birliğini ticaret siciline tescil ettirmemiş ve vergi dairesine kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi yönünde herhangi bir yazılı talepte bulunmamışlardır.

55205520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1.1. ve 3.3. maddeleri hükümleri uyarınca; (A) Kurumu'nun mükellefiyet statüsü ve kurulan bu iş birliğinin vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (A) Kurumu, iş merkezinin Türkiye'de bulunması nedeniyle tam mükellefiyet esaslarına göre vergilendirilir; tarafların mükellefiyet tesisi yönünde iradi talebi bulunmadığı için kurulan yapı adi ortaklık hükmünde kalır ve kurumlar vergisi mükellefi olamaz.

Cevap

(A) Kurumu, iş merkezinin Türkiye'de bulunması nedeniyle tam mükellefiyet esaslarına göre vergilendirilir; tarafların mükellefiyet tesisi yönünde iradi talebi bulunmadığı için kurulan yapı adi ortaklık hükmünde kalır ve kurumlar vergisi mükellefi olamaz.
Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre tam mükellefiyet için kurumun kanuni merkezinin veya iş merkezinin Türkiye'de bulunması yeterlidir; (A) Kurumu'nun iş merkezi Ankara'da olduğu için tam mükelleftir. Öte yandan, kurumların diğer yapılarla kurduğu ortaklıkların kurumlar vergisi mükellefi (iş ortaklığı) olabilmesi için yazılı talep şarttır. Senaryoda talep olmadığı belirtildiğinden, bu yapı bir adi ortaklıktır ve kurumlar vergisi mükellefi olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
(A) Kurumu'nun merkez durumunu analiz etmek.
(A) Kurumu tam mükelleftir.
55205520 sayılı KVK Madde 33 uyarınca; kanuni merkezi VEYA iş merkezinden herhangi biri Türkiye'de bulunan kurumlar tam mükellef sayılır. Öncülde iş merkezinin Ankara'da olduğu belirtilmiştir.
2
(B) Kollektif Şirketi'nin mükellefiyet statüsünü değerlendirmek.
(B) Kurumlar vergisi mükellefi değildir.
Kollektif şirketler şahıs şirketi olup, KVK Madde 11'de sayılan kurumlar arasında yer almazlar. Kazançları ortaklar seviyesinde Gelir Vergisi'ne tabidir.
3
Kurulan ortaklık yapısının (İş Ortaklığı vs. Adi Ortaklık) hukuki durumunu belirlemek.
Yapı adi ortaklık niteliğindedir.
KVK Madde 1/1−d1/1-d uyarınca bir ortaklığın 'İş Ortaklığı' olarak kurumlar vergisi mükellefi sayılabilmesi için 'kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmesini talep etmesi' zorunludur. Talep yoksa yapı adi ortaklık olarak kalır.

Anahtar Kavram

Kurumlar Vergisinde Tam/Dar Mükellefiyet Ayrımı ve İş Ortaklığı Tesisi
Soru 37Soru →

55205520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri ve güncel vergi mevzuatı çerçevesinde, tam mükellef kurumların geçici vergi beyan dönemleri ile yıllık beyanname üzerinden yapılacak mahsup ve iade işlemleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumlar vergisi mükellefleri için dördüncü geçici vergi dönemi (Ekim-Aralık) beyannamesi verme zorunluluğu kaldırılmış olup bu döneme ait kazançlar doğrudan yıllık beyanname ile beyan edilir.

Cevap

Kurumlar vergisi mükellefleri için dördüncü geçici vergi dönemi kaldırılmış olup Ekim-Aralık dönemine ait kazançlar doğrudan yıllık beyanname ile beyan edilir.
Türk vergi sisteminde yapılan güncel düzenlemelerle kurumlar vergisi mükellefleri için geçici vergi dönem sayısı üçe indirilmiştir. Bu nedenle dördüncü üç aylık dönem olan Ekim-Aralık dönemi için ayrı bir geçici vergi beyannamesi verilmez; bu dönemin kazançları doğrudan Nisan ayında verilen yıllık kurumlar vergisi beyannamesine dahil edilerek vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Geçici vergi dönemlerinin sayısını ve dördüncü dönemin durumunu inceleyin.
20222022 yılı vergilendirme döneminden itibaren dördüncü dönem (Ekim-Aralık) kaldırılmıştır.
Yıllık beyanname verme süresi ile dördüncü dönem beyan süresinin birbirine çok yakın olması nedeniyle bürokratik yükü azaltmak amacıyla bu düzenleme yapılmıştır.
2
Yıllık beyanname verme ve ödeme sürelerini kontrol edin.
Yıllık beyanname, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın sonuna kadar (Takvim yılında Nisan sonu) verilir ve ödenir.
55205520 sayılı Kanun'un 3030. maddesi gereği beyan ve ödeme süreleri birleştirilmiştir.
3
Mahsup ve iade mekanizmasını değerlendirin.
Yıl içinde ödenen geçici vergiler yıllık vergiden mahsup edilir; aşan kısım varsa iade alınabilir.
55205520 sayılı Kanun'un 3434. maddesi mükellefe hem mahsup hem de nakden iade hakkı tanır.

Anahtar Kavram

Geçici Vergi Dönemleri ve Yıllık Mahsup

Alternatif Yöntem

Beyan sürelerini ezberlemek yerine, kurumların gelir vergisi mükelleflerinden tam bir ay sonra (11 ay ek süre) işlem yaptığını kodlamak hataları azaltabilir.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 38Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bir faaliyetin ticari kazanç olarak nitelendirilebilmesi için sermaye ve emeğin bir ticari organizasyon bünyesinde birleşmesi ve devamlılık arz etmesi esastır. Bu kapsamda, küçük ölçekli faaliyetler için 'Basit Usul' öngörülmüş olsa da, bazı mükellefler faaliyetlerinin mahiyeti gereği kanunun 51. maddesi uyarınca bu usulden mutlak surette yararlanamazlar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Gelir Vergisi Kanunu'nda belirtilen genel ve özel şartları taşısa dahi, GVK'nın 51. maddesi uyarınca basit usulden yararlanamayacak mükellefler arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kıymetli maden ve mücevherat alım satımı (sarraflık) ile uğraşan bir mükellef

Cevap

Kıymetli maden ve mücevherat alım satımı (sarraflık) ile uğraşan mükellefler, GVK 51 uyarınca basit usulden yararlanamazlar.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 51. maddesi, basit usulden yararlanamayacak olan mükellefleri saymıştır. Bu maddenin 3. fıkrasında 'Kıymetli maden ve mücevherat alım satımı ile uğraşanlar' (sarraflar) açıkça belirtilmiştir. Bu mükellefler, kira bedeli veya yıllık satış tutarı gibi şartları taşısalar dahi basit usule tabi olamazlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kazanç türünü belirleyin.
Ticari Kazanç
Soru, ticari kazancın tespit usullerinden biri olan basit usul ile ilgilidir.
2
Basit usule tabi olma şartlarını analiz edin.
Genel Şartlar (GVK 47) + Özel Şartlar (GVK 48) + 51. Maddede Yer Almama.
Bir mükellefin basit usule tabi olabilmesi için limitlerin (kira, iş hacmi) yanı sıra 51. maddedeki yasaklı listede bulunmaması gerekir.
3
GVK 51. maddedeki mutlak yasaklı listesini kontrol edin.
Sarraflar, ikrazatçılar, gayrimenkul/gemi alım satımı yapanlar, maden işletenler vb.
Bu mükellefler faaliyetlerinin niteliği (yüksek risk, yüksek işlem hacmi potansiyeli vb.) nedeniyle gerçek usulde vergilendirilmek zorundadır.
4
Serbest meslek ayrımına dikkat edin.
Mimar bir serbest meslek erbabıdır.
Mimarlık faaliyeti ticari kazanç değil, serbest meslek kazancı olduğu için zaten basit usul tartışmasına girmez; serbest meslek kazançları her zaman gerçek usulde (serbest meslek kazanç defteri) tespit edilir.

Anahtar Kavram

Basit Usulden Yararlanamayacak Olanlar (GVK Madde 51)
Soru 39Soru →

Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bir mükellefin ticari kazancının basit usulde tespit edilebilmesi için taşıması gereken genel şartlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mükellefin kendi işinde bilfiil çalışması veya bulunması

Cevap

Mükellefin kendi işinde bilfiil çalışması veya bulunması basit usulden yararlanmanın genel şartlarından biridir.
Ticari kazancın basit usulde tespiti için öngörülen genel şartlardan biri, mükellefin kendi işinde bilfiil çalışması veya bulunmasıdır. Bu şart, işin sevk ve idaresinin mükellef üzerinde olduğunu ve faaliyetin bir ticari organizasyon gerektirdiğini vurgular. Yardımcı işçi çalıştırmak veya seyahat, hastalık gibi zorunlu nedenlerle geçici süre işten uzak kalmak bu şartı bozmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari kazancın tespit usullerini sınıflandırın.
Ticari kazanç; gerçek usul (bilanço/işletme hesabı) ve basit usul olmak üzere iki şekilde tespit edilir.
Mükellefin hangi usule tabi olacağını belirleyen yasal şartları anlamak için bu ayrım temeldir.
2
Gelir Vergisi Kanunu'nun 47. maddesindeki 'Basit Usulün Genel Şartları'nı inceleyin.
Genel şartlar: 1. Kendi işinde bilfiil çalışmak, 2. Kira bedelinin haddi aşmaması, 3. Gerçek usulde vergilendirilmemek.
Soruda sorulan 'genel şart' bilgisini doğrudan kanun metninden doğrulamak gerekir.
3
Seçenekler arasında Md. 47'ye uygun olan ifadeyi tespit edin.
İşinde bilfiil çalışma veya bulunma şartı genel şartlar arasında yer alır.
Diğer seçenekler ya usul hatasıdır (şirketleşme) ya da yönsel hatadır (hadlerin aşılması).

Anahtar Kavram

Basit Usulün Genel Şartları (GVK Md. 47)

İpuçları

1
Basit usul, küçük esnafı korumak için getirilen bir kolaylıktır.

Daha Fazla Pratik

Basit usulün 'özel şartları' olan alım-satım ve hasılat hadlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 40Soru →

Birleşmiş Milletler bünyesinde hazırlanan bir teknik kalkınma projesi kapsamında, uzmanlık alanıyla ilgili incelemeler yapmak üzere Türkiye’ye gönderilen yabancı bir mühendis, Ankara’da kesintisiz olarak 88 ay boyunca çalışmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bu mühendisin Türkiye’de bulunduğu süre içerisinde elde ettiği kazançların vergilendirilmesinde esas alınacak mükellefiyet rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belirli ve geçici bir görevle gelen uzmanlar kapsamında değerlendirildiği için, Türkiye'de 66 aydan fazla kalsa dahi dar mükellefiyet esasına göre vergilendirilir.

Cevap

Türkiye'ye belirli ve geçici bir görevle gelen uzmanlar, kalış süreleri altı ayı aşsa dahi dar mükellefiyet esasına göre vergilendirilirler.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca; bilim adamları, uzmanlar, memurlar gibi kişilerin belirli ve geçici bir görevle Türkiye'ye gelmeleri durumunda, Türkiye'de altı aydan fazla kalsalar dahi "Türkiye'de yerleşmiş" sayılmazlar. Yerleşmiş sayılmayan gerçek kişiler ise kanunun 6. maddesi gereği dar mükellefiyet esasına tabi tutulurlar. Bu nedenle, projenin geçici niteliği ve şahsın uzman statüsü, altı aylık süreyi hükümsüz kılarak dar mükellefiyet sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Kalış süresinin ve amacının tespit edilmesi
Şahsın 88 ay (altı aydan fazla) Türkiye'de kaldığı ve amacının "teknik bir projede uzmanlık görevi" olduğu belirlenmiştir.
Mükellefiyet türünün belirlenmesi için hem süre hem de geliş amacı hukuki açıdan kritiktir.
2
Gelir Vergisi Kanunu'nun 4. ve 5. maddelerinin birlikte değerlendirilmesi
GVK Madde 4'teki "altı ay" kuralına rağmen, Madde 5'teki "Belli ve geçici görevle gelen uzmanlar" istisnası devreye girer.
Özel hüküm (istisnalar), genel hükümden (6 ay kuralı) önce uygulanır.
3
Mükellefiyet statüsünün nihai olarak sınıflandırılması
Şahıs Türkiye'de yerleşmiş sayılmadığı için dar mükellef olarak sınıflandırılır.
Yerleşmiş sayılmayanlar sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden dar mükellefiyet esasında vergilendirilir.

Anahtar Kavram

Gelir Vergisinde Yerleşme Sayılmayan Haller (İstisnalar)

Daha Fazla Pratik

Dar mükelleflerin Türkiye'de elde ettikleri kazançların vergilendirilmesinde hangi beyanname türlerinin (Yıllık, Münferit, Muhtasar) kullanıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 14Sonraki
Gelir Üzerinden Alınan Vergiler Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 2 | Examkin