Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 10

Soru 181Soru →

Transit ticaret rejimi kapsamında yurt dışındaki bir firmadan satın alınan malların, Türkiye'ye fiili ithalatı yapılmadan (millileştirilmeden) başka bir ülkedeki firmaya satılması işleminde Katma Değer Vergisi (KDV) uygulaması açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Teslim Türkiye sınırları dışında gerçekleştiği için işlem KDV'nin konusuna girmez ve KDV hesaplanmaz.

Söz konusu satış işlemi bir ihracat türü olduğu için fatura üzerinde

\%20

oranında KDV hesaplanması zorunludur.

Malın alış bedeli üzerinden

\%10

KDV hesaplanarak gümrükte ödenir ve ithalat maliyetine eklenir.

Satış işlemi ihraç kayıtlı satış hükümleri kapsamında değerlendirilir ve tecil-terkin sistemi uygulanır.

Alış faturası üzerinden iç yüzde yöntemiyle KDV ayrılır ve indirilecek KDV olarak kaydedilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teslim Türkiye sınırları dışında gerçekleştiği için işlem KDV'nin konusuna girmez ve KDV hesaplanmaz.

Cevap

Transit ticaret işlemleri Türkiye sınırları dışında gerçekleşen bir teslim niteliğinde olduğundan KDV'nin konusuna girmez ve satış faturasında KDV hesaplanmaz.

Doğru seçenek, transit ticaretin vergi kanunları karşısındaki temel özelliğini yansıtmaktadır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'na göre, bir işlemin KDV'ye tabi olabilmesi için teslimin Türkiye'de yapılması gerekir. Transit ticarette mal Türkiye'nin gümrük hattına girip millileştirilmediği için teslim Türkiye dışında gerçekleşmiş sayılır. Bu nedenle KDV'nin konusuna girmez ve fatura üzerinde KDV hesaplanmaz.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin mahiyetini belirleme

İşlem bir transit ticaret işlemidir.

Malların Türkiye'ye ithal edilmeden başka bir ülkeye satılması transit ticareti tanımlar.

2

KDV Kanunu açısından yerellik ilkesini kontrol etme

Teslim Türkiye sınırları dışında gerçekleşmektedir.

KDV'nin konusuna girmesi için teslimin Türkiye'de yapılması gerekir (KDV Kanunu Md. 1).

3

Vergi uygulamasını sonuçlandırma

KDV hesaplanmaz.

Konuya girmeyen işlemler için vergi tahakkuku yapılmaz.

Anahtar Kavram

Transit Ticaret ve KDV İlişkisi

İpuçları

1

Bir işlemin KDV'ye tabi olması için teslimin nerede yapıldığına (Türkiye'de mi, yurt dışında mı?) odaklanın.

2

Transit ticarette mallar Türkiye'nin gümrük sahasına girer ancak 'millileştirilmez'. Yani hukuken ithal edilmiş sayılmazlar.

Daha Fazla Pratik

Transit ticaret işlemlerinde kur farklarının değerlemesi ve kambiyo kar/zararı hesaplamalarını gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 182Soru →

Dış ticaret işlemlerinde, ihracatçı işletmenin lehine açılan bir akreditife ( $L/C$ ) ilişkin bankadan ihbar alması durumunda, söz konusu teminatın izlenmesi amacıyla yapılan nazım hesap kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

946

Akreditifli Alacaklar

120

Alıcılar

947

Akreditifli Alacaklar Karşılığı

600

Yurtiçi Satışlar

102

Bankalar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $946$ Akreditifli Alacaklar

Cevap

İhracatçı lehine açılan akreditif ihbarı alındığında borçlandırılması gereken hesap Akreditifli Alacaklar hesabıdır.

İhracat işlemlerinde akreditif (L/C) bir ödeme garantisidir. Bankadan gelen ihbar mektubu, henüz bir satışın gerçekleştiğini değil, alıcı tarafından bir ödeme güvencesi verildiğini gösterir. Bu güvencenin izlenmesi için nazım hesaplar kullanılır ve kural gereği 'Akreditifli Alacaklar' hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini analiz et.

Banka ihbarı bir taahhüt/teminat niteliğindedir; işletmenin aktifine giren gerçek bir varlık değildir.

Muhasebenin ihtiyatlılık ve özün önceliği kavramları gereği, sadece bir garanti niteliği taşıyan akreditif ihbarı bilanço içi hesaplarda değil, nazım hesaplarda takip edilir.

2

Uygun nazım hesap grubunu belirle.

9

’lu grupta yer alan Akreditifli Alacaklar ve Karşılığı hesapları seçilir.

Dış ticaret muhasebesi standartlarına göre akreditif işlemleri bu kodlarla takip edilir.

3

Yevmiye kaydını oluştur.

Borç:

946

Akreditifli Alacaklar, Alacak:

947

Akreditifli Alacaklar Karşılığı.

Nazım hesaplarda 'borçlu hesap' asıl olayı, 'alacaklı hesap' ise karşılığını temsil eder.

Anahtar Kavram

Akreditif ihbarının nazım hesaplarda takibi

İpuçları

1

İhbar aşamasında işletmenin eline para geçip geçmediğini düşünün.

2

Teminat ve taahhüt gibi bilanço içi varlık niteliği taşımayan işlemler hangi hesap grubunda (

1-8

mi yoksa

9

mu) izlenir?

3

Nazım hesap kaydında 'Alacaklar' kelimesini içeren hesap genellikle borç taraflıdır.

Daha Fazla Pratik

Akreditifli ihracatta malların gümrükten geçtiği andaki satış kaydını ve nazım hesapların nasıl kapatıldığını inceleyin.

Tahmini Süre:45s

Soru 183Soru →

Zümrüt Dış Ticaret İşletmesi, yurt dışındaki bir tedarikçiden $100.000$ USD değerinde ticari mal ithal etmek üzere anlaşmış ve mal bedelinin tamamını sipariş aşamasında peşin olarak ödemiştir. Malların gümrüğe gelmesi ve millileştirilmesi sürecine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem / Unsur	Değer / Oran
Mal Bedeli (FOB)	$100.000$ USD
Nakliye (Navlun) Gideri	$5.000$ USD
Sigorta Gideri	$5.000$ USD
Gümrük Vergisi Oranı	$\%10$
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Oranı	$\%20$
Banka Akreditif Komisyonu	$10.000$ TL
Ardiye (Gümrükte Depolama) Gideri	$5.000$ TL
Peşin Ödeme Tarihindeki Kur	$1$ USD = $30,00$ TL
Millileştirme Tarihindeki Kur	$1$ USD = $32,00$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin millileştirme tarihinde ithal edilen mallar için "153 Ticari Mallar" hesabına kaydedeceği toplam maliyet aşağıdakilerden hangisidir? (Hesaplamalarda Katma Değer Vergisi ihmal edilecektir.)

4.661.400

TL

3.887.000

TL

4.461.400

TL

5.590.680

TL

4.651.400

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $4.661.400$ TL

Cevap

4.661.400

TL olarak hesaplanan tutar doğru maliyeti temsil etmektedir.

Doğru yanıt olan tutar, ithal edilen malın millileştirme tarihindeki CIF bedeli (

3.520.000

TL), bu bedel üzerinden hesaplanan gümrük vergisi (

352.000

TL), gümrük vergili matrah üzerinden hesaplanan ÖTV (

774.400

TL) ve malın gümrükten çekilmesi sürecinde yapılan banka ile ardiye masraflarının (

15.000

TL) toplamından (

4.661.400

TL) oluşmaktadır. KDV iade edilebilir bir vergi olduğu için maliyete dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1

CIF değerinin USD cinsinden hesaplanması

100.000 (FOB) + 5.000 (Nakliye) + 5.000 (Sigorta) = 110.000

USD

Gümrük vergisi ve maliyet hesaplamaları CIF (maliyet + sigorta + navlun) bedeli üzerinden yapılır.

2

CIF değerinin millileştirme kuru ile TL'ye çevrilmesi

110.000 \times 32,00 = 3.520.000

TL

İthalat işlemlerinde gümrük beyannamesinin tescil edildiği tarihteki kur esas alınır ve kur farkları stok maliyetine eklenir.

3

Gümrük Vergisi tutarının hesaplanması

3.520.000 \times \%10 = 352.000

TL

Gümrük vergisi, ithalatın gerçekleşmesi için ödenmesi zorunlu bir maliyet unsurudur.

4

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarının hesaplanması

Matrah:

3.520.000 + 352.000 = 3.872.000

TL; ÖTV:

3.872.000 \times \%20 = 774.400

TL

ÖTV matrahı, CIF bedeli ile gümrük vergisinin toplamıdır ve ÖTV iade alınamadığı için maliyete dahil edilir.

5

Yerli giderlerin eklenmesi ve toplam maliyetin bulunması

3.520.000 (CIF TL) + 352.000 (G.V.) + 774.400 (ÖTV) + 10.000 (Banka) + 5.000 (Ardiye) = 4.661.400

TL

Malın depoya girene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar ve vergiler (KDV hariç) maliyet bedelini oluşturur.

Anahtar Kavram

İthalat işlemlerinde malın gümrükten çekilip depoya girdiği ana kadar katlanılan gümrük vergisi, nakliye, sigorta ve iade alınamayan vergiler (ÖTV gibi) maliyetin bir parçasıdır.

İpuçları

1

İthalat maliyetini hesaplarken sadece mal bedelini değil, malın gümrükten çekilmesi için yapılan tüm zorunlu harcamaları dikkate almalısınız.

2

Gümrük vergisi CIF bedel üzerinden, ÖTV ise 'CIF + Gümrük Vergisi' toplamı üzerinden hesaplanır. KDV'yi maliyete dahil etmeyin.

3

Peşin ödeme yapılmış olsa dahi, millileştirme tarihindeki kur farkları malın maliyetine eklenmelidir. CIF bedeli millileştirme kuru olan

32,00

TL ile hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

İthalat sonrası ortaya çıkan kur farklarının maliyet veya finansman gideri olarak ayrımını test eden soruları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 184Soru →

Türkiye'de yerleşik (A) Dış Ticaret İşletmesi, Haziran $2026$ tarihinde transit ticaret rejimi kapsamında Hollanda'daki bir tedarikçiden $50.000$ USD bedelle vadeli olarak satın aldığı malları, Türkiye gümrük bölgesine sokmaksızın doğrudan Azerbaycan'daki bir müşterisine $75.000$ USD bedelle vadeli olarak satmıştır.

İşlem tarihlerindeki kurlar şu şekildedir:
- Malın satın alındığı tarihteki kur: $1$ USD = $34,00$ TL
- Malın satıldığı tarihteki kur: $1$ USD = $36,00$ TL

Buna göre, işletmenin gerçekleştirdiği satış işleminin muhasebeleştirilmesine ilişkin aşağıdaki yevmiye kayıtlarından hangisi doğrudur?

120 ALICILAR 2.700.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 2.700.000

120 ALICILAR 3.240.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 2.700.000, 391 HESAPLANAN KDV 540.000

120 ALICILAR 2.700.000 / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 2.700.000

120 ALICILAR 2.550.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 2.550.000

120 ALICILAR 2.700.000 / 153 TİCARİ MALLAR 1.700.000, 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 1.000.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR 2.700.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 2.700.000

Cevap

Satış bedeli olan 75.000 USD, satış tarihindeki 36,00 TL kuru ile çarpılarak (2.700.000 TL) 120 Alıcılar borçlu ve 601 Yurtdışı Satışlar alacaklı şeklinde kaydedilmelidir.

Doğru yevmiye kaydı, satış tarihindeki güncel kur olan

36,00

TL üzerinden hesaplanan

2.700.000

TL'lik hasılatın 601 Yurtdışı Satışlar hesabına alacak, karşılığındaki alacağın ise 120 Alıcılar hesabına borç kaydedilmesini içerir. Transit ticaret, Katma Değer Vergisi'nin konusuna girmediği için herhangi bir KDV hesaplaması yapılmaz.

Adım Adım Çözüm

1

Satış bedelinin Türk Lirası karşılığını hesaplayınız.

75.000 \text{ USD} \times 36,00 \text{ TL} = 2.700.000 \text{ TL}

Muhasebe kayıtları işlemin gerçekleştiği tarihteki kur üzerinden ulusal para birimiyle yapılır.

2

Transit ticaretin KDV karşısındaki durumunu belirleyiniz.

KDV hesaplanmaz.

Transit ticarete konu mallar Türkiye gümrük sınırları içine girip millileştirilmediği için KDV Kanunu kapsamına girmez.

3

Satış hasılatı için kullanılacak doğru hesap kodunu seçiniz.

601 Yurtdışı Satışlar

Yurt dışındaki müşterilere yapılan teslimler 601 nolu hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Transit Ticaret Muhasebesi ve KDV İstisnası

Soru 185Soru →

(Z) Teknoloji A.Ş., Mayıs 2026 döneminde bir dış ticaret firmasına ihraç edilmek kaydıyla $4.500.000$ TL tutarında yerli üretim işlemci teslim etmiştir (KDV oranı %20). İşletmenin bu dönemdeki toplam "Hesaplanan KDV" tutarı sadece bu satıştan kaynaklanmaktadır. İşletmenin aynı döneme ait "İndirilecek KDV" toplamı ise $250.000$ TL'dir.

Buna göre, (Z) Teknoloji A.Ş.'nin bu teslimiyle ilgili KDV beyannamesi verileri doğrultusunda "tecil edilecek KDV" ve "iade edilecek KDV" tutarları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Tecil Edilecek KDV:

650.000

TL; İade Edilecek KDV:

250.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

900.000

TL; İade Edilecek KDV:

0

TL

Tecil Edilecek KDV:

250.000

TL; İade Edilecek KDV:

650.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

0

TL; İade Edilecek KDV:

900.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

900.000

TL; İade Edilecek KDV:

250.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tecil Edilecek KDV: $650.000$ TL; İade Edilecek KDV: $250.000$ TL

Cevap

Tecil edilecek KDV

650.000

TL, iade edilecek KDV ise

250.000

TL olarak hesaplanır.

İhraç kayıtlı teslimlerde, imalatçının hesapladığı KDV'den (

900.000

TL), indirilecek KDV (

250.000

TL) düşüldükten sonra kalan tutar (

650.000

TL) normal şartlarda ödenecek KDV'dir. Bu tutar 11/1-c maddesi kapsamında tecil edilir. İndirilecek KDV nedeniyle ödenmeyen ancak ihraç kayıtlı satış yapıldığı için tahsil de edilemeyen

250.000

TL ise ihracat gerçekleştiğinde iade edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Hesaplanan KDV tutarını hesapla.

4.500.000 \times 0,20 = 900.000

TL

İhraç kayıtlı teslim bedeli üzerinden yasal oran olan %20 KDV hesaplanmalıdır.

2

Tecil edilecek KDV tutarını belirle.

900.000 - 250.000 = 650.000

TL

KDV Kanunu 11/1-c maddesine göre, imalatçı tarafından tahsil edilmeyen KDV'nin, işletmenin ilgili dönemde beyanname üzerinde tahakkuk eden (ödenecek olan) kısmı tecil edilir.

3

İade edilecek KDV tutarını belirle.

250.000

TL

Hesaplanan KDV'nin, işletmenin indirilecek KDV'si ile mahsup edildiği için tecil edilemeyen kısmı, ihracat gerçekleştikten sonra nakden veya mahsuben iade talep edilebilir.

Anahtar Kavram

Tecil-Terkin Uygulamasında KDV Hesaplama

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 186Soru →

Bir dış ticaret işletmesi, $18$ Aralık $2025$ tarihinde yurt dışındaki bir müşterisine $25.000 \text{ USD}$ tutarında ticari mal ihraç etmiş ve faturayı bu tarihte $1 \text{ USD} = 34,00$ TL kuru üzerinden düzenlemiştir. Malların gümrük hattını geçtiği (fiili ihraç/intibak tarihi) $22$ Aralık $2025$ tarihinde ise T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru $1 \text{ USD} = 34,40$ TL'dir. İşletme, alacağının tamamını $2026$ yılının Şubat ayında tahsil edecektir.

$31$ Aralık $2025$ tarihinde kur $1 \text{ USD} = 35,20$ TL olduğuna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR 20.000 (Borç) / 646 KAMBİYO KARLARI 20.000 (Alacak)

120 ALICILAR 30.000 (Borç) / 646 KAMBİYO KARLARI 30.000 (Alacak)

656 KAMBİYO ZARARLARI 20.000 (Borç) / 120 ALICILAR 20.000 (Alacak)

120 ALICILAR 10.000 (Borç) / 646 KAMBİYO KARLARI 10.000 (Alacak)

120 ALICILAR 880.000 (Borç) / 646 KAMBİYO KARLARI 880.000 (Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR 20.000 (Borç) / 646 KAMBİYO KARLARI 20.000 (Alacak)

Cevap

İşletmenin yapması gereken değerleme kaydı; 120 Alıcılar hesabının 20.000 TL borçlandırılması ve 646 Kambiyo Karları hesabının 20.000 TL alacaklandırılmasıdır.

İhracat işlemlerinde hasılatın kayda alınacağı tarih malların gümrük hattını geçtiği fiili ihraç tarihidir. Bu tarihteki kur

34,40

TL olduğundan, alacak başlangıçta

860.000

TL olarak kaydedilir. Dönem sonundaki kur

35,20

TL olduğunda alacağın değeri

880.000

TL'ye yükselmiş olur. Aradaki

20.000

TL'lik olumlu fark, '120 Alıcılar' hesabına borç, '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak yazılarak muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1

İhracatın muhasebeleştirileceği kurun ve tutarın belirlenmesi

25.000 \text{ USD} \times 34,40 \text{ TL} = 860.000 \text{ TL}

Muhasebe uygulamaları uyarınca ihracat gelirleri fatura tarihinde değil, malların fiilen ihraç edildiği (gümrük beyannamesinin kapandığı/intibak edildiği) tarihteki kur üzerinden kayda alınır.

2

Dönem sonu (31 Aralık) alacak değerinin hesaplanması

25.000 \text{ USD} \times 35,20 \text{ TL} = 880.000 \text{ TL}

Dönem sonunda yabancı para cinsinden alacaklar, dönem sonu kuru üzerinden değerlenerek bilançoda güncel değerleriyle gösterilmelidir.

3

Kur farkının hesaplanması ve yevmiye kaydının yapılması

880.000 - 860.000 = 20.000 \text{ TL (Kambiyo Karı)}

Alacak değerindeki artış işletme lehinedir. Bu nedenle alacak hesabı artırılırken ilgili tutar kambiyo karı olarak gelir yazılır.

Anahtar Kavram

İhracat İşlemlerinde Kur Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'ithalat' senaryosu ve 'kur düşüşü' durumu için çözerek borç değerlemesi farkını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 187Soru →

Eylül $2026$ tarihinde (T) Dış Ticaret İşletmesi, transit ticaret rejimi çerçevesinde Almanya'daki bir firmadan $30.000$ Avro bedelle satın aldığı malları, Türkiye gümrük bölgesine sokmadan doğrudan Azerbaycan'daki bir müşterisine $45.000$ Avro bedelle kredili (veresiye) olarak satmıştır. İşlem tarihindeki döviz kuru $1 \text{ Avro} = 40 \text{ TL}$ 'dir.

Buna göre, işletmenin bu satış işlemine ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR

2.160.000

/ 601 YURTDIŞI SATIŞLAR

1.800.000

--- 391 HESAPLANAN KDV

360.000

120 ALICILAR

1.800.000

/ 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

1.800.000

120 ALICILAR

1.800.000

/ 601 YURTDIŞI SATIŞLAR

1.800.000

120 ALICILAR

1.200.000

/ 601 YURTDIŞI SATIŞLAR

1.200.000

120 ALICILAR

1.800.000

/ 153 TİCARİ MALLAR

1.800.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR $1.800.000$ / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR $1.800.000$

Cevap

120 Alıcılar hesabı borçlu

1.800.000

TL, 601 Yurtdışı Satışlar hesabı alacaklı

1.800.000

TL olan yevmiye kaydı doğrudur.

Doğru kayıt, satış bedelinin işlem tarihindeki kur (

40

TL) ile çarpılarak bulunan

1.800.000

TL tutarının, 120 Alıcılar hesabına borç ve 601 Yurtdışı Satışlar hesabına alacak yazılmasıdır. Transit ticaret işlemlerinde KDV hesaplanmadığı için kayıtta KDV yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1

Satış tutarının Türk Lirası cinsinden değerini hesapla.

45.000 \text{ Avro} \times 40 \text{ TL/Avro} = 1.800.000 \text{ TL}

.

Muhasebe kayıtlarının ulusal para birimi cinsinden yapılması zorunluluğu (Parayla Ölçülme Kavramı).

2

İşlemin KDV karşısındaki durumunu analiz et.

KDV hesaplanmaz.

Transit ticarete konu mallar Türkiye gümrük hattını geçmediği ve millileşmediği için KDV'nin konusuna girmez.

3

Yevmiye kaydında kullanılacak hesapları belirle ve kaydı tamamla.

120 Alıcılar (Borçlu), 601 Yurtdışı Satışlar (Alacaklı).

Kredili satış nedeniyle alacak doğmuş ve yurt dışına yapılan bir satış olduğu için ilgili hasılat hesabı seçilmiştir.

Anahtar Kavram

Transit ticaret işlemlerinde KDV hesaplanmaz ve satış hasılatı 601 Yurtdışı Satışlar hesabında izlenir.

Daha Fazla Pratik

Transit ticaretin alış kaydı ve dönem sonu kur değerlemesi işlemlerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 188Soru →

$12.04.2026$ tarihinde işletme, bankadaki vadesiz EUR hesabında $1$ EUR $= 35,00$ TL kuru üzerinden kayıtlı olan $8.000$ EUR tutarındaki mevduatını, yurt dışı bayi toplantısında yapılacak harcamalarda kullanmak üzere bankadan efektif (nakit) olarak çekmiştir. Banka, işlem anında efektif satış kurunu $1$ EUR $= 35,25$ TL olarak uygulamıştır. Buna göre, işletmenin bu işleme ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

100 KASA (Efektif EUR) 280.000 (B) / 102 BANKALAR (Döviz EUR) 280.000 (A)

100 KASA (Efektif EUR) 282.000 (B) / 102 BANKALAR (Döviz EUR) 282.000 (A)

100 KASA (Efektif EUR) 282.000 (B) / 102 BANKALAR (Döviz EUR) 280.000 (A), 646 KAMBİYO KARLARI 2.000 (A)

100 KASA (Efektif EUR) 280.000 (B), 656 KAMBİYO ZARARLARI 2.000 (B) / 102 BANKALAR (Döviz EUR) 282.000 (A)

102 BANKALAR (Döviz EUR) 282.000 (B) / 100 KASA (Efektif EUR) 282.000 (A)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100 KASA (Efektif EUR) 282.000 (B) / 102 BANKALAR (Döviz EUR) 280.000 (A), 646 KAMBİYO KARLARI 2.000 (A)

Cevap

Kasaya

282.000

TL borç, Bankalar hesabına

280.000

TL alacak ve Kambiyo Karları hesabına

2.000

TL alacak kaydedilen seçenek doğrudur.

İşletme bankadaki vadesiz döviz hesabından nakit çektiğinde, banka hesabındaki dövizin kayıtlı maliyet değeri (

280.000

TL) alacaklandırılarak kapatılır. Kasaya giren nakit (efektif) ise o günkü cari kur üzerinden (

282.000

TL) borçlandırılır. Aradaki

2.000

TL'lik olumlu fark, işletme lehine oluştuğu için '646 Kambiyo Karları' hesabında takip edilir. Bu kayıt hem 'Dönemsellik' hem de 'Maliyet Esası' kavramlarına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1

Bankadaki döviz hesabından çıkan tutarın kayıtlı değerini (maliyetini) hesaplayın.

8.000

EUR

\times 35,00

TL/EUR

= 280.000

TL

102 Bankalar hesabı döviz bazlı takip edildiğinde, çıkışlar kayıtlı değer (tarihsel maliyet) üzerinden yapılır.

2

Kasaya giren efektif (nakit) tutarın işlem tarihindeki piyasa değerini hesaplayın.

8.000

EUR

\times 35,25

TL/EUR

= 282.000

TL

Varlık hesaplarına girişler, işlemin gerçekleştiği tarihteki cari kur üzerinden yapılır.

3

Kayıtlı değer ile işlem değeri arasındaki farkı belirleyin ve yevmiye maddesini oluşturun.

282.000 - 280.000 = 2.000

TL (Olumlu fark)

İşlem tarihindeki kurun kayıtlı kurdan yüksek olması, varlığın TL karşılığı arttığı için kambiyo karı oluşturur.

Anahtar Kavram

Döviz ve Efektif Dönüşümünde Kayıtlı Değer Esası ve Kur Farkı Muhasebeleştirmesi

İpuçları

1

Bankadan çıkan dövizin işletme kayıtlarında hangi kurla yer aldığını (

35,00

) ve çekilen nakdin işlem tarihindeki değerini (

35,25

) ayrı ayrı hesaplayın.

2

Kasa hesabına (100) yapılacak girişin, işlem anındaki kur ile çarpılması gerektiğini; Bankalar hesabından (102) yapılacak çıkışın ise kayıtlı kur üzerinden olması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü bir senaryoda (örneğin kayıtlı kur 35 iken işlem kuru 34,50), farkın 656 Kambiyo Zararları hesabına nasıl kaydedileceğini çalışın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 189Soru →

Başak Dış Ticaret A.Ş., yurt dışındaki bir tedarikçiden $500.000$ TL fatura bedeli ile ticari mal ithal etmiştir. İthalat sürecine ve malların işletmeye ulaşmasına ilişkin gerçekleşen harcamalar aşağıda tablo halinde verilmiştir:

Harcama Kalemi	Tutar (TL)
Navlun (Uluslararası Nakliye)	$40.000$
Sigorta Bedeli	$10.000$
Gümrük Vergisi	$25.000$
Gümrükleme Sürecindeki Ardiye Giderleri	$5.000$
Akreditif Açılış Komisyonu	$2.000$
Malların Depoya Girişinden Sonraki Ardiye Giderleri	$3.000$
İndirilebilir Nitelikteki KDV (%20)	$116.400$

Bu bilgilere göre, işletmenin bu ithalat işlemi sonucunda stoklarına (153 Ticari Mallar hesabına) kaydedeceği toplam ithalat maliyeti kaç TL olmalıdır?

500.000

557.000

582.000

585.000

698.400

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $582.000$

Cevap

İthalat maliyeti, malın depoya girişine kadar yapılan zorunlu harcamaların toplamı olan

582.000

TL'dir.

İthalat maliyeti; malın fatura bedeli ile birlikte malın işletme deposuna girinceye kadar yapılan navlun, sigorta, gümrük vergisi ve aracı banka komisyonu gibi tüm zorunlu giderlerin toplamından oluşur. Bu soruda hesaplama şu şekildedir:

500.000

(Fatura) +

40.000

(Navlun) +

10.000

(Sigorta) +

25.000

(Gümrük Vergisi) +

5.000

(Gümrük Ardiye) +

2.000

(Komisyon) =

582.000

TL.

Adım Adım Çözüm

1

Maliyete eklenecek unsurları belirle

Fatura bedeli (

500.000

), Navlun (

40.000

), Sigorta (

10.000

), Gümrük Vergisi (

25.000

), Gümrük Ardiye (

5.000

) ve Akreditif Komisyonu (

2.000

).

Muhasebe ilkeleri gereği varlıklar kullanılabilir hale gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyet bedeline dahil edilir.

2

Maliyete dahil edilmeyecek unsurları ayıkla

Depoya giriş sonrası ardiye (

3.000

) ve İndirilecek KDV (

116.400

) kapsam dışı bırakılır.

Depo sonrası giderler dönem gideridir (760/770), KDV ise indirilebilir olduğu sürece maliyet değil alacak kalemidir.

3

Toplam maliyeti hesapla

500.000 + 40.000 + 10.000 + 25.000 + 5.000 + 2.000 = 582.000

TL.

Toplama işlemi sonucunda 153 Ticari Mallar hesabına kaydedilecek tutara ulaşılır.

Anahtar Kavram

İthalat Maliyeti Oluşumu

Daha Fazla Pratik

İthalat işlemlerinde kur farklarının maliyete mi yoksa finansman giderine mi atılacağına dair yıl sonu ve yıl içi ayrımı sorularını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 190Soru →

Lale Dış Ticaret İşletmesi, yurt dışından ticari mal ithal etmiş ve ithalat sürecine ilişkin aşağıdaki harcamaları gerçekleştirmiştir:

İşlem Kalemi	Tutarı (TL)
Fatura Bedeli (FOB)	$450.000$
Nakliye ve Sigorta Giderleri	$50.000$
Gümrük Vergisi	$45.000$
Ardiye ve Depolama Giderleri	$5.000$
Akreditif Açılış Komisyonu	$2.000$
Gümrükte Ödenen Katma Değer Vergisi (KDV)	$110.000$

Buna göre, ithal edilen malların gümrükten çekilerek millileştirilmesi aşamasında '153 Ticari Mallar' hesabına borç kaydedilecek toplam maliyet tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

450.000

TL

500.000

TL

550.000

TL

552.000

TL

662.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $552.000$ TL

Cevap

İthal edilen malların toplam maliyeti

552.000

TL olarak hesaplanır.

Dış ticaret işlemlerinde ithalat maliyeti, malın işletme stoklarına girene kadar yapılan tüm zorunlu harcamaları kapsar. Bu senaryoda fatura bedeli (

450.000

), nakliye ve sigorta (

50.000

), gümrük vergisi (

45.000

), ardiye giderleri (

5.000

) ve banka tarafından tahsil edilen akreditif komisyonu (

2.000

) maliyet unsurlarıdır. Bunların toplamı olan

552.000

TL, malın millileştirilmesi aşamasında '153 Ticari Mallar' hesabının borcuna kaydedilir. Gümrükte ödenen KDV ise işletme için indirilecek bir vergi olduğundan maliyete eklenmez.

Adım Adım Çözüm

1

Maliyete dahil edilecek unsurların belirlenmesi

Fatura Bedeli (

450.000

) + Nakliye/Sigorta (

50.000

) + Gümrük Vergisi (

45.000

) + Ardiye (

5.000

) + Akreditif Komisyonu (

2.000

)

VUK ve TMS uyarınca, stokların satın alınması ve işletmeye getirilmesi için yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenir.

2

Maliyet toplamının hesaplanması

450.000 + 50.000 + 45.000 + 5.000 + 2.000 = 552.000

TL

Toplama işlemi ile '153 Ticari Mallar' hesabına aktarılacak tutar bulunur.

3

KDV tutarının ayrıştırılması

110.000

TL tutarındaki KDV maliyete dahil edilmez.

İndirilebilir nitelikteki vergiler (KDV) maliyet unsuru değil, vergi alacağıdır.

Anahtar Kavram

İthalat Maliyeti Oluşumu

İpuçları

1

Malın gümrükten işletmeye ulaşana kadar yapılan harcamaları düşünün.

2

Gümrük vergisi maliyete eklenirken, gümrükte ödenen KDV genellikle 191 nolu hesapta takip edilir.

3

Fatura bedeli, nakliye, gümrük vergisi, ardiye ve banka komisyonlarının tamamını toplayıp KDV'yi hariç tutmalısınız.

Daha Fazla Pratik

İthalat sürecinde ödenen kur farklarının maliyete mi yoksa gidere mi atılacağı konusunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 191Soru →

(A) Asansör Sistemleri Üretim A.Ş., Temmuz 2026 tarihinde bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek kaydıyla $2.000.000$ TL tutarında asansör kabini teslim etmiştir (KDV oranı $\%20$ ). İşletmenin o aya ait KDV beyannamesinde, ihraç kayıtlı teslim dikkate alınmadan önceki veriler ile ihraç kayıtlı teslimden kaynaklanan hesaplanan KDV birleştirildiğinde toplam "Hesaplanan KDV" tutarının "İndirilecek KDV" tutarından $120.000$ TL fazla olduğu görülmektedir. Buna göre, bu satış işlemi sonucunda tecil edilecek ve iade edilecek KDV tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

Tecil Edilecek KDV:

400.000

TL; İade Edilecek KDV:

0

TL

Tecil Edilecek KDV:

120.000

TL; İade Edilecek KDV:

280.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

0

TL; İade Edilecek KDV:

400.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

280.000

TL; İade Edilecek KDV:

120.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

200.000

TL; İade Edilecek KDV:

200.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tecil Edilecek KDV: $120.000$ TL; İade Edilecek KDV: $280.000$ TL

Cevap

Tecil edilecek tutar

120.000

TL, iade edilecek tutar ise

280.000

TL'dir.

Doğru yanıt, yasal sınırları yansıtmaktadır. İhraç kayıtlı satışta hesaplanan

400.000

TL KDV'nin, işletmenin o ayki ödenecek KDV tutarı olan

120.000

TL kadarlık kısmı vergi dairesi tarafından tecil edilir (ertelenir). Kalan

280.000

TL ise ödenecek KDV çıkmadığı için tecil edilemez ve imalatçı işletmeye iade edilecek vergi olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

Fatura üzerindeki toplam KDV tutarının hesaplanması

2.000.000 \times 0,20 = 400.000

TL

İhraç kayıtlı teslimde beyan edilecek ancak tahsil edilmeyecek toplam KDV yükünü bulmak için.

2

Beyannamedeki ödenecek KDV sınırının belirlenmesi

120.000

TL

KDV Kanunu uyarınca, ihraç kayıtlı teslimlerde sadece ödenecek KDV kadar tutar tecil edilebilir.

3

Tecil ve iade tutarlarının ayrıştırılması

Tecil:

120.000

TL; İade:

400.000 - 120.000 = 280.000

TL

Ödenecek KDV'yi aşan hesaplanan KDV kısmı, imalatçıya iade edilir.

Anahtar Kavram

İhraç kayıtlı teslimlerde tecil edilecek KDV, o aya ait beyannamede tahakkuk eden ödenecek KDV tutarı ile sınırlıdır; aşan kısım ise iade hakkı doğuran bir alacak niteliğindedir.

İpuçları

1

İhraç kayıtlı teslimde hesaplanan KDV'nin ne kadarının ödenecek vergi ile sınırlı olduğunu düşünün.

2

Eğer faturadaki KDV tutarı, o ayki ödenecek KDV'den büyükse aradaki fark iade edilir.

Daha Fazla Pratik

İhracatın 3 ay içinde gerçekleşmemesi durumunda tecil edilen verginin akıbetini ve gecikme zammı uygulamasını araştırın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 192Soru →

(M) Endüstriyel Mutfak A.Ş., Nisan $2026$ tarihinde bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek kaydıyla $800.000$ TL tutarında sanayi tipi fırın teslim etmiştir. Mal bedeli üzerinden $\%20$ oranında KDV hesaplanmıştır. KDV Kanunu'nun $11/1$ -c maddesi kapsamında gerçekleştirilen bu işleme ilişkin, imalatçı işletmenin satış anında yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR

800.000

/ 192 DİĞER KDV

160.000

/ 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

800.000

/ 392 DİĞER KDV

160.000

120 ALICILAR

960.000

/ 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

800.000

/ 391 HESAPLANAN KDV

160.000

120 ALICILAR

960.000

/ 192 DİĞER KDV

160.000

/ 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

800.000

/ 392 DİĞER KDV

160.000

120 ALICILAR

800.000

/ 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

800.000

120 ALICILAR

800.000

/ 191 İNDİRİLECEK KDV

160.000

/ 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

800.000

/ 392 DİĞER KDV

160.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR $800.000$ / 192 DİĞER KDV $160.000$ / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR $800.000$ / 392 DİĞER KDV $160.000$

Cevap

120 ALICILAR

800.000

(Borç), 192 DİĞER KDV

160.000

(Borç), 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

800.000

(Alacak), 392 DİĞER KDV

160.000

(Alacak) şeklinde yapılan yevmiye kaydı doğrudur.

İhraç kayıtlı satışlarda imalatçı, ihracatçıdan mal bedelini tahsil ederken KDV tutarını tahsil etmez. Muhasebe kaydında '120 Alıcılar' hesabı sadece mal bedeli kadar borçlandırılır. Hesaplanan ancak tahsil edilmeyen KDV ise '392 Diğer KDV' (Tecil Edilen KDV) hesabında alacaklandırılırken, buna karşılık '192 Diğer KDV' (Tecil Edilebilir KDV) hesabı borçlandırılarak denge sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1

KDV tutarını hesaplayınız.

800.000 \times 0,20 = 160.000

TL

İhraç kayıtlı teslimlerde KDV hesaplanması zorunludur.

2

Tahsil edilecek tutarı belirleyiniz.

800.000

TL (Sadece mal bedeli)

İhracatçıdan KDV tahsil edilmez, bu nedenle 120 hesaba sadece net bedel yazılır.

3

Tecil-Terkin mekanizması için hesapları seçiniz.

192 Diğer KDV (Borç) ve 392 Diğer KDV (Alacak)

Tahsil edilmeyen ancak beyan edilmesi gereken KDV tutarı bu hesaplarda karşılıklı olarak izlenir.

Anahtar Kavram

Tecil-Terkin Mekanizması

İpuçları

1

İhraç kayıtlı teslimlerde imalatçı ihracatçıdan KDV tahsil etmez.

2

Hesaplanan KDV'nin 'Tecil Edilen KDV' olarak 392 numaralı hesapta takip edilmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

İhracatın 3 ay içinde gerçekleşmemesi durumunda yapılacak düzeltme kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 193Soru →

İşletme, personelin yurt dışı iş seyahati harcamalarında kullanılmak üzere $22.06.2026$ tarihinde bankadaki vadesiz TL hesabından $4.000$ USD tutarında efektif (nakit yabancı para) satın almıştır. Bankanın işlem tarihindeki kurları şu şekildedir:

Kur Türü	Alış	Satış
Döviz	$32,80$ TL	$33,10$ TL
Efektif	$32,95$ TL	$33,40$ TL

Buna göre, işletmenin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

---------------- / ----------------
100 KASA (USD) 133.600
102 BANKALAR 133.600
---------------- / ----------------

---------------- / ----------------
100 KASA (USD) 132.400
102 BANKALAR 132.400
---------------- / ----------------

---------------- / ----------------
102 BANKALAR (USD) 133.600
102 BANKALAR (TL) 133.600
---------------- / ----------------

---------------- / ----------------
100 KASA (USD) 131.800
102 BANKALAR 131.800
---------------- / ----------------

---------------- / ----------------
100 KASA (USD) 133.600
100 KASA (TL) 133.600
---------------- / ----------------

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ---------------- / ----------------
100 KASA (USD) 133.600
102 BANKALAR 133.600
---------------- / ----------------

Cevap

İşletmenin kasasına giren

4.000

USD tutarındaki efektif mevcudunun, bankanın uyguladığı Efektif Satış Kuru olan

33,40

TL üzerinden hesaplanan

133.600

TL tutarıyla 100 Kasa hesabına borç, ödemenin yapıldığı 102 Bankalar hesabına ise alacak kaydedilmesi gerekir.

Doğru kayıt, işletmenin bankadan nakit (efektif) yabancı para alımını yansıtmaktadır. Banka bu işlemde satıcı konumunda olduğu için kendi satış kurunu uygular. Fiziksel teslimat söz konusu olduğu için 'Efektif Satış Kuru' (

33,40

TL) üzerinden hesaplanan

133.600

TL, kasaya giriş olarak borç, bankadan çıkış olarak alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

İşlem türüne uygun kurun belirlenmesi.

Efektif Satış Kuru:

33,40

TL

İşletme bankadan nakit (efektif) satın aldığı için bankanın satış kuru ve efektif niteliği nedeniyle Efektif Satış Kuru kullanılır.

2

TL karşılığının hesaplanması.

4.000

USD

\times 33,40

TL =

133.600

TL

Yabancı para işlemlerinin ulusal para cinsinden kayda alınması zorunluluğu.

3

Muhasebe hesaplarının belirlenmesi.

100 Kasa (Borç), 102 Bankalar (Alacak)

Nakit girişi kasayı artırırken, bankadaki TL hesabından yapılan ödeme banka mevcudunu azaltır.

Anahtar Kavram

Efektif Alım İşlemleri ve Kur Seçimi

Daha Fazla Pratik

İşletmenin kasasındaki bu efektif mevcudunu dönem sonunda değerlemesi durumunda hangi kurun kullanılacağını ve oluşacak farkın hangi hesaba kaydedileceğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 194Soru →

(K) Dış Ticaret Limited Şirketi, Mart $2027$ tarihinde transit ticaret rejimi çerçevesinde İsviçre'deki bir tedarikçiden $150.000$ Avro bedelle satın aldığı tıbbi ekipmanları, Türkiye'ye ithal etmeden ve millileştirmeden doğrudan Güney Afrika'daki bir alıcıya $185.000$ Avro bedelle satmıştır. İşlem tarihindeki kur $1$ Avro = $36$ TL'dir.

Buna göre, işletmenin bu satış işlemine ilişkin yapacağı muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Satış hasılatı

6.660.000

TL tutarıyla 601 Yurtdışı Satışlar hesabına alacak kaydedilir.

Satış bedeli üzerinden %20 oranında KDV hesaplanarak 391 Hesaplanan KDV hesabına alacak kaydedilir.

Satış hasılatı

6.660.000

TL tutarıyla 600 Yurtiçi Satışlar hesabına alacak kaydedilir.

Alış ve satış bedelleri arasındaki fark olan

1.260.000

TL tutarı kâr olarak 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabına kaydedilir.

Transit ticaret bir ihracat işlemi sayıldığı için 191 İndirilecek KDV hesabı borçlandırılarak KDV iadesi talep edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satış hasılatı $6.660.000$ TL tutarıyla 601 Yurtdışı Satışlar hesabına alacak kaydedilir.

Cevap

Satış hasılatı olan

6.660.000

TL tutarının 601 Yurtdışı Satışlar hesabına alacak kaydedilmesi doğrudur.

Transit ticaret kapsamında gerçekleştirilen satışlarda, satış bedeli işlem tarihindeki kur üzerinden hesaplanarak 601 Yurtdışı Satışlar hesabına alacak kaydedilir. Bu işlemde mal Türkiye gümrük bölgesine girmeden sevk edildiği için KDV doğmaz ve muhasebe kayıtlarında KDV hesaplarına yer verilmez.

Adım Adım Çözüm

1

Satış hasılatının Türk Lirası cinsinden değerini hesaplayınız.

185.000 \times 36 = 6.660.000

TL

Yabancı para cinsinden yapılan işlemler, muhasebe kayıtlarına işlem tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası olarak geçirilmelidir.

2

Transit ticaret kapsamındaki satışın kaydedileceği hesabı belirleyiniz.

601 Yurtdışı Satışlar

Yurt dışındaki müşterilere yapılan mal veya hizmet satışları bu hesapta takip edilir.

3

Katma Değer Vergisi (KDV) durumunu analiz ediniz.

KDV hesaplanmaz.

Transit ticarette mallar Türkiye gümrük hattına girip millileştirilmediğinden, KDV Kanunu kapsamındaki teslim ve hizmetlerden sayılmaz.

Anahtar Kavram

Transit ticarette satış hasılatının 601 hesabında izlenmesi ve KDV istisnası.

İpuçları

1

Transit ticarette malların Türkiye gümrük hattına girip girmediğini düşünün.

2

Türkiye'de millileşmeyen bir malın satışı KDV'ye tabi midir?

3

Satış hasılatını TL'ye çevirirken satış tarihindeki kuru kullanın ve yurt dışı satış hesabını seçin.

Daha Fazla Pratik

Transit ticaret işlemlerinde ödenen banka komisyonlarının maliyet mi yoksa gider mi olarak kaydedilmesi gerektiğini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 195Soru →

$(A)$ İşletmesi, sahip olduğu Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamında $2026$ yılı Şubat ayında $4.000.000$ TL tutarında ham maddeyi KDV ödemeksizin ithal etmiş ve ithalat tarihinde KDV Kanunu’nun Geçici $17$ . maddesi uyarınca tecil işlemini kayıtlara almıştır. İşletme, Mart ayında üretimi tamamlayarak mamulleri ihraç etmiş ve ihracatın gerçekleşmesiyle birlikte tecil edilen KDV'nin terkin işlemi için gerekli belgeleri vergi dairesine ibraz etmiştir.

KDV oranının $\%20$ olduğu varsayıldığında, KDV'nin terkin edildiği (silindiği) tarihte işletme tarafından yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

392 Diğer KDV -

800.000

TL

192 Diğer KDV -

800.000

TL

191 İndirilecek KDV -

800.000

TL

391 Hesaplanan KDV -

800.000

TL

601 Yurtdışı Satışlar -

4.000.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 392 Diğer KDV - $800.000$ TL

Cevap

Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında tecil edilen KDV'nin terkin edilmesi aşamasında, '392 Diğer KDV' hesabı

800.000

TL tutarında borçlandırılır.

Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamında KDV Kanunu'nun Geçici 17. maddesi uyarınca yapılan ithalatlarda 'tecil-terkin' sistemi uygulanır. İthalat aşamasında gümrükte ödenmeyen ancak vergi dairesi nezdinde tecil edilen vergi, işletme kayıtlarında '192 Diğer KDV' (Borç) ve '392 Diğer KDV' (Alacak) hesaplarında izlenir. İhracat taahhüdü gerçekleşip vergi dairesi tarafından terkin (silme) işlemi onaylandığında, bu hesaplar ters kayıtla kapatılır. Dolayısıyla, terkin aşamasında '392 Diğer KDV' hesabı borçlandırılırken, '192 Diğer KDV' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Tecil edilen KDV tutarını hesaplayınız.

4.000.000 \times \%20 = 800.000

TL

İthalat aşamasında ödenmeyip tecil edilen vergi tutarının belirlenmesi gerekir.

2

İthalat tarihindeki ilk kaydı hatırlayınız.

Borç: 150 İlk Madde ve Malzeme (

4.000.000

), Borç: 192 Diğer KDV (

800.000

) / Alacak: 320 Satıcılar (

4.000.000

), Alacak: 392 Diğer KDV (

800.000

)

Terkin işlemi, bu geçici tecil hesaplarının (192 ve 392) ters kayıtla kapatılmasıdır.

3

Terkin (kapatma) kaydını gerçekleştiriniz.

Borç: 392 Diğer KDV (

800.000

) / Alacak: 192 Diğer KDV (

800.000

)

İhracat taahhüdü yerine getirildiğinde, vergi yükümlülüğü (392) ve buna bağlı alacak takibi (192) ortadan kalkar.

Anahtar Kavram

Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) ve Tecil-Terkin Muhasebesi

İpuçları

1

Tecil-terkin işlemlerinde verginin ödenmediğini ve geçici hesaplarda (192/392) takip edildiğini hatırlayınız.

2

İhracat gerçekleştiğinde, başlangıçta alacak tarafına yazılan 'tecil edilen' vergi yükümlülüğünün kapatılması gerekir.

3

Kapatma (terkin) kaydı, ithalat anındaki KDV kaydının tam tersi şeklinde yapılır. 392 nolu hesap alacak bakiyesi verdiği için borçlandırılarak kapatılır.

Daha Fazla Pratik

İhraç kayıtlı satışlarda (Madde 11/1-c) benzer muhasebe mantığının satış tarafı için nasıl işlediğini gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 196Soru →

Meltem Dış Ticaret A.Ş., $20$ Mayıs $2026$ tarihinde $15.000$ ABD Doları tutarındaki ticari malı yurt dışındaki bir alıcıya mal mukabili ödeme şartıyla ihraç etmek üzere sevk etmiştir. Söz konusu ihracata ilişkin gümrük beyannamesi $25$ Mayıs $2026$ tarihinde kapanmıştır.

İşlem tarihlerindeki kurlar şu şekildedir:

Tarih	$1$ ABD Doları (Alış)
$20$ Mayıs $2026$ (Fatura Tarihi)	$32,10$ TL
$25$ Mayıs $2026$ (GÇB Kapanış Tarihi)	$32,40$ TL

Buna göre, işletmenin fiili ihracat tarihinde yapacağı yevmiye kaydında "601 Yurtdışı Satışlar" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

481.500

486.000

480.000

490.000

483.750

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $486.000$

Cevap

Fiili ihraç tarihindeki kur (

32,40

TL) esas alınarak hesaplanan

486.000

TL tutarı doğrudur.

İhracat işlemlerinde yurt dışı satışlar hasılatı, malın gümrükten fiilen çıktığı (gümrük beyannamesinin kapandığı) tarihteki Merkez Bankası alış kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilerek kaydedilir. Soruda fiili ihraç tarihi

25

Mayıs

2026

olarak belirtilmiştir. Bu tarihteki kur

32,40

TL olduğundan,

15.000 \text{ USD} \times 32,40 = 486.000

TL tutarı '601 Yurtdışı Satışlar' hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

İhracat gelirinin (hasılatın) hangi tarihteki kur üzerinden hesaplanacağını belirlemek.

Gümrük beyannamesinin kapandığı (fiili ihraç) tarih olan

25

Mayıs

2026

esas alınır.

Tek Düzen Hesap Planı ve vergi mevzuatına göre ihracat geliri, malın fiilen ihraç edildiği tarihteki kur üzerinden yurt dışı satışlara kaydedilir.

2

İlgili tarihteki kur ile döviz tutarını çarparak TL karşılığını hesaplamak.

15.000 \text{ USD} \times 32,40 \text{ TL/USD} = 486.000 \text{ TL}

Yasal kayıtlara geçecek Türk Lirası tutarının tespiti için döviz bedeli fiili ihraç kuru ile çarpılır.

Anahtar Kavram

İhracatta Hasılatın Kaydı (Fiili İhraç Tarihi)

Tahmini Süre:45s

Soru 197Soru →

İmalatçı (G) İşletmesi, Şubat $2026$ döneminde ihraç edilmek kaydıyla bir dış ticaret firmasına $400.000$ TL tutarında sanayi ürünü teslim etmiştir. Katma Değer Vergisi oranı $\%20$ ’dir. İmalatçı işletme, KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi kapsamında KDV’yi tahsil etmeyerek tecil-terkin sistemini uygulamıştır. Buna göre, imalatçı işletmenin gerçekleştirdiği bu teslim kaydında KDV tutarı hangi hesabın alacak tarafında izlenmelidir?

392 Diğer KDV

192 Diğer KDV

391 Hesaplanan KDV

191 İndirilecek KDV

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 392 Diğer KDV

Cevap

İhraç kayıtlı teslimlerde unvanı 'Tecil Edilen KDV' olan 392 Diğer KDV hesabı alacaklandırılır.

İhraç kayıtlı satışlarda (KDV 11/1-c), imalatçı firma KDV'yi ihracatçıdan tahsil etmez. Bu vergi tutarı, vergi dairesi tarafından tecil edilir. Muhasebe standartları gereği bu tutar, 392 Diğer KDV (Tecil Edilen KDV) hesabının alacağına kaydedilerek izlenir.

Adım Adım Çözüm

1

KDV tutarının hesaplanması

400.000 \times \%20 = 80.000

TL

İşlem tutarı üzerinden yasal KDV oranı uygulanarak tecil edilecek vergi belirlenir.

2

İmalatçı işletmenin satış kaydındaki hesapların belirlenmesi

Borçlu hesaplar: 120 Alıcılar (

400.000

) ve 192 Diğer KDV (

80.000

); Alacaklı hesaplar: 600 Yurtiçi Satışlar (

400.000

) ve 392 Diğer KDV (

80.000

)

Tecil-terkin sisteminde tahsil edilmeyen KDV, hem borç hem alacak tarafta özel hesaplarda izlenir.

Anahtar Kavram

İhraç kayıtlı teslimlerde tecil edilen KDV'nin muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

İhracatın yasal süresi içinde gerçekleşmemesi durumunda yapılacak düzeltme kayıtlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 198Soru →

Bir işletme, yurt dışından ticari mal ithal etmek amacıyla bankası aracılığıyla akreditif açtırmıştır. İşletme, bu işleme ilişkin olarak banka tarafından tahsil edilen $4.500$ TL tutarındaki akreditif açılış komisyonunu aşağıdaki hesaplardan hangisine borç kaydederek muhasebeleştirmelidir?

159 Verilen Sipariş Avansları

153 Ticari Mallar

770 Genel Yönetim Giderleri

653 Komisyon Giderleri

780 Finansman Giderleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 159 Verilen Sipariş Avansları

Cevap

İthalat sürecindeki akreditif açılış komisyonu, mal işletmeye ulaşana kadar maliyetlerin izlendiği 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında borçlandırılarak muhasebeleştirilir.

Doğru yanıt olan seçenek, ithalat işlemlerinde mallar işletmeye fiilen ulaşıncaya kadar yapılan tüm harcamaların (akreditif masrafları, navlun, gümrük vb.) izlendiği hesabı temsil eder. Bu hesap, mal teslim alındığında toplam tutarıyla ilgili stok hesabına devredilir.

Adım Adım Çözüm

1

Masrafın niteliğini belirlemek

İthalat maliyet unsuru

VUK ve Tek Düzen Hesap Planı'na göre ithal edilen malların maliyetine giren harcamalar aktifleştirilmelidir.

2

Malların teslim durumunu kontrol etmek

Mal henüz yoldadır/teslim alınmamıştır

Akreditif açılış aşamasında mal henüz işletme stoklarına girmediği için geçici bir hesap kullanılmalıdır.

3

Uygun hesabı seçmek

159 Verilen Sipariş Avansları

İthalat tamamlanana kadar tüm harcamaların tek bir hesapta (159) toplanması, malın toplam maliyetinin doğru hesaplanmasını sağlar.

Anahtar Kavram

İthalat maliyetlerinin oluşum süreci ve 159 nolu hesabın kullanımı.

Tahmini Süre:45s

Soru 199Soru →

Gökkuşağı Dış Ticaret İşletmesi, yurt dışından ticari mal ithal etmiş ve ithalat sürecine ilişkin aşağıdaki bilgiler kaydedilmiştir:

İşlem Kalemi	Tutarı (TL)
Malın Fatura Bedeli	$250.000$
Navlun (Nakliye)	$15.000$
İthalat Sigortası	$10.000$
Gümrük Vergisi	$20.000$
Ardiye Gideri (Gümrükleme sürecinde)	$5.000$
KDV (%20 - İndirilebilir)	$60.000$

İşletme ayrıca mallar gümrükten çekilip kendi deposuna alındıktan sonra $8.000$ TL taşıma ve depolama gideri yapmıştır.

Buna göre, Tekdüzen Hesap Planı gereğince ithal edilen malların '153 Ticari Mallar' hesabına kaydedilecek olan toplam maliyeti kaç TL'dir?

250.000

300.000

308.000

360.000

368.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $300.000$

Cevap

İthal edilen malların '153 Ticari Mallar' hesabına kaydedilecek toplam maliyeti

300.000

TL'dir.

Doğru cevap olan

300.000

TL; malın fatura bedeli (

250.000

), navlun (

15.000

), sigorta (

10.000

), gümrük vergisi (

20.000

) ve ardiye (

5.000

) giderlerinin toplamından oluşur. Bu harcamaların tamamı malın millileştirilmesi ve işletmeye getirilmesi için zorunlu olan ve maliyete eklenmesi gereken kalemlerdir.

Adım Adım Çözüm

1

Maliyete dahil edilecek ithalat kalemlerini belirle

Mal Bedeli (

250.000

) + Navlun (

15.000

) + Sigorta (

10.000

) + Gümrük Vergisi (

20.000

) + Ardiye (

5.000

)

Zorunlu ithalat giderleri maliyetin bir parçasıdır.

2

KDV tutarını değerlendir

İndirilebilir KDV maliyete eklenmez.

Vergi mevzuatı gereği indirilebilir KDV bir maliyet unsuru değil, alacak kalemidir.

3

Stoklara giriş sonrası giderleri hariç tut

Mallar depoya girdikten sonra yapılan

8.000

TL'lik harcama maliyete eklenmez.

TMS 2 Stoklar standardına göre maliyet, malın mevcut konumuna ve durumuna getirilmesine kadar yapılan harcamaları kapsar.

4

Toplam maliyeti hesapla

250.000 + 15.000 + 10.000 + 20.000 + 5.000 = 300.000

TL

İlgili tüm maliyet unsurlarının toplamıdır.

Anahtar Kavram

İthalat maliyeti, malın millileştirilip işletme deposuna girene kadar yapılan tüm zorunlu ve indirilemeyen harcamaları kapsar.

Daha Fazla Pratik

İthalat sırasında ortaya çıkan kur farklarının malın maliyetine eklenip eklenmeyeceği durumlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 200Soru →

Dış ticaretle uğraşan bir işletme, $15$ Kasım $2025$ tarihinde yurt dışındaki bir tedarikçiden kredili olarak $12.000 \text{ USD}$ tutarında ticari mal ithal etmiştir. İthalat tarihindeki kur $1 \text{ USD} = 32,50 \text{ TL}$ iken, işletmenin dönem sonu ( $31.12 .2025$ ) değerleme kuru $1 \text{ USD} = 34,20 \text{ TL}$ olarak belirlenmiştir. Söz konusu borç $15$ Şubat $2026$ tarihinde banka kanalıyla ödenmiş olup ödeme tarihindeki kur $1 \text{ USD} = 33,80 \text{ TL}$ 'dir. Buna göre, $15$ Şubat $2026$ tarihinde yapılacak ödeme kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"646 Kambiyo Kârları" hesabı

4.800 \text{ TL}

alacaklandırılır.

"656 Kambiyo Zararları" hesabı

4.800 \text{ TL}

borçlandırılır.

"646 Kambiyo Kârları" hesabı

15.600 \text{ TL}

alacaklandırılır.

"656 Kambiyo Zararları" hesabı

15.600 \text{ TL}

borçlandırılır.

"320 Satıcılar" hesabı

390.000 \text{ TL}

borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "646 Kambiyo Kârları" hesabı $4.800 \text{ TL}$ alacaklandırılır.

Cevap

"646 Kambiyo Kârları" hesabının

4.800 \text{ TL}

alacaklandırılması doğrudur.

İşletmenin borcu

31.12.2025

tarihinde

34,20 \text{ TL}

kuru üzerinden değerlenerek "320 Satıcılar" hesabına

410.400 \text{ TL}

olarak kaydedilmiştir.

15

Şubat

2026

tarihinde kur

33,80 \text{ TL}

'ye düştüğü için borcun Türk Lirası karşılığı azalmış ve işletme lehine

4.800 \text{ TL}

(

0,40 \text{ TL} \times 12.000

) tutarında bir kambiyo kârı doğmuştur. Bu durum "646 Kambiyo Kârları" hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem sonu (

31.12.2025

) itibarıyla borcun kayıtlı değerini hesaplayın.

12.000 \text{ USD} \times 34,20 \text{ TL} = 410.400 \text{ TL}

Yabancı para cinsinden borçlar, dönem sonunda güncel kur ile değerlenerek bilançoda gösterilmelidir.

2

Ödeme tarihindeki (

15.02.2026

) borç tutarını hesaplayın.

12.000 \text{ USD} \times 33,80 \text{ TL} = 405.600 \text{ TL}

Ödeme anında bankadan çıkacak olan Türk Lirası tutarı, o günkü kur üzerinden belirlenir.

3

Kur farkını tespit edin.

410.400 \text{ TL} - 405.600 \text{ TL} = 4.800 \text{ TL}

Kayıtlı borç tutarı ile fiilen ödenen tutar arasındaki fark, kur değişikliğinden kaynaklanan kâr veya zararı verir.

4

Muhasebe kaydının yönünü belirleyin.

Alacak tarafına "646 Kambiyo Kârları" yazılır.

Kayıtlı borçtan daha az ödeme yapıldığı için işletme lehine olumlu bir fark oluşmuştur.

Anahtar Kavram

İzleyen yılda yapılan yabancı paralı işlemlerde, kur farkı hesaplanırken bir önceki dönem sonu değerleme kuru esas alınır.

İpuçları

1

Önce

2025

yıl sonunda borcun hangi tutarla bilançoda yer aldığını belirleyin.

2

2026

yılındaki ödeme kaydını yaparken, borcun defter değeri (

31.12

kuru) ile fiili ödeme tutarı (

15.02

kuru) arasındaki farka odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Değerleme kurunun ödeme kurundan daha düşük olması durumunda oluşacak kambiyo zararı kaydını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram