Enzimler

Enzimlerin tam fonksiyonel yapısı olan holoenzimler; apoenzim olarak adlandırılan protein kısmı ile protein yapısında olmayan kofaktör kısmından oluşur. Organik yapıdaki kofaktörler olan koenzimler, enzime bağlanma stratejilerine göre iki sınıfa ayrılır: Enzime çok sıkı (bazı durumlarda kovalent) bağlanan ve reaksiyon boyunca enzimden ayrılmayan 'prostetik gruplar' ile reaksiyon sırasında enzimle etkileşip daha sonra enzimden ayrılan 'kosubstratlar' (geçici koenzimler).

Buna göre, aşağıdaki enzim-yardımcı molekül eşleşmelerinden hangisinde yardımcı molekül bir kosubstrat (geçici koenzim) olarak görev yapmaktadır?

Hiperkolesterolemi tedavisinde yaygın olarak kullanılan statin grubu ilaçlar, kolesterol biyosentezinin hız kısıtlayıcı basamağını katalizleyen HMG-KoA redüktaz enzimini inhibe ederler. Bu ilaçların enzim üzerindeki inhibisyon mekanizması ve Michaelis-Menten kinetiği parametreleri olan $K_m$ ile $V_{max}$ üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Rutin kontrolleri sırasında serum alkalen fosfataz ($ALP$) düzeyi referans aralığının $3$ katı yüksek bulunan $55$ yaşındaki bir kadın hastanın diğer karaciğer fonksiyon testleri normal sınırlarda saptanmıştır. Bu hastada $ALP$ yüksekliğinin hepatobilier sistem mi yoksa kemik dokusu kaynaklı mı olduğunu belirlemek amacıyla ölçülmesi en uygun olan enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Enzimlerin katalitik döngüde ihtiyaç duyduğu kofaktörler; protein yapıya bağlanma kuvvetlerine göre 'ko-substrat' veya 'prostetik grup' olarak, kimyasal yapılarına göre ise 'koenzim' veya 'metal iyonu' olarak sınıflandırılır. Buna göre, enzim-kofaktör etkileşimleri ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İzoenzimler, aynı reaksiyonu katalizleyen ancak farklı fiziksel, kimyasal ve immünolojik özelliklere sahip enzim formlarıdır. Klinik biyokimyada doku hasarlarının belirlenmesinde bu enzimlerin serumdaki dağılım paternleri kritik öneme sahiptir.

**Laktat dehidrogenaz ($LDH$) izoenzimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?**

İzoenzimler, aynı tepkimeyi katalizlemelerine rağmen farklı genler tarafından kodlanmaları veya farklı alt birim kompozisyonlarına sahip olmaları nedeniyle dokuya özgü kinetik ve regülatör özellikler sergilerler. Glukoz metabolizmasında kritik rol oynayan Heksokinaz $I$ ve Heksokinaz $IV$ (Glukokinaz) izoenzimleri arasındaki fonksiyonel farklar düşünüldüğünde, Glukokinaz için aşağıdakilerde hangisi doğrudur?

Metotreksat, kanser kemoterapisinde yaygın olarak kullanılan ve dihidrofolat redüktaz (DHFR) enzimini inhibe eden bir ilaçtır. Metotreksat varlığında dihidrofolat redüktaz enziminin substratı olan dihidrofolat için ölçülen kinetik parametrelerdeki değişim aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hastada pelvik ağrı ve kemik metastazı şüphesi nedeniyle yapılan tetkiklerde serum total asit fosfataz ($ACP$) düzeyi referans aralığın çok üzerinde saptanmıştır. Laboratuvarda yapılan diferansiyel inhibisyon testlerinde, enzim aktivitesinin $L$-tartrat ilavesiyle $\%90$ oranında azaldığı, formaldehit ilavesiyle ise anlamlı bir değişim göstermediği gözlenmiştir. Bu laboratuvar bulguları ve ilgili enzim hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

TCA döngüsünde sitratın izositrata dönüşümünü katalizleyen enzimin, kofaktörü yapıda bulunmadığında inaktif olan protein kısmı (apoenzim) katalitik olarak işlevsizdir. Bu enzimin "cis-akonitat" ara ürünü üzerinden yürüyen dehidrasyon-rehidrasyon mekanizması ve yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında kadın hastaya elektif kolesistektomi sırasında nöromüsküler blokaj amacıyla süksinilkolin uygulanmıştır. Cerrahi işlem tamamlanmasına rağmen hastanın spontan solunumunun başlamadığı ve postoperatif $3$ saat boyunca mekanik ventilasyon desteğine ihtiyaç duyduğu saptanmıştır. Hastadan alınan serum örneğinde psödokolinesteraz ($BChE$) aktivitesi referans aralığın alt sınırına yakın bulunmuştur. Bu hastada süksinilkolin apnesine neden olan kalıtsal durumu teyit etmek amacıyla yapılan biyokimyasal analizler ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$60$ yaşında erkek hasta, akut miyokard enfarktüsü ($MI$) tanısıyla koroner yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Yatışının $5.$ gününde hastada aniden tekrar şiddetli göğüs ağrısı ve elektrokardiyografide ($EKG$) yeni $ST$ segment elevasyonu gelişiyor.

Buna göre, gelişen yeni bir miyokardiyal hasarı (re-enfarktüs) belirlemek için kullanılması en uygun olan laboratuvar parametresi aşağıdakilerden hangisidir?

Enzimlerin biyolojik fonksiyonlarını yerine getirebilmeleri için gerekli olan yapısal bileşenler ve International Union of Biochemistry (IUB) sınıflama sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Metotreksat, dihidrofolat redüktaz enziminin aktif bölgesine substratı olan dihidrofolata yapısal benzerliği nedeniyle bağlanarak enzim aktivitesini inhibe eden bir kemoterapötik ajandır. Bu ilacın varlığında enzim kinetiği incelendiğinde, $K_m$ ve $V_{max}$ değerlerinde meydana gelen değişim aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Pirimidin nükleotid biyosentezinde de novo yolun temel kontrol noktası olan aspartat transkarbamoilaz (ATCase) enzimi, allosterik düzenlenmenin prototipik örneğidir. Bu enzimin katalitik ve regülatör alt birimleri arasındaki etkileşimler ile efektör moleküllerin kinetik parametreler üzerindeki etkisi düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Genel anestezi altında elektif cerrahi planlanan $35$ yaşındaki kadın hastaya nöromüsküler blokör olarak süksinilkolin uygulanmıştır. Operasyon sonrası hastada spontan solunumun başlamaması ve apne tablosunun uzaması üzerine yapılan incelemelerde plazma kolinesteraz (psödokolinesteraz) aktivitesinin düşük olduğu saptanmıştır. Bu enzim ve klinik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir enzimatik reaksiyonda, substrat ile yapısal benzerlik gösteren bir inhibitörün varlığında, reaksiyonun kinetik parametrelerinde meydana gelen değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Bir laboratuvar çalışmasında saflaştırılan bir enzimin sadece protein kısmının, tek başına biyolojik aktivite göstermediği saptanmıştır. Reaksiyonun gerçekleşmesi için protein olmayan bir yardımcı moleküle (kofaktör) ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir. Buna göre, enzimin saflaştırılan bu inaktif protein kısmına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Amino asit metabolizmasında gerçekleşen transaminasyon reaksiyonlarında, amino grubunun bir amino asitten keto asite taşınmasında görev yapan ve Vitamin $B_6$ (piridoksin) türevi olan koenzim aşağıdakilerden hangisidir?

Kurşun ($Pb^{2+}$) iyonlarının, hemoglobin sentezinde görevli ferrokela-taz enziminin sülfhidril gruplarına bağlanarak enzimi inhibe ettiği bilinmektedir. Bu tip bir inhibisyonda substrat konsantrasyonu artırılsa bile reaksiyon hızı inhibitörsüz durumdaki maksimum hıza ($V_{max}$) ulaşamazken, enzimin substrata ilgisi ($K_m$) değişmemektedir. Buna göre, bu inhibisyonun Lineweaver-Burk grafiğindeki ($1/v$ karşın $1/[S]$) görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

Metabolik yollarda görev alan dehidrogenazların bir kısmı nikotinamid kofaktörlerini çözünür ve serbestçe ayrışabilen koenzimler şeklinde kullanırken, bir kısmı flavin türevlerini protein yapısına kovalent olarak bağlı 'prostetik gruplar' şeklinde taşır. Buna göre, süksinat dehidrogenaz enziminde bir histidin kalıntısı üzerinden kovalent bağ ile bağlı bulunan ve riboflavin ($B_2$ vitamini) türevi olan koenzim aşağıdakilerden hangisidir?