Gastroenteroloji

$55$ yaşında erkek hasta, alkolik siroz ve tekrarlayan hepatik ensefalopati atakları nedeniyle poliklinik kontrolüne geliyor. Hastanın fizik muayenesinde belirgin temporal atrofi, kas kütlesinde azalma ve hafif derecede kaba tremor (asteriks) saptanıyor. Hasta yakınları, amonyak üretimini azaltmak amacıyla hastanın protein alımını günlük $30$-$40$ grama kadar kısıtladıklarını ifade ediyor. Bu hastanın uzun dönem takibinde beslenme yönetimiyle ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

58 yaşında kadın hasta, rutin sağlık kontrolleri sırasında yapılan batın ultrasonografisinde pankreas gövde-kuyruk bileşkesinde şüpheli kistik bir alan görülmesi üzerine gastroenteroloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın özgeçmişinde geçirilmiş akut pankreatit atağı, alkol kullanımı veya karın travması öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenesi doğal izleniyor.

Hastaya çekilen MRCP tetkikinde; pankreas gövde kesiminde 45 mm çapında, kalın çeperli, içerisinde septalar barındıran, makrokistik yapıda ve ana pankreas kanalı ile ilişkisi olmayan bir lezyon saptanıyor. Santral skar veya kalsifikasyon izlenmiyor. Endoskopik ultrasonografi (EUS) ile yapılan ince iğne aspirasyonunda kist sıvısı analiz sonuçları şu şekildedir:

* Görünüm: Viskoz ve şeffaf
* Kist içi CEA: 750 ng/mL (Yüksek)
* Kist içi Amilaz: 45 U/L (Düşük)

Bu hasta için en olası tanı ve önerilmesi gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşındaki erkek hasta, $5$ yıldır Crohn hastalığı tanısıyla takip edilmekte ve $125 \text{ mg/gün}$ azatioprin tedavisi ile klinik remisyonda izlenmektedir. Son $2$ haftadır halsizlik, kolay morarma ve boğaz ağrısı şikayetleri olan hastanın fizik muayenesinde yaygın peteşiler ve orofaringeal hiperemi saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde pansitopeni (Lökosit: $1.100/\text{mm}^3$, Hemoglobin: $9.2 \text{ g/dL}$, Trombosit: $52.000/\text{mm}^3$) saptanması üzerine öyküsü derinleştirilen hastanın, bir ay önce ürik asit yüksekliği nedeniyle yeni bir ilaç kullanmaya başladığı öğrenilmiştir. Bu hastada görülen pansitopeniden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, son $1$ yıldır devam eden kronik ishal, karın ağrısı ve $10$ kg zayıflama şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde yaklaşık $3$ yıldır devam eden ve gezici karakterde olan büyük eklem ağrıları (artralji) öyküsü mevcut. Fizik muayenesinde hiperpigmentasyon, generalize lenfadenopati ve hafif abdominal distansiyon saptanıyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenum mukozasında soluk sarı renkli granüler plaklar izleniyor. Bu hastada en olası tanıyı doğrulamak için yapılan ince bağırsak biyopsisinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en karakteristiktir?

$26$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır her iki bacakta giderek artan şişlik ve günde $2-3$ kez olan, şekilsiz, yağlı olmayan dışkılama şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral $+2$ gode bırakan pretibial ödem saptanıyor; karın muayenesi doğal bulunuyor. Laboratuvar incelemelerinde serum albümin düzeyi $2.2 \text{ g/dL}$, total protein düzeyi $4.1 \text{ g/dL}$, kalsiyum düzeyi $8.2 \text{ mg/dL}$ ve mutlak lenfosit sayısı $700/\text{mm}^3$ olarak saptanıyor. Gaytada $\alpha_1$-antitripsin klirensi artmış bulunan bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Check-up programı kapsamında değerlendirilen 54 yaşındaki erkek hastada HBsAg pozitifliği saptanıyor. Hastanın fizik muayenesinde özellik izlenmiyor. Yapılan ayrıntılı serolojik ve virolojik tetkiklerde şu sonuçlar elde ediliyor:

* HBsAg: Pozitif
* HBeAg: Negatif
* Anti-HBe: Pozitif
* HBV DNA: $2.000.000$ IU/mL
* ALT: 95 U/L (Normal: $<40$)
* AST: 72 U/L (Normal: $<40$)

Karaciğer biyopsisinde orta derecede nekroinflamatuar aktivite (ISHAK skoru $>6$) izlenen bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında erkek hasta, bilinen alkolik siroz ve özofagus varisleri öyküsüyle acil servise masif hematemez ve baş dönmesi şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde konfüzyon saptanıyor; kan basıncı $85/50$ mmHg, nabız $125$/dakika, batında asit ve splenomegali mevcut. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin değeri $7.2$ g/dL olarak ölçülüyor.

Bu hastanın acil servisteki ilk basamak yönetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Şiddetli karın ağrısı, günde $15$ kez kanlı ishal ve $39^\circ\text{C}$ ateş şikayetleriyle başvuran $35$ yaşındaki erkek hastanın öyküsünden $6$ yıldır ülseratif kolit tanısı olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede genel durumu düşkün, nabzı $115/\text{dakika}$ ve kan basıncı $90/60 \text{ mmHg}$ saptanıyor. Batın distandü, barsak sesleri azalmış ve palpasyonla yaygın hassasiyet mevcut. Laboratuvar incelemesinde lökositoz ($19.000/\text{mm}^3$) izlenirken, ayakta direkt batın grafisinde transvers kolon çapı $8 \text{ cm}$ olarak ölçülüyor. Bu hastanın yönetiminde aşağıdakilerden hangisinin uygulanması perforasyon riskini artıracağı için kontrendikedir?

18 yaşında erkek hasta, son 2 gündür ani başlayan ve yutkunmakla şiddetlenen göğüs ağrısı (odinofaji) şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde akneleri nedeniyle 3 gün önce doksisiklin kullanmaya başladığı öğreniliyor. Vital bulguları stabil olan hastanın fizik muayenesinde orofarenkste herhangi bir lezyon veya patolojik bulgu saptanmıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$75$ yaşında erkek hasta, son $6$ ay içerisinde üç kez tekrarlayan melena ve halsizlik şikayetleri ile başvurmuştur. Hastanın özgeçmişinde ciddi aort darlığı tanısı mevcut olup kapak replasmanı planlandığı öğrenilmiştir. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk bulunmuş, oskültasyonda aort odağında $3/6$ şiddetinde sistolik ejeksiyon üfürümü saptanmıştır. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $8.2$ $g/dL$, $MCV$ $74$ $fL$ ve serum ferritini $10$ $ng/mL$ (N: $20-200$) olarak ölçülmüştür. Hastaya yapılan özofagogastroduodenoskopi ve kolonoskopide aktif kanama odağı izlenmemiştir. Bu hastada tekrarlayan gastrointestinal kanamalardan sorumlu olması en muhtemel patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

72 yaşında kadın hasta, kronik osteoartrit nedeniyle son 1 aydır düzenli ketoprofen kullanımı sonrası hematemez ve melena şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal endoskopide antrumda 1.5 cm çaplı bir peptik ülser saptanıyor. Bu hastada saptanan endoskopik bulgular ve beklenen klinik seyir ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Annesinin kronik hepatit B hastası olduğunu öğrenen $21$ yaşındaki bir üniversite öğrencisi, kontrol amacıyla polikliniğe başvuruyor. Hastanın yapılan fizik muayenesi tamamen normal saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; $HBsAg$ $(+)$, $Anti-HBs$ $(-)$, $HBeAg$ $(+)$, $Anti-HBe$ $(-)$ sonuçları alınıyor. Biyokimyasal analizde $ALT: 24$ $U/L$ ve $AST: 22$ $U/L$ ($N: <40$ $U/L$) olarak ölçülürken, $HBV$ $DNA$ düzeyi $2 \times 10^7$ $IU/mL$ olarak saptanıyor.

Bu hastadaki klinik tablo, kronik hepatit B enfeksiyonunun doğal seyri içerisinde aşağıdaki evrelerden hangisi ile en uyumludur?

$45$ yaşında erkek hasta, ani başlayan masif hematemez ve melena şikayetiyle acil servise getiriliyor. Özgeçmişinde alkol kullanımı, $NSAİİ$ kullanımı veya bilinen bir karaciğer hastalığı öyküsü bulunmuyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı $90/60$ $mmHg$, nabız $110$/dakika saptanıyor. Acil üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; mide proksimalinde, küçük kurvatur yakınında, mukozada minimal bir defektin ortasında submukozadan lümene uzanan ve aktif fışkırır tarzda kanayan geniş kalibreli bir damar izleniyor. Damar çevresindeki mukoza tamamen normal görünümdedir. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kadın hasta, $3$ yıl önce Çölyak hastalığı tanısı almış ve o zamandan beri sıkı glutensiz diyet (GSD) uygulamaktadır. Son $6$ aydır diyete tam uyum göstermesine rağmen karın ağrısı, ishal ve $7$ kg zayıflama şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan tetkiklerde anti-doku transglutaminaz (anti-tTG) IgA ve anti-endomisyum (EMA) IgA antikorları negatif saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenumda belirgin villöz atrofi (Marsh 3c) izleniyor. İntraepitelyal lenfositlerin (İEL) immünfenotiplemesinde; hücrelerin $\%80$'inden fazlasında yüzey CD8, CD4 ve yüzey CD3 ekspresyonunun olmadığı, ancak intrasitoplazmik CD3 ekspresyonunun pozitif olduğu klonal bir T hücre popülasyonu saptanıyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada en olası tanı ve gelişme riski en yüksek olan komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $2$ saat önce olan ve kendiliğinden duran, yarım çay bardağı kadar parlak kırmızı renkli hematemez şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde batın orta hattında eski bir operasyon skarı izleniyor; arteriyel kan basıncı $110/70$ mmHg, nabız $88$/dk olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $11.2$ g/dL bulunuyor. Özgeçmişinde $5$ yıl önce rüptüre abdominal aort anevrizması ($AAA$) nedeniyle sentetik greft interpozisyonu yapıldığı öğreniliyor. Yapılan acil üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; özofagus ve mide normal izlenirken, duodenumun üçüncü kıtasında (distalinde) mukoza bütünlüğü bozulmuş, üzerinde pıhtı bulunan ülsere bir lezyon (şüpheli $Forrest\ IIb$) izleniyor; aktif kanama saptanmıyor. Bu klinik tabloda en olası tanı ve bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, yoğun alkol alımını takiben ortaya çıkan şiddetli ve tekrarlayan kusmalar sonrası parlak kırmızı renkli kan kusma (hematemez) şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde gastroözofageal bileşkede kanama odağı olabilecek longitudinal (boylamsal) seyirli, yüzeyel bir mukozal yırtık saptanıyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, yaklaşık altı aydır devam eden halsizlik ve özellikle geceleri artan tüm vücutta kaşıntı şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayenesinde göz kapaklarında ksantelazmalar ve yaklaşık $2$ cm hepatomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; Alkalen Fosfataz (ALP): $520$ U/L (N: $30-120$), Gama-Glutamil Transferaz (GGT): $180$ U/L (N: $5-40$), total bilirubin: $0,9$ mg/dL ve transaminaz (ALT/AST) düzeyleri normal bulunuyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek amacıyla ilk basamakta istenmesi gereken en özgül laboratuvar testi aşağıdakilerden hangisidir?

Hepatit C'ye bağlı karaciğer sirozu ve asit tanısıyla takip edilen 60 yaşındaki erkek hasta, poliklinik kontrolünde serum kreatinin düzeyinin son 1 hafta içinde 0.9 mg/dL'den 2.1 mg/dL'ye yükseldiği görülerek yatırılıyor. Hastanın öyküsünde nefrotoksik ilaç kullanımı, şok tablosu veya aktif enfeksiyon bulgusu saptanmıyor. Yapılan idrar analizinde proteinüri veya hematüri izlenmiyor; renal ultrasonografide parankimal hastalık bulgusu görülmüyor.

Uluslararası Asit Kulübü (ICA) kriterlerine göre, bu hastada Hepatorenal Sendrom-AKI (HRS-AKI) tanısını doğrulamak ve prerenal azotemiyi dışlamak için uygulanması gereken en uygun ilk yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$27$ yaşında bir erkek hasta, yaklaşık $1$ haftadır devam eden halsizlik, iştahsızlık ve göz aklarında sararma şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan tetkiklerinde karaciğer fonksiyon testleri ve serolojik bulgular şu şekildedir:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$Helicobacter$ $pylori$ tanısıyla eradikasyon tedavisi alan bir hastada, tedaviden en az $4$ hafta sonra eradikasyon başarısını (bakterinin tamamen temizlendiğini) doğrulamak amacıyla kullanılan en güvenilir non-invaziv yöntem aşağıdakilerden hangisidir?