Mikoloji

$38$ yaşında, bilinen bir immün yetmezliği olmayan ancak yapılan tetkiklerinde $CD4^+$ T-lenfosit sayısı $180/mm^3$ (İdiyopatik $CD4^+$ T-lenfositopenisi) saptanan bir erkek hasta; ilerleyici baş ağrısı ve konfüzyon şikayetleriyle başvuruyor. Beyin omurilik sıvısının ($BOS$) çini mürekkebi incelemesinde geniş kapsüllü maya hücreleri görülüyor. $BOS$ kültüründe, "Bird Seed Agar" (Nijer tohumu besiyeri) kullanıldığında $48$ saat içerisinde koyu kahverengi-siyah kolonilerin oluştuğu gözleniyor. Bu besiyerinde gözlenen renk değişimine neden olan enzim ve bu enzimin kullandığı ana substrat eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

48 yaşında, Granülomatoz polianjiitis ($GPA$) tanısıyla 2 aydır yüksek doz kortikosteroid ve siklofosfamid tedavisi alan bir kadın hasta; ateş, progresif dispne ve prodüktif olmayan öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede bilateral raller, arter kan gazında hipoksemi ve biyokimyasal incelemede belirgin laktat dehidrogenaz ($LDH$) yüksekliği saptanıyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde bilateral yaygın "buzlu cam" dansiteleri izleniyor. Bronkoalveoler lavaj örneğinde tanısı doğrulanan bu etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mantar hücresinde ergosterol biyosentez yolunda görev alan skualen epoksidaz enzimini inhibe ederek etki gösteren antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında, Hodgkin lenfoma tanısıyla kemoterapi alan erkek hasta; son $3$ haftadır devam eden künt karakterli baş ağrısı, hafif ateş ve kişilik değişiklikleri nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde hafif ense sertliği saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyonda; BOS açılış basıncı $320$ mmH $_2$ O, protein $110$ mg/dL, glukoz $35$ mg/dL ve lökosit sayısı $45$/mm $^3$ (%$90$ lenfosit) bulunuyor. BOS örneğinin doğrudan mikroskobik incelemesinde (Çini mürekkebi) etken görülmemesine rağmen, kapsüler antijen tarama testi pozitif sonuçlanıyor. Kesin tanı konulan bu olguda, etkenin virülansında ve laboratuvar tanısında kritik rol oynayan fenol oksidaz enzim aktivitesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik bronşiyal astım öyküsü olan $35$ yaşındaki kadın hasta; tekrarlayan hışıltılı solunum (wheezing) atakları, ateş ve koyu kahverengi müköz tıkaçların eşlik ettiği öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde periferik kanda eozinofili saptanıyor ve serum total $IgE$ düzeyi $>1000$ $IU/mL$ bulunuyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde 'parmak ucu eldiven' (finger-in-glove) görünümü ve santral bronşektazi izleniyor. Bu hasta için en olası tanı ve bu tablonun gelişiminden sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$20$ gün önce biyoprotez kapak replasmanı yapılan ve total parenteral nütrisyon (TPN) desteği alan $62$ yaşındaki erkek hastada yüksek ateş ve genel durum bozukluğu gelişiyor. Yapılan ekokardiyografide protez kapak üzerinde vejetasyon saptanıyor. Kan kültüründen izole edilen maya mantarı Cornmeal-Tween $80$ agarda incelendiğinde; 'adaçayı' (sage brush) benzeri görünüm oluşturan kıvrımlı yalancı hifler ve bu hiflerin uçlarında büyük blastokonidyumlar gözleniyor.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları temel alındığında, etken olması en olası mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik muayenesinde hem saçlı deri enfeksiyonu ($tinea\ capitis$) hem de tırnak enfeksiyonu ($tinea\ unguium$) saptanan bir hastada, bu tabloya neden olan etkenin aşağıdaki dermatofit cinslerinden hangisine ait olması beklenir?

$52$ yaşında, ağır kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle son $3$ aydır günlük $40$ mg prednizolon kullanan bir hasta; progresif dispne, öksürük ve yüksek ateş ile yoğun bakım ünitesine yatırılıyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde (BT) multipl nodüler lezyonlar ve yer yer kavitasyonlar izleniyor. Bronkoalveolar lavaj (BAL) örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde septalı, birbirine paralel ve düzenli $45^{\circ}$ açıyla dallanma gösteren hif yapıları saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablo ve olası etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kuzey Amerika'nın Büyük Göller (Great Lakes) havzasında kamp yaptıktan sonra ateş, öksürük ve granülomatöz deri lezyonları gelişen bir hastadan alınan balgam örneği laboratuvara gönderiliyor. Etkenin $25^\circ C$'deki kültüründe septalı hifler ve konidialar saptanıyor. Bu etkenin $37^\circ C$'deki maya formunda görülmesi beklenen en karakteristik morfolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında, HIV pozitif (CD4+ hücre sayısı: $65/mm^3$) bir hasta; iki haftadır giderek artan baş ağrısı, düşük dereceli ateş ve hafif konfüzyon şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ense sertliği saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyon sonrası beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncının belirgin arttığı, lenfositik pleositoz ile birlikte glukozun düşük ve proteinin yüksek olduğu görülüyor. BOS örneğinin çini mürekkebi ile boyanmasında geniş kapsüllü maya hücreleri izleniyor. Bu enfeksiyonun etkeni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut lenfoblastik lösemi tanısıyla izlenen ve kemoterapiye bağlı ağır nötropenik evrede olan $52$ yaşında erkek hastada; tedaviye dirençli ateş, öksürük ve hemoptizi gelişmesi üzerine yapılan tetkiklerde invaziv pulmoner aspergilloz düşünülerek amfoterisin B tedavisi başlanmıştır. Klinik tabloda düzelme görülmeyen hastanın kültüründe tarçın rengi (cinnamon-brown) koloniler üremiş ve mikroskobik incelemede septalı hiflerin yan kısımlarında "aleurioconidia" (lateral mikrokonidyumlar) yapıları saptanmıştır. Bu hastadaki enfeksiyona neden olan ve amfoterisin B'ye doğal dirençli olmasıyla bilinen Aspergillus türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sırt bölgesinde hafif kaşıntılı, hipopigmente lezyonları olan 24 yaşındaki bir hastanın fizik muayenesinde lezyonların üzerine hafifçe bastırıldığında unsu bir dökülme olduğu (Besnier belirtisi) gözlenmiştir. Wood lambası muayenesinde lezyonlarda sarı-altın rengi floresan saptandığına göre, bu hastadan alınan deri kazıntısının %10’luk potasyum hidroksit (KOH) preparatı ile yapılan direkt mikroskobik incelemesinde görülmesi beklenen tipik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Antifungal ilaçlara karşı direnç gelişiminde, ilacın aktif olarak hücre dışına atılmasını sağlayan eflüks pompaları kritik rol oynar. *Candida albicans* izolatlarında azol direncinden sorumlu olan ve enerji kaynağı olarak ATP hidrolizini kullanan "ATP-binding cassette" (ABC) taşıyıcı protein ailesine mensup gen aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısal ve genetik özellikleri nedeniyle mantarlar aleminde sınıflandırılmasına rağmen, hücre membranında ergosterol yerine kolesterol bulunması sebebiyle klasik antifungallere (amfoterisin B, azoller) yanıt vermeyen ve tedavisinde trimetoprim-sülfametoksazol tercih edilen fırsatçı patojen aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşındaki HIV pozitif erkek hasta, tekrarlayan özofageal kandidiyazis nedeniyle uzun süredir flukonazol kullanmaktadır. Son başvurusunda yutma güçlüğü şikayeti devam eden hastadan alınan lezyon örneğinde; germ tüp testi pozitif olan ve mısır unlu (cornmeal) agarda terminal klamidosporlar oluşturan maya mantarı izole edilmiştir. Antifungal duyarlılık testinde izolatın flukonazole dirençli olduğu saptanmıştır. Yapılan moleküler çalışmalarda, bu dirençten hücre zarındaki bir dışa atım pompasının (efflux pump) sorumlu olduğu ve bu pompanın enerji kaynağı olarak $ATP$ kullandığı belirlenmiştir.

Bu hastadaki direnç mekanizmasında görev alan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında kadın hasta, çocukluğundan beri saçlarında dökülme ve kafa derisinde yer yer çukurlaşmış, kükürt sarısı renginde krutlar (skutula) ile seyreden lezyonlar nedeniyle başvuruyor. Muayenede kafa derisinden 'fare idrarı' kokusu yayıldığı, bazı alanlarda kalıcı sikatrisyel alopesi geliştiği ve Wood lambası ile yapılan incelemede saçların soluk yeşil bir floresans verdiği gözleniyor. Bu hastadan alınan örneklerin mikroskobik incelemesinde aşağıdaki morfolojik yapılardan hangisinin görülmesi en olasıdır?

Kolombiya'nın kırsal bölgelerinde uzun süre vakit geçiren 50 yaşındaki erkek hastada, öksürük ve ağız mukozasında ağrılı, granülomatöz ülseratif lezyonlar gelişmiştir. Biyopsi örneğinin mikroskobik incelenmesinde 'denizci dümencisi' (mariner's wheel) görünümünde, ana hücreden çok sayıda tomurcuklanma gösteren maya hücreleri saptanmıştır. Bu enfeksiyon etkeninin laboratuvar üretilme koşulları ve morfolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Altı ay önce böbrek nakli yapılan ve siklosporin ile düşük doz prednizolon tedavisi alan $42$ yaşında erkek hasta; kuru öksürük, ateş ve eforla artan nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde bilateral yaygın interstisyel infiltrasyonlar (buzlu cam görünümü) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde $CD4^+$ T lenfosit sayısı $180/\text{mm}^3$ olarak bulunuyor. Bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin Gomori Methenamine Silver (GMS) boyamasında "ezilmiş pinpon topu" görünümünde kistler izleniyor.

Bu hastadaki klinik tabloya en olası neden olan etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kontrolsüz diabetes mellitusu olan ve ketoasidoz tablosuyla başvuran bir hastada gelişen rinoserebral enfeksiyon odağından alınan doku örneğinin mikroskobik incelemesinde geniş, bölmesiz ve düzensiz dallanma gösteren hif yapıları saptanmıştır. Sabouraud dekstroz agarda ($SDA$) üretilen küf kolonilerinin mikroskobik incelemesinde; sporangioforların stolonlar üzerindeki rizoidlerin tam karşısından değil, iki rizoid kümesi arasındaki bölgeden köken aldığı gözlenmiştir. Bu morfolojik özelliklere dayanarak etken olarak en olası mantar aşağıdakilerden hangisidir?

California'nın San Joaquin Vadisi'nde yaşayan ve şiddetli bir toz fırtınası sonrasında ateş, öksürük, göğüs ağrısı ve bacaklarının ön yüzünde ağrılı eritematöz nodüller (eritema nodozum) gelişen hastanın balgam örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde; $60-100 \mu m$ çapında, kalın duvarlı ve içerisinde çok sayıda endospor barındıran sferüller saptanmıştır. Tanı konulan bu patojenin doğada ve $25^\circ C$ sıcaklıktaki laboratuvar kültürlerinde oluşturduğu infektif form aşağıdakilerden hangisidir?