Mikoloji

Klinik örneklerin mikolojik değerlendirmesinde kullanılan alkali sindirim yöntemlerinin (örneğin $\%10-20$ $KOH$) temel prensibi ve mantarların hücre yapısı ile ilişkisi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında, daha önce bilinen bir hastalığı olmayan erkek hasta; son $3$ aydır devam eden hafif öksürük ve nefes darlığı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın öyküsünden bir yıl önce tropikal iklimli bir bölgede uzun süreli tatil yaptığı öğreniliyor. Çekilen toraks BT'de sağ akciğer orta lobda $3$ cm çapında, düzgün sınırlı, kaviteleşme göstermeyen nodüler bir lezyon (kriptokokoma) saptanıyor. Yapılan transtorasik ince iğne aspirasyon biyopsisinde, çini mürekkebi ile boyanan, geniş kapsüllü ve tomurcuklanan maya hücreleri izleniyor. Hastanın HIV serolojisi negatif, CD4^+ T hücre sayısı ise $950$ hücre/mm $^3$ (normal) olarak saptanıyor.

Bu hastada saptanan etkenin Cryptococcus neoformans'tan ayırıcı tanısında kullanılması gereken en uygun laboratuvar yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Akut miyeloid lösemi ($AML$) nedeniyle kemoterapi alan ve $14$ gündür derin nötropenisi ($< 100/mm^3$) olan bir hastada; antibiyotik tedavisine yanıtsız ateş ve vücudunda yaygın, ağrılı, ortası nekrotik (ektima gangrenozum benzeri) deri lezyonları gelişmiştir. Hastadan alınan kan kültüründe $48$ saat içinde küf mantarı üremesi saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$7$ yaşında bir erkek çocuk, saçlı derisinde kaşıntılı ve gri renkli kepeklenmelerle karakterize, belirgin inflamasyonun görülmediği bir lezyon nedeniyle doktora getiriliyor. Yapılan fizik muayenede Wood lambası altında parlak yeşil floresans veren bir alan gözleniyor. Alınan saç örneğinin mikroskobik incelemesinde saç şaftının dışında yerleşmiş küçük sporlar ($ektotriks$) saptanıyor. Kültürde üremenin oldukça yavaş olduğu ve pirinç tanesi besiyerinde ($polished\ rice$) hiçbir üreme belirtisi göstermediği rapor ediliyor.

Bu klinik tabloya yol açan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların biyokimyasal yapı taşları ve çevresel değişimlere verdikleri morfolojik yanıtlar, laboratuvar tanısında ve bakterilerden ayırıcı tanıda temel kriterleri oluşturur. Mantarların genel biyolojik özellikleri ve tanısal süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$50$ yaşında bir tarım işçisi, sağ bacağında yaklaşık $3$ yıldır bulunan, yavaş ilerleyen, ağrısız, karnabahar benzeri verrüköz lezyonlar nedeniyle dermatoloji polikliniğine başvuruyor. Lezyonlardan alınan doku örneğinin potasyum hidroksit ($KOH$) ile hazırlanan preparatında ve histopatolojik incelemesinde; doku içinde "bakır kuruş" (Medlar cisimcikleri) olarak tanımlanan koyu kahverengi, kalın duvarlı, septalı yuvarlak yapılar gözleniyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$7$ yaşında bir erkek çocuk, saçlı deride kaşıntılı ve saç dökülmesinin eşlik ettiği dairesel bir lezyon nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede saçların birkaç milimetre yukarıdan kırıldığı gözleniyor. Wood lambası ile yapılan incelemede lezyonlu bölgede parlak yeşil floresans saptanıyor. Saç örneğinin mikroskobik incelemesinde saç şaftının dış kısmında sporların dizildiği (ektotriks) görülüyor. Bu hastada en olası etkenin kültürdeki mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

$52$ yaşında, talasemi majör tanısıyla izlenen ve demir şelasyon tedavisi amacıyla uzun süredir deferoksamin kullanan bir hastada; hızlı seyirli rinoserebral enfeksiyon tablosu, yüzde ödem ve damakta siyah eskar yapısı gelişmiştir. Nekrotik doku örneğinin mikroskobik incelemesinde geniş çaplı ($15-20 \mu m$), bölmesiz ve geniş açılı ($90^\circ$) dallanma gösteren hifler saptanmıştır. Hastadan gönderilen serum örneklerinde Galaktomannan ve $(1,3)-\beta-D-Glukan$ testleri negatif sonuçlanmıştır. Mantar kültüründe hiflerin üzerinde yerleşen rinoitlerin (kök benzeri yapılar), sporangioforların çıktığı noktalar arasında (internodal) yer aldığı gözlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Mantar hücresine sitozin permeaz enzimi aracılığıyla taşınan ve hücre içerisinde sitozin deaminaz enzimi ile aktif formuna dönüşerek nükleik asit sentezini inhibe eden antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların hücresel yapısal bileşenleri ve laboratuvar tanısında kullanılan temel yöntemler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$62$ yaşında erkek hasta; $10$ yıl önce geçirilmiş akciğer tüberkülozu öyküsü mevcut olup, son $3$ aydır devam eden öksürük, zaman zaman olan hemoptizi ve yaklaşık $8$ kg zayıflama şikayetleri ile başvuruyor. Çekilen akciğer tomografisinde sağ üst lobda içerisinde hareketli kitle görünümü ve belirgin plevral kalınlaşma izlenen geniş bir kavitasyon saptanıyor. Balgam kültüründe $Aspergillus \ fumigatus$ üremesi olan bu hastada, mevcut klinik tablonun kesin tanısı için duyarlılığı ve özgüllüğü en yüksek olan laboratuvar testi aşağıdakilerden hangisidir?

$Pneumocystis$ $jirovecii$ pnömonisi şüphesiyle incelenen bir hastanın bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinde, mikroorganizmanın trofozoit formlarını ve kist içi cisimciklerini (nükleuslarını) morfolojik olarak göstermek amacıyla tercih edilen boyama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kasık bölgesinde kaşıntılı ve skuamlı lezyonları olan bir hastanın deri kazıntısının mikroskobik incelemesinde; hifler üzerinde mikrokonidyum görülmezken, $2$-$4$ hücreli, ince-pürüzsüz çeperli ve tokmak (lobut) şeklinde makrokonidyumlar küme yapmış halde gözlenmiştir.

Bu klinik tabloya ve mikroskobik bulgulara neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Mantar enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan ajanların seçici toksisitesi, mantar hücresine özgü metabolik yolakların veya yapısal bileşenlerin hedeflenmesine dayanır. Mantar hücresine sitozin permeaz aracılığıyla giren ve sitozin deaminaz enzimi tarafından aktif metaboliti olan $5$-fluorourasil ($5$-FU) formuna dönüştürülerek nükleik asit sentezini bozan antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

İnvaziv kandida enfeksiyonu olan bir hastadan izole edilen *Candida glabrata* suşunda, *FKS1* ve *FKS2* genlerinde saptanan nokta mutasyonları nedeniyle ekinokandin direnci geliştiği saptanmıştır. Bu suşa karşı, ekinokandinlerle aynı hedefi ($\beta$-(1,3)-D-glukan sentaz) farklı bir bağlanma bölgesi üzerinden inhibe ederek etkinlik gösteren ve yapısal olarak "triterpenoid" sınıfında yer alan antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların hücresel organizasyonu, biyokimyasal yapı taşları ve laboratuvar tanı prensipleri değerlendirildiğinde; bu mikroorganizmaların genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

38 yaşında HIV pozitif (CD4+ T lenfosit sayısı: $140/mm^3$) erkek hasta; iki haftadır süregelen ateş, kuru öksürük ve eforla artan nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede dinleme bulguları doğal saptanırken, yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide (HRCT) bilateral yaygın perihiler buzlu cam opasiteleri izleniyor. Olası bir fırsatçı mantar pnömonisi düşünülerek ampirik olarak başlanan Amfoterisin B tedavisine klinik yanıt alınamıyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etkenin, Amfoterisin B'ye karşı doğal dirençli olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

HIV pozitif bir hastanın orofaringeal sürüntü örneğinden yapılan incelemede, $37^\circ C$’de insan serumu içinde $2$ saatlik inkübasyon sonucunda germ tüpü (çimlenme borusu) pozitifliği saptanmıştır. Mısır unlu tivın 80 (cornmeal-Tween 80) agarda yapılan incelemede, psödohiflerin uçlarında ve yanlarında çok sayıda, salkım şeklinde (kümeli) klamidospor yapıları gözlenmiştir. İzolatın $42^\circ C$’de üremediği ve ksilozu asimile etmediği belirlenmiştir.

Bu mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mantarlar aleminde yer almasına rağmen, $Pneumocystis$ $jirovecii$'nin hücre membran yapısı diğer çoğu mantardan farklılık gösterir. Bu mikroorganizmanın hücre membranında ergosterol yerine bulunan temel sterol aşağıdakilerden hangisidir?

HIV pozitif bir hastanın oral mukozasından alınan sürüntü örneğinin Sabouraud dekstroz agarda inkübasyonu sonucu krem renkli, maya kokulu koloniler üremiştir. Yapılan mikroskobik incelemede tomurcuklanan maya hücreleri ve yalancı hifler (pseudohyphae) görülmüştür. Serumda $37^{\circ}C$’de 2 saatlik inkübasyon sonrası germ tüp testi pozitif sonuç veren ve mısır unu-Tween 80 agarda bol miktarda klamidospor oluşturduğu gözlenen bu izolatın, ileri testlerde flukonazol duyarlılığının azalmış olduğu ve $42^{\circ}C$’de üremediği saptanmıştır. Bu özelliklere sahip olan fırsatçı maya mantarı aşağıdakilerden hangisidir?