Examkin

Viroloji

458 soru

Soru 101Soru →

Virüslerin nükleik asit yapıları ve replikasyon stratejileri, taksonomik sınıflandırmada temel kriterler arasındadır. Bir virüs ailesinin; zarflı yapıya sahip olduğu, genomunun dairesel ve kısmi çift iplikli DNADNA (dsDNAdsDNA) içerdiği ve replikasyon döngüsü sırasında bir revers transkriptaz (RNA bağımlı DNA polimeraz) enzimi kullandığı bilinmektedir. Bu özelliklere sahip olan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hepadnaviridae

Cevap

Hepadnaviridae ailesi, belirtilen tüm yapısal ve fonksiyonel özellikleri (zarflı yapı, kısmi çift iplikli dairesel DNA, revers transkriptaz kullanımı) karşılayan tek seçenektir.
Hepadnaviridae ailesinin (örneğin Hepatit B virüsü) en karakteristik özellikleri; genomunun dairesel ve kısmi çift iplikli DNADNA olması, yapısının zarflı olması ve replikasyon döngüsünde 'pregenomik RNA' üzerinden revers transkriptaz enzimi aracılığıyla yeni DNADNA sentezlemesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Genom tipini değerlendir
Hepadnaviridae, dairesel ve kısmi çift iplikli DNADNA (dsDNAdsDNA) içerir.
DNA virüsleri içinde bu genom yapısı ayırt edicidir.
2
Replikasyon mekanizmasını incele
Revers transkriptaz enzimi aracılığıyla bir RNARNA ara formu (pregenomicRNApregenomic RNA) üzerinden genom replikasyonu gerçekleşir.
DNA virüsleri arasında bu stratejiyi kullanan tek aile Hepadnaviridae'dir.
3
Zarf yapısını kontrol et
Hepadnaviridae zarflı bir virüs ailesidir.
Virüsün konak hücreye girişinde ve antijenik yapısında zarf bileşenleri (HBsAg gibi) kritiktir.

Anahtar Kavram

Hepadnaviridae (HBV) replikasyonu ve yapısal özellikleri
Soru 102Soru →

Hepatit virüsleri içerisinde, diğerlerinden farklı olarak genomu deoksiribonükleik asit (DNA) yapısında olan virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hepatit B virüsü (HBV)

Cevap

Hepatit B virüsü (HBV)
Hepatit B virüsü (HBV), hepatit virüsleri (HAV, HBV, HCV, HDV, HEV) arasında genomu DNA yapısında olan tek virüstür. Hepadnaviridae ailesinde yer alır ve genomu kısmi çift iplikli dairesel DNA formundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hepatit virüslerini genomik yapılarına göre sınıflandırın.
HAV, HCV, HDV ve HEV'in RNA genomuna sahip olduğu belirlenir.
Bu virüsler sırasıyla Picornaviridae, Flaviviridae, Deltavirus ve Hepeviridae ailelerinin üyeleridir ve genomları RNA'dır.
2
Hepatit B virüsünün (HBV) genom yapısını kontrol edin.
HBV'nin DNA genomuna sahip olduğu doğrulanır.
HBV, Hepadnaviridae ailesinin bir üyesidir ve hepatit virüsleri arasında DNA (kısmi çift iplikli dairesel) genomu içeren tek virüstür.

Anahtar Kavram

Hepatit virüslerinin genomik sınıflandırması
Tahmini Süre:45s
Soru 103Soru →

HIV−1HIV-1 replikasyon döngüsünde, viral genoma ait tam boy (9 kb9\ kb) ve tek kırpılmış (4 kb4\ kb) mRNAmRNA’ların nükleustan sitoplazmaya taşınması için RRERRE (Rev Response ElementRev\ Response\ Element) dizisine bağlanarak görev yapan regülatör protein aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rev

Cevap

Büyük boyutlu viral RNA'ların transportundan sorumlu olan Rev proteinidir.
Doğru yanıt olan protein, HIV-1 replikasyonunda kilit bir düzenleyici faktördür. Hücre çekirdeğinde sentezlenen büyük boyutlu viral RNA molekülleri (tam boy genom ve kısmi kırpılmış Env mRNA'sı), hücresel mekanizmalar tarafından 'kırpılması tamamlanmamış RNA' olarak algılanır ve normalde dışarı bırakılmaz. Rev proteini, bu RNA'lar üzerindeki özgül bir ikincil yapı olan RRE (Rev Response Element) bölgesine bağlanır ve CRM1 bağımlı nükleer dışa aktarım yolunu kullanarak bu RNA'ların sitoplazmaya geçişini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Adım 1: Viral transkripsiyon sonrası oluşan mRNA tiplerini sınıflandırın.
Sonuç: HIV-1 replikasyonunda 9 kb (genomik), 4 kb (kısmi kırpılmış) ve 2 kb (çoklu kırpılmış) olmak üzere üç tip mRNA oluşur.
Neden: Farklı mRNA boyutları farklı viral proteinlerin sentezi için gereklidir.
2
Adım 2: Çekirdekten (nükleus) çıkış mekanizmalarını inceleyin.
Sonuç: Sadece 2 kb'lık küçük mRNA'lar kendiliğinden sitoplazmaya geçebilirken, daha büyük olan 9 kb ve 4 kb'lık moleküller nükleusta tutulur.
Neden: Hücresel nükleer porlar tam olarak kırpılmamış (unspliced) büyük RNA'ların geçişine izin vermez.
3
Adım 3: Büyük mRNA'ların geçişini sağlayan spesifik viral faktörü belirleyin.
Sonuç: Rev proteini, bu mRNA'lar üzerindeki RRE dizisine bağlanarak onları nükleer pordan sitoplazmaya aktif olarak taşır.
Neden: Bu mekanizma, yapısal proteinlerin (Gag, Pol, Env) sentezlenmesi ve yeni virüs partiküllerinin paketlenmesi için zorunludur.

Anahtar Kavram

Rev proteininin nükleer export (dışa aktarım) fonksiyonu
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 104Soru →

Prionların neden olduğu nörodejeneratif süreçler, klasik mikrobiyal etkenlerden farklı bir biyolojik temele sahiptir. Bu hastalıkların patogenezinde, konakçıya ait olan normal bir hücresel proteinin hatalı bir konformasyona dönüşmesi temel olaydır.

Buna göre, prionların moleküler biyolojisi ve konakla olan ilişkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Prion proteinini kodlayan gen (PRNPPRNP), insanın 2020. kromozomunda yer alan ve normal hücresel fonksiyonları olan bir gendir.

Cevap

Prion proteinini kodlayan gen (PRNPPRNP), insanın 2020. kromozomunda yer alan ve normal hücresel fonksiyonları olan bir gendir.
Doğru ifade, prion proteinini kodlayan genin insanın 2020. kromozomunda yer aldığını belirtir. Prion hastalıkları, konakçı hücresinde doğal olarak sentezlenen PrPcPrP^c proteininin, post-translasyonel (sentez sonrası) bir süreçle hatalı katlanarak PrPScPrP^{Sc} formuna dönüşmesiyle oluşur. Bu proteinin genetik bilgisi insan genomunda (PRNPPRNP geni) kayıtlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Prionların biyolojik kökenini tanımlayın.
Prionlar, dışarıdan gelen bir nükleik asit içermez; konakçı genomunda (2020. kromozom, PRNPPRNP geni) kodlanan normal hücresel proteinlerin (PrPcPrP^c) izoformlarıdır.
Prion hastalıklarının (sporadik, genetik veya kazanılmış) temelinde bu genetik ürünün hatalı katlanması yatar.
2
Yapısal dönüşümün niteliğini değerlendirin.
Dönüşüm, amino asit dizisi (birincil yapı) değişmeden, sadece proteinin üç boyutlu konformasyonunun (ikincil yapıda α\alpha-heliks yerine β\beta-kırmalı tabaka hakimiyeti) değişmesiyle olur.
Bu durum, etkenin proteazlara direnç kazanmasına ve beyinde birikmesine neden olur.
3
Konak-etken etkileşimini ve direnç özelliklerini analiz edin.
Konakçı proteini oldukları için immün tolerans nedeniyle antikor yanıtı oluşmaz; nükleik asit içermedikleri için de UV ve nükleazlara dirençlidirler.
Prionları konvansiyonel virüslerden ayıran en temel klinik ve laboratuvar farklar bunlardır.

Anahtar Kavram

Prionların konakçı kaynaklı (PRNPPRNP geni, 2020. kromozom) proteinler olması ve patogenezin nükleik asit olmaksızın konformasyonel değişimle ilerlemesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 105Soru →

Tıbbi virolojide virüslerin yapısal özellikleri ve replikasyon stratejileri, taksonomik sınıflandırmada belirleyici rol oynar. Yapılan bir çalışmada; zarfsız (çıplak), ikozahedral kapsid simetrisine sahip ve pozitif polariteli tek iplikli RNA (+ssRNA+ssRNA) genomu taşıyan bir virüs izole edilmiştir. Bu virüsün replikasyon döngüsü incelendiğinde, genomun tamamının tek bir büyük poliproteine transle edilmediği; yapısal proteinlerin sentezi için viral RNA bağımlı RNA polimeraz (RdRp) aracılığıyla genomdan daha kısa boyda 'subgenomik mRNA' dizilerinin sentezlendiği saptanmıştır.

Bu replikasyon stratejisine ve yapısal özelliklere sahip olan virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Norovirüs

Cevap

Norovirüs, Caliciviridae ailesinin bir üyesi olarak zarfsız, ikozahedral ve +ssRNA+ssRNA yapısındadır ve yapısal proteinlerini subgenomik mRNA sentezi yoluyla ifade eder.
Norovirüs, Caliciviridae ailesinin bir üyesidir. Bu ailedeki virüsler zarfsız, ikozahedral simetrili ve +ssRNA+ssRNA genomuna sahiptir. Picornaviridae ailesinden farklı olarak Caliciviridae üyeleri, replikasyon döngüsü sırasında yapısal proteinlerini (kapsid proteinleri) sentezlemek amacıyla genomun 3' ucundaki ORF'lerden (Open Reading Frame) daha kısa olan subgenomik mRNA'lar sentezlerler. Bu süreç viral RNA bağımlı RNA polimeraz tarafından gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yapısal özellikleri değerlendir
Virüs zarfsız, ikozahedral ve +ssRNA+ssRNA genomludur. Bu özellikler hem Picornaviridae hem de Caliciviridae aileleri için ortaktır.
Sınıflandırmanın ilk basamağı morfolojik ve nükleik asit özelliklerini belirlemektir.
2
Replikasyon stratejisini analiz et
Virüsün 'subgenomik mRNA' sentezlediği belirtilmiştir.
Bu özellik, +ssRNA+ssRNA virüsleri arasında Picornavirüsleri (tek poliprotein) ve Calicivirüsleri (subgenomik mRNA) birbirinden ayıran temel farktır.
3
Seçeneklerle eşleştir
Norovirüs (Caliciviridae) bu stratejiyi kullanırken; Polio, HAV, Rhino ve Coxsackie (Picornaviridae) kullanmaz.
Spesifik replikasyon farkı doğru taksonomik tanıyı sağlar.

Anahtar Kavram

Subgenomik mRNA Stratejisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 106Soru →

Bir tatil köyünde konaklayan çok sayıda yetişkin tatilcide ani başlayan şiddetli bulantı, kusma ve sulu diyare şikayetleri gelişmiştir. Yapılan epidemiyolojik incelemede ortak tüketilen salatalar kaynak olarak gösterilmiştir. Şüpheli etkene yönelik yapılan moleküler analizlerde; etkenin zarfsız, pozitif polariteli tek iplikli RNA genomuna sahip olduğu, genomun 5′5' ucunda bir VPg proteininin bulunduğu ve alkol bazlı dezenfektanlara karşı oldukça dirençli olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu etkenin intestinal epitel hücrelerine tutunmak için konak hücre yüzeyindeki histo-kan grubu antijenlerini (HBGA) reseptör olarak kullandığı belirlenmiştir. Bu vaka serisinden sorumlu olan en olası viral etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Norovirüs

Cevap

Norovirüsler, Caliciviridae ailesine ait, yetişkinlerde toplu yerlerde (gemiler, tatil köyleri) görülen epidemik gastroenteritlerin en sık nedenidir; zarfsız (+) ssRNA yapısı ve HBGA reseptörlerine tutunma özelliği ile karakterizedir.
Doğru yanıt olan Norovirüsler, Caliciviridae ailesinin üyeleridir. Bu virüsler zarfsız, ikozanedral simetrili ve pozitif polariteli tek iplikli RNA genomuna sahiptir. Çevresel faktörlere, klora ve alkole oldukça dirençlidirler, bu da toplu yaşam alanlarında hızla salgın yapmalarına neden olur. Patogenezde intestinal epitel hücrelerindeki histo-kan grubu antijenlerine (HBGA) bağlanmaları kritik bir adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve epidemiyolojiyi değerlendir.
Yetişkinlerde ani başlayan kusma/diyare salgını ve dezenfektan direnci, zarfsız bir virüsü işaret eder.
Zarfsız virüsler çevresel koşullara ve deterjan/alkol gibi ajanlara zarflı virüslerden daha dirençlidir.
2
Moleküler özellikleri incele.
Pozitif polariteli tek iplikli RNA genomu ve HBGA reseptör kullanımı saptanmıştır.
Norovirüsler, konak hücredeki histo-kan grubu antijenlerine (A, B, O, Lewis antijenleri) bağlanarak enfeksiyonu başlatırlar.
3
Ayırıcı tanı yap.
Rotavirüs (dsRNA), Adenovirüs (DNA) ve HAV (Hepatit tablosu) dışlanır.
Verilen tüm morfolojik ve patogenetik özellikler Norovirüs (Caliciviridae) ile birebir örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Norovirüs Patogenezi ve Moleküler Özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 107Soru →

5555 yaşında erkek hasta, 2424 saattir devam eden ateş, yaygın kas ağrısı ve öksürük şikayetiyle başvuruyor. Yapılan nazofarenks sürüntü testinde İnfluenza A virüsü saptanıyor. Hastaya, viral replikasyon sırasında mRNA sentezi için gerekli olan "cap-snatching" (kep kapma) mekanizmasını polimeraz asidik (PA) proteini üzerinden inhibe ederek etki gösteren yeni nesil bir antiviral ajan başlanması planlanıyor. Bu hastada kullanılması planlanan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Baloksavir marboksil

Cevap

Baloksavir marboksil
Doğru seçenek olan Baloksavir marboksil, influenza A ve B virüslerinin replikasyon döngüsünde mRNA sentezi için kritik olan kep kapma (cap-snatching) sürecini, polimeraz asidik (PA) proteininin endonükleaz aktivitesini inhibe ederek durdurur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablo ve tanı belirlenir.
Ateş, kas ağrısı ve pozitif sürüntü testi ile hastada İnfluenza A enfeksiyonu olduğu kesinleşir.
Antiviral tedavinin hedefleneceği virüs tipini belirlemek için gereklidir.
2
Soruda belirtilen spesifik etki mekanizması analiz edilir.
"Cap-snatching" (kep kapma) ve PA (polimeraz asidik) protein inhibisyonu hedeflenmektedir.
Bu mekanizma, influenza virüsünün konak mRNA'larından kep kısmını koparıp kendi primer'ı olarak kullanmasını engeller.
3
Mekanizmaya uygun ilaç seçilir.
Baloksavir marboksil bu mekanizmaya sahip tek güncel seçenektir.
Diğer ilaçlar (nöraminidaz inhibitörleri veya M2 blokörleri) farklı aşamalarda etki gösterir.

Anahtar Kavram

İnfluenza virüslerinde kep kapma (cap-snatching) mekanizmasının Baloksavir marboksil tarafından polimeraz asidik (PA) protein üzerinden inhibisyonu.

İpuçları

1
Bu ilaç, influenza tedavisinde tek doz kullanım avantajıyla bilinen yeni bir ajandır.
2
Klasik nöraminidaz inhibitörlerinden (Oseltamivir gibi) farklı olarak virüsün çıkışını değil, genetik materyalinin transkripsiyonunu hedefler.

Daha Fazla Pratik

İnfluenza virüsünün M2 kanal blokörlerine karşı geliştirdiği direnç mekanizmalarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 108Soru →

Virüslerin yapısal organizasyonu, onların çevresel koşullara direncini, bulaş yollarını ve konak hücreye giriş mekanizmalarını doğrudan belirler. Zarflı virüslerin biyolojik ve yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dış ortamda, kuruluğa ve mide asiditesine karşı zarfsız virüslere oranla daha dirençlidirler.

Cevap

Dış ortamda, kuruluğa ve mide asiditesine karşı zarfsız virüslere oranla daha dirençli olduklarını belirten ifade yanlıştır; aksine zarflı virüsler bu koşullara karşı çok daha duyarlıdırlar.
Zarflı virüslerin en karakteristik özelliği, lipid yapısındaki dış zarfın varlığıdır. Bu lipid tabakası; mide asidi (pH), safra tuzları, kuruluk, yüksek ısı ve deterjanlar gibi etkenlere karşı son derece hassastır. Bu nedenle zarflı virüsler gastrointestinal sistemden (mide asidinden dolayı) geçemezler ve dış ortamda uzun süre canlı kalamazlar. Zarfsız virüsler ise (örneğin enterovirüsler) bu koşullara dayanıklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Zarflı ve zarfsız virüslerin yapısal farkını analiz et.
Zarflı virüsler lipid bir membranla çevrilidir, zarfsız virüsler ise sadece protein kapsid taşır.
Lipid membran, protein kapside göre çevresel faktörlere (asit, ısı, deterjan) karşı çok daha dayanıksızdır.
2
Çevresel direncin bulaş yolları üzerindeki etkisini değerlendir.
Mide asidine dayanamayan virüsler genellikle fekal-oral yolla bulaşamazlar.
Zarflı virüslerin mide asidinde inaktive olması, onların daha çok vücut sıvıları, damlacık veya doğrudan temasla bulaşmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Zarflı virüslerin lipid membran yapısı nedeniyle çevresel koşullara (asit, kuruluk, deterjan) karşı hassas olması.
Soru 109Soru →

Hayvancılıkla uğraşan 5252 yaşındaki bir erkek hasta; yüksek ateş, yaygın kas ağrısı, bulantı ve diş eti kanaması şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde gövdesinde çok sayıda peteşi ve ekimoz saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde AST:520 U/LAST: 520 \ U/L, ALT:440 U/LALT: 440 \ U/L ve trombosit sayısı 18.000/μL18.000/\mu L olarak ölçülüyor. Hastanın bir hafta önce tarlada çalışırken bacağından kene çıkardığı öğreniliyor. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKAKKKA) tanısı düşünülen bu hastadaki etken virüs ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Viral zarfını konak hücrenin Golgi aygıtı membranından tomurcuklanarak kazanır.

Cevap

Viral zarfını konak hücrenin Golgi aygıtı membranından tomurcuklanarak kazanır.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKAKKKA) virüsü, BunyaviridaeBunyaviridae ailesinin bir üyesidir. Bu ailenin virüsleri, helikal simetrili nükleokapside ve 3 segmentli negatif polariteli RNA genomuna sahiptir. Replikasyon döngüleri sırasında glikoproteinler Golgi aygıtında birikir ve olgun virüs parçacıkları Golgi lümenine tomurcuklanarak zarf kazanır. Bu durum, virüsün hücreden ekzositoz yoluyla salınmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Kene tutunması öyküsü, trombositopeni, kanama (peteşi/ekimoz) ve yüksek karaciğer enzimleri Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi'ni (KKKAKKKA) işaret eder.
KKKA, Türkiye'de endemik olan ve karakteristik olarak bu klinik tabloyla seyreden bir viral enfeksiyondur.
2
Etken virüsün taksonomisini belirle.
Etken, BunyaviridaeBunyaviridae ailesinin NairovirusNairovirus cinsine ait bir RNA virüsüdür.
KKKA virüsü, yapısal olarak 3 segmentli (L, M, S), helikal nükleokapsidli ve zarflı bir virüstür.
3
Etkenin replikasyon özelliklerini değerlendir.
Bunyavirüsler, çoğu diğer zarflı virüsün aksine sitoplazmik membrandan değil, Golgi aygıtı membranından tomurcuklanır.
Bu mekanizma, ailenin taksonomik ayrımında kullanılan temel biyokimyasal ve morfolojik özelliklerden biridir.

Anahtar Kavram

Bunyaviridae (Nairovirus) Replikasyon Özellikleri
Soru 110Soru →

Şiddetli göğüs ağrısı, ateş ve halsizlik şikayetleriyle başvuran 2222 yaşındaki bir erkek hastada, yapılan tetkikler sonucunda Bornholm hastalığı (pleurodini) tanısı konulmuştur. Bu klinik tabloya en sık neden olan virüsün replikasyon döngüsü ve yapısal özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genomunun 5′5' ucunda metillenmiş bir şapka (cap) yapısı yerine, RNARNA sentezinde primer görevi gören VPgVPg proteini bulunur.

Cevap

Bornholm hastalığına neden olan Coxsackie B virüsü, Picornaviridae ailesinden bir RNA virüsüdür ve genomunun 5′5' ucunda cap yapısı yerine VPgVPg proteini taşır.
Bornholm hastalığının etkeni olan Coxsackie B virüsü bir Picornavirus'tur. Picornavirus genomu, tipik ökaryotik mRNA'lardan farklı olarak bir 5′5' cap yapısına sahip değildir. Bunun yerine, RNA-bağımlı RNA polimeraz tarafından primer olarak kullanılan kovalent bağlı bir protein olan VPgVPg (virionproteingenome−linkedvirion protein genome-linked) taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımlama
Bornholm hastalığı (pleurodini), şiddetli göğüs ağrısı (kas ağrısı) ile karakterize bir tablodur.
Soruda verilen klinik ipucundan etken virüsü belirlemek gerekir.
2
Etken virüsü ve ailesini belirleme
Bu tabloya en sık Coxsackie B virüsleri neden olur. Coxsackie B, Picornaviridae ailesine aittir.
Virüsün biyolojik özelliklerini bilmek için ailesini doğru teşhis etmek şarttır.
3
Picornaviridae ailesinin replikasyon özelliklerini analiz etme
Picornaviruslar zarfsız, +ssRNA+ssRNA genomlu virüslerdir. Genomlarında 5′5' cap bulunmaz, bunun yerine VPgVPg (3B3B proteini) bulunur.
Doğru yapısal özelliği seçenekler arasından seçmek için bu detay bilgiye ihtiyaç vardır.

Anahtar Kavram

Picornaviridae replikasyon stratejisi ve VPg proteini
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 111Soru →

Viroloji laboratuvarında yapılan bir deneyde, farklı konak hücre tropizmine sahip iki ayrı zarflı virüs (Virüs XX ve Virüs YY) aynı duyarlı hücreye eş zamanlı olarak inoküle edilmiştir. Replikasyon döngüsünün sonunda, yeni oluşan bazı partiküllerin Virüs XX'in genomunu taşımasına rağmen, dış yüzeyinde Virüs YY'ye ait zarf proteinlerini (peplomer) bulundurduğu saptanmıştır.

'Fenotipik karışım' (phenotypic mixing) veya 'psödotip' (pseudotype) oluşumu olarak tanımlanan bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu partikül, Virüs XX'in normalde enfekte edemediği ancak Virüs YY'ye duyarlı reseptörleri taşıyan hücrelere giriş yapabilir.

Cevap

Fenotipik karışım sonucunda oluşan partikül, yüzeyinde taşıdığı proteinlerin (Virüs Y) spesifik olduğu hücre reseptörlerini tanıyarak o hücrelere giriş yapabilir; ancak genomu (Virüs X) değişmediği için sonraki nesiller tekrar orijinal (Virüs X) formunda olacaktır.
Fenotipik karışım veya psödotip oluşumunda, virüsün dış kılıfı (zarf veya kapsid) bir virüsten, genomu ise diğerinden gelir. Virüslerin hedef hücreye bağlanmasını sağlayan proteinler dış kılıfta yer aldığı için, psödotip virüs dış proteinlerinin ait olduğu virüsün (bu soruda Virüs Y) tropizmini kazanır. Böylece Virüs X'in normalde giremediği hücrelere giriş yapabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Virüsün yapısal bileşenlerini analiz et
Virüsün genomu XX, ancak yüzey proteinleri YY olarak belirlendi.
Fenotipik karışım veya psödotip oluşumunda genom ile dış kılıf proteinleri farklı kaynaklardan gelir.
2
Hücreye giriş mekanizmasını değerlendir
Virüs, yüzeyindeki YY proteinlerini kullanarak YY'ye duyarlı hücrelere tutunur.
Virüslerin hücre tropizmi ve tutunma yeteneği, genom tarafından değil, dış yüzeydeki tutunma proteinleri (peplomerler) tarafından belirlenir.
3
Kalıtım ve yeni nesil oluşumunu incele
Yeni nesil virüsler sadece XX fenotipinde olacaktır.
Hücreye giren genetik materyal sadece XX olduğu için, sentezlenen tüm proteinler ve yeni genomlar XX virüsüne ait olacaktır; genetik bir değişim söz konusu değildir.

Anahtar Kavram

Fenotipik Karışım (Phenotypic Mixing) ve Psödotip Oluşumu
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 112Soru →

42 yaşında bir erkek hasta, halsizlik ve hafif sarılık şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde anti-HCV pozitif ve HCV-RNA pozitif (2×1062 \times 10^6 kopya/mL) saptanıyor. Karaciğer biyopsisinde orta derecede nekroinflamatuar aktivite izlenen hastanın moleküler analizlerinde, virüsün zarf glikoproteini 2 (E2E2) üzerindeki hipervaryabl bölge 1 (HVR1HVR1) dizilerinin kısa süreler içerisinde bile büyük çeşitlilik gösterdiği (quasi-tür oluşumu) ve bu durumun nötralizan antikorların etkisini ortadan kaldırdığı belirleniyor. Virüsün konak bağışıklığından kaçmasına ve enfeksiyonun kronikleşmesine neden olan bu aşırı genetik varyasyonun temel moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: RNA-bağımlı RNA polimeraz enziminin 3′−5′3'-5' ekzonükleaz (hata düzeltme) aktivitesinden yoksun olması

Cevap

Hepatit C virüsünün yüksek genetik varyasyonu ve quasi-tür oluşturma yeteneği, RNA-bağımlı RNA polimeraz enziminin (NS5B) 3′−5′3'-5' ekzonükleaz (hata düzeltme) aktivitesine sahip olmamasından kaynaklanır.
Hepatit C virüsü (HCVHCV), Flaviviridae ailesinde yer alan zarflı, pozitif polariteli, tek iplikli bir RNA virüsüdür. Virüsün replikasyonunda görev alan RNA-bağımlı RNA polimeraz (NS5BNS5B), birçok DNA polimerazın aksine 3′−5′3'-5' ekzonükleaz (hata düzeltme/proofreading) aktivitesine sahip değildir. Bu durum, genom kopyalanırken her nükleotit eklenmesinde yüksek oranda hata yapılmasına yol açar. Özellikle zarf glikoproteini 2 (E2E2) üzerindeki hipervaryabl bölge 1 (HVR1HVR1) bu mutasyonların en yoğun görüldüğü yerdir. Sonuçta konak içerisinde birbirine çok benzeyen ama antijenik olarak farklı 'quasi-türler' (quasi-species) oluşur. Bu mekanizma, virüsün konak bağışıklık sisteminden ve nötralizan antikorlardan sürekli kaçmasını sağlayarak enfeksiyonun %80'e varan oranlarda kronikleşmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Vakanın analizi
Anti-HCV ve HCV-RNA pozitifliği ile kronik Hepatit C tanısı konur.
Yüksek viral yük ve biyopsi bulguları aktif replikasyonu doğrular.
2
Moleküler bulgunun değerlendirilmesi
E2E2 proteini üzerindeki HVR1HVR1 bölgesindeki yüksek değişkenlik (quasi-tür) tespit edilir.
Quasi-tür kavramı, tek bir konakta birbiriyle yakından ilişkili ancak genetik olarak farklı viral varyantların bulunmasını ifade eder.
3
Etiyolojik mekanizmanın belirlenmesi
HCV polimerazının (NS5B) hata düzeltme yeteneğinin olmaması bu varyasyonun temelidir.
DNA polimerazların aksine, çoğu RNA polimerazda hata düzeltme fonksiyonu yoktur, bu da her replikasyon döngüsünde çok sayıda nokta mutasyonuna neden olur.

Anahtar Kavram

Hepatit C virüsü (Flaviviridae), proofreading aktivitesi olmayan RNA-bağımlı RNA polimerazı sayesinde quasi-türler oluşturarak nötralizan antikorlardan kaçar ve kronikleşir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 113Soru →

Viral replikasyon stratejileri ve morfolojik özellikler arasındaki temel ilişkiler dikkate alındığında; helikal nükleokapsid simetrisine sahip olan negatif polariteli tek iplikli RNA (ssRNAssRNA) virüsleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konak hücrede enfeksiyonu başlatabilmek için virion bünyesinde paketlenmiş RNA bağımlı RNA polimeraz (RdRpRdRp) enzimi taşımalıdır.

Cevap

Negatif polariteli RNA virüsleri, mRNA sentezi gerçekleştirebilmek için virion bünyesinde RNA bağımlı RNA polimeraz (RdRpRdRp) enzimi bulundurmak zorundadır.
Negatif polariteli RNA virüsleri (örneğin Rhabdoviridae, Paramyxoviridae, Orthomyxoviridae), genomlarını doğrudan mRNA olarak kullanamazlar. Konak hücrede RNA'yı şablon olarak kullanarak yeni RNA dizileri (mRNA) sentezleyen bir enzim (RNA-dependent RNA polymerase) bulunmadığı için, bu virüsler enfeksiyonun başında mRNA sentezini başlatabilmek amacıyla kendi polimerazlarını (RdRpRdRp) virion içerisinde paketlenmiş halde hücreye getirmek zorundadırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Helikal simetri ve yapısal bileşen ilişkisinin değerlendirilmesi.
Helikal simetrili hayvan virüslerinin tamamı zarflıdır.
Hayvan virüslerinde helikal nükleokapsid yapısı çıplak halde bulunmaz; mutlaka lipid bir dış zarf ile korunur.
2
Genom polaritesinin çeviri (translasyon) üzerindeki etkisinin analizi.
Negatif polariteli RNA genomu (-ssRNA) doğrudan protein sentezletemez.
Ribozomlar sadece 5'->3' yönünde dizilmiş pozitif polariteli dizileri (+ssRNA/mRNA) protein sentezi için okuyabilir.
3
Konak hücrenin enzimatik kapasitesi ile virüs ihtiyacının karşılaştırılması.
Virion içerisinde RdRp enziminin taşınması zorunludur.
İnsan hücrelerinde RNA'dan RNA üreten bir polimeraz sistemi bulunmadığı için, -ssRNA virüsleri transkripsiyon basamağını kendi enzimleri ile başlatmalıdır.

Anahtar Kavram

Negatif polariteli RNA virüslerinde RdRp enzimi zorunluluğu ve helikal nükleokapsidlerin yapısal özellikleri
Soru 114Soru →

35 yaşında bir çiftçi; ani başlayan yüksek ateş, şiddetli bel ağrısı, fotofobi ve yaygın miyalji şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde gövdede peteşiyal döküntüler ve konjonktival hiperemi saptanıyor. Kırsal alanda yaşadığı ve kene temas öyküsü olduğu öğrenilen hastada Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ön tanısı konuluyor. Bu klinik tabloya neden olan virüsün yapısal özellikleri ve replikasyon döngüsü dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Viral zarf yapısı, konak hücrenin Golgi aygıtı membranından tomurcuklanma yoluyla kazanılır.

Cevap

Viral zarfın Golgi aygıtı membranından tomurcuklanma yoluyla kazanılması
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) virüsü, Nairoviridae ailesinde (Bunyavirales takımı) yer alan, negatif polariteli ve üç segmentli bir RNA virüsüdür. Bu virüs grubunun en ayırt edici özelliklerinden biri, replikasyon döngüsü sırasında viral glikoproteinlerin konak hücrenin Golgi aygıtına hedeflenmesi ve olgun virionların Golgi membranından tomurcuklanarak oluşmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablo ve kene temas öyküsünden etkeni tanımla.
Etken Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) virüsüdür.
Yüksek ateş, peteşiler ve kene teması bu virüs için tipiktir.
2
KKKA virüsünün (Nairoviridae ailesi, Bunyavirales takımı) temel virolojik özelliklerini hatırla.
Negatif polariteli, 3 segmentli (S, M, L) ve zarflı bir RNA virüsüdür.
Sınıflandırma özellikleri replikasyon ve yapısal özellikleri belirler.
3
Virüsün replikasyon döngüsündeki özgün basamakları (olgunlaşma ve tomurcuklanma) değerlendir.
Virionlar Golgi aygıtında toplanır ve buradan tomurcuklanarak olgunlaşır.
Bunyavirales üyelerinin en karakteristik biyolojik özelliklerinden biri Golgi kullanımıdır.

Anahtar Kavram

Bunyavirales (KKKA virüsü dahil) üyelerinde viral zarfın Golgi aygıtı membranından kazanılması.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 115Soru →

3030 yaşında damar içi madde bağımlılığı öyküsü olan bir hasta; halsizlik, sarılık ve koyu renkli idrar yakınmaları ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde karaciğer düzeyi kosta altında 33 cmcm palpabl saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde ALTALT: 1.8501.850 U/LU/L, ASTAST: 1.6001.600 U/LU/L ve total bilirubin: 8,48,4 mg/dLmg/dL ölçülüyor. Hastanın serolojik test sonuçları aşağıdadır:

- HBsAgHBsAg: Pozitif
- Anti−HBcAnti-HBc IgMIgM: Pozitif
- Anti−HDVAnti-HDV IgMIgM: Pozitif
- Anti−HAVAnti-HAV IgGIgG: Pozitif

Bu serolojik verilere göre, hastadaki en olası klinik durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akut HBVHBV ve HDVHDV ko-enfeksiyonu

Cevap

Serolojik bulgular hastanın hem Hepatit B hem de Hepatit D virüsünü aynı anda akut olarak aldığını gösteren 'Akut HBV ve HDV ko-enfeksiyonu' tablosu ile uyumludur.
Hastada saptanan HBsAgHBsAg pozitifliği ile birlikte Anti−HBcAnti-HBc IgMIgM pozitifliği, enfeksiyonun akut olduğunu kesinleştirir. Eş zamanlı saptanan Anti−HDVAnti-HDV IgMIgM pozitifliği ise bu tablonun bir ko-enfeksiyon (eş zamanlı enfeksiyon) olduğunu kanıtlar. Anti−HAVAnti-HAV IgGIgG pozitifliği ise mevcut klinik tablodan sorumlu olmayan, geçmişte kazanılmış bir bağışıklığı ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
HBV serolojisini yorumla
HBsAgHBsAg (+) ve Anti−HBcAnti-HBc IgMIgM (+) olması hastanın akut HBVHBV enfeksiyonu geçirdiğini gösterir.
Anti−HBcAnti-HBc IgMIgM, akut HBVHBV enfeksiyonunun en güvenilir göstergesidir.
2
HDV serolojisini yorumla
Anti−HDVAnti-HDV IgMIgM (+) olması akut bir HDVHDV enfeksiyonu varlığına işaret eder.
HDVHDV, replikasyon için HBsAgHBsAg varlığına ihtiyaç duyan defektif bir RNARNA virüsüdür.
3
Ko-enfeksiyon ve süperenfeksiyon ayrımını yap
Anti−HBcAnti-HBc IgMIgM pozitif olduğu için bu bir ko-enfeksiyondur.
Ko-enfeksiyonda her iki virüs aynı anda alınır (Anti−HBcAnti-HBc IgMIgM +); süperenfeksiyonda ise kronik HBVHBV hastası HDVHDV ile enfekte olur (Anti−HBcAnti-HBc IgMIgM -).
4
HAV durumunu değerlendir
Anti−HAVAnti-HAV IgGIgG (+), hastanın Hepatit A'ya karşı bağışık olduğunu gösterir.
IgGIgG tipi antikorlar geçirilmiş enfeksiyon veya aşı sonrası oluşur.

Anahtar Kavram

Hepatit B ve D ko-enfeksiyonunda Anti-HBc IgM pozitif saptanırken, süperenfeksiyonda negatiftir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 116Soru →

Sitomegalovirüs (CMVCMV) enfeksiyonu nedeniyle gansiklovir tedavisi alan bir hastada klinik yanıt alınamaması üzerine yapılan genotipik direnç analizinde; suşun hem gansiklovire hem de sidofovire dirençli olduğu, ancak foskarnete duyarlılığının devam ettiği saptanmıştır. Bu direnç profili, aşağıdaki viral proteinlerden hangisini kodlayan gende meydana gelen bir mutasyonla en iyi açıklanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: UL54UL54 (DNADNA polimeraz)

Cevap

Viral DNA polimeraz enzimini kodlayan UL54 genindeki mutasyon, gansiklovir ve sidofovire karşı çapraz direnç oluştururken foskarnete duyarlılığı koruyabilir.
Gansiklovir bir nükleozid analoğudur ve ilk basamakta viral UL97UL97 kinazı ile aktive edilir. Sidofovir ise bir nükleotid (fosfonat) analoğudur ve aktivasyon için UL97UL97'ye ihtiyaç duymaz. Her iki ilacın da nihai hedefi viral DNADNA polimerazdır (UL54UL54). UL54UL54 genindeki mutasyonlar polimerazın yapısını değiştirerek her iki ilaca da çapraz direnç oluşturur. Foskarnet ise bir pirofosfat analoğudur ve polimerazın pirofosfat bağlama bölgesini doğrudan inhibe eder; bu nedenle analog-bağlanma bölgesindeki mutasyonlardan (bazı istisnalar hariç) etkilenmez.

Adım Adım Çözüm

1
Direnç profilini analiz et
Gansiklovir (Dirençli), Sidofovir (Dirençli), Foskarnet (Duyarlı)
Bu patern, hem nükleozid hem de nükleotid analoglarını etkileyen bir mutasyonun varlığını gösterir.
2
İlaçların aktivasyon mekanizmalarını karşılaştır
Gansiklovir viral kinaz (UL97) gerektirirken, Sidofovir (nükleotid) ve Foskarnet (pirofosfat analoğu) gerektirmez.
Eğer sorun UL97 mutasyonu olsaydı, Sidofovir duyarlı kalırdı.
3
İlaçların ortak hedefini belirle
DNA polimeraz (UL54UL54)
Hem gansiklovir hem de sidofovir DNA polimeraz için substrat analoğu olarak yarışır; bu enzimin yapısındaki bir mutasyon her ikisine de direnç oluşturur.
4
Foskarnetin neden etkili olduğunu açıkla
Foskarnet pirofosfat bağlanan bölgeye etki eder.
Foskarnet bir nükleozid analoğu olmadığı için polimeraz üzerindeki farklı bir bölgeye bağlanır ve birçok UL54 mutasyonundan etkilenmez.

Anahtar Kavram

CMV antiviral direnç mekanizmalarında UL97 (kinaz) mutasyonu sadece gansikloviri etkilerken, UL54 (DNA polimeraz) mutasyonu sidofovire de çapraz direnç oluşturur.

Daha Fazla Pratik

Sidofovir ve foskarnetin en önemli yan etkisi olan nefrotoksisitenin mekanizmalarını ve gansiklovirin kemik iliği baskılayıcı etkisini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 117Soru →

Virüslerin replikasyon döngüsünde 'kapsidden sıyrılma' (uncoating) basamağı, viral genomun serbest kalarak replikasyona başlamasını sağlar. Çoğu virüs bu aşamada konak hücrenin enzimlerini veya fizikokimyasal ortamını (örneğin endozomal düşük pHpH) kullanırken, bazı virüs grupları bu basamağı tamamlayabilmek için kendi virion-içi enzimleri tarafından sentezlenen özgün bir 'uncoating' (soyulma) proteinine ihtiyaç duyarlar. Bu özellik, aşağıdaki yapısal ve genomik özellik kombinasyonlarından hangisine sahip olan virüs grubu için karakteristiktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kompleks simetrili, zarflı, çift iplikli DNA (dsDNAdsDNA) genomu

Cevap

Kompleks simetrili, zarflı, çift iplikli DNA genomuna sahip olan Poxvirüsler, nükleokapsidlerinden tamamen sıyrılmak için kendi enzimleriyle sentezledikleri bir proteine ihtiyaç duyarlar.
Kompleks simetrili, zarflı ve çift iplikli DNA genomuna sahip olan Poxvirüs grubu (örneğin Vaccinia, Variola), DNA virüsleri arasında sitoplazmada replike olmalarıyla özgün bir yere sahiptir. Konak hücre çekirdeğindeki transkripsiyon enzimlerine ulaşamadıkları için virion içerisinde kendi DNA bağımlı RNA polimerazlarını taşırlar. Replikasyonun başlangıcında, nükleokapsid (core) yapısının tamamen açılıp DNA'nın serbest kalabilmesi için bu polimeraz tarafından sentezlenen 'erken' gen ürünlerinden biri olan bir 'uncoating protein' (soyulma proteini) sentezlenmesi zorunludur. Diğer virüs grupları bu aşamada konak hücrenin proteazlarını veya asidik pHpH gibi ortam değişikliklerini kullanırken, Poxvirüsler kendi genetik programlarını başlatmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Virüsün replikasyon yerini belirle
Poxvirüsler (Vaccinia vb.), diğer DNA virüslerinin aksine tamamen konak hücre sitoplazmasında replike olurlar.
Çekirdek enzimlerine erişimleri olmadığı için kendi transkripsiyon mekanizmalarını taşımak zorundadırlar.
2
Kapsidden sıyrılma mekanizmasını analiz et
İlk aşamada konak enzimleri dış membranı çözer, ancak iç nükleokapsid (core) yapısının açılması için viral bir protein gerekir.
Genomun serbest kalması için virion içinde taşınan DNA bağımlı RNA polimeraz tarafından sentezlenen 'erken mRNA'lar kullanılır.
3
Yapısal özelliklerle eşleştir
Poxvirüsler; kompleks simetriye, zarflı bir yapıya ve büyük çift iplikli DNA genomuna sahiptir.
Bu kombinasyon, sitoplazmik replikasyon ve özgün uncoating gereksinimi ile doğrudan ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Poxvirüslerin Sitoplazmik Replikasyonu ve Uncoating Mekanizması
Soru 118Soru →

Viral aşıların immünofizyolojik özellikleri, antijenin hücre içindeki akıbetini ve dolayısıyla tetiklenen TT hücresi alt gruplarını belirler. Bazı aşılar yalnızca profesyonel antijen sunan hücreler (APCAPC) tarafından fagositoz veya endositoz sonrası MHCMHC Sınıf II molekülleri ile sunulurken; canlı aşılar konak hücresini bir 'antijen fabrikasına' dönüştürerek MHCMHC Sınıf I sunumunu ve CD8+CD8^+ sitotoksik TT hücresi aktivasyonunu sağlar.

Buna göre, aşağıdaki viral aşıların hangisinde antijenik proteinlerin hücre sitozolünde sentezlenip proteazomlarda işlenmesi ve TAPTAP (Antijen İşleme ile İlişkili Taşıyıcı) proteinleri aracılığıyla endoplazmik retikulum lümenine taşınarak sunulması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Canlı atenüe Kabakulak aşısı

Cevap

Canlı atenüe Kabakulak aşısı, konak hücresinde replike olarak proteinlerin sitozolde sentezlenmesini sağladığı için endojen antijen sunum yolunu (MHC Sınıf I) aktive eder.
Soru kökünde detaylandırılan biyokimyasal süreçler (proteazomal yıkım, TAP aracılı ER taşınması) endojen antijen işleme yolağının karakteristik adımlarıdır. Bu yolak, antijenin hücre içinde sentezlenmesini gerektirir. Canlı atenüe aşılar (örneğin Kabakulak aşısı), zayıflatılmış da olsa canlı virüs içerdikleri için hedef hücrelerde replike olur ve viral proteinlerin sitozolde üretilmesini sağlarlar. Bu durum, güçlü bir CD8+CD8^+ sitotoksik TT lenfosit yanıtının gelişmesine olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Antijen sunum yolaklarını analiz et.
Soru kökünde tarif edilen 'sitozolde sentez, proteazomda işlenme ve TAP ile ER'ye taşınma' süreci MHCMHC Sınıf I (endojen) yoluna aittir.
MHC Sınıf I molekülleri, hücre içinde sentezlenen antijenleri CD8+CD8^+ T hücrelerine sunmakla görevlidir.
2
Aşı türlerinin biyolojik özelliklerini değerlendir.
İnaktive, rekombinant ve alt ünite aşıları eksojen antijendir; canlı atenüe aşılar ise endojen antijen üretimine yol açar.
Canlı aşıların en önemli farkı, konak hücresinde aktif replikasyon yaparak antijenik proteinleri bizzat hücreye sentezletmeleridir.
3
Seçeneklerdeki aşıları sınıflandır.
Kabakulak aşısı canlı atenüe bir aşıdır; diğerleri ise inaktive veya rekombinanttır.
KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) kombinasyonunun her üç bileşeni de canlı atenüe virüslerden oluşur.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe viral aşılar, hücre içi replikasyon yetenekleri sayesinde endojen antijen sunum yolunu (MHCMHC Sınıf I) aktive ederek güçlü bir sitotoksik TT hücresi (CD8+CD8^+) yanıtı oluştururlar.

Daha Fazla Pratik

İmmün yetmezlikli hastalarda canlı aşıların neden kontrendike olduğunu, replikasyon yeteneği üzerinden tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 119Soru →

Viral aşılar; üretim teknolojileri, konak hücrede izledikleri antijen işleme (processing) yolakları ve indükledikleri efektör immün yanıtlar açısından belirgin farklılıklar gösterir. Modern aşı yaklaşımları ve immünoloji prensipleri temel alındığında, viral aşıların özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rekombinan alt birim aşılar eksojen antijen sunum yolağı ile MHCMHC Sınıf IIII üzerinden CD4+CD4^+ yardımcı TT hücrelerini uyarırken; canlı atenüe aşılar hücre içinde replike oldukları için endojen yolak üzerinden MHCMHC Sınıf II ile CD8+CD8^+ sitotoksik TT hücrelerini aktive eder.

Cevap

Rekombinan alt birim aşıların eksojen yolak/MHC-II/CD4+ T hücresi, canlı atenüe aşıların ise endojen yolak/MHC-I/CD8+ T hücresi üzerinden immün yanıt oluşturması doğrudur.
Canlı atenüe aşılar konak hücrede çoğalabildikleri için viral proteinler hücre sitoplazmasında üretilir (endojen antijen). Bu proteinler proteazomlarda işlenerek MHCMHC Sınıf II üzerinden CD8+CD8^+ sitotoksik TT lenfositlerine sunulur. Rekombinan veya inaktive aşılar ise dışarıdan endositozla alındıkları için (eksojen antijen) lizozomlarda işlenir ve MHCMHC Sınıf IIII üzerinden CD4+CD4^+ yardımcı TT hücrelerine sunulur.

Adım Adım Çözüm

1
Aşı tipine göre antijenin kaynağını belirle.
Canlı aşılar hücre içinde replike olur (endojen antijen), inaktive/alt birim aşılar dışarıdan alınır (eksojen antijen).
Antijenin hücre içi mi yoksa hücre dışı kaynaklı mı olduğu işlenme yolağını belirler.
2
Antijen işleme yolağını MHCMHC sınıflarıyla eşleştir.
Endojen antijenler MHCMHC Sınıf II, eksojen antijenler MHCMHC Sınıf IIII ile sunulur.
İmmünolojik temel kural gereği proteinlerin sunulma yolu konak savunma stratejisini belirler.
3
TT hücre yanıt tipini kontrol et.
MHC−IMHC-I sitotoksik TT hücrelerini (CD8+CD8^+), MHC−IIMHC-II yardımcı TT hücrelerini (CD4+CD4^+) aktive eder.
Bu eşleşme viral enfeksiyonlara karşı hücresel ve hümoral yanıtın dengesini sağlar.

Anahtar Kavram

Viral aşılarda antijen sunum yolakları ve efektör T hücre yanıtı farklılaşması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 120Soru →

Prionlar, klasik enfeksiyöz ajanlardan farklı olarak nükleik asit içermeyen ve konak genomu tarafından kodlanan bir proteinin hatalı katlanması sonucu ortaya çıkan patojenlerdir. Laboratuvar ortamında bir prion izolatı üzerinde yapılan biyokimyasal ve morfolojik analizlerde elde edilen aşağıdaki bulgulardan hangisi, bu etkenin doğasına en uygun açıklamadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Patolojik izoformun zengin β\beta-tabaka yapısı, onu proteazlara dirençli ve suda çözünmez hale getirerek dokuda agregasyon ve spongiform dejenerasyona yol açar.

Cevap

Patolojik izoformun zengin β\beta-tabaka yapısı, onu proteazlara dirençli ve suda çözünmez hale getirerek dokuda agregasyon ve spongiform dejenerasyona yol açar.
Patolojik prion izoformu (PrPScPrP^{Sc}), normal formdaki α\alpha-helikslerin β\beta-tabakalara dönüşmesiyle karakterizedir. Bu fiziksel değişim, proteini kimyasal ve enzimatik yıkıma karşı korur, beyin dokusunda çözünmez amiloid benzeri plakların oluşmasına ve nöronal hasara neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Prion proteinlerinin temel yapısını belirle.
Normal hücresel protein (PrPCPrP^C) zengin α\alpha-heliks içerirken, hastalık yapıcı izoform (PrPScPrP^{Sc}) zengin β\beta-tabaka içerir.
Prion hastalıklarının özü, proteinin konformasyonel değişikliğidir.
2
Yapısal değişimin biyokimyasal sonuçlarını analiz et.
Artan β\beta-tabaka içeriği, proteini proteazlara (Proteinaz K) dirençli, suda çözünmez ve agregasyona yatkın hale getirir.
Bu özellikler beyin dokusunda birikime ve karakteristik spongiform (süngerimsi) yapıya yol açar.
3
İmmünolojik ve laboratuvar direnç özelliklerini değerlendir.
Nükleik asit yokluğu radyasyon direncini sağlar; primer dizi değişmediği için inflamatuar yanıt gelişmez.
Prionlar klasik virüs ve bakterilerden bu özellikleriyle ayrılırlar.

Anahtar Kavram

Prion patogenezinin temelinde PrPCPrP^C proteininin post-translasyonel olarak zengin β\beta-tabaka içeren PrPScPrP^{Sc} formuna dönüşümü ve bu formun proteolize dirençli olması yatar.
ÖncekiSayfa 6 / 23Sonraki
Viroloji Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 6 | Examkin