Genel Patoloji

Arı sokması sonrası dakikalar içinde yaygın ürtiker, nefes darlığı ve hipotansiyon gelişen bir hastada, bu klinik tabloya neden olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın hastada kolesistektomi operasyonundan $3$ hafta sonra cerrahi yara bölgesinde granülasyon dokusunun küçüldüğü ve yerini daha soluk, mekanik olarak dayanıklı bir skar dokusuna bıraktığı izlenmektedir. Bu evrede Tip III kolajenin yıkılarak Tip I kolajen ile yer değiştirmesini ve ekstraselüler matris (ECM) bileşenlerinin yeniden organize edilmesini sağlayan, çinko bağımlı temel enzim grubu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında bir kadın hastada cerrahi bir insizyonun iyileşme süreci takip edilmektedir. Yaralanmayı takip eden ilk haftanın sonunda yara gerilme direncinin (tensile strength) orijinal dokunun yaklaşık $\%10$'u kadar olduğu saptanmıştır. Takip eden aylarda ise bu direncin hızla arttığı gözlenmiştir. Bu hastada, iyileşme sürecinin ilerleyen dönemlerinde yara direncinin artmasını sağlayan temel yapısal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

İnflamasyonun beş temel kardinal bulgusundan biri olan ağrı (dolor) gelişiminde, sinir uçlarını duyarlı hale getirerek ağrı duyusunun oluşumuna aracılık eden temel kimyasal mediyatörler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

45 yaşında kadın hasta, kontrol altına alınamayan şiddetli baş ağrısı ve görme bulanıklığı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Kan basıncı $220/130$ $mmHg$ ölçülen hastaya malign hipertansiyon tanısı konuluyor. Hastanın böbrek biyopsisinde, küçük arter ve arteriol duvarlarında plazma proteinlerinin sızmasına bağlı olarak parlak pembe, amorf ve "fibrin benzeri" bir görünüm saptanıyor. Bu histopatolojik bulgu aşağıdaki nekroz tiplerinden hangisi için karakteristiktir?

85 yaşındaki bir erkek hastanın postmortem incelemesinde, ventrikül duvarlarının normal kalınlık ve yapıda olduğu saptanmıştır. Ancak her iki atriyum endokardında mikroskobik incelemede eozinofilik, amorf ekstraselüler madde birikimleri gözlenmiştir. Bu birikimlerin Congo red boyası ile boyandığı ve polarize ışık mikroskobunda elma yeşili çift kırınım verdiği izlenmiştir. Bu lokalize amiloidoz formunda biriken öncül protein aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında bir erkek hastada, trafik kazası sonrası oluşan derin deri laserasyonunun sekonder iyileşme süreci takip edilmektedir. Yaralanmadan sonraki ikinci haftada, yara yerinde kolajen birikimini ve ekstraselüler matris (ECM) stabilitesini artırmak amacıyla fibroblastlardan kolajen ve fibronektin sentezini stimüle eden, aynı zamanda matriks metalloproteinazların ($MMP$) üretimini baskılayan temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik inflamasyon sürecinde dokuda baskın hale gelen, fagositoz yapma yeteneğinin yanı sıra salgıladığı sitokinler ve büyüme faktörleri ile doku hasarı ve onarım süreçlerini yöneten temel mononükleer hücre aşağıdakilerden hangisidir?

15 yaşında erkek hasta, uykudan uyandıran ani ve şiddetli sol skrotal ağrı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede sol testisin yukarı yerleşimli olduğu ve kremaster refleksinin alınamadığı saptanıyor. Acil cerrahi eksplorasyonda testisin siyah-koyu kırmızı renkte ve şiş olduğu izleniyor. Bu klinik tabloda izlenen morfolojik değişikliğin (kırmızı infarkt) gelişmesindeki temel hemodinamik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında, kronik karaciğer yetmezliği ve siroz tanısı olan bir hastada yaygın ödem ve asit saptanmıştır. Laboratuvar incelemelerinde serum albümin düzeyinin $2.2$ $g/dL$ (Normal: $3.5-5.0$ $g/dL$) olduğu belirlenmiştir. Bu hastada sıvı birikimine (ödem/asit) neden olan temel hemodinamik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hastada, uyluk bölgesindeki derin bir laserasyonun iyileşme süreci takip edilmektedir. Yaralanmadan $20$ gün sonra yapılan histopatolojik incelemede, granülasyon dokusunun matur skara dönüştüğü ve ekstraselüler matrisin ($ESM$) yeniden şekillendiği ($remodeling$) saptanmıştır. Bu remodeling sürecinde, matris metalloproteinazların ($MMP$) sentezini inhibe ederken, doku metaloproteinaz inhibitörlerinin ($TIMP$) sentezini artırarak $ESM$ birikimini ve fibrozisi stimüle eden en önemli sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında, sigara içme öyküsü olmayan bir erkek hasta, giderek artan nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ekspiryumun uzadığı saptanıyor. Akciğer tomografisinde özellikle alt loblarda belirgin olan panasinüs amfizem izleniyor. Karaciğer biyopsisinde hepatositlerin sitoplazmasında $PAS$ pozitif ve diyastaz sindirimine dirençli eozinofilik globüller rapor ediliyor. Bu hastadaki patolojik tabloya neden olan temel genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Tip $2$ diyabet tanısı ile uzun yıllardır takip edilen $70$ yaşındaki bir hastanın vefatı sonrası yapılan otopsisinde; pankreastaki Langerhans adacıklarında belirgin atrofi ile birlikte, hücre dışı alanda homojen, eozinofilik ve amorf materyal birikimi saptanmıştır. Bu materyalin Kongo kırmızısı ile boyandığında polarize ışık mikroskobunda karakteristik elma yeşili çift kırınım (birefrijans) sergilediği görülmüştür. Bu hastada pankreas adacıklarında biriken amiloid tipinin prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre ölümü morfolojik olarak nekroza benzemekle birlikte, apoptoz gibi genetik olarak programlanmış bir sinyal yolağı aracılığıyla gerçekleşen 'nekroptoz' ($necroptosis$) süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

32 yaşında, uzun süredir intravenöz ve subkutan ilaç (eroin) bağımlılığı olan bir hasta; bacaklarda yaygın ödem ve masif proteinüri şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ekstremitelerinde çok sayıda "skin popping" (cilt altı enjeksiyon) skarı izleniyor. Böbrek biyopsisinde glomerüllerde Kongo kırmızısı ile pozitif boyanan ve polarize ışıkta elma yeşili refle veren amiloid birikimleri saptanıyor. Bu hastada gelişen amiloidozun tipi ve patogeneziyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut inflamasyonun doku hasarına yol açmadan sonlanabilmesi için aktif bir 'çözünme' ($resolution$) süreci gereklidir. Bu sürecin ilerleyen evrelerinde, lökositler tarafından üretilen mediatörlerin tipinde bir 'sınıf değişikliği' ($class\: switching$) meydana gelir. Araşidonik asit metabolizması sonucunda üretilen ve nötrofil kemotaksisini ile damar endoteline yapışmasını aktif olarak inhibe ederek inflamasyonu sonlandıran mediatör aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında bir erkek hasta, sağ vücut yarısında ani gelişen paralizi şikayetiyle hastaneye getirilmiştir. Yapılan radyolojik incelemelerde sol serebral hemisferde geniş bir iskemik alan (enfarkt) izlenmiştir. Bu hastada gelişen doku hasarından yaklaşık $2$ hafta sonra enfarkt alanında görülmesi beklenen temel histopatolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir su altı inşaat işçisi, basınçlı odada çalıştıktan sonra yüzeye hızla çıktığında şiddetli eklem ağrıları ("the bends") ve nefes darlığı ("the chokes") yaşamıştır. Akut semptomları basınç odası tedavisiyle düzelen hastada, yaklaşık $4$ yıl sonra her iki femur başında ve mandibulada ağrılı hareket kısıtlılığı gelişiyor. Yapılan radyolojik değerlendirmede bu bölgelerde multifokal iskemik nekroz odakları saptanıyor. Bu hastadaki kronik klinik tablo (Caisson hastalığı) için en olası patogenez aşağıdakilerden hangisidir?

82 yaşında erkek hasta, son aylarda giderek artan nefes darlığı ve çabuk yorulma şikayetleriyle kardiyoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan ekokardiyografik incelemede restriktif tipte kardiyomiyopati ve sol ventrikül duvarlarında simetrik kalınlaşma saptanıyor. Alınan endomiyokardiyal biyopsi örneğinde interstisyel alanda amorf, eozinofilik materyal birikimi izleniyor. Bu materyalin Kongo kırmızısı ile boyanarak polarize ışık altında incelenmesi sonucunda "elma yeşili" çift kırılma (birefrijans) gösterdiği doğrulanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum ve idrar protein elektroforezi normal sınırlarda olan ve kronik bir enfeksiyon veya inflamatuar hastalık öyküsü saptanmayan bu hastada, biriken amiloidin öncül proteini aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz iki yaşında bir erkek hasta, güneş altında uzun süre kaldıktan yaklaşık $6$ saat sonra omuzlarında ve sırtında ağrılı kızarıklık, ısı artışı ve belirgin ödem şikayetiyle başvuruyor. Bu hastada izlenen, başlangıcı gecikmiş ve hem venülleri hem de kapillerleri etkileyen "gecikmiş uzamış sızıntı" (delayed prolonged leakage) paternindeki vasküler geçirgenlik artışının temel patogenetik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?